7 Bí Ẩn Kỳ Lạ Nhất Trong Rừng Amazon Khiến Khoa Học Cũng Phải Bối Rối | Thiên Hà TV

Dù chúng ta đang sống giữa thời đại của vệ tinh, bản đồ số và trí tuệ nhân tạo, nhưng vẫn còn một nơi trên trái đất mà con người gần như chưa chạm tới. Một vùng đất rộng lớn, xanh thẳm, nơi ánh mặt trời có khi không xuyên nổi qua tán cây dày đặc. Đó chính là rừng Amazon, khu rừng nhiệt đới lớn nhất hành tinh và cũng là nơi ẩn chứa nhiều bí ẩn nhất. Ở đó có những loài cây được cho là có thể bước đi, có cả một khuôn mặt khổng lồ bằng đá nằm giữa rừng sâu như đang dõi theo từng bước chân kẻ lạ. Thậm chí người ta còn tìm thấy những kim tự tháp phủ đầy rêu nằm im lặng giữa thảm thực vật bạc ngàn như dấu tích của một nền phát minh nào đó đã lùi vào quá khứ. Vậy điều gì đang thực sự bị che giấu sau tấm màn xanh bất tận ấy? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu ngay bây giờ. Nấm ăn nhựa, vị cứu tinh bí mật trong lòng Amazon. Giữa lòng Amazon ẩm ướt và rậm rạp, nơi mà mỗi bước chân có thể dẫm lên thứ gì đó chưa từng ai nhìn thấy, con người đã phát hiện ra một sinh vật nhỏ bé nhưng mang trong mình tiềm năng thay đổi cả tương lai trái đất. Đó là một loại nấm với cái tên dài và khó nhớ, Pector theopsis micropora. Nhưng những gì nó làm được thì lại cực kỳ đáng nhớ. Loại nấm này có khả năng tiêu hóa nhựa, không chỉ dựng ở đó, nó còn làm được điều đó trong môi trường không có oxy, một điều hiếm thấy ngay cả với những vi sinh vật quen sống trong điều kiện khắc nghiệt. Nói cách khác, nó có thể phân hủy nhựa ngay cả khi bị trôn lấp sâu dưới lòng đất, nơi mà hầu hết rác thải nhựa tồn tại hàng trăm năm không phân hủy nổi. Khám phát này đến từ một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Yale. Trong một chuyến khảo sát tại rừng Amazon, họ tình cờ tìm thấy loài nấm mọc trên cỗ mục. Khi mang mẫu về phòng thí nghiệm và thử nghiệm với Ploetan, một loại nhựa phổ biến trong đời sống, họ bất ngờ phát hiện loài nấm này không những tồn tại được mà còn ăn nhựa như nguồn sinh dưỡng chính. Điều này mở ra một viễn cành cây hy vọng. Giữa lúc nhân loại đang loay hoay tìm cách xử lý hàng tỷ tấn sát thải nhựa mỗi năm, thì một loài sinh vật trong rừng vốn chẳng cần công nghệ máy móc hay khóa chất lại âm thầm làm điều đó một cách tự nhiên. Không cần điện, không cần giám sát, không cần đầu tư lớn. Chỉ cần tại điều kiện thích hợp, nấm sẽ tự làm phân việc của mình trong bóng tối. Điều khiến giới khoa học đặc biệt chú ý là môi trường sống của loài nấm này. Khả năng phân hủy trong điều kiện yếm khí giúp nó có tiềm năng ứng dụng thực tế rất cao, nhất là trong các bãi giác trôn lớp nơi mà hầu hết các phương pháp xử lý khác đều thất bại. Câu hỏi đặt ra là, nếu rừng Amazon có thể cất giữ một vị cứu tinh sinh học như thế, thì còn bao nhiêu sinh vật khác đang ẩn mình ở đó chờ được con người phát hiện? Những khả năng chưa từng thấy, những cơ hội cho y học, môi trường hay năng lượng. Tất cả có thể đang ở ngay dưới chân chúng ta. Cây cọ biết đi, huyền thoại hay thực tế? Trong rừng