Chuyện Nhân Quả: Người Chồng Hèn Nhát Và Bi Kịch Của Mẹ Già Cuối Đời

Sống thuận tự nhiên
456 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Người xưa có cầu, phu thê tương kính như tân, vợ chồng kính nhau như khách.
Nhưng nếu một bên quỳ gối, một bên dẫm lên đầu,
thì đó không còn là vợ chồng mà là chủ tớ, là xiêng xích trói buộc bằng nỗi sợ.
Và nỗi sợ ấy, một khi nuốt trọn khí phách của người đàn ông,
thì chẳng khác nào mở toan cổng nhà cho ác quỷ bước vào.
Ở Trấn Vân Khê, ai cũng biết nhà họ Trần.
Ba đời hành thiện tích đức, đời ông khai hoang lập ấp,
đời cha buôn tơ lụa, dựng nên cơ nghiệp, gia sản đồ sộ bậc nhất vùng.
Trần lão gia khi còn sống, mỗi năm mở kho phát gạo cho dân nghèo ba lần,
sửa cầu đắp đường không tiếc bạc, xây miếu cúng phận không kể công.
Người trong trấn nhắc đến nhà họ Trần, đều chắp tay cung kính, gọi là Trần thiện nhân.
Trần Bình Văn thiếu gia độc nhất của nhà họ Trần, thưa hưởng toàn bộ gia sản khi cha qua đời.
Chàng ta vóc dáng cao giáo, mặt mũi khôi ngô,
Nhưng cái hiền của Bình Văn không phải hiền của bậc trượng phu biết tiến biết lui,
mà là hiền của kẻ nhát gan, sợ va chạm, sợ xung đột,
sợ đến mức không dám nói một lời không với bất kỳ ai.
Người ta bảo, con trai nhà họ Trần gì cũng tốt, chỉ thiếu mỗi cái xương sống.
Và cái thứ Bình Văn sợ nhất trên đời, không phải trời, không phải đất,
không phải quan phụ mà là vợ hắn, mã thị phượng cơ.
Cuộc hôn nhân ấy, sau này người trong trấn nhớ lại,
ai cũng lắc đầu thở dài,
bởi nó chính là khởi đầu cho sự sụp đổ của gia phong ba đời nhà họ Trần.
Mà kẻ chứng kiến rõ nhất, đau nhất lại chính là
Trần Lão phu nhân, mẹ ruột, Bình Văn bà cụ,
tóc bạc phơ phải ngậm nước mắt nhìn con trai quý trước mặt vợ,
ngay giữa sảnh đường nhà mình.
Mã thị phượng cơ, vốn là con gái nhà buôn muối ở huyện bên.
Cha nàng ta lão má giàu có nhưng bất nhân, nổi tiếng cân thiếu bán thừa,
cho vay nặng lãi siết nhà, siết đất người nghèo.
Phượng cơ lớn lên trong cái nồi ấy, từ nhỏ đã thấm nhuần triết lý.
Tiền bạc là tất cả, ai yếu thì đáng bị dẫm đạp.
Nàng ta nhan sắc mạnh mà, đôi mắt sắc như dao cao,
miệng lưỡi ngọt ngào khi cần nhưng tâm địa lạnh lùng tính toán.
Lão má gả con gái cho nhà họ Trần, không phải vì môn đăng hộ đối,
mà vì thấy Bình Văn hiền như đất dễ sai, dễ khiến, dễ nắm trong tay.
Ngày rước dâu, kiệu hoa chạm trổ, pháo nổ đỏ đường,
cả trấn vân khê đến chúc mừng.
Trần lão phu nhân tùy trong lòng không mấy ưng ý,
con dâu bà nghe phong thanh về tiếng xấu nhà họ má,
nhưng thấy con trai vui vẻ, bà cũng nhượng bộ, chỉ dặn dò.
Con dâu mới về, ta sẽ từ từ dạy bảo.
Nhưng bà không biết rằng, con rắn khi đã chui vào nhà,
thì không ai dạy bảo được nó, chỉ có nó cắn người.
Ba tháng đầu, Phượng cơ ngoan ngoán, sáng thình an mẹ chồng,
chiều nấu canh hầm thuốc, tối nói cười dịu dàng với chồng,
cả nhà khen nức nở.
Bình Văn mê mẩn vợ như bị bỏ bùa.
Ai nói gì về Phượng cơ cũng gạt đi.
Nàng ấy tốt lắm, mọi người đừng nghĩ xấu.
Nhưng đến tháng thứ tư, khi Phượng cơ đã nắm chắc trái tim Bình Văn,
mọi thứ bắt đầu thay đổi.
Đầu tiên là chuyện tiền bạc.
Phượng cơ đòi nắm sổ sách thu chi toàn bộ gia sản.
Bình Văn ngần ngử bởi từ đời ông nội,
sổ sách luôn do gia chủ nam giới quản.
Nhưng chỉ cần Phượng cơ sa sầm mặt, quay lưng bỏ cơm,
hắn lập tức mang sổ dân tận tay.
Trần lão phu nhân hay tin, gọi con trai vào phòng can ngăn.
Bình Văn cúi đầu nghe, gật gủ, dạ vâng,
rồi ra khỏi phòng lại nghe lời vợ y như cũ.
Tiếp đến là chuyện người hầu.
Phượng cơ đuổi hết gia nhân cũ,
những người trung thành, phục vụ nhà họ Trần
mấy chục năm rồi đưa người nhà họ má sang thầy.
Lý do nàng ta đưa ra, bọn chúng cũ kĩ, làm biếng,
lại hay giòm ngó chuyện chủ nhà.
Thực chất, nàng ta muốn cắt đứt mọi tai mắt trung thành với Trần lão phu nhân.
Bà Trần Tú, người hầu gái theo nhà họ Trần
từ thời ông nội Bình Văn quỳ khóc xin ở lại.
Phượng cơ lạnh lùng hất cằm.
Người già rồi, về quê dưỡng lão đi.
Chỗ này không cần người ăn hải.
Bình Văn đứng ngay đó.
Mắt nhìn xuống đất, không dám nói nửa lời.
Rồi Phượng cơ bắt đầu nhắm vào Trần lão phu nhân.
Thoạt đầu là những chuyện nhỏ.
Canh nấu cho mẹ chồng mỗi ngày một nhạt hơn.
Áo mặc cho bà cụ mỗi mùa một mỏng hơn.
Phòng ở của bà bị chuyển từ chính phòng sang gian phụ phía tây nơi ẩm thấp.
Gió lùa.
Phượng cơ nói với Bình Văn.
Mẫu thân tuổi cao, ở phòng nhỏ yên tĩnh hơn, ta cũng dễ chăm sóc.
Bình Văn nghe.
Lại gật đầu.
Trần lão phu nhân biết rõ con dâu tính toán gì.
Nhưng bà không muốn gia đình lục đục.
Bà nhẫn nhịn, tự nhủ.
Ta chịu thiệt một chút, miễn con trai hạnh phúc.
Nhưng bà không biết.
Sự nhẫn nhịn của bà chỉ khiến Phượng cơ thêm lớn tới.
Chuyện khiến cả chân dúng động xảy ra vào mùa đông năm ấy.
Trần lão phu nhân bị cảm hàn nặng.
Nằm liệt dường.
Cần mời thầy thuốc.
Phượng cơ ung dung ngồi sửa than trong phòng lớn.
Phẩy tay.
Cảm vặt thôi mà.
Uống nước gừng là khỏi.
Tốn tiền mời thầy thuốc làm gì?
Bình Văn lo lắng, muốn đi mời thầy.
Nhưng vừa mở miệng, đã bị Phượng cơ trừng mắt quát.
Anh dám cãi lời tôi.
Hắn lập tức thu tay lại.
Ngồi yên như phỗng đá.
Đêm hôm đó, lão phúc người giữ vườn duy nhất còn sót lại.
Vì quá già, không ai thèm đuổi lén lút chạy sang trấn bên mời thầy thuốc.
Khi thầy thuốc đến, Trần lão phu nhân đã sót mê man.
Thầy thuốc lắc đầu.
May mà kịp.
Chậm một đêm nữa thì không cứu nổi.
Câu nói ấy vọng ra ngoài sảnh.
Phượng cơ tái mặt, không phải vì lo cho mẹ chồng mà vì sợ thiên hạ đàm tiếu.
Nàng ta quay sang lão phúc cắn răng.
Ai cho phép lão tự ý mời thầy thuốc?
Việc nhà họ Trần, lão một tên giữ vườn dám sen vào.
Rồi ngay sáng hôm sau, lão phúc bị đuổi ra khỏi nhà.
Giữa trời đông dép bút, không một su dính túi.
Bình Văn chứng kiến tất cả.
Hắn biết lão phúc cứu mạng mẹ mình.
Nhưng hắn chỉ biết đứng sau cánh cửa,
hai tay run dậy nắm chặt vạt áo, không dám bước ra.
