Mượn Phúc Đổi Mệnh Cho Con Và Cái Giá Của Kẻ Bất Nhân | Chuyện Làng Xưa

Nếu một đời người chỉ biết gom của bằng nước mắt kẻ khác, thì đến khi tai họa gõ cửa nhà mình, liệu có còn kịp dùng tiền để mua lấy bình an không? Ngày xưa, ở Trấn Kim Liễu thuộc huyện Ngọc Hương, có một phú hộ tên là Mạc Đình Phú. Nhà hắn nằm ngay gần bến Bạch Lưu. Tường cao cửa rộng, kho thóp san sát như dãy núi nhỏ. Trước cổng ngày nào cũng có xe ngựa ra vào chở gạo, vải vóc, tiền bạc. Người ngoài nhìn vào đều tưởng đó là nhà có phúc lớn, tổ tiên để đức dậy, nên con cháu mới giàu sang đến vậy. Nhưng người dân trong Trấn thì không ai nghĩ thế. Bời của cả nhà họ Mạc không phải do nhân nghĩa mà có. Mạc Đình Phú vốn nổi tiếng khôn ngoan, nhưng cái khôn ấy lại đặt hết vào việc tính kế với người nghèo. Năm nào trời hạn, lúa ngoài đồng cháy vàng, dân chúng đói khát, hắn liền đóng chặt kho gạo, đợi giá tăng mới đem ra bán. Ai không có tiền thì phải vay thóp của hắn, một đấu vay đi, đến mùa sau phải trả thành ba đấu, trả không nổi thì ký giấy bán ruộng, bán nhà. Lâu dần, ruộng tốt quanh Trấn Kim Liễu gần như rơi hết vào tay họ Mạc. Có nhà vì thiếu vài quang tiền thuốc thang mà mất cả mảnh đất tổ chuyển. Có người vừa trôn cha xong đã phải đến cổng Mạc Phủ lại lục xin khất nợ. Nhưng Mạc Đình Phú chưa từng mềm lòng. Hắn thường nói với đám gia nhân rằng Trong Trấn có một bà góa họ Tống, chồng mất sớm, chỉ còn một đứa con trai bệnh tật. Năm ấy, con bà bệnh nặng, bà không trả nổi món nợ thóp đã vay từ mùa đói. Bà chống gậy đến trước cổng Mạc Phủ, quì dưới nắng từ sáng đến chiều, xin Mạc Đình Phú cho khất thêm một vụ mùa. Nhưng hắn chỉ lạnh lùng sai người đem giấy nợ ra, ép bà điểm chỉ bán nốt thửa ruộng cuối cùng. Bà Tống run dậy ôm tờ giấy bán ruộng, nước mắt rơi xuống nền đá trước cổng. Trước khi rời đi, bà ngoái đầu nhìn tấm biển lớn nhà họ Mạc, rồi nghẹn giọng nói Của lấy từ nước mắt người, sớm muộn cũng phải trả bằng nước mắt trong nhà mình. Đám gia nhân nghe xong đều cúi đầu im lặng. Chỉ riêng Mạc Đình Phú bật cười, cho rằng đó là lời oán hận của kẻ nghèo cùng. Hắn không tin nhân quả, càng không tin trời đất có mắt. Với hắn, trên đời này chỉ có bạc trắng và khế ước mới là thật. Chiều hôm ấy, Mạc Đình Phú đứng trên lầu cao nhìn xuống sân lớn, thấy từng bao thóc chất đầy trong kho, lòng vô cùng đắc ý. Hắn nghĩ đời mình đã nắm chắc phú quý trong tay, dù mưa gió ngoài kia có làm ai khốn đốn, thì cũng không liên quan đến nhà họ Mạc. Nhưng đúng lúc ấy, một bao gạo cũ trong kho bỗng rách toạc, thóc trắng đổ ảo xuống đất, chạy lan ra như dòng nước nhỏ. Mạc Đình Phú cao mày quát người hầu mau dọn đi. Hắn không hề biết rằng, từ khoảnh khắc ấy, phúc phần nhà họ Mạc cũng đang âm thầm do dị, giống như bao thóc kia, càng đầy càng dễ vỡ, càng giữ chặt càng khó tránh ngày tàn. Nhiều năm sau, khi Mạc Đình Phú đã ngoài năm mươi, tóc hai bên Thái Dương bắt đầu điểm bạc. Điều khiến hắn canh canh nhất không còn là bạc vàng, mà là nhà họ Mạc chưa có người nối dõi. Gia sản chất đầy kho, ruộng đất trải dài mấy rậm, nhưng trong phủ vẫn vắng tiếng trẻ thơ. Mỗi lần đi qua từ đường, nhìn bài vị tổ tiên lạnh lẽo dưới ánh đèn dầu, hắn lại thấy trong lòng bất an. Vợ hắn là Lâm Thị Nguyệt, vốn hiền lành, nhiều năm âm thầm cầu con. Nàng thường khuyên chồng bớt gây oán, làm thêm việc thiện