Amazon, có một loài cây mọc với bộ dễ nhô hẳn lên mặt đất, trông chẳng khác gì những chiếc chân. Đó là Soxathia, Aesophyllia, được người dân địa phương gọi bằng cái tên gợi trí tưởng tượng, cây cọ biết đi. Thật nhìn, cây không khác mấy so với những loài cọ khác. Thân cao, lá mềm rũ xuống như chiếc lồng vũ xanh ngắt. Nhưng khi bạn tiến lại gần, điều kỳ lạ hiện ra rõ rệt. Gốc cây không nằm sâu dưới đất mà nhô lên với những bộ dễ lớn cắm chéo xuống như những chiếc chân. Nhìn vào, không khó để tưởng tượng nó đang chuẩn bị bước đi, hoặc đã đi được một đoạn ngắn nào đó. Người bản địa kể rằng loài cây này có thể rời khỏi vùng đất xấu, nơi không còn ánh sáng hoặc có khí độc để tìm nơi trú ngụ mới. Có truyền thuyết nói rằng cây mang linh hồn, di chuyển lặng lẽ như một người hành hương trong rừng, đi tìm nơi thích hợp để tiếp tục sống. Giới khoa học cũng rất quan tâm đến hiện tượng này. Sau nhiều quan sát họ cho rằng cây không thực sự bước đi mà là do cơ chế sinh học tự nhiên. Khi một phần rễ bị mục, cây sẽ mọc rễ mới ở phía khác, thường là nơi có điều kiện sống tốt hơn. Khi các rễ cũ chết dần và rễ mới phát triển, cây dần di chuyển thân mình về phía mới. Quá trình này rất chậm, nhưng theo thời gian, cây có thể di chuyển được từ vài cm đến hơn 1m mỗi năm. Mặc dù đã có lời giải thích, nhưng không thể phủ nhận rằng, ý tưởng về một cái cây biết đi giữa rừng vẫn gợi nên cảm giác huyền tí khó tả. Nó khiến chúng ta phải nhìn lại tự nhiên bằng ánh mắt tò mò hơn. Bởi nếu một cái cây cũng có thể tự chọn hướng đi, thì điều gì khác đang diễn ra trong thế giới sống động ấy mà con người chưa hiểu hết. Có thể rừng Amazon vẫn đang lặng lẽ che giấu những sinh vật kỳ lạ như vậy, di chuyển chậm trải, âm thầm nhưng đầy bí ẩn. Và chính những điều chưa thể lý giải ấy mới làm cho thiên nhiên trở nên sống động và đầy cuốn hút. Các hình vẽ địa hình cổ tại, thông điệp từ trên trời. Tại bang Asri, phía tây Vlajin, hơn 500 hình vẽ khổng lồ đã được phát hiện từ trên không nhờ công nghệ ảnh vệ tinh. Chúng chỉ lộ ra khi những mảnh rừng bị chặt phá để lộ một bí mật của quá khứ. Không phải là tranh, không phải là điêu khắp, mà là những hình học khổng lồ được tạo nên bằng cách đào dãnh sâu xuống đất, sắp xếp theo vòng tròn, hình vuông, hình thang và cả những đường nét không ai lý giải nổi. Những hình vẽ này được gọi là GELISC và chúng không thể thấy được nếu bạn chỉ đứng trên mặt đất. Chỉ khi bay lên từ trên cao bằng máy bay hay vệ tinh, bạn mới thấy rõ toàn bộ bốn cục kỳ lạ của chúng. Cứ như thế, ai đó đã tạo ra những hình vẽ này để dành riêng cho những người đang nhìn từ bầu trời. Tại bang Akshi, nằm ở phía Tây Balajin, giáp danh với Peru, các nhà khảo cổ đã phát hiện hơn 500 hình vẽ như vậy. Một số thì đơn giản, chỉ là những vòng tròn hoặc hình vuông lớn, nhưng số khác lại phức tạp hơn nhiều, với các đường thẳng giao nhau, lối đi và cả những hình dạng gợi liên tưởng đến các biểu tượng cổ đại. Điều gây kinh ngạc nhất là những hình vẽ này ẩn mình dưới tán rừng dày đặc và chỉ lộ ra