Khi lão phúc quay lại nhìn hắn lần cuối,
ánh mắt già nua ấy không có giận dữ, chỉ có thất vọng.
Một nỗi thất vọng sâu thẳm.
Từ đó, Phượng cơ nắm trọn quyền sinh sát trong nhà họ Trần.
Nàng ta bỏ hẳn phong tục phát gạo cho dân nghèo,
đóng cổng từ đường không cho ai đến cúng bái tổ tiên,
bán đi mảnh ruộng mà Trần Lão gia từng di trúc.
Đời đời không được bán, để lấy hoa lợi giúp người.
Phượng cơ cười nhạt.
Người chết rồi biết gì?
Ruộng đấy bán đi mua thêm vàng cất trong giương cho chắc.
Tiếng tốt ba đời nhà họ Trần từ từ vỡ vụng dưới tay ác phụ.
Mọi chuyện bung ra vào ngày rỗ tổ nhà họ Trần.
Theo lệ cũ, ngày nay phải mở từ đường, bày mâm cúng lớn,
mời bà con trong tộc và hàng xóm láng giềng đến dự.
Nhưng năm ấy, Phượng cơ khóa cổng từ đường.
Nói, năm nay rỗ đơn giản, không mời ai.
Trần Lão phu nhân lúc này đã gầy giọc,
đi phải chống gậy lần đầu tiên nổi giận thật sự.
Bà chống gậy đến giữa sảnh, run dày nói,
Phượng cơ, từ đường là nơi thở phụng tổ tiên ba đời.
Người dám khóa cổng, tức là coi tổ tiên nhà họ Trần không ra gì.
Phượng cơ ngồi trên ghế chủ chiếc ghế,
mà trước đây chỉ Trần Lão ra mới được ngồi khẽ nhấp trà, lạnh lùng đáp.
Mẫu thân à, người già rồi, lo chuyện ăn ngủ cho khỏe.
Chuyện nhà, để con dâu lo, người lo.
Người lo bán ruộng, đuổi người, bỏ đói mẹ chồng người lo kiểu đó à.
Lần đầu tiên, Trần Lão phu nhân nói thẳng tất cả trước mặt mọi người.
Vài người hầu họ má đứng xung quanh, mặt biến sắc.
Bình văn vội chạy đến đỡ mẹ.
Mẫu thân, mẫu thân bớt giận,
nhưng Phượng cơ đã đứng bật dậy, chỉ tay vào mặt chồng.
Anh bảo bà ấy cầm miệng ngay.
Nếu anh không quản nổi mẹ anh, thì tôi quản.
Câu nói ấy vang khắp sảnh đường.
Đúng lúc đó, ngoài cổng vọng vào tiếng ồn ảo.
Thì ra, bà con trong tộc họ Trần dù không được mời,
vẫn kéo đến theo lễ cũ.
Trần Nghĩa Đường, người anh họ của Bình Văn, dẫn đầu đoàn người.
Ông ta vốn là thầy đồ dạy học ở huyện bên, tính tình cương trực.
Từ lâu đã nghe phong thanh chuyện nhà họ Trần, nhưng chưa có dịp về.
Khi bước vào sảnh, Nghĩa Đường nhìn thấy cảnh tưởng.
Mẹ già trống gậy run dậy, con trai quỳ giữa sảnh,
con dâu ngồi ghế chủ hất mặt.
Ông ta xững người, rồi mắt ông đỏ giận.
Bình Văn, đây là gia phong nhà họ Trần sao?
Bình Văn tái mặt, lắp bắp.
Huynh, Huynh nghe em giải thích.
Nghĩa Đường không nghe, quay sang các bô lão trong tộc.
Mời các vị chứng kiến.
Từ đường bị khóa, ruộng tộc bị bán.
Lão bộc trung thành bị đuổi.
Mẫu thân gia trụ bị bạc đái.
Tất cả đều do người đàn bà này.
Phượng cơ lần đầu tiên lộ vẻ hoảng.
Nàng ta quay sang Bình Văn, giọng sắc lạnh.
Anh nói đi, nói cho họ biết ai quản nhà này.
Bình Văn há miệng.
Cả sảnh đường nhìn hắn.
Mẹ hắn nhìn hắn.
Anh họ hắn nhìn hắn.
Linh vị tổ tiên trên bàn thờ như cũng nhìn hắn.
Nhưng hắn chỉ cúi đầu, lặng thinh.
Sự yên lặng ấy còn đau hơn cả một cái tát.
Sau ngày dỗ tổ,
chuyện nhà họ Trần lan khắp Trấn Vân Khe như lửa cháy đồng.
Nghĩa đường không buông tay.
Ông làm đơn trình lên lý trưởng.
Rồi gửi thẳng lên tri huyện.
Tố cáo Phượng cơ bán dụng tộc Trái Di Trúc,
ngược đãi mẹ chồng, phá hoại gia phòng.
Kèm theo đơn là lời khai của Lão Phúc,
của bà Trần Tú,
của thầy Thuốc từng đến cứu Trần Lão Phu Nhân
và hàng chục người dân trong Trấn.
Tri huyện Bình Nguyên,
vốn là bạn đồng khoa,
với cha Bình Văn thuở xưa đọc đơn,
mà rơi nước mắt.
Ông lập tức triệu Bình Văn và Phượng Cơ lên huyện đường.
Ngay ra huyện đường,
Phượng Cơ vẫn ngẩn cao đầu,
nghĩ rằng mình là vợ nhà giàu,
ai dám đụng.
Nàng ta thuê trạng sư,
mang theo dương vàng định lo lót.
Nhưng tri huyện vỗ án kích, quát.
Nhà họ Trần ba đời hành thiện.
Cha ngươi dựng cơ nghiệp bằng mồ hôi nước mắt.
Ngươi một kẻ ngoại tộc,
dám bán dụng Trái Di Trúc,
tội chiếm đoạt gia sản,
tội phá hoại tông tộc,
cả ba tội đều rành rành.
Phượng Cơ lần đầu tiên mất bình tĩnh.
Nàng ta quay sang Bình Văn,
mắt long lên.
Anh nói đi,
nói tất cả là tự nguyện,
nói tôi vô tội.
Bình Văn đứng giữa huyện đường,
hai chân như bị đóng đinh.
Bên này là vợ người Hắn,
sợ hơn trời.
Bên kia là mẹ già người sinh ra Hắn,
nuôi Hắn bằng cả cuộc đời.
Hắn nhìn sang mẹ.
Trần Lão phu nhân không nhìn Hắn.
Bà quay mặt đi,
nước mắt rơi trên chiếc gậy tre cụ kĩ.
Và đúng lúc ấy,
Bình Văn lần đầu tiên trong đời không nghe lời vợ.
Hắn quỳ xuống trước chi huyện,
giọng nghẹn ngào,
bẩm quan.
Tất cả là lỗi tại con.
Con hẻ nhát,
con sợ vợ,
con để nàng ta phá nát gia phong ba đời.
Mẫu thân con bị bạc đái,
da bộc bị đuổi,
ruộng tổ bị bán con đều biết,
nhưng con không dám ngăn.
Con,
có tội với tổ tiên,
có tội với mẫu thân,
cả huyện đường lặng như tờ.
Phượng cơ trợn mắt,
không tin nổi.
Nàng ta lao đến tắt Bình Văn.
Đồ vô dụng,
đồ phản bội.
Nhưng lính lệ đã kéo nàng ta lại,
chi huyện tuyên phán.
Phượng cơ phạm tội bất hiếu với mẹ chồng,
chiếm đoạt gia sản trái di trúc
bị trả về nhà họ má,
vĩnh viễn không được bước chân vào nhà họ trần.
Toàn bộ ruộng đất bị bán phải chuộc lại.
Sổ sách tài sản giao trả cho tộc trưởng quản lý.
Bình Văn bị phạt quỳ hương trước,
từ đường ba ngày ba đêm,
cáo tội với tổ tiên.
Nhưng quả báo không dừng ở đó.
Tin Phượng cơ bị đuổi khỏi nhà họ trần,
vang đến huyện bên.
Nhà họ má vốn đã mất uy tín,
vì cho vay nặng lái dở thêm tiếng xấu
con gái bất hiếu,
phá gia chi tự.
Khách buôn muối dần dần tẩy chay.
Lão má tức giận mắng con gái.
Mày làm hại cả nhà tao.
Phượng cơ về nhà cha mẹ đẻ,
mà không khác gì kẻ ăn mày.
Bởi chính cha nàng ta cũng chẳng còn muốn nhìn mặt.
Nàng ta sống trong gian phòng nhỏ,
phía sau nhà họ má.
Nghe tiếng người đàm tiếu,
có kẻ đi ngang cố ý nói to.
Ác phụ.
Đến nhà chồng giàu ba đời còn phá nát,
huống chi nhà mình.
Phượng cơ cắn răng chịu,
nhưng đêm đêm bật khóc một mình.
