‘THÀ BỊ BOM DỘI CÒN HƠN CHẾT ĐÓI’: VÌ SAO 60.000 LAO ĐỘNG TRUNG QUỐC KIÊN QUYẾT BÁM TRỤ ISRAEL?

Tri Thức Mới
2.1K người theo dõi
770 Lượt xem video·5 thg 5, 2026
‘THÀ BỊ BOM DỘI CÒN HƠN CHẾT ĐÓI’: VÌ SAO 60.000 LAO ĐỘNG TRUNG QUỐC KIÊN QUYẾT BÁM TRỤ ISRAEL?
Kể từ khi cuộc xung đột giữa Iran và Israel bùng phát vào ngày 28 tháng 2 đến nay,
khoảng 24 đến 28 thường dân đã bị thiệt mạng,
chủ yếu do các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone từ phía Iran nhằm vào Israel.
Ngoài ra, còn có khoảng 11 đến 18 binh sĩ và 1 nhà thầu thiệt mạng trong các hoạt động tác chiến liên quan.
Số liệu về người bị thương thì cao hơn rất nhiều,
giao động từ 7.500 tới hơn 8.500 người.
Người dân ở Israel đã quen với tiếng còi báo động trú ẩn
trước các cuộc tấn công của Iran và lực lượng quỷ nhiệm Hezbollah.
Nhưng trong khi tên lửa bay vèo vèo vào Israel
và còi báo động vang lên trên các công trường xây dựng ở Tel Aviv và Jerusalem,
hàng chục nghìn công nhân ngập cư của Trung Quốc đã đưa ra một lựa chọn phi thường,
đó là chọn ở lại.
Vì sao họ lại đưa ra lựa chọn như vậy?
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong video ngày hôm nay nhé!
Thưa quý vị, khi xung đột quân sự ở Trung Đông leo thang,
Bắc Kinh đã ra lệnh sơ tán công dân của mình.
Đại sứ quán Trung Quốc ở Israel đã tổ chức sơ tán công dân
qua cảng Taba ở Ai Cập.
Tuy nhiên, khoảng 50-60.000 công nhân xây dựng người Trung Quốc
tại Israel đã kiên quyết từ chối giờ đi.
Một công nhân Trung Quốc nói với các phóng viên rằng
tôi thà bị ném bom đến chết ở Israel còn hơn là chết đói ở Trung Quốc.
Khi làn sóng các công ty nước ngoài và thậm chí cả các công ty Trung Quốc
dịch chuyển nhà máy ra khỏi đại lục để tránh thuế quan của Mỹ,
thì số người thất nghiệp ở Trung Quốc đã tăng nhanh chưa từng có.
Theo số liệu thống kê mới nhất, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên
không tính những người đang đi học đã lên tới 17%.
Đây là con số công bố của chính quyền.
Một số chuyên gia ước tính con số thực tế có thể còn cao hơn,
thậm chí lên tới 40%.
Một công nhân khác nói thêm, chúng tôi muốn tự do, chúng tôi muốn sống một cách đàng hoàng.
Các công nhân giải thích rằng những rủi ro thực tế là có thể kiểm soát được.
Sau khi chuông báo động tên lửa vang lên,
tất cả những gì cần làm là vào một nơi trú ẩn an toàn.
Vốn rất phổ biến ở Israel, hầu như mọi tòa nhà đều bắt buộc phải có,
và ở đó khoảng 10 phút cho đến khi chuông báo động tắt.
Một người nói trong một video được lan truyền rộng rãi rằng,
tôi đang làm việc ở đây, mọi thứ đều bình thường,
nếu còi báo động không kích vang lên, hãy tìm chỗ trú ẩn.
Một người khác nói rằng, sát xuất chết trong một vụ nổ thấp hơn
sát xuất bị xe hơi đâm ở quê nhà.
Đây cũng là lời nhận xét cực kỳ chính xác.
Từ đầu cuộc chiến Iran từ ngày 28 tháng 2 đến nay,
chỉ có khoảng không đầy 30 người dân ở Israel thiệt mạng
bởi các vụ tấn công tên lửa của Iran và Hezbollah.
Trong khi đó, theo báo cáo gần đây nhất của Tổ chức Y tế Thế giới WHO,
hàng năm có khoảng 250.000 người thiệt mạng vì tai nạn giao thông tại Trung Quốc.