để cầu phúc cho con cháu. Nhưng Mạc Đình Phú chỉ nghe rồi bỏ ngoài tai. Hắn cho rằng có tiền thì muốn cầu gì cũng được, còn phúc đức chẳng qua là lời người nghèo tự an ủi nhau. Vậy mà sang mùa xuân năm ấy, Lâm Thị Nguyệt thật sự mang thai. Mạc Đình Phú mừng đến mất ngủ mấy đêm liền. Hắn mời thầy thuốc giỏi nhất huyện Ngọc Hương về chăm sóc, sai người mua nhân sâm, yến quý, vải lụa, đồ bổ chất đầy trong phòng. Đến ngày đứa trẻ chào đợi, tiếng khóc vang lên giữa đêm mưa, cả mạc phủ như bừng sáng. Đó là một bé trai trắng trẻo, đôi mắt đen lái, bàn tay nhỏ nắm chặt như giữ lấy điều gì quý giá. Mạc Đình Phú đặt tên con là Mạc Thiên Tưởng, nghĩa là điềm lành trời ban. Hắn mở tiệc lớn suốt ba ngày, treo đèn đỏ khắp cổng phủ, phát bánh cho người trong trấn, còn sai gia nhân đánh trống báo tin vui, đến tận bến Bạch Lưu. Hắn ôm con trong lòng, lần đầu tiên cười mãn nguyện như kẻ đã thắng cả số trời. Nhưng niềm vui ấy chưa kéo dài được bao lâu, thì những chuyện lạ bắt đầu xảy ra. Đúng ngày đầy tháng của Thiên Tưởng, một trận mưa lớn bất ngờ chút xuống trấn Kim Liễu, nước từ bến Bạch Lưu dâng cao tràn vào kho gạo phía đông của nhà họ Mạc. Hơn trăm bao thóc bị ngâm nước, chỉ qua một đêm đã bốc mùi ẩm mốc. Mạc Đình Phú nổi giận, đánh mắng người giữ kho, cho rằng bọn họ lười biếng, không biết che chắn. Đến lễ trăm ngày của con, đoàn xe chở vài vóc từ phủ thành trở về lại bị cướp sạch ở đoạn đường qua núi đá dều. Mấy người làm bị thương, hàng hóa mất hơn nữa. Mạc Đình Phú tức đến run tay, nhưng trong lòng vẫn tự nhủ đó chỉ là vận rùi nhất thời. Không lâu sau, giếng sau nhà Mạc, Mạc bỗng cạn nước giữa mùa mưa. Người hầu trong phủ si sào rằng đất nhà họ Mạc hình như không còn giữ được khí lạnh. Tin ấy lọt vào tai Mạc Đình Phú, hắn lập tức đuổi mấy người nói chuyện ra khỏi phủ, nghiêm cấm kẻ nào nhắc đến chữ xui rùi trước mặt hắn. Thế nhưng, điều khiến hắn sợ nhất không phải là mất gạo, mất hàng hay mất nước trong giếng, mà là thiên tường từ nhỏ đã yếu ớt khắc thường. Đứa trẻ thường khóc thét trong đêm, đang ngủ cũng giật mình co rúm người lại. Có hôm thân thể nóng bừng, thầy thuốc đến bắt mạch lại không tìm ra bệnh rõ ràng. Thuốc quý uống vào chỉ đỡ được vài ngày, rồi sắc mặt đứa trẻ lại xanh sao như cũ. Lầm thị Nguyệt ôm con, nước mắt lặng lẽ rơi xuống vạt áo. Nàng khuyên chồng mở kho phát gạo, trả bớt dụng đất từng ép mua của dân nghèo, xem như tích chút phúc lành cho thiên tưởng. Nàng nói, trẻ nhỏ như mầm non, nếu đất dưới góc toàn oán khí, thì dù được tưới bằng nước quý, cũng khó lớn lên bình an. Mạc Đình Phú nghe xong liền sa sầm mặt. Hắn nói đời mình vất vả nửa kiếp mới có được cơ nghiệp này. Con hắn sinh ra là để hưởng phú quý, không phải để hắn đem tài sản đi bù đắp cho thiên hạ. Hắn tin chỉ cần mời thêm thầy thuốc, mua thêm thuốc quý, đổi thêm người chăm sóc, thiên tưởng nhất định sẽ khỏe mạnh. Đêm ấy, ngoài trời không mưa không gió, nhưng đèn trong phòng trẻ bỗng chập trờn. Thiên tưởng đang nằm trong nôi, trợt khóc rẽ lên, hai bàn tay nhỏ, quơ loạn như muốn níu lấy ai. Mạc Đình Phú vội bế con lên, lần đầu tiên cảm thấy đứa trẻ trong tay mình nhẹ đến đáng sợ. Hắn đã từng thấy người nghèo quỳ trước cổng nhà mình mà không động lòng. Hắn đã từng nhìn kẻ mất ruộng khóc lóc mà vẫn lạnh mặt cầm giấy nợ. Nhưng giờ đây, chỉ một tiếng