Nàng ta bắt đầu hiểu muộn màng,
rằng quyền lực không thể cướp bằng sự tàn nhẫn,
và tiền bạc không thể giữ bằng sự bất nghĩa.
Nhưng sự ăn năn muộn màng,
không cứu được ai.
Mùa xuân năm sau,
lão má qua đời vì út ức,
cơ nghiệp nhà họ má sụp đổ.
Phượng cơ trở thành người đàn bà không nhà,
không con,
lang thang đầu đường xó trở.
Có người thấy nàng ta ngồi bên vệ đường trấn vân khe,
nhìn về phía ngôi nhà họ trần,
mắt trống rỗng như kẻ mất hồn,
còn bình văn.
Sau ba ngày quỷ hương trước từ đường,
đầu gối hắn sưng tấy,
nhưng lòng hắn như được tẩy rửa.
Hắn bỏ đến bên mẹ,
ôm chân bà mà khóc.
Mẫu thân,
con bất hiếu.
Con sợ vợ hơn sợ trời,
để mẫu thân chịu khổ.
Từ nay, con xin làm lại.
Trần lão phu nhân vút tóc con,
nước mắt chảy dài trên gương mặt nhăn nheo.
Con à, mẹ không giận con.
Mẹ chỉ sợ con không tỉnh.
Giờ con tỉnh rồi là tổ tiên phù hộ.
Bình văn bắt đầu làm lại từ đầu.
Hắn mời lão Phúc và bà Trần Tú trở về.
Quỳ lại xin lỗi từng người.
Lão Phúc tóc đã bạc thêm,
lưng cỏng thêm chỉ vỗ vai hắn.
Thiếu da à,
lão chờ ngày này lâu lắm rồi.
Bình văn mở lại cổng từ đường,
sửa sang bàn thờ tổ tiên,
khôi phục lệ phát gạo cho dân nghèo.
Nghĩa đường ở lại trấn một thời gian,
giúp Bình văn sắp xếp sổ sách,
chuộc lại dụng đất.
Dưới sự dẫn dắt của người anh họ cương trực ấy,
Bình văn học được điều mà cha hắn chưa kịp dạy rằng
lòng tốt phải đi cùng sự cứng rắn,
rằng hiền lành không có nghĩa là nhu nhược.
Ba năm sau,
Bình văn tái hôn với Lâm Thị Thu.
Nguyệt con gái thay đồ trong trấn,
người phụ nữ hiền thục nhưng có chính kiến,
biết kính mẹ chồng mà cũng biết giữ nếp nhà.
Trần Lão phu nhân lần đầu tiên sau nhiều năm
cười thật tươi trong ngày rước dâu.
Bà nắm tay con dâu mới, nói
Con à, nhà này thiếu một người đàn bà tốt đã lâu lắm rồi.
Nhà họ Trần dần hồi sinh.
Không giàu bằng trước nhưng cổng luôn mở,
khói hương luôn nghi ngút,
tiếng cười luôn vang.
Người trong trấn lại chắp tay cung kính
khi đi ngang không phải vì giàu,
mà vì gia phong ấy đã biết gãy rồi lại đứng.
Người xưa dạy
Thê hiền phu họa thiểu,
vợ hiền thì chồng ít gặp họa.
Nhưng ngược lại,
nếu cưới phải người vợ tâm địa,
bất lương mà chồng lại không đủ dũng khí ngăn chặn,
thì gia đình ấy như ngôi nhà mối mọt bề ngoài vẫn đứng,
nhưng bên trong đã rỗng ruột,
chỉ chờ một cơn gió nhẹ là đổ sập.
Câu chuyện nhà họ Trần
không chỉ là chuyện của một ác phụ phá gia,
nó còn là câu chuyện của một người đàn ông
đánh mất chính mình vì nỗi sợ.
Bình văn sợ vợ tưởng là nhỏ,
nhưng nỗi sợ ấy nuốt trọn hiếu đảo,
nuốt trọn gia phong,
suýt nuốt trọn cả mạng sống mẹ già.
Phật dạy
Nhất thiết duy tâm tạo mọi nghiệp
đều do tâm mà sinh.
Phượng cơ tạo nghiệp ác vì tâm tham,
tâm ngạo.
Bình văn tạo nghiệp ác vì tâm nhược,
tâm sợ.
Cả hai đều phải trả giá.
Nhưng nhân quả công bằng ở chỗ
nó không chỉ phạt,
mà còn thưởng.
Phượng cơ gieo ác,
gạt quả đắng,
cuối đời cô độc lang thang.
Bình văn tuy hèn nhát,
nhưng khi tỉnh ngộ dám quy xuống nhận lỗi,
dám làm lại nên trời đất cho hắn cơ hội thứ hai.
Còn Trần Lão phu nhân
người nhẫn nhịn cả đời,
chịu khổ cả đời,
cuối cùng được hưởng phúc tuổi già
bên con cháu hiếu thảo.
Có câu,
thiện ác đáo đầu chung hữu báo,
chỉ tranh lai tạo giữ lai chỉ.
Thiện ác cuối cùng đều có báo ứng,
chỉ là sớm hay muộn mà thôi.
Vậy nên,
người ơi,
nếu trong nhà có kẻ lấn quyền lấn phép,
đừng vì sợ mà dung túng.
Và nếu bạn đang nắm quyền trong tay,
hãy nhớ,
quyền lực mà không đi cùng đức hạnh,
thì sớm muộn.
Chính nó sẽ quay lại nghiền nát bạn.
Nhà họ Trần giờ đã yên,
nhưng bạn nhà bạn có đang yên không?
Câu chuyện,
giếng sâu không đáy,
lòng người không lưỡng.
Người xưa có câu,
trời có mắt,
đất có tai thiện ác đáo đầu chung hữu báo.
Kẻ làm điều ác cứ tưởng giấu được trời,
che được đất.
Nhưng nào,
hay mỗi việc mình làm
đều gieo xuống một hạt giống
và hạt giống ấy
sớm muộn cũng nảy mầm.
Chuyện xảy ra ở Trấn Vân Khê,
một vùng đất nằm giữa hai con sông nhỏ,
quanh năm sương phủ mờ mờ
trên những mái ngói gieo phong.
Ở đó có phủ họ thẩm
một gia tộc buôn tơ lụa ba đời,
giàu có nhất vùng.
Lão gia thẩm Quang Đức
là người hiền lành,
trọng nghĩa khinh tài,
được cả Trấn kính nể.
Ông hóa vợ từ sớm,
một mình gây dựng cơ nghiệp,
nuôi con trai duy nhất
là thẩm thiệu huy khôn lớn.
Trong phủ họ thẩm,
còn có một người mà ai ai
cũng kính trọng lão quản gia Tề Bá.
Tề Bá,
theo hầu gia tộc họ thẩm,
từ đời cha của thẩm Quang Đức,
Người trong trấn đột
rằng Tề Bá có con mắt
nhìn người cực chuẩn,
chưa bao giờ đoán sai.
Ông từng nói một câu
mà cả phủ đều nhớ.
Lão già này không biết xem tướng,
chỉ biết xem lòng.
Lòng người thế nào?
Ba năm sau sẽ thấy.
Năm ấy,
thẩm thiệu huy đến tuổi lập già thất.
Bả mối dẫn đến một cô gái
tên Lục Quyển Nhi,
con gái thứ của một gia đình
buôn vải nhỏ ở trấn bên.
Quyển Nhi mặt hoa da phấn,
miệng khéo như giót mật,
gặp ai cũng cười tươi rói.
Thẩm thiệu huy
vừa nhìn đã mê đắm.
Nhưng đêm trước ngày dạm hỏi,
lão Tề Bá lặng lẽ
đến trước phòng thẩm Quang Đức.
Quy xuống thưa một câu duy nhất.
Lão già,
con gái họ Lục kia
đôi mắt cười mà không có hơi ấm,
miệng ngọt nhưng tay nắm chặt.
Xin lão già xét lại.
Thẩm Quang Đức
trầm ngâm cả đêm,
nhưng cuối cùng
không nỡ cưỡng ý con trai.
Đám cưới vẫn diễn ra linh đỉnh.
Lão Tề Bá đứng cuối sân,
nhìn đôi nến đỏ rực trong đại sảnh,
chỉ thở dài một tiếng
rồi lầm lũi bước đi.
Không ai biết rằng,
từ chính đêm hôm ấy,
bóng tối đã len vào phủ họ thẩm.
Ba tháng đầu,
Lục Uyển Nhi đóng vai nàng dâu hoàn hảo.
Nàng dậy sớm pha trà,
bưng cơm tận giường cho cha chồng,
gặp gia nhân thì ngọt ngào hỏi han.
Cả phủ ai cũng khen.
Thẩm thiệu huy
có phúc cưới được vợ hiền.
Nhưng lão Tề Bá
vẫn lặng lẽ quan sát.
Ông nhận ra Uyển Nhi chỉ pha trà cho cha chồng
khi có người khác nhìn thấy.