Điều này tương đương với trung bình khoảng 685 người chết mỗi ngày.
Số liệu do chính quyền Trung Quốc công bố thì thấp hơn,
nhưng nó cũng lên tới 165 người chết vì tai nạn giao thông mỗi ngày.
Một người khác thì nhận định rằng thực tế Israel an toàn hơn Trung Quốc hàng trăm lần
dưới sự cai trị của chính quyền Trung Quốc.
Theo số liệu thống kê từ Bộ Thương mại Trung Quốc đến cuối năm 2024,
những lao động này sẽ chiếm khoảng 10% tổng số lao động hợp đồng
được chính phủ Trung Quốc chính thức cử đi trên toàn thế giới,
tức là khoảng 50-60.000 người trong tổng số hơn 580.000 người.
Israel đã âm thầm trở thành cái điểm đến lớn nhất cho chương trình
xuất khẩu lao động ra nước ngoài được kiểm soát chặt chẽ của Bắc Kinh.
Số lượng lao động Trung Quốc được đưa sang Israel vượt quá tổng số lao động
ở 5 quốc gia hàng đầu châu Phi cộng lại.
Hiện có khoảng hơn 90.000 lao động Trung Quốc được đưa sang làm việc
trên khắp lục địa châu Phi.
Đối với người lao động Trung Quốc thì Israel thực sự là một cái điểm
đến trong mơ để làm việc ở nước ngoài.
Công nhân xây dựng người Trung Quốc tại đây cho biết họ kiếm được
từ 30.000 đến 80.000 nhân dân tệ, tức là từ 4.100 đến độ 11.000 USD mỗi tháng,
thường làm việc 12 giờ mỗi ngày, thương đương là gấp 10 lần thu nhập
của những người đồng nghiệp ở Trung Quốc.
10 lần, thưa quý vị.
Các chủ lao động Israel trả lương đúng hạn và thường cung cấp chỗ ở, bữa ăn.
Mặc dù điều kiện làm việc khắc nghiệt, nhưng nhìn chung người lao động tin rằng
điều kiện làm việc ở Israel cũng vẫn vượt trội hơn hẳn so với bất kỳ nơi nào
tại Trung Quốc.
Làm việc tại Israel mang lại cho người lao động Trung Quốc mức lương
và phẩm giá mà họ không thể có được ở trong nước.
Ngược lại thì điều kiện làm việc tại Trung Quốc lại tồi tệ đến mức đáng kinh ngạc.
Tình trạng nợ lương tràn lan, tỉ lệ thất nghiệp cao và an toàn lao động
thường xuyên bị bỏ qua.
Nhiều dự án xây dựng ở Trung Quốc bị rừng, nhà thầu phá sản hoặc chậm thanh toán
do khó khăn tài chính, đặc biệt là ở ngành bất động sản.
Có trường hợp nợ lương nhiều tháng, thậm chí lên tới hàng năm.
Ngay cả các cơ quan công chức nhà nước cũng bị nợ lương.
Các báo cáo cho thấy việc nợ lương giáo viên, nhân viên y tế, công nhân vệ sinh,
tài xế service tăng lên do chính quyền địa phương thiếu tiền.
Một số nơi chậm lương tới vài tháng.
Tại Trung Quốc, mỗi năm cũng có từ 18-20.000 công nhân thiệt mạng
trong các vụ tai nạn lao động, khiến cuộc sống dường như trở nên rất vô nghĩa và mong manh.
Theo dữ liệu chính thức từ Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Quốc, năm 2025,
nước này có khoảng hơn 19.000 vụ tai nạn lao động khiến hơn 18.000 người thiệt mạng.
Trước đó năm 2024 cũng xảy ra hơn 21.000 vụ tai nạn lao động khiến hơn 19.000 người thiệt mạng.
Còn xét trong giai đoạn từ 2000-2010 thì số người tử vong do tai nạn lao động
lên lên tới 60-100.000 người mỗi năm, một con số quá khủng khiếp.
Có một điều đáng chú ý thế này.
Trước các cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7 tháng 10 năm 2023,
vốn dẫn đến cuộc chiến tại Gaza, thì Israel đã dựa vào khoảng 165.000 công nhân Palestine
từ Gaza và bờ Tây. Họ đi lại hàng ngày đến các công trường xây dựng của Israel.