khóc yếu ớt của con trai cũng đủ khiến tim hắn dối loạn. Cũng từ đêm ấy, Mạc Đình Phú bắt đầu hiểu rằng có những thứ mất đi còn có thể mua lại bằng bạc. Nhưng sinh mạng của đứa con duy nhất thì dù đem cả mạc phủ ra đổi, chưa chắc trời đất đã chịu nhận. Trước khi tai họa trong nhà họ Mạc ngày càng dồn dập, nếu quý vị thấy câu chuyện này có điều đáng suy ngẫm, hãy đăng ký kênh Chuyện Làng Xưa để cùng nghe tiếp những bài học nhân quả sâu sắc. Bởi từ đây, Mạc Đình Phú không chỉ mất ngủ vì bệnh của con, mà còn bắt đầu bước vào nỗi sợ lớn nhất đời mình. Từ sau đêm thiên tường khóc thét trong nôi, Mạc Đình Phú như biến thành một người khác. Ban ngày hắn vẫn ngồi trong đại sảnh tính sổ ruộng đất, vẫn quát thảo gia nhân, vẫn giữ dáng vẻ của một phú hộ quyền thế. Nhưng hệ nghe trong phòng con có tiếng động nhỏ, hắn liền buông bút chạy vào, sắc mặt hoảng hốt như kẻ sắp mất hết gia sản. Thiên tường càng lớn, thân thể lại càng mong manh. Đứa trẻ được mặc áo lụa mềm, ăn toàn đồ quý, ngủ trong căn phòng kín gió, bên cạnh lúc nào cũng có người hầu trông non. Vậy mà tai nạn vẫn liên tiếp xảy ra. Có lần, nó vừa tập đi trong sân, chỉ vấp vào mép thềm thấp đã ngã bất tỉnh, chán tím một mảng. Có lần đang ăn cháo tổ yến, bỗng mắt nghẹn đến mặt mũi tím tái, làm cả phủ rối loạn. Lại có hôm xe ngựa nhà Mạc vừa dừng trước cổng. Con ngựa vốn hiền lành bỗng hí vang, dơ vó suýt dẫm trúng thiên tường, nếu người hầu không kịp ôm nó kéo lại. Mỗi lần như vậy, Mạc Đình Phú đều nổi trận lôi đỉnh. Hắn cho thay hết người hầu quanh con, mời thầy thuốc từ phủ thành về bắt mạch, mua thuốc quý chất đầy tủ, thậm chí cho đổi cả phòng ngủ của thiên tường sang hướng khác. Tài nạn không thành bệnh lớn, tài nạn không thành tai họa nặng, mà cứ lặp đi lặp lại như có sợi dây vô hình siết dần vào tim hắn. Lâm Thị Nguyệt nhìn chồng ngày càng nóng nảy, lòng càng đau xót. Một đêm, khi thiên tường vừa ngủ yên sau cơn sốt, nàng khẽ nói, chàng đã đổi thầy thuốc, đổi người hầu, đổi phòng ở, nhưng chưa từng nghĩ đến việc đổi chính lòng mình. Con trẻ không chỉ nhớ thuốc mà sống, nó còn nhớ phúc của cha mẹ mà lớn lên. Mạc Đình Phú ngồi lặng hồi lâu. Lời vợ nói, giống như mũi kim chạm vào vết thương sâu nhất trong lòng hắn, nhưng hắn không muốn thừa nhận. Người đã quen dùng tiền để giải quyết mọi chuyện, đến lúc gặp chuyện tiền không giải quyết nổi, thường không chịu cúi đầu trước đạo lý, mà chỉ càng muốn tìm một con đường tắt hơn. Ít ngày sau, trong một buổi chợ ở bến Bạch Lưu, Mạc Đình Phú nghe đám thương nhân nhắc đến một người tên Ôn Cửu Thành. Người ấy sống trong căn am cũ gần khe tị thủy, không nhận quan chức, không cầu danh lời, nhưng xem mệnh rất lạ. Có người từng tìm đến hỏi chuyện làm ăn, ông chỉ khuyên về sửa lại mồ mả tổ tiên và trả món nợ cũ, quả nhiên sau đó tránh được kiện tụng. Lại có người đến cầu đổi vận, vừa bước qua cửa am, đã bị ông nói chúng điều giấu kín trong lòng, sợ quá bỏ về. Nghe đến hai chữ đổi vận, Mạc Đình Phú như bắt được cọng cỏ giữa dòng nước siết. Ngay hôm sau hắn sai người chuẩn bị xe ngựa, mang theo một hộp vàng nhỏ, bí mật rời khỏi Mạc Phủ trước khi trời sáng. Đường lên khe tịnh thủy quanh co, hai bên là rừng trúc giả, gió thổi qua nghe xào xạc như tiếng người thì thầm. Căn am của Ôn Cửu Thành nằm nếp dưới sườn núi, mái ngói cũ phủ rêu, trước