Ông nhận ra nàng ta hỏi han gia nhân,
nhưng đôi mắt lướt qua họ,
như lướt qua những bức tường vô tri.
Và ông nhận ra,
trong những bữa cơm gia đình,
Uyển Nhi luôn khéo léo xếp cho mình ngồi
ở vị trí cao hơn cả lão gia,
chỉ cao hơn nửa bậc.
Tinh vi đến mức không ai để ý.
Không ai,
trừ lão Tề Bá.
Đến tháng thứ tư,
Uyển Nhi bắt đầu lộ bản chất.
Nàng ta bắt đầu
bằng những lời nói bóng gió với chồng.
Thiệu Huy à,
thiếp thấy lão Tề Bá dạo này lầm cầm lắm rồi.
Sáng nay ông ấy quên khóa cửa kho,
suýt mất mấy tấm lụa quý.
Thiệu Huy nghe xong chỉ cười.
Lão Tề Bá theo phủ mình mấy chục năm,
lầm cầm chút cũng là thường.
Nhưng Uyển Nhi không dừng lại.
Mỗi ngày, nàng ta nhỏ vào tay chồng
một giọt nước giọt nước nhỏ nhưng đều đặn.
Ngày này qua ngày khác,
thiếp nghe gia nhân xì xào.
Hôm qua thiếp thấy lão Tề Bá
nhận phong bao của thương lái bên ngoài.
Thiếp không dám nói,
sợ chàng trách thiếp đa nghi.
Toàn là chuyện bịa đạch.
Nhưng nước chảy đá mòn thiệu Huy dần dần sinh nghi.
Uyển Nhi thấy kế sách có hiệu quả,
càng thêm đắc ý.
Chuyện không dừng ở đó.
Khi đã nắm được lòng tin của chồng,
Uyển Nhi bắt đầu nhắm đến người có quyền lực nhất
phủ thẩm Quang Đức.
Nàng ta biết,
muốn nắm trọn phủ họ thẩm,
phải kéo ông láo ấy ra khỏi ghế chủ nhân.
Một đêm mưa,
Uyển Nhi lén lút mời thẩm Quang Đức uống trà,
rồi ngọt nhạt.
Cha ơi, cha tuổi cao rồi,
cứ lo liệu chuyện buôn bán chi cho mệt.
Thiệu Huy giờ đã trưởng thành,
con với chàng ấy lo được hết.
Thẩm Quang Đức nhìn con dâu,
lòng hơi trột giả nhưng nghĩ nàng nói vì hiếu thuận,
bèn gật đầu.
Từ đó, sổ sách buôn bán,
chìa khóa kho lụa,
danh sách đối tác tất cả dần dần rơi vào tay Uyển Nhi.
Có quyền trong tay,
nàng ta liền ra tay với lão Tề Bá.
Uyển Nhi biết rõ ông lão này
là đôi mắt duy nhất
trong phủ có thể nhìn thấu nàng.
Một ngày, nàng gọi Tề Bá đến,
ngồi trên ghế chủ nhân trong đại sảnh,
giọng lạnh tanh.
Lão Tề Bá, lão theo phủ này bao lâu rồi?
Bẩm phu nhân, gần 50 năm.
50 năm!
Uyển Nhi gõ ngón tay lên thành ghế,
vậy lão cũng nên nghỉ ngơi rồi.
Từ mai, lão dọn ra căn nhà kho phía sau,
không cần vào phủ chính nữa.
Tề Bá đứng lặng,
đôi mắt già nua nhìn thẳng vào mặt Uyển Nhi.
Ông không nói gì,
chỉ cúi đầu chậm rãi rồi bước ra.
Nhưng khi đi ngang qua cửa,
ông dừng lại, nói vọng vào một câu
mà sau này cả Trấn Vân Khê đều nhắc đến.
Phu nhân, phủ này già lão say bằng mồ hôi nước mắt.
Phu nhân muốn đuổi lão già ra khỏi phủ thì dễ,
nhưng muốn đuổi nhân quả ra khỏi đời mình
thì không ai làm nổi.
Uyển Nhi nghe xong,
mặt tái đi một thoáng rồi lập tức cười nhạt.
Lão già lẩn thận, nói năng hàm hổ.
Nhưng đêm đó,
nàng ta tràn trọc không ngủ được.
Câu nói của lão Tề Bá cứ vang vọng
trong đầu như tiếng chuông chùa
giữa đêm khuya.
Từ khi Tề Bá bị đuổi ra nhà kho,
Uyển Nhi càng lộng hành.
Nàng ta bắt đầu bớt xén tiền ăn của gia nhân,
ép họ làm việc từ sáng sớm đến tối mịt.
Ai dám kêu ca thì bị đuổi ngay lập tức.
Với cha chồng,
nàng ta tỏ ra ngọt ngào trước mặt
nhưng sau lưng thì sai gia nhân
giảm bớt củi sữa trong phòng ông,
bớt dầu trong đèn,
thậm chí cơm canh mang đến cũng ngày một đạm bạc hơn.
Thẩm quang đức, ốm yếu dần.
Nhưng mỗi lần con trai hỏi,
thì Uyển Nhi đều nói
Cha già rồi, ăn nhiều không tiêu được.
Thiếp giảm bớt cho cha dễ chịu thôi mà.
Thiệu Huy tin lời vợ,
không hề hay biết cha mình đang héo mòn từng ngày.
Có một gia nhân tên Tiểu Liên,
cô hầu gái mới 16 tuổi.
Vốn là con mồ côi
được lão tề bá nhặt về nuôi từ nhỏ.
Tiểu Liên thương lão tề bá như cha,
nên lén lút mang cơm thừa
và chút dầu đèn ra nhà kho cho ông.
Một lần, Uyển Nhi bắt gặp.
Nàng ta không nói không rằng.
Tắt Tiểu Liên hai cái
trước mặt cả phủ rồi quát.
Con ranh mới lớn đã dám ăn cắp đồ nhà chủ.
Lần sau tao bẻ gãy tay.
Tiểu Liên quỳ xuống,
nước mắt chảy dòng nhưng không hề văn xin.
Cô bé chỉ nói một câu,
Thưa phu nhân, cơm thừa canh cặn
mà phu nhân cũng tiếc thì phủ này.
Sớm muộn cũng lạnh hết.
Uyển Nhi giận tím mặt,
đuổi thằng Tiểu Liên ra khỏi phủ
ngay đêm ấy.
Cô bé ôm khăn gói chạy ra nhà kho,
ôm lão tề bá khóc nức nở.
Lão tề bá xoa đầu cô,
giọng bình thản lạ thường,
con đừng khóc.
Con đi khỏi phủ này là phúc,
không phải hỏa.
Nhớ lời lão dặn đi về phía đông,
đến Trấn Thanh Hà,
tìm tiệm thuốc tế sinh đường,
nói là người của lão tề bá gửi gắm.
Ở đó sẽ có người thu nhận con.
Tiểu Liên lau nước mắt,
lại lão tề bá ba lại,
rồi bước vào đêm tối.
Nửa năm sau, thầm quang đức ngã bệnh nặng.
Ông nằm liệt giường, ho ra máu,
thân thể gầy đến mức xương sườn
nhô lên dưới lớp áo mỏng.
Thiệu huy lúc này mới hoảng hốt.
Muốn mời thầy thuốc, nhưng Uyển Nhi can.
Chàng ơi, cha bệnh tuổi già thôi,
mời thầy thuốc tốn kém lắm.
Để thiếp sắc thuốc bổ cho cha uống là được.
Nhưng thuốc nàng ta sắc chỉ là nước lá tạp,
chẳng có tác dụng gì.
Lão tề bá nghe tin lão già bệnh nặng,
bất chấp thân già lọm khọm,
trống gậy từ nhà kho lên phủ chính.
Uyển Nhi chặn ngay ở cổng.
Ai cho lão vào đây?
Lão già đang nghỉ ngơi, không tiếp ai.
Tề bá nhìn nàng ta,
đôi mắt già nua bỗng sáng rực lên như hai hòn than đỏ.
Ông nói lớn.
Rọng vang khắp sân phủ,
lão theo phủ này 50 năm,
chưa bao giờ thấy ai cấm quản gia vào thăm chủ nhân.
Hôm nay,
lão dù có chết cũng phải gặp lão già.
Tiếng quát của ông lão vang động khiến gia nhân trong phủ đều chạy ra.
Thiệu Huy nghe thấy,
vội ra sân,
thấy lão tề bá quỳ trước cổng,
tóc bạc xóa vai, nước mắt lưng trọng,
lòng anh ta trợt trùng xuống.
Lão tề bá, vào đi.
Uyển Nhi nhiến răng, nhưng không dám cạn.
Tề bá vào phòng thầm quang đức,
nhìn thấy lão già nằm trên giường gầy đến không nhận ra,
căn phòng lạnh ngắt không một chút hơi ấm,
đèn dầu cạn khô,
chén thuốc bên giường bốc mùi tanh hồi.
