ĐẠO ĐỨC KINH-LÃO TỬ PHẦN THƯỢNG KINH (ĐẠO KINH)

Ngũ Thiền Ngôn hay Đạo Đức Kinh của Lão Tử. Nhất chương Thầy Đạo Đạo Khả Đạo. Phi Thường Đạo. Danh Khả Danh. Phi Thường Danh. Vô Danh Thiên Địa Chi Thủy. Hiểu Danh Vạn Vật Chi Mẫu. Cố Thường Vô Dục Dĩ Quan Kỳ Diệu. Thường Hiểu Dục Dĩ Quan Kỳ Kiếu. Thở Lưỡng Giã Đồng Xuất Nhi Dị Danh. Đồng Vị Chi Huyền. Huyền Chi Hựu Huyền. Trung Diệu Chi Môn. Dịch Xui. Một Đạo mà có thể gọi được. Không phải là Đạo Thường Hang Kiếu. 2. Không tên là gốc của trời đất. Có tên là mẹ của muôn vật. 4. Hai cái đó cùng một nguồn gốc. Nhưng tên khác nhau. Đều gọi là huyền nhiệm. Cái tối ưu huyền nhiệm ấy. Chính là cửa phát sinh ra mọi điều huyền diệu. 5. Thì không phải là Đạo Vĩnh Cụ Bất Biến. Tên mà có thể đặt ra để gọi. Thì không phải là tên Vĩnh Cụ Bất Biến. 6. Không là gọi cái bản thủy của trời đất. Có là gọi mẹ sinh ra muôn vật. Cho nên, tự thường đặt vào chỗ không là để xét cái vi diệu của Đạo. Tự thường đặt vào chỗ có là để xét cái dụng vô biến của Đạo. Không và có cũng từ Đạo ra. Mà khác tên đều là huyền diệu. Huyền diệu rồi lại thêm huyền diệu. Đó là cửa của mọi biến hóa kỳ diệu. Nhị Trương Dưỡng Thần Thiên hạ dai chi Mỹ chi vi Mỹ, từ ác dĩ. Dai chi thiện chi vi thiện, từ bất thiện dĩ. Cố hữu vô tương sinh, nan dĩ tương thành. Trường đoàn tương giảo, cao hạ tương khinh. Âm thanh tương hòa, tiền hậu tương tùy. Thị dĩ thánh nhân, sửa vô vi chi sự, hành bất ngôn chi giáo. Vạn vật tác yên như bất tử, sinh như bất hiểu. Vi như bất thị, công thành như phất cư. Phủ duy phất cư, thị dĩ bất khứ. 1. Thiên hạ đều biết đẹp là đẹp. Thế là xấu vậy. Đều biết tốt là tốt. Thế là không tốt vậy. Bởi vì có không sinh ra nhau, dễ khó thành tựu lẫn nhau. Ngắn dài tạo thành lẫn nhau. Trên dưới lộn lạo ra nhau. Thanh âm hòa hợp với nhau. Sau trước theo nhau. 2. Cho nên thánh nhân dùng vô vi mà xử sự. Dùng vô ngôn mà dạy dỗ. Ba vạn vật hoạt động mà vẫn im lìm. Sống động mà không. Đòi quyền, sở hữu. Lao tác mà không cậy công. Công thành mà không lưu luyến. 4. Không lưu luyến nên mới không mắt. Có mọi biến hóa kỳ diệu. Ai cũng cho cái đẹp là đẹp. Do đó mà phát sinh ra quan niệm về cái xấu. Ai cũng cho điều thiện là thiện. Do đó mà phát sinh ra quan niệm về cái ác. Là vì có và không sinh lẫn nhau. Dễ và khó tạo nên lẫn nhau. Ngắn và dài làm rõ lẫn nhau. Cao và thấp dựa vào nhau. Âm và thanh hòa lẫn nhau. Trước và sau theo nhau. Cho nên thánh nhân xử sự theo thái độ vô vi. Dùng thuật không nói mà dạy dỗ. Để cho vạn vật tự nhiên sinh trưởng mà không can thiệp. Khéo nuôi dưỡng vạn vật mà không chiếm làm của mình. Làm mà không cày khéo. Việc thành mà không quan tâm tới. Vì không quan tâm tới nên sự nghiệp mới còn hoài. Tạm chương an dân bất thượng hiền. Sự dân bất tranh. Bất quý nàn đắc chi hóa. Sự dân bất vi đạo. Bất hiện khả dục. Sự dân tâm bất loạn. Thị dĩ thánh nhân chi trị. Hư kỳ tâm. Thật kỳ phúc. Nhật kỳ trí. Cường kỳ cốt. Thường sự dân vô tri vô dục. Sự phù trí giả bất cảm vi giả. Vi vô vi. Tắc vô bất trị. Dịch xuôi. Một. Không sùng thượng hiền