GIỮ GỐC – GIỮ ĐẠO – GIỮ NGƯỜI (Những bài học làm người từ người xưa) phần 1

Người xưa khi sáng tạo chữ nhân đã truyền tải thông điệp về thái độ của thần cho con người thế gian. Từ hình chữ mà xem xét, chữ nhân và song thủ hợp thập là hoàn toàn tương đồng. Cũng chính là nói rằng, là con người, chúng ta phải tin tưởng vào thần, đối với thần phải có thái độ tôn kính. Tin tưởng vào thần tôn kính thần là gốc rễ của đạo đức con người. Tiên học lễ, hậu học văn tôn sư trọng đạo. Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy. Nhất tự vi sư, bán tự vi sư. Một ngày biết nén mình theo lễ thì thiên hạ sẽ quy về nhân vậy. Nén mình là gốc của đạo. Nén lời nói, nói có trừng mực, ôn hòa khiêm nhường. Nén ý nghĩ, suy nghĩ trước sau không nóng vội. Nén hành động, hành động đúng lễ, đúng thời, đúng chỗ. Nén cảm xúc, giữ tâm bình hòa không để cảm xúc lấn át. Khi mỗi người biết nén mình theo lễ thì thiên hạ sẽ hòa thuận nhân nghĩa sẽ trở lại. Kỳ sở bất rục, vật thi ư nhân. Đừng làm điều mình không muốn người khác làm với mình. Hãy làm với người khác điều mình mong muốn. Vạn Thế Sư Biểu Chu Văn An, Người Thầy của Muôn Đời. Năm câu nói của Chu Văn An. Một lấy đức thắng người là mạnh. Hai lấy của thắng người là hung. Ba lấy sức thắng người là mất. Bốn ta chưa từng nghe nước nào coi nhẹ sự học mà khá lên được. Năm học mới có mắt, hành mới có chân. Có mắt có chân mới tiến bước được. Bách thiện hiếu vi tiên. Công cha như núi Thái Sơn. Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Một lòng thờ mẹ kính cha. Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con. Hiếu là gốc của muôn hạnh. Hiếu là gốc của đạo làm con. Gia hòa vạn sự hưng. Hòa rồi sinh ra hợp hợp rồi sức thành chung. Gia hòa tâm hợp đồng lực vạn sự hưng. Tổ tông công đức thiên miên thịnh. Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh. Tam Cương, Ngũ Thường. 1. Tam Cương ba mối quan hệ cân bản. Quân thần chung với vua tận tâm phụng sự là gốc của đạo chỉ nước. Phụ tử hiếu với cha mẹ. Kính yêu hòa thuận là gốc của đạo làm người. Phu thê thuận vợ kính chồng. Yêu thương nhường nhịn là gốc của đạo giữ nhà. 2. Ngũ Thường. Nam phẩm chất đạo đức cân bản. Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín. Nhân là gốc của mọi đức là lòng thương người. Nghĩa là gốc của lòng dũng là điều phải làm. Lễ là gốc trật tự. Là phép sự thế. Trí là gốc của sáng suốt là nhìn xa trong rộng. Tín là gốc của lòng tin là giữ chữ tín. Tam Cương định trật tự. Ngũ Thường nuôi nhân tâm. Tu Thân, Tê Gia, Trị Quốc, Bình Thiên Hạ đó là con đường của Bậc Thánh Nhân.