khi rừng bị chặt phá để trồng trọt, vô tình hé lộ một phần lịch sử bị trôn vùi. Theo các chuyên gia khảo cổ, những hình gheo đếp này được người bản địa tạo ra từ khoảng năm 200 trước công nguyên đến 1300 sau công nguyên, tức là đã tồn tại hàng ngàn năm. Điều đó chứng tỏ rằng, từ rất lâu trước khi người châu Âu đặt chân tới Nam Mỹ, khu vực Amazon không chỉ là nơi sinh sống của các bộ lạc giải sát, mà còn là cái nơi của những cộng đồng biết tổ chức, biết xây dựng và có thể là biết suy ngẫm về những điều nằm hoài đời sống thường ngày. Nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn còn đó. Họ tạo ra những hình vẽ này để làm gì? Có phải để phục vụ các nghi lễ tôn giáo, để đánh dấu lãnh thổ hay để theo dõi chuyển động của mặt trời, mặt trăng và các vị sao? Thậm chí có giả thiết cho rằng, đây là cách người xưa giao tiếp với các vị thần hoặc với ai đó ở phía trên cao, nơi ánh mắt loài người không thể mới tới. Nghe có vọt hoang trường, nhưng nếu bạn từng nghe nói về các đường Sakka ở Peru cũng là những hình vẽ khổng lồ trên mặt đất mà chỉ người bay trên trời mới thấy rõ, thì có thể bạn sẽ bắt đầu hiểu vì sao người ta lại có suy đoán táo bạo đến vậy. Dù mục đích thực sự của những hình vẽ này vẫn còn là điều bí ẩn, nhưng có một điều chắc chắn, chúng là bằng chứng cho thấy Amazon không chỉ là rừng rậm, nơi đây từng có những cộng đồng người với tư duy phức tạp, khả năng quan sát tiên nhiên tuyệt vời và có lẽ một niềm tin rất mãnh nhiệt vào mối liên hệ giữa con người, mặt đất và bầu trời phía trên. Và nếu những hình vẽ ấy thực sự là một thông việc gửi đi từ quá khứ, thì câu hỏi đặt ra là chúng ta, những kẻ đang sống trong hiện tại, đã hiểu được gì chưa? Kim tự tháp ẩn trong rừng, nền văn minh bị trôn vùi. Giữa lòng Amazon xanh thẳm, các nhà khoa học đã phát hiện ra một điều gây sừng sốt, đó là những công trình nhân tạo khổng lồ, bao gồm cả kim tự tháp. Không phải là tưởng tượng, mà là một khám phá có thật, được hé lộ nhờ vào công nghệ LiDAR, một kỹ thuật quét laser từ trên không, cho phép nhìn xuyên qua thảm thực vật rậm rạp để thấy được hình dạng mặt đất phía dưới. Tại một vùng xa xôi thuộc Bolivia, ngay giữa trung tâm điêu phục Amazon, các tiên laser đã vẽ nên những điểm nếp rõ ràng của các cấu trúc hình trót cao tới 22 mét. Bên cạnh đó là những đường phố thẳng tắt, những kênh đào nhân tạo, các quảng trường rộng lớn và cả những bức tường bao kiền cố. Tất cả như gọi lại một đô thị cổ từng tồn tại sầm út và có tổ chức cao. Các nhà nghiên cứu tin rằng đây là tan tích của một nền phân minh có tên Carabí, từng phát triển sực sỡ hơn 2.500 năm trước. Những gì cần xót đạn cho thấy, họ không chỉ sống dài rác trong rừng, mà đã xây dựng cả một hệ thống đô thị hoàn chỉnh. Có nước sạch, có đường giao thông, có các khu vực nghi lễ và cả những công trình cao tầng bằng đất, những kim tử tháp thực thụ, tuy không được xây dựng bằng đá như ở Ai Cập, nhưng mang hình sáng và ý nghĩa tương tự. Điều đặc biệt là những công trình này được quy hoạch có chủ tích, như thể