tài. Khiến cho dân không tranh. Không quý của khó được. Khiến cho dân không trộm cướp. Không phu trương những gì kích thích lòng ham muốn. Khiến cho lòng dân không loạn. Hai. Vì vậy phép trị nước của thánh nhân là làm cho dân trống lòng no dạng, yếu trí, mạnh xương. Thường khiến cho dân không biết, không ham. Khiến cho kẻ trí không dám làm gì cả. Ba làm theo phép vô vi. Thời không gì là không trị. Không trọng người hiền. Để cho dân không tranh. Không quý của hiếm. Để cho dân không trộm cướp. Không phô bày cái gì cỡ lòng ham muốn. Cho nên chính trị của thánh nhân là làm cho dân lòng thì hư tỉnh. Bụng thì no. Tâm trí thì không tranh giành. Xương cốt thì mạnh. Khiến cho dân không biết, không muốn mà bọn trí xảo không dám hành động. Theo chính sách vô vi thì mọi việc điều trị. Thì mọi việc điều trị. Đạo bản thể thì hư không. Mà tác dụng thì cơ hồ vô cùng. Nó duyên áo mà tưởng như làm chủ tệ vạn vật. Nó không để lộ tinh nhuệ ra. Gỡ những rối loạn. Che bớt ánh sáng. Hòa đồng với trần tục. Nó sâu kín mà dường như trường tồn. Ta không biết nó là con ai. Có lẽ nó có trước thường đế. Trời đất. Đạo bản thể thì hư không. Mà tác dụng thì cơ hồ vô cùng. Nó duyên áo mà tưởng như làm chủ tệ vạn vật. Nó không để lộ tinh nhuệ ra. Gỡ những rối loạn. Che bớt ánh sáng. Hòa đồng với trần tục. Nó sâu kín mà dường như trường tồn. Ta không biết nó là con ai. Có lẽ nó có trước thường đế. Trời đất. Đất bất nhân. Coi vạn vật như chó rôm. Thánh nhân bất nhân. Coi trăm họ như chó rôm. Khoảng giữa trời đất như ống bể. Hư không mà không kiệt. Càng chuyển động. Hơi lại càng ra. Càng nói nhiều lại càng khốn cùng. Không bằng giữa sự hư tĩnh. Thần hang bất tử. Gọi là huyền tẩn. Cửa huyền tẩn là góc của trời đất. Dằn dặn mà như bất tuyệt. Tạo thành mọi vật mà không kiệt. Trời đất trường cũ. Sở dĩ trời đất trường cũ được là vì không sống riêng cho mình nên mới trường sinh được. Vì vậy thánh nhân đặt mình ở sau mà thân lại được ở trước. Đặt thân mình ra ngoài mà thân mới còn được. Như vậy chẳng phải vì thánh nhân không tự tư mà thành được việc riêng của mình ư. Người thiện và bậc cao thì như nước. Nước khéo làm lợi cho bạn vật mà không canh với vật nào. Ở chỗ mọi người ghét. Cho nên gần với đạo. Người thiện và bậc cao địa vị thì khéo lựa chỗ khiêm nhường. Lòng thì khéo giữ cho thăm trầm. Cư xử với người thì khéo dùng lòng nhanh. Nói thì khéo giữ lời. Trị dân thì giỏi. Làm việc thì có hiệu quả. Hành động thì hợp với thời cơ. Chỉ vì không canh với ai nên không bị lầm lỗi. Giữ chậu đầy hoài chẳng bằng thôi đi. Mai cho bén nhọn thì không bén lâu. Vàng ngọc đầy nhà làm sao giữ nổi. Dầu sang mà kiêu là tự rước lấy họa. Công thành rồi thì nên lui về. Đó là đạo trời. Cho hồn phách thuần nhất không rời đạo được không? Cho khái khí tụ lại mềm mại như đứa trẻ sơ sinh được không? Gột rửa tâm linh cho nó không còn chút bợn được không? Yêu dân trị nước bằng chính sách vô vi được không? Vận dụng cảm quan để giữ hư tình được không? Chân tri sáng rỡ hiểu biết được tất cả mà không dùng tới trí lực được không? Sinh