Lão tề bá run dẩy quỳ xuống bên giường,
nắm tay chủ nhân, khóc không thành tiếng.
Lão già,
lão già đã khổ rồi.
Thầm quang đức mở mắt,
nhận ra lão quản gia, miệng mấp máy.
Tề bá, ta sai rồi,
đáng lẽ phải nghe lão.
Rồi ông rút từ dưới gối ra một chiếc chìa khóa nhỏ,
nhét vào tay tề bá,
theo thảo, dương gỗ,
dưới đáy, chân giường.
Đêm đó, thầm quang đức chút hơi thở cuối cùng.
Lão tề bá ôm chiếc chìa khóa,
đợi đến khi tăng lễ song xuôi
mới mở chiếc giường.
Bên trong, dưới lớp vài luộc cũ,
là một bức thư viết tay của thầm quang đức,
bức di trúc ông viết từ mấy tháng
trước khi ngã bệnh,
lúc đầu óc còn minh mẫn.
Trong thư ghi rõ, toàn bộ gia sản phủ họ
thầm giao cho quản gia tề bá tạm giữ,
thiệu huy chỉ được nhận lại khi nào
chứng minh đã thoát khỏi sự theo túng của vợ.
Nếu thiệu huy không tỉnh ngộ,
gia sản sẽ dùng làm việc thiện,
phát cho dân nghèo trong trấn.
Dưới bức thư còn có dấu ấn triện đỏ của phủ họ.
Thầm và chữ ký làm chứng của tri huyện bình nguyên hóa gia,
thầm quang đức đã âm thầm nhờ
tri huyện chứng thực từ lâu.
Khi quyển nhi biết tin,
mặt nàng ta trắng bệch như vôi,
quyển nhi không chấp nhận.
Nàng ta kéo thiệu huy đến tri huyện kiện,
nói lão tề bá giả mạo di trúc,
chiếm đoạt gia sản.
Nhưng tri huyện bình nguyên,
một viên quan nổi tiếng Thanh Liêm chỉ lạnh lùng,
đưa ra bản sao di trúc có dấu triện của chính ông,
bảo di trúc này
do thầm lão gia đích thân mang đến.
Ta chứng kiến ông ấy viết từng chữ
Nếu phu nhân muốn kiện,
hãy kiện cái lòng tham của chính mình.
Quyển nhi tức giận trở về,
bắt đầu tìm cách phá hoại.
Nàng ta lén lút bán tháo lụa trong kho,
giấu vàng bạc riêng,
định cuộm hết rồi bỏ trốn.
Nhưng nàng ta không biết rằng,
Tiểu Liên cô hầu gái bị đuổi năm xưa
giờ đã lớn khôn ở Trấn Thanh Hà.
Cô được vợ chồng chủ tiệm thuốc tế sinh đường,
vốn là bạn cũ của lão tề bá,
nhận làm con nuôi, cho ăn học tử tế.
Tiểu Liên, thông minh lanh lợi,
nhanh chóng giúp tiệm thuốc phát đạt,
lại quen biết nhiều thương lái trong vùng.
Khi nghe tin lão tề bá gặp nạn,
Tiểu Liên lập tức trở về.
Cô mang theo thư giới thiệu
của các thương lái lớn ở Trấn Thanh Hà,
những người từng làm ăn với phụ họ.
Thậm, thời thậm Quang Đức còn sống,
họ đều sẵn sàng làm chứng rằng
Quyền Nhi đã bớt xén tiền hàng,
gian lận sổ sách suốt mấy năm qua.
Nhưng quả báo lớn nhất
không đến từ bên ngoài,
mà đến từ chính bên trong, Thiệu Huy.
Sau khi cha qua đời,
lần đầu tiên phải tự mình xử lý mọi việc.
Anh ta mở sổ sách ra xem
và kinh hoàng nhận ra những con số không khớp.
Tiền bán lụa thu về ghi 1 đẳng,
tiền nhập kho ghi 1 nẻo.
Hàng trăm lạng bạc biến mất không giấu vết.
Anh ta lục tìm trong phòng vỡ
và phát hiện dưới đáy tủ áo.
Quyền Nhi giấu 1 hộp gỗ chứa đầy vàng lá,
bạc nén và 1 lá thư tình lá thư
của 1 gá buôn muối
ở chấn bên tên Mã Trọng Kiên.
Hẹn Quyền Nhi, mang tiền bạc bỏ trốn cùng nhau.
Thiệu Huy đọc xong lá thư,
2 tay run bần bật, mắt đỏ ngầu.
Anh ta ngồi sụp xuống đất,
cảm giác như bầu trời đổ ụp.
Tất cả những lời ngọt ngào,
những nụ cười ấm áp, những đêm nàng ta kề vai
thì thầm tất cả đều là giả.
Từ đầu đến cuối,
anh ta chỉ là con dối trong tay 1 người đàn bà
lòng lang giả thú.
Tại sao? Tại sao nàng lại làm thế với ta?
Thiệu Huy gầm lên giữa căn phòng trống,
nhưng không ai trả lời.
Quyền Nhi đã trốn khỏi phủ từ đêm hôm trước,
mang theo túi vàng cuối cùng,
hẹn gặp Mã Trọng Kiên ở bến đò Tây Khê.
Trời không tha kẻ bất nhân.
Đêm đó, trời đổ mưa lớn,
nước sông dâng cao.
Chiếc thuyền nhỏ chở Quyền Nhi và Mã Trọng Kiên
bị sóng đánh lật giữa dòng.
Mã Trọng Kiên gã đàn ông mà Quyền Nhi tưởng
sẽ cùng mình hưởng vinh hoa.
Khi thuyền lật, việc đầu tiên hắn làm
là giật lấy túi vàng,
rồi bơi vào bờ một mình.
Mặt Quyền Nhi kêu cứu giữa dòng nước siết.
Trọng Kiên! Cứu thiếp!
Cứu thiếp với?
Gã buôn muối chỉ ngoái lại nhìn, cười lạnh.
Nàng tưởng ta yêu nàng sao?
Ta yêu cái túi vàng này thôi.
Nàng lừa được chồng.
Ta lừa được nàng công bằng rồi còn gì?
Quyền Nhi chơi với giữa dòng nước đen,
nuốt từng ngụm nước sông lạnh buốt.
Trong khoảnh khắc tuyệt vọng nhất,
nàng ta bỗng nhớ lại lời lão tề bá hôm nào.
Muốn đuổi nhân quả ra khỏi đời mình
thì không ai làm nổi.
Nước mắt hòa vào nước sông.
Nàng ta không chết nhưng cái giá phải trả
còn đau hơn cái chết.
Người đánh ca vớt Quyền Nhi lên bờ vào sáng hôm sau.
Nàng ta sống sót
nhưng ngâm nước lạnh cả đêm
khiến đôi chân tê liệt, không bao giờ đi lại được nữa.
Vàng bạc mất sạch.
Mã trọng kiên biến mất không giấu vết.
Nàng ta bị đưa về trấn vân khê
trong cái cáng tre rách,
tóc dối bù, mặt mũi xám huét,
thân hình tiều tụy đến thảm thương.
Cả trấn kéo đến xem.
Những gia nhân từng bị nàng ta đánh đập.
Hắt hủi giờ đứng hai bên đường.
Yên lặng nhìn.
Không ai chửi rùa, không ai mỉa mai.
Sự yên lặng ấy còn nặng nề hơn ngàn lời nguyền rùa.
Thiệu Huy đứng ở cổng phủ.
Nhìn người vợ tàn phế được khiêng vào.
Anh ta không nói một lời,
chỉ quay lưng bước đi.
Từ ngày đó, anh ta ký giấy
để Uyển Nhi ở lại một gian phòng nhỏ
phía sau phủ, không đuổi đi
nhưng cũng không bao giờ gặp mặt nữa.
Anh ta nói với Lão Tể Bá
Cháu không đuổi nàng ta
vì cha cháu từng dạy đừng đạp người đã ngã
nhưng cháu cũng không tha thứ.
Nàng ta tự chọn con đường.
Nàng ta tự nhận hậu quả.
Lão Tể Bá nghe xong, gật đầu chậm rãi.
Cậu chủ đã lớn rồi.
Về phần Lão Tể Bá,
ông trả lại toàn bộ gia sản cho Thiệu Huy
theo đúng điều kiện trong di trúc
khi cậu chủ đã tỉnh ngủ.
Ông không giữ lại cho mình một xu nào.
Thiệu Huy quỳ xuống trước mặt ông,
dập đầu ba cái.
Lão Tể Bá, cháu xin lỗi.
Đáng lẽ cháu phải nghe lời Lão từ đầu.
Tể Bá đỡ cậu chủ dậy, mắt ướt nhòe.
Cậu chủ không cần xin lỗi Lão.
Lão ra trên trời nhìn thấy cậu hôm nay.
Chắc cũng mỉm cười rồi.
Tiểu Liên được mời trở lại phủ,
giúp Thiệu Huy quản lý việc buồn bán.