sân chỉ có một chùm nước và mấy luống rau xanh. Nơi ấy nghèo đến mức không giống chỗ của người, có thể xoay chuyển vận mệnh cho thiên hạ. Mạc Đình Phú vừa bước vào sân, chưa kịp xưng tên, một giọng già trầm đã vang lên từ trong am. Người đến đây nếu chỉ vì thương con thì còn có đường cứu. Nhưng nếu trong lòng đã nghĩ tìm một người khác chịu nạn thay con, thì bức chân này đã lệch khỏi đạo làm cha rồi. Mạc Đình Phú đứng xưỡng lại, hộp vàng trong tay bỗng nặng như đá. Cả đời hắn từng nghe vô số lời nịnh hót, cũng từng nghe bao tiếng oán than, nhưng chưa từng có ai chỉ bằng một câu đã nói chúng nỗi sợ sâu kín nhất trong lòng hắn. Hắn bước vào am, nhìn thấy Ôn Cửu Thành đang ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ, tóc bạc, áo vải thô, đôi mắt sáng nhưng buồn. Mạc Đình Phú đặt hộp vàng xuống, lần đầu tiên trong đời hạ giọng van xin, ta chỉ có một đứa con trai, chỉ cần cứu được nó, bao nhiêu vàng bạc ta cũng đưa. Ôn Cửu Thành không nhìn hộp vàng, ông chỉ nhìn thẳng vào Mạc Đình Phú, rồi chậm dãi nói, Mệnh của đứa trẻ không nằm riêng trên thân nó, nó nối với phúc đức của cha mẹ, nối với từng việc thiện ác mà nhà ngươi đã gieo. Muốn cứu con, trước hết phải xem người cha có dám cứu lấy chính tâm mình hay không. Nghe vậy, Mạc Đình Phú cúi đầu, nhưng bàn tay vẫn siết chặt. Trong lòng hắn khi ấy, không nghĩ đến những người từng mất ruộng, cũng không nghĩ đến nước mắt trước cổng Mạc Phủ. Hắn chỉ nghĩ đến thiên tường đang thở yếu trong căn phòng lớn, nghĩ đến cái ngày mình có thể phải ôm đứa con duy nhất mà bất lực nhìn nó rời khỏi đời này. Và chính nỗi sợ ấy đã đẩy hắn đến gần hơn với lựa chọn sai lầm nhất đời mình. Trong căn am cũ nơi khe tịnh thủy, ánh sáng buổi chiều lọt qua khe cửa hẹp, rơi xuống mặt bàn gỗ đã bạc màu theo năm tháng. Ôn cựu thành đặt lá số của Mạc Thiên Tường trước mặt, chậm ngâm rất lâu. Mạc Đình Phú ngồi đối diện, lòng nóng như lửa đốt, nhưng không dám thúc giục. Hắn đã quen sai khiến người khác, nhưng trước người thầy già này, chẳng hiểu sao mọi lời quát tháo thường ngày đều nghẹn lại trong cổ. Một lúc sau, ôn cựu thành mới chậm giải nói đứa trẻ này không phải không có đường sống, nó sinh ra yếu mệnh, không phải vì trời ghét bỏ nó, mà vì phúc nhà họ mạc quá mỏng. Cây non muốn lớn, thì đất dưới gốc phải là đất lạnh. Nếu đất đã ngấm quá nhiều oán khí, dễ cây dù được tưới bằng nước quý cũng khó bám sâu. Mạc Đình Phú nghe vậy, sắc mặt biến đổi. Hắn biết từng lời ấy đều nhầm vào mình, nhưng vẫn cố hỏi. Ý ông là bệnh của con ta liên quan đến những chuyện ta từng làm sao? Ôn cựu thành nhìn hắn, ánh mắt không giận mà buồn. Ông nói, Người trong trấn kim liễu mất ruộng, mất nhà, mất cả đường sống vì những tờ giấy nợ của người. Gạo trong kho nhà người đầy lên, nhưng tiếng than ngoài cổng cũng đầy lên theo. Con người có thể không nghe, nhưng đạo trời không bỏ sót. Đứa trẻ sinh vào nhà ấy, hường phú quý của nhà ấy, tự nhiên cũng phải đứng trong bóng nghiệp của nhà ấy. Mạc Đình Phú im lặng. Bàn tay hắn đặt trên đầu gối khẽ rùn. Hắn không phải không hiểu, chỉ là không muốn hiểu. Sau một hồi lâu hắn hạ giọng hỏi. Vậy phải làm thế nào? Ôn cựu thành đáp, mở kho phát gạo, trả lại ruộng đất từng ép mùa, xé những giấy nợ bất nghĩa, cứu giúp những nhà đã bị ngơi dồn đến đường cùng. Phúc thật không đến trong một đêm, nhưng