và giữ vạn vật. Sinh mà không chiếm cho mình. Làm mà không cày công. Để cho vạn vật tự lớn lên mà không làm chủ. Như vậy gọi là quyền đức. Đức cao nhất quyền diệu. Ba mươi tay hoa cùng quy vào một cái bầu. Nhưng chính nhờ khoảng không trong cái bầu mà xe mới dùng được. Nhồi đất xét để làm chén bát. Nhưng chính nhờ khoảng trống ở trong mà chén bát mới dùng được. Đục cửa và cửa sổ để làm nhà. Chính nhờ cái trống không đó mà nhà mới dùng được. Vậy ta tưởng cái có có lợi cho ta. Mà thật ra cái không mới làm cho cái có ủ dụng. Ngủ sắc làm cho người ta mờ mắt. Ngủ âm làm cho người ta ủ tay. Ngủ vị làm cho người ta tê lưỡi. Rủi ngựa săn bắn làm cho lòng người ta mê loạn. Vàng bạc trâu báu làm cho hành vi người ta đồi bạc. Cho nên thánh nhân cầu no bụng mà không cầu vui mắt. Bỏ cái này mà lựa cái kia. Cầu chất phát vô dục mà bỏ sự xa xỉ đa dục. Người đời được vinh hay bị nhục thì lòng sinh ra rối loạn. Sợ vã lớn thì sinh ra rối loạn. Tại sao vinh, nhục sinh ra rối loạn? Là vì vinh thì được tôn, nhục thì bị hèn. Được thì lòng mừng rỡ mà rối loạn. Mất thì lòng rầu rỉ mà rối loạn. Cho nên bảo là vinh, nhục sinh ra rối loạn. Tại sao sợ vã lớn mà sinh ra rối loạn? Chúng ta sợ gì? Sợ vã lớn là vì ta có thân. Nếu ta không có thân thì không còn sợ gì tai vã nữa. Cho nên người nào coi trọng sự hy sinh thân mình cho thiên hạ thì có thể giao thiên hạ cho người đó được. Người nào vui vẻ đem thân mình phục vụ thiên hạ thì có thể gửi thiên hạ cho người đó được. Nhìn không thấy gọi là di. Nghe không thấy gọi là thi. Nắm không được gọi là vi. Ba cái đó, tức vô sắc, vô thanh, vô hình, Tùy cứu đến cùng cũng không biết gì được, Chỉ thấy trồn lộn là một thun. Ở trên không sáng, ở dưới không tối, Thâm viễn bất tuyệt, không thể gọi tên. Nó lại trở về cõi vô vật, Cho nên bảo là cái trạng không có hình trạng, Cái tường không có vật thể, Nó thấp thoáng, mập mờ, Đón nó thì không thấy đầu, Theo nó thì không thấy đuôi. Ai giữ được cái đạo từ xưa vẫn có, Thì có thể khống chế được mọi sự vật ngày nay. Biết được cái nguyên thủy, Tức là nắm được diền mối của đạo. Người đắp đạo thời xưa tinh tế, Mầu nhiệm, thông đạt, sâu xa, Không thể biết được. Vì không thể biết được, Nên phải miễn cưỡng tả họ như sau. Họ rụt rè như mùa đông lội qua sông, Nghi ngại như sợ lắng giềng bốn bên, Nghiêm chỉnh như một người khách, Chảy ra lưu đồng như băng tan, Dày dặn mộc mạc như gỗ chưa đẻo, Không hư như cái hang, Hỗn độn như nước đục. Ai có thể đưa đục mà lắng xuống Để lần lần trong ra? Ai có thể đưa hư tỉnh mà phát động Để lần lần sinh động lên? Người nào giữ được đạo ấy, Thì không tự mãn. Vì không tự mãn, Nên mới bỏ cái cũ mà canh tân được. Hết sức giữ được cực hư, Cực tỉnh, Xem vạn vật sinh trưởng ta thấy được Quy luật phản phục. Vạn vật phồn tỉnh đều trở về căn nguyên của chúng. Trở về căn nguyên thì tỉnh. Tỉnh là bản tính của mọi vật. Cho nên trở về căn nguyên gọi là trở về mịnh. Trở về mịnh là luật bất biến của vật. Biết luật bất biến thì sáng suốt. Không biết luật bất biến thì vọng động mà gây hoạn. Biết