Cô gái mồ côi năm xưa
bị tát hai cái trước mặt cả phủ.
Giờ đây đỉnh đạc bước qua cánh cổng chính
với tư thế của một người quản lý.
Cô không hề nhắc lại chuyện cũ,
không một lời oán trách,
chỉ lặng lẽ làm việc và chăm sóc Lão Tể Bá chú đáo.
Về sau, Thiệu Huy cưới Tiểu Liên
làm vợ không phải vì sắc đẹp
hay lời lẽ ngọt ngào,
mà vì anh ta cuối cùng đã học được cách nhìn người bằng tấm lòng
thay vì bằng đôi mắt.
Còn Uyển Nhi, nàng ta sống phần đời còn lại
trong gian phòng nhỏ phía sau phủ.
Mỗi ngày, nàng ta ngồi trên chiếc xe lăn gỗ,
nhìn ra khoảng sân nơi ngày xưa
mình từng đắc ý bước đi như bà chủ.
Giờ đây, tiếng cười nói vui vẻ
của gia nhân vọng vào.
Tiếng trẻ con chạy nhảy ngoài sân
tất cả đều thuộc về một cuộc sống
mà nàng ta đã tự tay đẩy mình ra ngoài.
Người ta kể rằng,
mỗi đêm, Uyển Nhi đều khóc.
Không phải khóc vì đau chân,
mà khóc vì nhớ lại khuôn mặt hiền từ của Thẩm Quang Đức
người cha chồng đã đối xử với nàng ta
tốt hơn bất kỳ ai,
nhưng nàng ta đã đáp lại bằng sự bạc bẽo tàn nhẫn nhất.
Người xưa nói,
thiện hữu thiện báo,
ác hữu ác báo không phải không báo,
chỉ là chưa đến lúc.
Câu chuyện của phụ họ Thẩm ở Trấn Vân Khe
là minh chứng sống cho lẻ ấy.
Lão tề bá một quản gia già,
không quyền không thế,
bị đuổi ra nhà kho như con chó hoang,
nhưng lời tiên tri của ông đã ứng nghiệm từng chữ một.
Ông không cần trả thù,
không cần oán hận,
ông chỉ cần sống đúng với lương tâm,
và trời đất đã tự sắp xếp phần còn lại.
Lục Uyển Nhi
tưởng mình khôn ngoan hơn tất cả.
Nàng ta lừa được chồng, lừa được gia nhân,
đuổi được quản gia, ép được cha chồng,
nhưng cuối cùng,
người lừa nàng ta đau nhất lại là kẻ mà nàng ta tin tưởng nhất.
Nàng ta dùng mưu mô đối xử với người khác
thì mưu mô cũng chính là thứ
quay lại nuốt trừng nàng ta.
Phật dạy, nhân nào quả nấy,
gieo gió gạt báo,
kẻ gieo sự bạc bẽo sẽ gạt cô độc,
kẻ gieo lòng tham sẽ gạt tay trắng,
kẻ gieo sự tàn nhẫn
sẽ gạt nỗi đau mà không một lời
an ủi nào có thể xoa dịu.
Nhưng câu chuyện này cũng để lại một câu hỏi.
Nếu ngay từ đầu,
thiệu huy chịu lắng nghe lão tề bá,
chịu mở mắt nhìn thay vì để trái tim
mù quáng dẫn lối thì bi kịch có xảy ra không?
Hay chính sự nhu nhược,
dễ dãi của người tốt đôi khi cũng là
mảnh đất màu mỡ cho cái ác này mầm?
Có lẽ bài học lớn nhất không chỉ dành
cho kẻ ác, mà còn cho tất cả
chúng ta, những người đứng bên cạnh cái ác
mà chọn cách nhắm mắt làm ngờ.
Sự yên lặng trước cái sai,
đôi khi cũng là một loại tội lỗi.
Cuối câu chuyện, xin hỏi bạn một câu.
Nếu bạn là thiệu huy năm ấy,
khi lão quản gia già quỳ trước
cửa phòng nói, xin lão ra
xét lại, bạn có dừng lại mà nghe không?
Hay bạn cũng sẽ như anh ta chọn nụ cười
phấn son rồi để mất tất cả?
Câu chuyện, mù quáng đuổi hình
bắt bóng, đánh rơi chân bảo,
giữa trốn phong trận.
Có ai ngờ rằng, kẻ một tay nhẫn tâm
vứt bỏ viên ngọc sáng nhất thế gian,
lại chính là người đã dành cả nửa đời
người quỳ gối van xin ông trời ban cho mình
một chút vinh hoa phú quý?
Trận đời này vốn dĩ là một khuyến cảnh.
Nơi mà lòng tham và sự kiêu ngạo
thường dệt lên một tấm màn sương mù
dày đặc, che khuất đôi mắt
của những kẻ phàm phu tục tự.
Họ mãi miết đuổi theo bóng trăng rực rỡ
in dưới mặt nước hồ thu.
Để rồi trong cơn say danh vọng cuồng loạn,
họ vô tình gót giày nhẫn tâm
dẫm nát bét viên ngọc quý giá
đang âm thầm phát sáng ngay dưới gót chân mình.
Tại Trấn Tây Khê, một nơi vốn nổi danh
khắp vùng với nghề trạm khắc ngọc thạch
truyền thống, không ai là không biết đến thầm hào.
Hắn từng là một kỳ tài trong giới thầm định ngọc,
mang trong mình đôi bàn tay khéo léo
và con mắt tinh tưởng hơn người.
Thế nhưng, Vinh Quang đến quá sớm
đã biến thầm hào từ một chàng thanh niên
nghèo khó khiêm nhường trở thành
một kẻ kiêu ngạo, hống hách và đầy tham vọng.
Hắn luôn vỗ ngực tự xưng mình
là đệ nhất nghệ nhân,
coi thường tất thảy những người thợ
làm ngọc lâu năm trong trấn.
Ở bên cạnh thầm hào là Tú Nhi,
người thê tử Bần Hàn đã gắn bó
với hắn từ Thủ Hàn Vi.
Khuôn mặt lại mang một vết sẹo dài
do một lần xả thân cứu thầm hào
khỏi đám cháy lò nung ngọc năm xưa,
cộng thêm một bên mắt đã mù lỏa,
thị lực suy giảm nghiêm trọng.
Dưới mái ngói rêu phong tồi tàn của gian sượng cũ,
bóng tối dường như luôn đặc quánh lại
mỗi khi đêm về. Tú Nhi ngồi yên
bên chiếc bàn gỗ ọp ẹp,
đôi bàn tay chai sần dớm máu
đang mài giữa một khối đá xù xị, thô giáp.
Ánh đèn dầu leo lét hắt lên khuôn mặt
Gió lạnh thốc vào làm ngọn đèn suýt tắt
thầm hào bước vào
mang theo mùi rượu nồng nặc
và sự bực dọc tột độ.
Hắn chừng mắt nhìn khối đá trong tay vợ
giật phắt lấy rồi ném mạnh xuống góc sân.
Khối đá lan lóc giữa vũng bùn lẩy
mang theo tiếng khóc nghẹn ngào
bật tiếng của người vợ tạo khang.
Hắn không hề biết rằng
cú ném tàn nhẫn ấy chính là nhát dao đầu tiên
hắn tự cắt đứt sợi dây phúc báu
của chính cuộc đời mình.
Để hiểu được vì sao thầm hào lại trở nên
tàn nhẫn đến mức mất hết nhân tính như vậy
phải quay ngược lại những năm tháng
tuổi thơ đói khát vần hàn của hắn.
Thầm hào xuất thân là một đứa trẻ
mồ côi ăn mày nơi đầu đường xó
chợ phủ Giang Nam.
Ký ức về những đêm đông rét mướt
phải tranh giành từng khúc xương vụn với lũ chó hoang
những trận đòn roi ứa máu
của bọn cường hào ác bá đã ăn sâu vào tâm trí hắn
biến thành một nỗi ám ảnh kinh hoàng.
Hắn vươn lên bằng mọi giá
và khi ném được chút đỉnh vinh quang
đầu đời nhờ tài nhìn ngọc
nỗi sợ hãi cái nghèo lại truyền hóa
thành lòng tham hư vinh vô đáy.
Hắn thèm khát được tiến cung
thèm khát chiếc áo bào theo chỉ vàng
của quan ngự dụng học sĩ
thèm khát những ánh mắt phải cúi gầm xuống
khi hắn bước qua.
Sự kiêu ngạo che lấp lý trí
thầm hào bắt đầu xa lánh
những khối ngọc tự nhiên thô phát
nhưng mang linh khí đất trời.