Nhiều người kiếm được thu nhập đáng kể trong ngày xây dựng.
Tuy nhiên số lượng việc làm này nó đã giảm mạnh sau các cuộc tấn công của Hamas
và các cuộc đàn áp an ninh sau đó.
Những năm gần đây thì ngành xây dựng của Israel đã bùng nổ, và để duy trì được hoạt động
của các ngành này thì họ đã chuyển sang thị trường lao động châu Á.
Và lao động Trung Quốc, Ấn Độ chính là hai cái nguồn chính để thay thế lao động người Palestine
ở Israel. Luật lao động của Israel là nguyên nhân mà nó khiến cho người lao động Trung Quốc
cảm thấy được tôn trọng, chứ không phải bị bóc lột.
Người lao động nước ngoài, họ được hưởng cái mức lương tối thiểu,
tiền làm thêm giờ đến 125% cho hai giờ đầu và 150% cho các cái giờ tiếp theo.
Họ còn được hưởng các cái chế độ như là ngày nghỉ, chăm sóc sức khỏe
và các cái quyền lợi cơ bản giống như là công dân Israel.
Trù sử dụng lao động, phải cung cấp nhà ở và bảo hiểm y tế đầy đủ.
Mặc dù hệ thống này nó cũng vẫn còn nhiều thiếu sót, nhưng mà không pháp lý đối xử bình đẳng
với người dân địa phương và người nằm cư, nó khiến cho các lao động Trung Quốc
một khi đã đến Israel thì cũng không còn muốn quay trở về nữa, đặc biệt là quay trở về Trung Quốc.
Ngược lại thì công nhân Trung Quốc thường phải đối mặt với những thực tế khắc nghiệt hơn ở những nơi khác.
Ví dụ như là tại Ả Rập Saudi, nhiều công nhân nước ngoài tham gia vào các cái dự án
cơ sở hạ tầng cho biết là họ đã bị tính phí tuyển dụng cắt cổ,
làm việc nhiều giờ dưới cái nóng như thiêu đốt, chỉ kiếm được độ 2 đô la một giờ
và phải chịu đựng cái điều kiện làm việc gần giống như là lao động cỡ bức vậy.
Nhưng mà vẫn còn chưa bằng lao động tại châu Phi.
Lao động châu Phi là khổ nhất, lương kém nhất và đối xử đãi ngộ cũng tệ nhất.
Nhiều người lao động ở châu Phi phàn nàn rằng họ bị giữ hộ chiếu, bị nợ lương,
làm việc thêm giờ mà không trả thêm tiền, điều kiện sống thì tồi tàn,
cô lập với cộng đồng địa phương, thiếu bảo hộ lao động.
Đã có nhiều vụ tai nạn trên công trường các dự án vành đai con đường.
Và cái việc mà Israel họ xử lý thành công vấn đề lao động nước ngoài,
nó đã làm Bắc Kinh, vốn từ lâu luôn tự hào về khả năng giúp người dân thoát nghèo,
phải gặp một phen bẽ mặt.
Sau khi Đại sứ quán Trung Quốc kêu gọi sơ tán công nhân khỏi Israel do xung đột,
đã có rất nhiều video ca ngợi điều kiện lao động tại Israel và chê bai điều kiện tại Trung Quốc.
Những video đó đang lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc,
ví dụ như là Tổ Hin, Weibo, Khoai Shou,
và những cái video đó nó cũng đã viral và lan ra trên phạm viên quốc tế.
Các video lan truyền cho thấy những người lao động bình thường tại Israel ca ngợi mức lương,
điều kiện làm việc và phẩm giá của người Israel, đồng thời công khai chê bai cuộc sống tại quê nhà.
Và việc những công nhân Trung Quốc từ chối rời đi theo lệnh sơ tán của Đại sứ quán Trung Quốc,
nó cũng là một thách thức hiếp hoài và là câu trả lời rõ rệt đối với sự phục hồi kinh tế
mà Trung Quốc tuyên bố là họ đang kiểm soát được.
Trung Quốc tuyên bố rằng kinh tế của họ vẫn ổn,
mặc dù rất nhiều dấu hiệu cho thấy đó là một nền kinh tế đang bắt đầu dệu giá rồi.