luật bất biến thì bao dung. Bao dung thì công bình. Công bình thì bao khắp. Bao khắp thì phù hợp với tự nhiên. Phù hợp với tự nhiên thì phù hợp với đạo. Hợp với đạo thì vĩnh cữu suốt đời không nguyên. Vật trị dân giỏi nhất thì dân không biết là có vua. Thấp hơn một vật thì dân yêu quý và khen. Thấp hơn nữa thì dân sợ. Thấp nhất thì bị dân khinh lờ. Vua không đủ thành tín thì dân không tin. Nhà nhả, ung dung mà quý lời nói. Vua công thành, việc xong rồi mà trăm họ điều bảo. Tự nhiên mình được vậy. Đạo lớn bị bỏ rồi mới có nhân nghĩa. Trí xảo xuất hiện rồi mới có trá ngụy. Gia đình bất hòa rồi mới sinh hiếu từ. Nước nhà rối loạn mới có tôi trung. Dứt thanh, bỏ trí, dân lợi gấp trăm. Dứt nhân, bỏ nghĩa, dân lại hiếu từ. Dứt xảo, bỏ lợi, không có trồn vặt. Ba cái đó, thanh trí, nhân nghĩa, xảo lợi. Vì là cái văn vẽ, trang sức bề ngoài. Không đủ để trị dân, cho nên phải bỏ. Mà khiến cho dân quý về điều này. Ngoài thì biểu hiện sự mộc mạc. Trong thì giữ sự chất phát. Giảm tư tâm, bớt dục phòng. Nhất học thì không lo. Giả với ơi, khác nhau bóng. Thiện với ác, khác nhau thế nào. Cái người ta sợ ta không thể không sợ. Rộng lớn thay, không sao hết được. Mọi người hấn hở như hưởng bữa tiệc lớn. Như mùa xuân lên đài. Riêng ta điềm tĩnh, không lộ chút tình ý gì. Như đứa trẻ mới sinh, chưa biết cười. Rủ rửi, mà đi như không có nhà để về. Mọi người điều có thừa, riêng ta thiếu thốn. Lòng tấn vui đần đổ thay. Người đời sáng rõ, riêng ta tối tâm. Người đời trong trẻo, riêng ta hỗn độn. Như sông biển nhấp nhô, như gió vèo vèo không ngừng. Mọi người đều có chỗ để dùng. Riêng ta ngoan cố, mà bị lậu. Riêng ta khác người, mà quý đạo buôn gọi. Những biểu hiện của Đức lớn đều tùy theo đạo. Vì đạo là bản thể của Đức. Đức là tác dụng của đạo. Đạo là cái gì chỉ mập mờ, thấp thoáng. Thấp thoáng, mập mờ, mà bên trong có hình tượng. Mập mờ, thấp thoáng, mà bên trong có vật. Nó thâm viễn, tối tâm, mà bên trong có cái tinh túy. Tinh túy đó rất xác thực, rất đáng tin. Từ xưa đến nay, đạo tồn tại hoàng. Nó sáng tạo vạn vật. Chúng ta do đâu mà biết được bản nguyên của vạn vật? Do cái đó, tức đạo. Công thì sẽ được bảo toàn. Quẹo thì sẽ thẳng ra. Trũng thì sẽ đầy. Cũ nát thì sẽ mới. Ít thì sẽ được thêm. Nhiều thì sẽ hóa mê. Vì vậy mà thanh nhân ôm giữ lấy đạo làm tép tắc cho thiên hòa. Không tự biểu hiện cho nên mới sáng tỏ. Không tự cho là phải cho nên mới trói lỏi. Không tự kể công cho nên mới có công. Không tự phụ cho nên mới trường cữ. Chỉ vì không tranh với ai, cho nên không ai tranh giành với mình được. Người xưa bảo công thì sẽ được bảo toàn. Đâu phải hư hôn. Nên chân thành giữ vẹn cái đạo mà về với nó. Công mới vẹn. Hoan mới sạch. Rỗng mới đầy. Cũ mới sinh mới. Ít mới được. Nhiều thì mất. Ít nói thì hợp với tự nhiên. Cho nên gió lóc không hết buổi sáng. Mưa rào không suốt cả ngày. Ai làm nên cái ấy? Trời đất. Trời đất còn không thể lâu được đúng hồ là người. Cho nên theo đạo thì sẽ hòa đồng với đạo. Theo đức thì sẽ hòa đồng với đức. Theo sự mất đạo mất đức thì sẽ là một với