Hắn cho rằng chúng quá tầm thường
không đủ để làm lóa mắt triều đình
Hắn dồn toàn bộ gia sản
thậm chí vai mượn nặng lãi từ Vương Đức
một tên phú thương khét tiếng gian dạo
ở trấn Tây Khê để săn lùng
những viên đá có vỏ bọc hào nhoáng
một ngày nọ có tên lái buôn Tây Vực
mang đến một viên đá đỏ rực như máu
phát sáng rực rỡ
xưng là huyết long chân trâu
thầm hào như kẻ điên vớ đực vàng
không tiếc lời tân bốc vung tiền
mua đứt viên đá hỏng làm vật dân lên
vị hoàng đế đang chuẩn bị tổ chức Đại hội Ngọc Thạch
Khi đem viên huyết long về
Lão Trương
một bậc thầy chạm Ngọc ẩn danh đã lui về
ở ẩn nơi ngoại ô thôn Lạc Thủy
người từng chỉ dạy thầm hào những đường giao đầu tiên
lặn lội đội mưa đến khuyên can
Lão Trương nheo đôi mắt giả nua
nhìn qua lớp hào quang giả tạo
khẽ lắc đầu
Hào A, Ngọc quý ở cốt, không ở vỏ
Cục đá này tuy trói mắt nhưng linh khí đã chết
tả khí sông lên
e rằng là đồ ngụy tạo từ thủy tinh
nhuộm máu độc
còn mang dâng lên bề trên
tội khi quân gánh không nổi đâu
thay vì tình ngộ
thầm hào cười phá lên đầy nhạo bán
hắn chỉ thẳng mặt vị ân sư
lão già lầm cầm
cả đời ông chỉ loay hoay với mấy cục đá xanh hèn mòn
làm sao hiểu được kỳ trân dị bão trong thiên hạ
hãy giữ lấy cái nghèo hèn của ông đi
đừng hòng càn bước tiến thân của ta
Lão Trương lắc đầu não nề
yên lặng quay gót bước ra khỏi cổng
để lại một tiếng thở dài hòa
vào tiếng mưa phùn lạnh buốt
trong khi thầm hào say xưa chìm đắm
trong những bữa tiệc linh đình
với các quan chức địa phương
hòng đút lót mở đường tiến thân
tú nhi lại một mình vỏ vỏ trong sưởng tối
nàng cặm cụi nhặt lại khối đá sushi
mà thầm hào từng ném đi
đó là một khối ngọc nàng tình cờ
vớt được dưới dòng sông cạn
bề ngoài sần sủi đầy rong rêu
nhưng bằng trực giác và trái tim thuần khiết
của một người trân trọng cái đẹp thực sự
nàng biết bên trong nó ẩn trứa một báu vật tuyệt luôn
đôi mắt nàng vốn đã yếu
chỉ còn thấy lờ mờ một bên
nhưng đôi bàn tay lại vô cùng linh hoạt
nàng dồn hết tình yêu
sự nhẫn nhịn và cả những giọt nước mắt
xót xa mài rụa nó
mỗi nhát dao khắc xuống là một lần
ngón tay nàng tứa máu vì đá cứa
máu nhỏ xuống thấm vào kẹ đá
nhưng nàng vẫn cắn răng chịu đựng
không thốt nửa lời oán thán
một đêm thầm hào trở về trong cơn say túy lúy
thấy vợ vẫn ôm khư khư
cục đá xấu xí
hắn nổi điên giật lấy
tát mạnh vào mặt tu nhì
khiến nàng ngã nhào xuống nền gạch chán rớm máu
đồ đàn bà vô dụng
ngươi định làm ô uế thanh danh của ta
bằng thứ giác rưỡi này sao
cuộc đời thầm hào ta vinh hoa phú quý
sắp đến tay
không thể để một kẻ xấu xí mù lỏa
như người làm vật cản đường
bỏ lại những lời cay độc
cắt đứt ân tình phu thê
hắn thu dọn hành lý
mang theo viên huyết long chân trâu
lộn lẫy lên xe ngựa thẳng tiến phủ giang nam
bỏ mặt người vợ tảo khang
nằm yên trên mặt đất lạnh léo
nước mắt tuôn rơi tĩnh lặng như tở
nhưng đôi bàn tay vẫn ôm chặt khối ngọc
thô dớ máu
ngày đại hội ngọc thạch diễn ra tại phủ đường giang nam
cơ sĩ rợp trời
hàng ngàn lọng tre rực rỡ sen lẫn mùi trầm hương
ngan ngát
chi phủ đại nhân cùng vị khâm sai đại thần
chuyên lo việc ngự dụng của hoàng đế
uy nghi ngồi trên sành đường
các bậc thầy điêu khắc từ khắp các châu phủ
lần lượt dâng lên những tác phẩm tinh xạo nhất
khi thẩm hào bước lên
bộ áo bào lụa là mới may vung vẩy đầy tự mãn
hắn trịnh trọng mở chiếc hộp gỗ trầm hương
viên huyết long chân trâu
tỏa ra một thứ ánh sáng đỏ rực mị hoặc
khiến cả khán đài ổ lên sôn sao
thẩm hào venh mặt
nụ cười kêu ngạo nở rộ trên môi
trong đầu đã mường tượng ra cạnh được bái quan phong tước
nhưng lưới trời lồng lộng
thưa mà khó lọt
vị khâm sai đại thần
vốn là người duyệt ngọc mấy mươi năm
ánh mắt sắc như dao cảo
ông sai người lấy một thao nước sôi
có pha thảo dược vẩy lên viên ngọc
rồi dùng búa nhỏ gó nhẹ
lập tức một tiếng cạch khô khốc vang lên
ánh sáng đỏ rực đột ngột vụt tắt
viên đá nứt toát ra
làm lộ ra lớp lõi bên trong
chỉ là một cục xỉ than đen xỉ
mùi máu tanh tửi
và thuốc nhộm rẻ tiền sộc
thuốc thẳng lên mũi mọi người
cả sảnh đường sôn sao bật tiếng
rồi chuyển sang phẫn nộ
chi phủ đại nhân đập mạnh kinh đường mộc
tức giận quát lớn, to gan
kẻ dân đen dám dùng thứ tà thuật rẻ tiền
lấy thủy tinh nấu với máu lợn để lừa gạt triều đình
khi nhờn thánh thượng
tội này đáng muôn chết
thẩm hào mặt cắt không còn một giọt máu
hai chân run dày khụy xuống
hẵn hoảng loạn kêu gào oan uổng
nhưng không một ai thèm đái hoại
đúng lúc đám nhà dịch chuẩn bị lôi thẩm hào đi
từ phía ngoài cửa phủ
Lão Trương thân hình gầy guộc chậm rãi bước vào
trên tay nâng một chiếc khay phủ lụa điều
bầm đại nhân
Lão Trương cất giọng khàn khàn nhưng uy lực
tay khe chấn chúng tôi tuy có kẻ lừa lọc
nhưng cũng không thiếu những bậc kỳ tài
thực sự ẩn mình trong gian khó
xin đại nhân bớt chút thời gian xem qua vật này
tấm lụa điều được tung ra
một luồng ánh sáng dịu mát
thanh tao nhưng vô cùng rực rỡ tỏa ra
đó không phải là thứ ánh sáng chói lóa
của sự giả tạo
mà là vầng hào quang nội tại
ấm áp và sống động đến kinh ngạc
tác phẩm mang tên Phượng Hoàng Hồi Sinh
chạm khắc hình ảnh một con chim Phượng Hoàng
vươn lên từ đống cho tàn
từng lớp lông vũ tạc từ ngọc bích trong vắt
đôi mắt Phượng Hoàng ánh lên một tia đỏ huyền bí
dường như thấu hiểu mọi nỗi b.i
của nhân thế
khâm sai đại thần kinh ngạc đứng bật dậy
bước vội xuống bậc thềm
đôi tay run run chạm vào bức tượng
tuyệt tác, thiên hạ đệ nhất tuyệt tác
lớp ngọc mỡ cừ và năm mới kết tinh
lại được chạm chỗ
bằng một tâm hồn thoát tục
thấu hiểu trần gian
ai, ai là người đã làm ra bẫu vật này
láo trương chậm chậm quay sang nhìn thầm hào
đang quỳ dạp dưới đất
ánh mắt chứa đầy sự thương xót pha lẫn khinh bị
người chạm ra nó không màng danh lợi
chỉ gửi gắm linh hồn mình vào đá
tác giả chính là Tú Nhi
người thê tử Mù Lòa Bần Hàn
đã bị chính gã trượng phu kêu ngạo này hắt hủi
vứt bỏ, thầm hào ngẩn phát đầu lên
hai mắt trợn ngược
trái tim như bị hàng vạn mũi kim đâm xuyên qua
khối ngọc thô xù xỉ
thứ mà hắn từng ném xuống bùn
thứ mà hắn từng khinh miệt rùa xả
lại chính là lớp vỏ bọc hoàn hảo
che giấu viên minh châu rực rỡ nhất thế gian
hắn há hốc mộm
cổ họng khô khốc không thốt nên lợi
thân thể như hóa đá
cơn ác mộng của thầm hào