Và những video của người dân thực sự chạm vào một nỗi đau thực tế của lao động bình dân Trung Quốc.
Nó là thất nghiệp thanh niên cao, lương thấp, nợ lương phổ biến ở nhiều ngành.
Và nó cũng trở thành một cú tát vào tuyên truyền chính thức,
cho nên nó đã bị nhanh chóng kiểm duyệt một phần ở trên tổ din Weibo.
Nhưng mà thông qua VPN vượt tường lửa, nó vẫn lan rộng,
hoặc là qua các tài khoản nước ngoài, nó vẫn được lan rộng trên mạng.
Hàng chục ngàn công nhân Trung Quốc đã chọn không sơ tán,
dù Israel đang có xung đột, vì lương cao và cơ hội kiếm tiền.
Nhiều người họ phải trả phí môi giới lớn, từ 50 đến 100 ngàn do dân tệ,
tức từ hơn 7 ngàn đô đến 15 ngàn đô la Mỹ để mà được đi lao động tại Israel.
Cho nên họ coi đây là cơ hội một đời của mình.
Họ buộc phải lao động, bất chấp là cũng vẫn phải đối mặt với những nguy cơ.
Họ buộc phải ở lại Israel, bởi vì quê quê nhà thì câu chuyện nó lại còn tồi tệ hơn.
Và thứ hai là lấy tiền đâu ra để mà trả lại tiền môi giới đây,
để mà trả được nợ đây, ví dụ thế, lấy lại, hồi lại được vốn đây.
Cái câu chuyện của Trung Quốc và Israel nó cũng khá là phức tạp.
Hai nước một mặt là vẫn hợp tác ở trong những vấn đề như lao động,
nhưng mà về mặt chính trị thì họ lại đang có những cái sự đối chọi,
thậm chí mâu thuẫn kịch liệt.
Lập trường của Bắc Kinh chống Israel
Bắc Kinh đã thường xuyên lên án Israel tại Liên Hợp Quốc
và tự xưng là người bảo vệ quyền của người Palestine.
Họ đã công nhận nhà nước Palestine từ năm 1988
và luôn ủng hộ quyền tự quyết của người Palestine.
Họ cũng liên tục kêu gọi giải pháp hai nhà nước
và chỉ trích Israel đang chiếm đóng lãnh thổ Palestine.
Bộ Ngoại giao nước này thường dùng những từ ngữ mạnh như là
Israel phải chấm dứt hành động quân sự, vi phạm luật quốc tế, gây căng thẳng khu vực.
Sau các đợt leo thang tại Gaza 2023-2015, Lý Băng hay Iran vào năm 2016
thì phát ngôn viên Trung Quốc đã nhiều lần lên án Israel rồi.
Trung Quốc còn bỏ phiếu ủng hộ hoặc đồng tài trợ các nghị quyết lên án Israel
tại Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc,
và cũng nhiều lần phủ quyết hoặc phản đối các dự thảo do Mỹ đưa ra để bảo vệ Israel.
Chỉ Trung Quốc còn có một nơi quan hệ chiến lược với Iran là đối thủ hàng đầu với Israel.
Họ mua dầu của Iran, hợp tác quân sự công nghệ với Iran.
Và khi Israel tấn công Iran năm 2006, Trung Quốc đã ngầm chỉ trích Tel Aviv.
Trong khi Mỹ, Israel, EU coi Hamas và Hezbollah là các tổ chức khủng bố,
thì Bắc Kinh không coi đó là những tổ chức khủng bố.
Hơn nữa, còn gặp gỡ đại diện Hamas một cách công khai.
Và dường như là cũng có những cái hỗ trợ đằng sau hậu trường cho các tổ chức này.
Sau chiến dịch Sư tử trỗi dậy vào tháng 6 năm 2025,
hệ thống phòng không của Iran đã bị Israel phá hủy nặng nề.
Trung Quốc đã giúp Iran không những khôi phục được khả năng phòng không,
mà còn vượt trước cả cái thời điểm trước chiến tranh.
Và điều này đã khiến Israel cực kỳ bất bình.