nếu ngươi chịu sửa tâm, chịu bồi đức, đứa trẻ sẽ có đường sống. Nghe đến đó, Mạc Đình Phú lập tức nhíu mẩy. Những việc ấy chẳng khác nào bắt hắn tự tay cắt bỏ nửa đời tích góp. Hắn yêu con, nhưng lòng tham đã ăn sâu vào xương tụy. Hắn muốn cứu thiên tường, nhưng lại không muốn buông những thứ mình từng đoạt được. Hắn nhìn ôn cựu thành, nói nhỏ nhưng gấp. Có cách nào nhanh hơn không? Con ta không chờ được lâu. Chỉ cần ông cứu được nó, ta có thể trả bất cứ giá nào. Ôn cựu thành thở dài. Ông quay mặt nhìn ra rừng trúc ngoài sân. Hồi lâu mới nói, trong dân gian có một cách gọi là mượn vận, nhưng đó không phải chính đạo. Muốn làm được phải tìm một đứa trẻ có phúc tướng, tuổi mệnh gần với con người, từ khi sinh ra khiến gia đình yên ổn, người thân được nhờ, hàng xóm quy mến, lấy tóc, áo cũ, từng mặc, và sinh thân bát tự của đứa trẻ ấy làm vật dẫn có thể tạm chuyển một phần khí lành sang cho thiên tưởng. Mạc Đình Phú nghe vậy, ánh mắt lập tức sáng lên. Nhưng ôn cựu thành nghiêm dọng nói tiếp, người đừng mừng vội. Mượn phúc người khác chẳng khác nào lấy than hồng trong bếp nhà, người đem về sửa con mình. Nhà người có thể ấm một lúc, nhưng nhà người ta sẽ lạnh đi. Đứa trẻ kia vô tội, nếu bị đoạt phúc, thân thể suy yếu, gia đạo xa sút. Còn người làm lễ nghịch đạo cũng phải chịu bao ứng, nhẹ thì tổn thọ, nặng thì mất đi thứ quý nhất trên thần. Mạc Đình Phú hỏi, Ông sẽ mất gì? Ôn cựu thành đưa tay chạm nhẹ lên đôi mắt mình. Ta đã thấy đạo lý mà vẫn giúp người làm trái đạo, đôi mắt này e rằng không giữ được. Căn am bỗng lặng như tờ. Ngoài sân, gió thổi qua rừng trúc, lá khô rơi lắc đác xuống nền đất. Trong khoảnh khắc ấy, Mạc Đình Phú đáng lẽ phải dừng lại. Hắn đáng lẽ phải nghĩ đến những đứa trẻ nhà nghèo từng đói lạ trước kho gạo của mình, nghĩ đến lời bà Tống năm xưa, nghĩ đến đôi mắt của người thầy già trước mặt. Nhưng hắn chỉ nghĩ đến thiên tường đang nằm yếu ớt trong phủ. Hắn quỷ xuống, rọng khàn đi. Xin ông giúp ta lần này. Ta thề, chỉ cần con ta bình an, sau này ta nhất định làm việc thiện, nhất định trả lại những gì nên trả. Ôn cựu thành nhìn hắn rất lâu. Ông biết lời thề của người đang tuyệt vọng vừa đáng thương vừa đáng sợ, bởi khi tai họa qua đi, lòng người thường lại quay về thói cũ. Ông lắc đầu từ chối, nhưng Mạc Đình Phú không chịu đứng dậy. Hắn vừa cầu xin, vừa ngầm nói rằng nếu thiên tường chết, hắn sẽ san phẳng căn am này, đuổi hết dân nghèo quanh khe tịnh Thủy, khiến nhiều người vô tội phải chịu liên lụy. Cuối cùng, ôn cựu thành nhắm mắt lại. Ông không phải vì vàng bạc mà mềm lòng, mà vì biết kẻ ác khi bị dồn đến đường cùng có thể kéo thêm nhiều người xuống vực. Ông cầm bút viết lên giấy ba thứ cần tìm. Tóc của đứa trẻ phúc tướng, áo cũ từng mặc, sinh thần bát tự rõ ngay giờ. Trao tờ giấy cho Mạc Đình Phú, ông nói từng chữ. Ta chỉ giúp ngươi lần này, nhưng ngươi phải nhớ, phúc đi đường tắt sẽ không bao giờ là phúc bền. Nếu sau lễ ngươi không thật lòng sám hối, không trả nợ đời, thứ ngươi cứu được hôm nay sẽ trở thành món nợ lớn hơn ngày mai. Mạc Đình Phú nhận lấy tờ giấy, cuối đầu cảm tạ. Nhưng khi hắn bước ra khỏi am, trong lòng không nghĩ đến sám hối, cũng không nghĩ đến những người sẽ bị liên lụy. Hắn chỉ xiết chặt tờ giấy trong tay như kẻ vừa tìm được chìa khóa mở cánh cửa sinh mạng cho con mình. Phía sau, ôn