ai đó đã cẩn thận vẽ sẵn bản đồ và thực hiện nó trên mặt đất, một dấu hiệu rõ ràng của tư duy đô thị. Những con đường thẳng kéo dài nhiều km, nối các khu sân cư, quảng trường trung tâm và các hồ chứa nước, tất cả đều được xây dựng để phục vụ cuộc sống đông đúc và có tổ chức. Các nhà khảo cổ tin rằng những kim tử tháp này có thể từng là nơi hành lễ, tế thần hoặc là chỗ cương hữu của tầng lớp thống trị. Vị trí của chúng thường nằm ở trung tâm đô thị, cao hơn mặt đất, giống như một biểu tượng của quyền lực và tín ngưỡng. Một số thậm chí còn được xây sao cho ánh mặt trời rọi đúng tình vào những thời điểm đặc biệt trong năm, cho thấy sự hiệu biết sâu sắc về thiên văn học. Thế nhưng, sau hàng trăm năm, tất cả những gì còn lại chỉ là những cò đất nhô lên dưới tán rừng và nếu không nhờ vào công nghệ hiện đại, có lẽ nhân loại sẽ không bao giờ biết đến sự tồn tại của chúng. Câu hỏi khiến nhiều người trăn trở là, chuyện gì đã xảy ra với nền phân minh đó? Tại sao họ lại biến mất? Chiến tranh dịch bệnh? Thay đổi khí hậu? Hay chính rừng Amazon chậm rãi nhưng kiên quyết đã nuốt trừng mọi thứ theo cách của tự nhiên? Có thể giờ đây, Amazon không còn là nơi con người xây thành đắp đường như trước nữa. Nhưng khi bạn bước đi giữa những thân cây cổ thụ, đừng quên rằng dưới chân bạn có thể là tàn tích của một thành phố, là dấu vết của một kim tự tháp, là ký ức của cả một nền văn hóa từng rất hương thịnh. Và có thể điều đó chỉ mới là phần nổi của tàn băng chìm mà thôi. Stonehenge của Amazon, lịch mặt trời bằng đá giữa rừng rậm Nếu có một ngày bạn lạc bước vào vùng rừng rậm Amazon thuộc bang Amapha ở phía bắc Brazil, bạn sẽ thấy một thứ vô cùng bất ngờ. Không phải là loài cây kỳ lạ hay động vật quý hiếm mà là những tảng tác khổng lồ đứng thẳng xếp thành vòng tròn ngay giữa khoảng đất trống giống như một công trình cổ đạo nào đó vừa được đánh thức sau giấc mùa dài hàng ngàn năm. Nơi này có tên là Cancoan và những tảng đá ấy được gọi một cách đầy hình ảnh Stonehenge của Amazon. Tổng cộng có khoảng 127 khối đá được dựng lên tại đây. Một số cao tới hơn 4 mét, tất cả đều hướng lên trời và được sắp xếp theo cuộc vòng tròn rộng gần 30 mét. Từ trên cao nhìn xuống, toàn bộ khu vực này giống như một chiếc đồng hồ khổng lồ bằng đá bị bỏ quên giữa rừng sâu. Thứ khiến giới nghiên cứu đặc biệt chú ý không chỉ là sự tồn tại của những tảng đá mà là cách chúng làm việc với ánh sáng mặt trời. Vào ngày 21 hoặc 22 tháng 12 hàng năm, đúng vào thời điểm diễn ra đông trí, một trong những tảng đá thẳng đứng lại đón tròn ánh mặt trời đầu tiên trong ngày. Tiên sang đó, xuyên qua khe giữa hai khối đá, chiếu đúng vào trung tâm vòng tròn như một lời hẹn hò với vũ trụ được lập trình từ rất lâu trước đó. Không thể ngẫu nhiên, không thể chỉ là trùng hợp. Câu hỏi lập tức được đặt ra, ai đã xây nên công trình này? Bằng cách nào mà Tổ tiên chúng ta, những người không có thép, không có bánh xe, không có máy móc đo đạp hiện tại lại có thể tính toán được vị trí của mặt trời một cách chính xác đến như