Vào ngày 19 tháng 3, thì tờ báo tiếng Anh lớn nhất của Israel là Jerusalem Post
đã đăng một bài báo trên trang web của mình với tiêu đề
lực lượng quốc phòng Israel đã làm suy yếu khả năng quân sự của Iran trong nhiều năm,
nhưng bất lực trước viện trợ của Trung Quốc cho công cuộc tái thiết nước này.
Bài báo nêu rõ là Israel và Mossad đã cảnh cáo Bắc Kinh,
yêu cầu họ không hỗ trợ Iran tái vũ trang,
nhưng một số báo cáo nước ngoài cho rằng Bắc Kinh đang giúp Iran
nhanh chóng xây dựng lại hệ thống tên lửa đạn đảo của mình.
Và nếu xét riêng lẻ, lực lượng phòng vệ Israel
họ đã làm chậm sự phát triển của tổ hợp công nghiệp quân sự Iran cho đến vài năm,
nhưng các nguồn tin quân sự gần đây thừa nhận rằng
họ không thể ước tính được là chế độ Hồi giáo Iran
có thể phục hồi nhanh đến mức như thế nào
trong một số lĩnh vực chẳng hạn như là tên lửa đạn đảo
nếu mà Trung Quốc cung cấp hỗ trợ.
Rõ ràng là Bắc Kinh họ đã thể hiện
rõ cái lập trường đứng về phía Iran và chống lại Israel.
Tuy nhiên, hệ thống xuất khẩu lao động của Trung Quốc
đã âm thầm trở thành một cái lực lượng lao động
thay thế quan trọng cho những người lao động Palestine
tạm thời bị Israel gạt ra ngoài lại của xã hội.
Và đó cũng là một cái nghịch lý.
Trung Quốc thì trước mặt vẫn luôn phản đối Israel
nhưng mà sau lưng lại trục lợi từ Israel.
Để đáp trả thì Israel cũng đã không còn coi Trung Quốc là đối tác bình đẳng nữa
mà coi là đối thủ nguy hiểm đứng sau Iran và các lực lượng ủy nhiệm của Iran.
Họ đã đáp trả bằng một cái biện pháp cũng khá là độc
mà chúng tôi đã có lần nhắc đến với quý vị
đó là họ hợp tác về quân sự và công nghệ với Đài Loan.
Họ biết Đài Loan nó là một cái điểm yếu của Trung Quốc.
Chạm vào Đài Loan là chạm vào cái vùng mà lăn danh đỏ của Trung Quốc
nhưng họ vẫn âm thầm phối hợp và bắt tay với Đài Loan
để cung cấp cho Đài Loan một cái khả năng phòng vệ.
Đặc biệt nhất là gần đây họ đã hỗ trợ Đài Loan phát triển
cái hệ thống phòng thử tên lửa T-Dome
dựa trên hệ thống Iron Dome, vòm sắt của họ.
Ta biết là cái cuộc chiến trong tưởng tượng
giữa Trung Quốc đại lục và Đài Loan nếu như xảy ra
thì cái việc mà Trung Quốc dùng tên lửa tấn công Oan Hòn Đảo
nó là một kịch bản mà nhiều chuyên gia đã tin đến.
Và để mà chống những cái tên lửa như vậy
thì Đài Loan họ phải có một hệ thống phòng không
vừa tinh gọn, linh hoạt và lại tiết kiệm
rồi lại có một cái hiệu năng cao.
Vậy thì vòm sắt của Israel là một trong những cái thứ như vậy.
Họ đã giúp Đài Loan phát triển T-Dome
và bây giờ câu chuyện đó nó đã trở thành
một bí mật mà ai cũng biết.
Trung Quốc biết nhưng cũng không dám phản ứng.
Thậm chí Israel còn bán vũ khí,
chia sẻ kinh nghiệm tình báo và công nghệ quốc phòng
cho Đài Loan nữa.
Đó là một cái quan hệ không chính thức
nhưng ngày càng chặt chẽ.
Cũng đơn giản và dễ hiểu thôi
bởi vì cả hai nước họ đều đang phải đối mặt
với một cái mối đe dọa tồn vong
từ cường quốc lắng giềng.
Với Israel đó là Iran,
còn với Đài Loan đó là Trung Quốc.
Cho nên họ đang học hỏi lẫn nhau
về văn hóa sẵn sàng chiến đấu,
huấn luyện dự bị và phản ứng nhanh.