cửu thành ngồi lặng dưới mái am cũ. Ánh chiều phủ lên đôi mắt ông một màu vàng nhạt. Ông biết từ giây phút ấy, không chỉ vận mệnh của thiên tường bị kéo sang một ngả rẽ khác, mà cả nghiệp nhà họ mạc cũng sắp bước vào thời khắc phải hiện hình. Sau khi rời khỏi khe tỉnh Thủy, Mạc Đình Phú lập tức sai gia nhân thân tín đi khắp huyện Ngọc Hương dò hỏi. Hắn dặn rất kỹ, phải tìm một đứa trẻ tuổi mận gần với thiên tường. Từ khi sinh ra trong nhà, có nhiều điều thuận hòa, cha mẹ hiền lành, hàng xóm quý mến. Không được để lộ mục đích thật, càng không được để lâm thị nguyệt biết. Mấy ngày đầu, gia nhân đem về không ít tin tức. Nhưng đứa thì sinh trong nhà phú quý, mà tính tình kêu căng, đứa thì cha mẹ bất hỏa, đứa lại ốm yếu từ nhỏ. Mạc Đình Phú nghe xong đều gạt đi. Hắn nóng ruột đến mức đêm nào cũng đứng ngoài phòng con, nhìn thiên tường ngủ chập trờn, mà lòng như có lửa đốt. Đến ngày thứ bảy, một người làm trở về báo rằng ở xóm Vân Sa có một đứa trẻ tên Bùi An Hòa, con trai của thầy đồ nghèo Bùi Văn Nghiêm. Nhà họ Bùi trước đây túng thiếu, mái chanh ruột nát, quanh năm ăn uống đạm bạc. Nhưng từ ngày An Hòa trào đời, tuy không trở nên giàu có, cuộc sống lại yên ổn lạ thường. Lớp học của Bùi Văn Nghiêm ngày càng đông học trỏ, mảnh vườn nhỏ, sau nhà mùa nào cũng có rau trái, trong xóm ai có việc khó, chỉ cần cha con họ Bùi giúp một tay là chuyện lớn, cũng hóa nhẹ. Mạc Đình Phú nghe đến đó, đôi mắt lập tức sáng lên. Hôm sau, hắn cải trang thành người đi ngang qua xóm Vân Sa để tận mắt nhìn đứa trẻ ấy. Bùi An Hòa khi đó, đang ngồi dưới gốc cây hòe trước sân, áo vải đã bạc màu, tay cầm quyển sách cũ, bên cạnh là mấy đứa nhỏ trong xóm đang chăm chú nghe nó đọc từng chữ. Đứa trẻ ấy không có vẻ phú quý, nhưng gương mặt sáng sủa, ánh mắt trong lành, nói năng chậm rãi. Gặp người già thì đứng dậy chảo, thấy đứa bé bên cạnh làm rơi bánh, liền bẻ phần của mình chia trò. Mạc Đình Phú nhìn nó rất lâu. Trong khoảnh khắc ấy, trong lòng hắn thoáng dây lên một chút trần trừ. Đứa trẻ này vô tội, thậm chí còn hiền lành đến mức khiến người ta không nỡ tính kế. Nhưng chỉ cần nghĩ đến thiên tường yếu ớt trong Mạc Phủ, sự trần trừ ấy liền bị nỗi sợ che lấp. Ít ngày sau, Mạc Đình Phú cho người mang lễ vật đến nhà Bùi Văn Nghiệm. Hắn nói nghe danh thầy Bùi dạy chữ có đức, muốn mời ông vào phủ dạy học cho thiên tường. Lại nói con trai mình cô độc, nếu An Hoà có thể theo cha đến học cùng thì càng tốt, hai đứa trẻ có bạn. Việc học cũng thêm vui. Bùi Văn Nghiệm vốn là người thật thà, thấy Mạc Đình Phú bỗng nhiên trọng chữ nghĩa thì vừa ngạc nhiên vừa mừng. Ông nghĩ con mình được vào phủ lớn đọc sách, gặp thêm bạn học, cũng là duyên tốt. Dù vợ ông có chút lo lắng, ông vẫn nhận lời, chỉ dặn An Hoà khi đến nhà người ta phải giữ lễ, không được tham của lạ, không được quên góc nghèo của mình. Ngày An Hoà bước vào mạc phủ, thiên tường đang ngồi bên án thư, sắc mặt xanh sao, đôi mắt đầy cão kịnh. Thấy đứa trẻ áo vải đi vào, thiên tường cao mày không nói, nhưng An Hoà không giận, chỉ cuối đầu chào rồi lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh. Khi thiên tường viết sai một chữ, bị thầy nhắc, An Hoà nhẹ nhàng đẩy quyển sách sang trị cho bạn. Khi thiên tường làm rơi bút xuống đất, An Hoà nhặt lên lau sạch rồi đưa lại. Lâm Thị Nguyệt đứng ngoài dèm nhìn