vậy? Người bản địa trong vùng vẫn truyền nhau rằng đây là một nơi linh thiêng, nơi Tổ tiên từng làm ghi lễ với Tết Trời, thờ mặt trời và mặt trăng. Có thể đây là trung tâm tâm linh, cũng có thể là nơi ghi nhớ các bước thời gian quan trọng trong năm liên quan đến mùa vụ, sinh tồn và các nghi thức chuyển sao thế hệ. Một số nhà khoa học thì tin rằng đây là một loại lịch đá được dùng để quan sát và đánh dấu các thời điểm thiên phăn quan trọng. Giữa rừng rậm nhiệt đới, nơi bầu trời thường bị che phủ bởi tầng há dày đặc, thì việc có một nơi như thế này đủ thông thoáng để đo đến ánh sáng mặt trời là điều rất hiếm đọc và đầy dụ ý. Điều đáng kinh ngạc là, đến tận đầu thế kỷ 21, công trình này mới được phát hiện và nghiên cứu nghiêm túc. Trước đó, nó chỉ hiện ra trong lời kể dân gian như một phần của những câu chuyện truyền mượn về thời xa xưa. Và khi những câu chuyện ấy được kết hợp với các thiết bị hiện đại, thì chúng ta mới nhận ra rằng Amazon còn lưu giữ nhiều hơn những gì bắt thường có thể thấy. Các thành phố đã mất. El Dorado, Patiti và Bí Ẩn mang tên Z. Không phải ai cũng bước vào rừng Amazon vì khoa học. Đôi khi, đó là vì một giấc mơ, một thành phố rực rỡ, một kho báu bị lãng quên, hay một nền phát minh từng tồn tại rồi biến mất giữa rừng sâu. El Dorado, Patiti và thành phố Z. Ba cái tên đã ấm ảnh biết bao nhà thám hiểm suốt nhiều thế kỷ. El Dorado là cái tên nổi tiếng nhất. Trong truyền thuyết, đây là thành phố Z vàng, nơi mọi thứ đều lấp lánh như ánh nắng chiếu lên kim loại quý. Người ta kể rằng có một vị vua được phủ vàng toàn thân rồi đăng xuống hồ trong một ghi lễ thiên liêng. Dù chưa ai từng nhìn thấy El Dorado bằng mắt thật, nó vẫn là biểu tượng cho khát vọng khám phá và niềm tin vào điều kỳ diệu nằm ngoài tầm tay. Tương tự, Patiti được cho là một thành phố bí mật của người Inca, nơi cất dấu tàn vũ kho báu để tránh khỏi tai thực dân Tây Ban Nha. Một số tài liệu cổ thậm chí mô tả về những đền đài vàng nằm sâu trong rừng rẫm, được bảo vệ bởi những người thờ thần mặt trời. Dẫu chưa ai xác nhận được sự tồn tại của Patiti, truyền thuyết ấy vẫn sống mãi như một câu chuyện nửa thực nửa mơ giữa rừng Amazon. Khác với hai cái tên trên, thành phố Seth không đến từ truyền thuyết mà từ một con người thật, đó là Pacey Wences, nhà thám kiểm người Anh, tin rằng giữa Amazon có một nền phát minh cổ đại từng tồn tại. Dựa trên các bản đồ cũ và lời kể của người bản tiện, ông nhiều lần quay lại Nam Mỹ để tìm kiếm thành phố Seth. Năm 1925, trong chuyến đi cuối cùng cùng con trai, ông biến mất không số vết. Cho đến nay không ai biết ông đã tìm thấy điều mình theo đuổi hay đã trở thành một phần của chính huyền thoại đó. Ngày nay, nhờ công nghệ hiện đại như LIDAR, các nhà khoa học bắt đầu phát hiện những cấu trúc đô thị cổ bị che giấu dưới tán rừng. Đường thẳng, hệ thống canh đảo, khu dân cư rộng lớn, tất cả cho thấy rằng từ những nền phát minh phát triển ở nơi ta từng nghĩ chỉ toàn cây cối và sông hòn. Có thể El Dorado hay Petiti chưa từng tồn tại như lời