chỉ mới thực sự bắt đầu
tội khi quân phạm thượng
khiến hắn bị phạt đánh 50 trượng rách ra nát thịt
ngay tại công đường
sau đó bị tước bỏ mọi bằng sắc thầm định ngọc
vĩnh viễn không được hành nghề
thân tàn ma giải
hắn bị ném ra khỏi cửa phủ Giang Nam
như một đống rẻ rách
cơn mưa chiều chút xuống tầm tá
rửa trôi hết mọi lớp son phấn phù hòa
mà hắn từng khoác lên mình
chỉ còn lại sự nhục nha e trẻ
khi lê lết cái thân tàn tạ trở về trấn tây khề
cảnh tượng đón trở hắn
còn tàn khốc hơn vạn lần
những tên chủ nợ
đứng đầu là phú thương vương đức
đã xiết sạch gia sản
đập phá sườn ngọc
đuổi hắn ra khỏi chính ngôi nhà của mình
những kẻ ngày xưa từng quỵ lụy tung hô hắn
trong các bữa tiệc rượu
nay đứng chỉ trỏ, cười nhạo, khạc nhộ vào mặt hắn
thầm hào trở thành một kẻ bần cùng
phải đi xin ăn từng bữa
quay trở lại đúng cái thân phận ăn mày nheo nhóc
mà cả đời hắn đã sợ hãi chối bỏ
hơn một năm sau
và một ngày mùa đông dết mứt tuyết rơi dày đặc
thầm hào với bộ quần áo rách nát
chân tay lở luet vì lạnh
đang co do bới
tìm thức ăn thừa trong đống rác
trước cửa một tử lâu lớn
bỗng nhiên tiếng kèn trống vang lửng
quan binh dẹp đường rộn rã
một cỗ xe ngựa mạ vàng
dèm che bằng lụa quý từ từ tiến vào trấn
dân chúng hai bên đường cung kính
quỳ rạp, dập đầu tung hô vị
ngự dụng ngọc sư vừa được đích thân
hoàng đế sắc phong và ban thưởng dinh thự
gấm vóc lụa lạ trở về
vinh quy bái tổ, gió bấc thổi tung
bức dèm lụa mỏng manh, từ trong kiệu
một nữ nhân chậm rãi bước xuống
nàng mặc bộ y phục lụa trắng
thanh tào, áo troàng lông hồ ly
ấm áp, phong thái uy nghi
tĩnh tại như một vị bồ tát giáng trần
vết sẹo trên mặt nàng không còn là
biểu tượng của sự xấu xí
mà dưới ánh hào quang của sự lương thiện
và tài năng bạt ngụy, nó lại trở thành
một dấu ấn của bậc thánh nhân
đã trải qua đủ kiếp nạn trần ai
đó chính là Tu Nhi
nàng không kêu ngạo, không khoe khoang
đôi mắt dẫu chỉ còn thấy một bên
nhưng lại sáng giựt ánh nhìn bao dung
từ bi chiếu dọi xuống những mảnh
đời cơ cực xung quanh, nàng ôn tồn
phân phát gạo ấm, áo bông
cho những kẻ ăn mày đói ghét bạt ngàn
hai bên đường, thầm hào đứng lặng người
đôi mắt trũng sâu của hắn
để lại một hiện thực sắc lẹm
cứa nát tâm can
viên ngọc quý nhất cuộc đời hắn
không phải là thứ đá nhuộm máu rẻ tiền bên ngoài kia
mà chính là người nữ nhân
mang tâm hồn tạc ngọc này
hắn đã từng nắm giữ chân bảo vô giá trong tay
được sự ấm áp của viên ngọc ấy
bao bọc sự ấm suốt những năm tháng bần hàn
nhưng lại tự tay đập nát nó
chỉ vì chút ảo ảnh danh vọng rẻ tiền
một nỗi ân hận tột cùng
sắc lẹm như hàng ngàn lưỡi dao lam
cứa nát trái tim đen tối của thầm hào
hắn dùng chút sức tàn lết
đôi chân đầy máu về phía cỗ kiệu
bùn đất dính đầy trên khuôn mặt tiểu tụy
hắn khóc giống lên như một con thú hoang bị thương
âm thanh thê lương
xé nát bầu không khí tĩnh mịch của mùa đông
Tú Nhi
ta sai rồi
ta là kẻ có mắt như mù
xin nàng, xin nàng hãy rủ lòng thương xót
cho ta một cơ hội làm lại từ đầu
ta sẽ làm trâu làm ngựa hầu hạ nàng suốt đời
hắn dập đầu vái lệ
liên tục xuống nền tuyết cứng
máu từ trán tứa ra hòa lẫn vào bùn nhờ
Tú Nhi dừng bước
nàng yên lặng quay đầu nhìn lại
kẻ đang quỳ dạp dưới gót chân mình
ánh mắt nàng chạm vào ánh mắt tuyệt vọng của thầm hào
nhưng trong đó không hề có lấy
một tiêu án hận, tức giận hay hả hê
nó chỉ là một sự tĩnh lặng thầm sâu
sự thương xót của một người đã
thấu tỏ lẽ vô thường của nhân quả luân hội
nàng cất giọng nhẹ nhàng
trong trẻo như tiếng chuông chùa vang vọng buổi sớm mai
thầm công tử
duyên phận giữa người
và ta vốn là một tảng đá thô
ta đã cố công mài rũa mong tìm thấy ngọc
nhưng cuối cùng nhận ra
bên trong chỉ là một vóc cát bụi
người đã tự tay ném nó đi
thì nay cát bụi lại trở về
với gió cuốn
cuộc đời ta nay đã thuộc về nghệ thuật chạm ngọc
thuộc về những chân lý thiện lương
không bị vẩn đục bởi hư vinh
xin người hãy tự bảo trọng
tự gieo tự gặt
đường đời từ nay đôi ngã chia ly
dứt lời, tú nhi quay lưng bước lên kiểu
tấm dèm lụa từ từ buông xuống
che khuất hoàn toàn vầng hào quang rực rỡ
để lại thầm hào gục ngã giữa bão tuyết
hắn dơ đôi bàn tay bẩn thiểu
rách nát lên không chung
cố gắng với theo một cái bóng đã xa xăm vạn rậm
tiếng khóc của hắn nhỏ dần rồi bật tiếng
bị tuyết trắng phủ lấp
trong cơn đói rét
và sự rằn vặt thấu xương
hắn nhận ra hình phạt tàn khốc nhất
của ông trời không phải là tước đoạt sinh mạng
mà là để cho hắn sống
sống với một trí tuệ vừa đủ tỉnh táo
để nhận thức được rằng
mình đã vĩnh viễn mất đi thứ quý giá nhất
sống để nếm trải đến tận cùng
cái giá của sự kiêu ngạo bạc béo
trần ra như một trạm bưu thành
người đến người đi nườm nượp
cuốn theo bao khát vọng phù hoa tăm tối
câu chuyện về thầm hào
trở thành một vết sẹo nhắc nhở thế nhân
ở chấn Tây Khê
về cái giá đắt đỏ của thói kiêu ngạo
và lòng tham vô độ
triết lý nhân quả của nhà Phật
vốn dĩ rất công bằng và nghiêm minh
gieo nhân hám danh thì gạt quả tủi nhục
gieo nhân tàn nhẫn thì gạt quả cô độc
thê lương
kẻ không biết trân trọng những giá trị chân thật
bình dị xung quanh mình
thì dẫu có trèo lên đỉnh núi Mạ Vàng
cuối cùng cũng sẽ xảy chân rơi xuống vực sâu tăm tối nhất
người xưa có câu tục ngữ thâm thúy
ngọc ẩn trong đá
chân tình ẩn trong hoạn nạn
đáng tiếc thay
những kẻ bị lòng tham
làm cho mở mắt thường chỉ thích ngắm nhìn
vẻ hào nhoáng giả tạo bên ngoài
mà bỏ lỡ đi vẻ đẹp thực sự giấu kín bên trong
họ giống như người khát nước
đi tìm ảo ảnh trên sa mạc
để rồi từ chối dòng suối
trong vắt đang chảy dưới chân mình
sự hối hận muộn màng của thầm hào
giữa trời tuyết lạnh lẽo
không thể cứu vãn được cục diện
bởi có những thứ đã đánh mất đi
thì ngàn vàng cũng không thể mua lại được
vạn giọt nước mắt cũng không thể gột rửa được lỗi lầm
liệu trong cuộc sống hối hả này
có bao nhiêu người trong chúng ta
đang điên cuồng chạy theo một viên
huyết long chân trâu giả tạo
để rồi vô tình hất hủy
trà đạp lên những viên ngọc thô mang tên
chân tình đang hiện diện ngay bên cạnh mình
câu trả lời
có lẽ mỗi người phải tự tìm thấy
trong chính sự phản tỉnh
ở sâu thẳm tâm hồn mình
trước khi mọi thứ trôi tuột qua kẽ tay
chỉ còn lại sự muộn màng cay đắng
trong gió rét chiều đông