cảnh ấy, trong lòng dâng lên cảm giác khó tả. Nàng thấy An Hoà tuy nghèo, nhưng khí chất sạch sẽ, còn thiên tường tuy sinh trong lụa, lại luôn bất an, dễ giận. Nàng càng nhìn càng thấy thương, nhưng cũng càng thấy sợ, bởi nàng hiểu Mạc Đình Phú chưa từng vô cớ đối tốt với ai. Mấy ngày sau, Mạc Đình Phú bắt đầu ra tay. Hắn sai người hầu nhân lúc trải tóc cho An Hoà mà giữ lại vài sợi tóc dụng, cẩn thận gói vào giấy đỏ. Hắn tặng An Hoà một bộ áo mới, rồi giả vờ bảo người đem chiếc áo vải cũ của đứa trẻ đi giặt vá. Thực ra âm thầm, cất vào hộp gỗ. Cuối cùng, hắn lấy cớ lập sổ học trò, hỏi bùi văn nghiêm ngày sinh giờ sinh của An Hoà, tự tay ghi lại từng chữ. Tất cả tưởng như kín kẽ, nhưng không qua được mắt Lâm Thị Nguyệt. Một buổi chiều, nàng vô tình thấy trong thư phòng của chồng có chiếc hộp gỗ được khóa kỹ. Khi mở ra, bên trong là mấy sợi tóc, chiếc áo cũ và tờ giấy ghi sinh thần bát tự của bụi An Hoà. Tay nàng lạnh đi, trái tim như rơi xuống vực. Đêm ấy, nàng chặn Mạc Đình Phú trước cửa thư phòng, run rọng hỏi, chàng định dùng đứa trẻ đó để cứu thiên tường có phải không? Mạc Đình Phú im lặng rất lâu rồi đáp, ta chỉ có một đứa con, ta không thể nhìn nó chết. Lâm Thị Nguyệt rơi nước mắt. Nàng nói, An Hoà cũng là con của người ta, bùi văn nghiêm nghèo thật, nhưng ông ấy thương con không kém gì chẳng. Nếu thiên tường sống nhờ phúc bị đoạt từ một đứa trẻ vô tội, sau này nó lớn lên bằng thân thể khỏe mạnh hay bằng món nợ của cha nó. Mạc Đình Phú quay mặt đi, lời vợ như đánh thẳng vào lương tâm hắn, nhưng nỗi sợ mất con đã khiến lòng hắn hóa cứng. Hắn chỉ nói, khi thiên tường qua được kiếp này, ta sẽ bù đắp cho nhà họ bùi. Lâm Thị Nguyệt nghẹn ngào, có những thứ mất rồi không thể bù bằng bạc. Nhưng Mạc Đình Phú không nghe nữa. Gần canh ba, hắn ôm chiếc hộp gỗ rời khỏi phủ, xe ngựa lặng lẽ chạy về hướng Khe Tịnh Thủy. Trước cổng học đường, bùi An Hoà vẫn chưa hay biết gì. Đứa trẻ đứng dưới mái hiên, nhìn theo ánh đèn xe khuất dần trong xương, rồi quay sang nói với thiên tường. Sau này Huynh khỏe hơn rồi. Chúng ta cùng ra ngoài giúp cha mẹ làm việc tốt. Người sống trên đời, được người khác thương, thì cũng phải biết thương lại người khác. Thiên tường không đáp. Còn ở phía xa, Mạc Đình Phú ngồi trong xe, ôm chặt chiếc hộp gỗ vào lòng. Hắn tưởng mình đang đem về đường sống cho con. Nào biết thứ nằm trong hộp, không chỉ là tóc áo và sinh thần của một đứa trẻ, mà còn là tấm gương cuối cùng, soi rõ phần thiện lương đang dần tắt trong lòng hắn. Đêm ấy, tại căn am cũ bên khe tỉnh Thủy, gió thổi qua rừng trúc, nghe như tiếng thở dài kéo dài trong bóng tối. Ôn cửu thanh ngồi trước bàn gỗ, nhìn chiếc hộp mà Mạc Đình Phú đặt xuống. Bên trong là tóc, áo cũ và sinh thần bát tự của Bùi An Hòa. Ông không mở ra ngay, chỉ hỏi một lần cuối. Bây giờ quay đầu vẫn còn kịp. Con ngươi cần phúc, không cần món nợ. Nếu ngươi chịu về mở kho cứu người, trả lại những gì đã đoạt, đường sống của thiên tường vẫn còn. Mạc Đình Phú quỳ xuống, giọng khàn đặc, xin ông làm lễ. Ta không thể mất con. Ôn cửu thanh nhắm mắt, ông biết lời khuyên cuối cùng đã rơi vào lòng người bị nỗi sợ che kín. Đèn dầu trong am được thắp lên, ánh sáng vàng lay động trên vách cũ. Mạc Đình Phú ôm thiên tường ngồi bên cạnh, đứa trẻ mê man, hơi thở yếu như sợi chỉ mỏng. Khi nghi lễ bắt