kể, nhưng điều mà chúng đại diện thì luôn có thật. Khát vọng tìm kiếm điều chưa biết, nhận tin rằng phía sau những cánh rừng kia vẫn còn một thế giới khác đang chờ được tìm thấy. Khuôn mặt Harapuz, tạo vật tự nhiên hay tác phẩm của ai? Một khuôn mặt hiện rõ trên vách đá giữa rừng rậm, với mắt mũi cầm sắc nét như được bàn tay người tạc nên, đó là khuôn mặt Harapuz. Một bí ẩn nằm giữa biên giới Peru và Brazil. Một khuôn mặt bằng đá to lớn, rõ ràng đến mức bạn có thể nhìn thấy từng tường nét, mắt mũi gò má và cầm hiện lên như được tạc khéo néo. Nó hiện sắc sừng sững giữa cây rừng, như thế đang âm thầm quan sát từng người đi ngang qua. Người dân bản địa gọi nơi này là khuôn mặt Harapuz. Với họ, đó là vùng tết linh thiêng và khuôn mặt ấy chính là linh hồn canh giữ rừng sâu. Họ tin rằng Tổ tiên Mình đã tạo ra nó để ghi nhớ một thời trại cổ xưa hoặc để bảo vệ những điều thiêng liêng mà con người hiện đại đã quên mất. Trẻ em khi đi qua nơi đó luôn phải giữ im lặng, người lớn thì không bao giờ dám đụng chạm vào đá. Tuy nhiên, khi những hình ảnh về khuôn mặt Harapuz lan sang ngoài đã có không ít giả thuyết được đặt ra, có người cho rằng đây là tác phẩm của một nền văn minh cổ chưa được ghi nhận trong lịch sử. Cũng có người tin rằng khuôn mặt ấy là thông điệp sau người ngoài hành tinh tề lại, như một cột mốc cho sự hiện diện nào đó vượt ngoài hiểu biết của loài người. Các nhà khoa học lại đưa ra một cách lý giải khác. Họ cho rằng khuôn mặt này có thể chỉ là kết quả của hàng trăm ngàn năm phong hóa xói mòn và tác động từ thiên nhiên. Gió, nước và thời gian đã tình cờ tạo nên một hình thù khiến có người liên tưởng đến chính mình, một sự trùng hợp đẹp đẽ đến khó tin. Dù là do tự nhiên hay có bàn tay con người, khuôn mặt Haraput vẫn mang tính cảm giác kỳ lạ khó tạ. Nó không nói, không cử động nhưng lại khiến người ta cảm thấy như có một điều gì đó rất quan trọng đang được giữ lại. Một bí mật, một lời cảnh báo hoặc chỉ đơn giản là một cái nhìn từ quá khứ dành cho những ai đù lặng để nhận ra. Khuôn mặt ấy vẫn nằm đó, lặng lẽ giữa rừng, nhìn về phía không ai biết. Có thể là tương lai, cũng có thể là những điều con người đã bỏ lại phía sau. Nhưng chắc chắn nó sẽ còn nằm đó rất lâu nữa như một câu hỏi chưa ai dám trả lời. Có lẽ Amazon không chỉ là nơi của cây cối rậm rạp và những loài động vật kỳ lạ. Ẩn sâu dưới tán rừng là những điều khiến cả giới khoa học lẫn trí tưởng tượng phải dùng lại. Từ thành phố đã mất, khuôn mặt đã bí ẩn, đến loài nấm có thể ăn nhựa hay cây cọ dường như biết bước đi. Tất cả cho thấy nơi đây không chỉ là một khu rừng mà còn là một kho tàng bí mật chưa được mở ra hoàn toàn. Chúng ta vẫn chưa hiểu hết hành tinh mình đang sống và có lẽ cũng không cần thiết phải giải mã mọi thứ. Bởi chính những điều chưa được lý giải mới làm cho thế giới này trở nên hấp dẫn. Những khoảng trống ấy khiến các người tò mò, khôi gợi trí tưởng tượng và thôi thúc chúng ta tiếp tục khám phá. Đôi khi, điều đẹp nhất không nằm ở câu trả lời mà ở hành trình đi tìm chúng.