mất. Hòa đồng với đạo thì sẽ vui được đạo. Hòa đồng với đức thì sẽ vui được đức. Là một với mất thì sẽ vui với mất. Vua không đủ thành tín thì dân không tin. Kẻ kiển chân không đứng được vững. Kẻ soạt cảnh chẳng đi được lâu. Kẻ tự biểu hiện thì không sáng tỏ. Kẻ tự kể công thì không có công. Kẻ tự phụ thì không cường cử. Đối với đạo thì những thái độ đó là những đồ ăn thừa. Những cục bú ai cũng ghét. Cho nên kẻ theo đạo không làm như vậy. Có một vật hỗn độn mà thành trước cả trời đất. Nó yên lạnh trong không. Đứng một mình mà không thấy đủ. Vận hành khắp vũ trụ mà không ngừng. Có thể coi nó là mẹ của vạn vật trong thiên hà. Ta không biết nó là gì. Tạm đặt tên nó là đạo. Miễn cưỡng gọi là lớn vô cùng. Lớn vô cùng thì lưu hành không ngừng. Lưu hành không ngừng thì đi xa. Đi xa thì trở về. Cho nên đạo lớn, trời lớn, đất lớn, người cũng lớn. Trong vũ trụ có bốn cái lớn mà người là một. Người bắt trước đất. Đất bắt trước trời. Trời bắt trước đạo. Đạo bắt trước tự nhiên. Theo lão tử. Người thuận theo đất. Đất thuận theo trời. Trời thuận theo đạo. Đạo thuận theo tự nhiên. Nặng là gốc của nhà. Tỉnh là chủ của náo động. Cho nên thánh nhân suốt ngày đi không lìa xe chở đồ dùng. Tuy được sự sáng đẹp mà lòng nhạc tỉnh vượt lên cả. Ông vua một nước có vạn cổ xe. Sao lại có thể lấy thân khói nhẹ thiên hạ? Nhẹ thì mất gốc rễ. Náo động thì mất chủ. Khéo đi thì không để lại dấu xe với chân. Khéo nói thì không có lỗi lầm. Khéo tính thì không dùng thẻ. Khéo đóng thì không dùng theo. Rõng mà mở không được. Khéo buộc thì không dùng dây mà cởi không được. Cho nên thánh nhân giỏi cứu người mà không ai bị bỏ. Giỏi cứu vật mà không vật nào bị bỏ. Như vậy là sáng lòng. Cho nên người thiện là thầy của người không thiện. Người không thiện là của dùng để người thiện mượn. Không trọng thầy, không yêu của dùng thì dù có khôn cũng là lầm lẫn. Thế gọi là cốt yến, nhiệm mầu. Biết trống, giữ mái, làm khe nước cho thiên hạ. Làm khe nước cho thiên hạ thì cái đức vĩnh cụ bất biến sẽ không mất mà trở về trẻ thơ. Biết trắng, giữ đen, làm phép tắc cho thiên hạ. Làm phép tắc cho thiên hạ thì cái đức vĩnh cụ bất biến sẽ không sai lạc mà trở về với vô cực. Biết vinh, giữ nhục, làm cái hay cho thiên hạ. Làm cái hay cho thiên hạ thì cái đức vĩnh cụ bất biến sẽ đầy đủ mà trở về mộc mạc như gỗ chưa đẻo. Gỗ chưa đẻo sẽ ra thành đồ dùng. Thánh nhân giữ thuần pháp mà điều kiển trăm quan cho nên người giỏi trị nước không chia cắt chi ly. Muốn trị thiên hạ mà hũ vi thì ta biết không thể được rồi. Thiên hạ là một đồ vật thân diệu, không thể hũ vi, không thể cố chấp được. Hũ vi thì làm cho thiên hạ hổng, cố chấp thì mất thiên hạ. Sinh vật hoặc đi trước, hoặc đi theo, hoặc cho ấm, hoặc cho ngụy, hoặc mạnh, hoặc yếu, hoặc an, hoặc nguy, cho nên thánh nhân bỏ những cái gì thái quá. Người giữ đạo mà phò vua thì không dùng binh lực để mạnh hơn thiên hạ. Vì như vậy, thường hay quay ngược trở lại. Quân đội đóng ở đâu, gai góc mọc ở đấy. Sau trận chiến tranh lớn, tất bị mất mùa. Người khéo dụng binh hệ có hiệu quả, đạt