đầu, ngoài sân bỗng nổi gió mạnh, cánh cửa gỗ va vào nhau từng tiếng nặng nề. Đến khi ngọn đèn cuối cùng phụt tắt, thiên tường trong lòng Mạc Đình Phú bỗng ho khan rồi mở mắt. Sắc mặt đứa trẻ hồng lên, bàn tay nhỏ nắm lấy áo trà. Mạc Đình Phú mừng đến run dậy, tưởng như vừa kéo được con mình từ cửa tử trở về. Nhưng ngay lúc ấy, ôn cửu thanh khụy xuống, hai dòng máu đỏ chảy ra từ khóe mắt ông. Ông đưa tay của quảng trước mặt, giọng yếu đi. Ta đã mất đôi mắt vì giúp ngươi làm điều trái đạo. Còn ngươi, nếu không tỉnh ngộ, thứ ngươi mất sau này sẽ không chỉ là tiền tài. Mạc Đình Phú sữ người, nhưng niềm vui vì con tỉnh lại đã lẫn át nỗi sợ trong lòng hắn. Hắn đưa thiên tường về phụ, cho rằng tai kiếp đã qua. Quả nhiên, từ sau đêm ấy, thiên tường khỏe lên từng ngày. Nó ăn được, chạy được, không còn sốt cao giữa đêm. Cả Mạc Phú vui mừng, chỉ riêng lâm thị nguyệt nhìn con mà lòng không yên. Bởi nàng nhận ra đứa trẻ tuy khỏe thân thể, nhưng tính tình lại ngày càng ngang ngược. Thiên tường bắt đầu quát mắng gia nhân, khinh thường bạn học. Thấy người nghèo thì che mũi tránh xà. Nó từng giật sách của An Hòa, còn cười nói rằng áo vải của An Hòa bẩn mắt. Trong khi đó, nhà họ bùi dần xa sút. Bùi văn nghiêm đổ bệnh, lớp học vắng dần, vườn rau sau nhà ua lá. Bùi An Hòa vốn sáng sủa khỏe mạnh, nay sắc mặt xanh sao, đi vài bước cũng mệt. Dù vậy, nó chưa từng oán trách ai. Mỗi lần đến Mạc Phú học, nó vẫn nhường bút cho thiên tường, vẫn dịu dàng khuyên bạn đừng khinh người nghèo. Một chiều nọ, thiên tường ham chơi chạy ra bờ sông Bạch Lưu. Đất bên bờ trơn ướt, nó trượt chân rơi xuống nước. Người hầu hoảng loạn kêu cứu, không ai kịp nhảy xuống. Chính bùi An Hòa, dù thân thể yếu ớt, vẫn lao xuống kéo thiên tường vào bờ. Cứu được bạn xong, An Hòa ngất lịm trên bãi cỏ. Mạc Đình Phú chạy tới, ôm con mình còn sống trong tay, rồi nhìn đứa trẻ nhà họ bùi nằm tái nhợt bên cạnh. Khoảnh khắc ấy, lòng hắn như bị dao cắt. Đứa trẻ mà hắn muốn đoạt phúc, cuối cùng lại dùng chút sức tàn để cứu con hắn. Còn hắn, một người làm cha, đã suýt biến tình thương thành tội lỗi. Hôm sau, Mạc Đình Phú đến nhà bùi Văn Nghiêm, quỳ xuống trước cửa, thú nhận tất cả. Bùi Văn Nghiêm đau đớn đến lặng người, nhưng không mắng chửi. Ông chỉ nói, Ông thương con ông, ta cũng thương con ta. Người làm cha nếu không biết giữ đảo, sẽ để con mình sống cả đời trong món nợ không trả nổi. Từ ngày đó, Mạc Đình Phú thật sự thay đổi. Hắn mở kho phát gạo, xé bỏ giấy nợ bất nghĩa, trả lại ruộng từng ép mua, mời thầy thuốc chữa bệnh cho cha con họ bùi, rồi đón ôn cửu thành về phụng dưỡng. Dân chấn Kim Liễu ban đầu không tin, có người còn mắng hắn giả nhân giả nghĩa. Nhưng Mạc Đình Phú không biện mình, hắn chỉ cuối đầu làm từng việc, dùng phần đời còn lại để trả món nợ đã gieo. Nhiều năm sau, thiên tường lớn lên, không còn là đứa trẻ kêu căng ngày nào. Nó thường theo cha phát cháo, sửa cầu, giúp người nghèo học chữ. Còn bùi An Hoa dần khỏe lại, trở thành người thầy được cả vùng kín trọng. Người đời sau kể lại chuyện ấy để nhắc nhau rằng, phúc không thể cướp, mệnh không thể đổi bằng cách hại người. Muốn con cháu bình an, cha mẹ trước hết phải giữ lòng lương thiện. Bởi phúc thật không nằm trong nghi lễ, cũng không nằm trong vàng bạc, mà nằm ở từng việc thiện ta chịu làm và từng lỗi lầm ta dám sửa.