được mục đích thì thôi, không dám ị mạnh hơn thiên hạ. Đạt được mục đích mà không tự vụ, đạt được mục đích mà không khoe công, đạt được mục đích mà không kiêu căng, đạt được mục đích mà bất đắc dĩ, đạt được mục đích mà không lấy làm mạnh. Vật gì cũng vậy, cường tráng rồi thì sẽ già. Như vậy, cường tráng là không hợp với đạo, không hợp với đạo thì sẽ sớm chết. Binh khí là vật bất tường, không phải là của người quân tử. Cho nên, bất đắc dĩ phải dùng nó, mà dùng đến thì điềm đạm, bình tĩnh, giữ được hòa khí, chẳng cực đâu là hơn cả. Thắng cũng không cho là hay, nếu cho là hay tức là thích giết người. Kẻ nào thích giết người thì không thực hiện được lý tưởng trị thiên hạ. Việc lành thì trọng bên trái, việc giữ thì trọng bên phải. Phó tướng ở bên trái, thượng tướng ở bên phải. Như vậy có nghĩa là coi việc dụng binh như một tan lễ. Giết hại nhiều người thì nên lấy lòng bi ai mà khóc. Chiến thắng thì nên lấy tan lễ mà xử. Đạo vĩnh viễn không có tên, chất phát. Tuy ẩn vi mà thiên hạ không ai coi thường nó được. Các bậc vương hầu biết giữ nó, thì vạn vật sẽ tự động quý phục. Trời đất hòa hợp với nhau, cho mốc ngọt rơi xuống. Nhân dân không ra lệnh cho mốc ngọt mà tự nó điều hòa. Đạo sáng tạo vật rồi vạn vật mới có danh phận. Khi có danh phận rồi thì nên biết dừng lại. Thì biết dừng lại cho nên mới không nguyên. Đạo đối với thiên hạ cũng giống như sóng biển đối với suối khen. Kẻ biết người là người khôn. Kẻ tự biết mình là người sáng suốt. Thắng được người là có sức mạnh. Thắng được mình là kiên cường. Kẻ tri túc là người giàu. Kẻ mạnh mẽ là người có chí. Không rời nơi trốn của mình thì được lâu dài. Chết mà không mất đạo là trường thọ. Đạo lớn lan tràn khắp có thể qua bên trái, qua bên phải. Vạn vật nhờ nó mà sinh trưởng mà nó không can thiệp vào. Công thành rồi mà không nhận là của mình. Nó nuôi dưỡng vạn vật mà không làm chủ vạn vật. Nó vĩnh viễn là không, vô vi, cho nên có thể bảo là ẩm vi. Muôn vật quy về nó mà nó không làm chủ, cho nên có thể bảo nó là lớn. Vì cho tới cùng nó không tự nhận nó là lớn, cho nên mới hoàn thành được cái vĩ đại của nó. Vật vua chúa giữ đạo lớn thì thiên hạ tới quy phục. Quy phục mà không hại, được an lạc thái bình. Âm nhạc với mỹ vị làm cho khách qua đường ngừng lại. Còn đạo mà nói ra thì nó nhạt nhẽo, vô vi. Nhìn kỹ nó không thấy, lắng nghe cũng không thấy, nhưng dùng nó thì không bao giờ hết. Muốn cho vật gì thu rút lại thì tất hãy mở rộng nó ra đã. Muốn cho ai yếu đi thì tất hãy làm cho họ mạnh lên đã. Muốn phế bỏ ai thì tất hãy đề cự họ lên đã. Muốn cướp lấy vật gì thì hãy cho đã. Hiểu như vậy là sâu kính mà sáng suốt, vì nhu nhược thắng được cương cường. Cá không nên rời khỏi vật, lợi khí của nước không nên khoe cho dân thấy. Đạo vĩnh cũ thì không làm gì mà không gì không làm. Vật vua chúa giữ đạo thì vạn vật sẽ tự biến hóa. Trong quá trình biến hóa, tư dục của chúng phát ra thì ta dùng cái một mặt vô danh mà trấn áp hiện tượng đó khiến cho vạn vật không còn tư dục nữa. Không còn tư dục mà trầm tỉnh thì thiên hạ sẽ ổn định.