Đài Loan thì coi Israel là một cái mô hình
quý giá cho việc phòng thủ đảo quốc này.
Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức
thường so sánh tình hình Đài Loan-Trung Quốc
với cuộc chiến giữa David và Goliath
và kêu gọi hợp tác ba bên
Mỹ, Đài, Israel.
Không chỉ trợ giúp Đài Loan,
Israel còn tăng cường trợ giúp
cho một cái đối thủ lớn nhất của Bắc Kinh
Nếu Đài Loan là cái làn danh đỏ
của Trung Quốc thì Ấn Độ
là cái gai trong mắt của họ.
Ấn Độ đã trở thành cái đối tác quốc phòng
quan trọng hàng đầu của Israel.
Israel đã bán drone, tiên lửa
như là barak 8, radar,
hệ thống tình báo cho Ấn Độ.
Họ còn hợp tác với nhau về công nghệ cao,
AI, an ninh mạng, UAV.
Và Ấn Độ đã trở thành khách hàng
lớn của vũ khí Israel,
đặc biệt sau cái xung đột biên giới
với Trung Quốc năm 2020.
Thực sự đây là một cái điều
mà với Bắc Kinh nó là những cái đe dọa
bởi ta biết là Đài Loan
đang nhận được sự hỗ trợ rất lớn
từ Mỹ và Nhật Bản.
Còn bây giờ nếu như Israel,
một cường quốc về quân sự thế giới
lại cũng bắt tay với Đài Loan nữa
thì cái ước vọng
là thống nhất Đài Loan
của Trung Quốc có lẽ nó sẽ còn
ngày càng xa vời thêm.
Đài Loan họ cũng nhận ra cái vị thế của mình
kể từ sau chiến tranh Ukraine.
Họ đã chuẩn bị sẵn sàng
một cái tâm lý là Trung Quốc có thể tấn công
bằng vũ lực bất cứ lúc nào.
Cho nên họ cũng đã đa dạng hóa
cái quan hệ của mình.
Họ không chỉ dựa vào Mỹ nữa
mà họ đang bắt tay với nhiều nước hơn.
Ví dụ như là bắt tay với lại
Nhật Bản này, với lại
Philippines, với lại Israel.
Họ đang cố gắng
định vị mình
như là một cái con nhím
để mà có thể chống lại
được cái cuộc tấn công
trong tương lai của Trung Quốc.
Còn Ấn Độ thì ta biết rồi, đó là một cường quốc
mà luôn luôn là đối trọi với Trung Quốc.
Và họ có dân số đông,
có đất rộng, cũng có
một cái nền công nghiệp quân sự,
công nghiệp quốc phòng rất phát triển.
Trong tương lai, độ vài chục năm nữa thôi,
10 đến 20 năm nữa thôi,
không cần nhiều, chúng ta sẽ thấy
Ấn Độ ngày càng sẽ trở thành một cái đối trọng
cực lớn của Trung Quốc tại châu Á-Thái Bình Dương,
tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Họ sẽ là một đối trọng lớn,
thậm chí là đối thủ
nguy hiểm của Trung Quốc.
Trung Quốc, họ vẫn nhìn Nhật Bản
rồi Mỹ như là những đối thủ
lớn nhất của mình. Nhưng họ không ngờ
rằng Ấn Độ, một ngày nào đó,
cái quốc gia nằm
ở sát sườn họ, sẽ là cái người
mà kề cái nhát dao trí mãn vào họ.
Khi mà quan hệ Israel-Trung Quốc
đã từng một thời rất nồng ấm, điều đó
không ai phủ nhận. Israel đã từng
hỗ trợ Trung Quốc rất nhiều trong cái chương trình
phát triển tên lửa, chia đấu cơ,
phòng không và các cái khu công nghệ cao.
Nhưng ngày nay, mối quan hệ đó đã
gần như là sụp đổ, và đôi bên đang chứa đầy
mâu thuẫn. Trung Quốc vẫn
giữ cái...
việc là quan hệ kinh tế mua dầu của Iran,
nhưng mà họ cũng vẫn giữ quan hệ
kinh tế với Israel. Israel thì bán
công nghệ cho Ấn Độ, Đài Loan,
nhưng vẫn duy trì quan hệ kinh doanh với Trung Quốc.
Đây là một cái mối quan hệ đầy phức tạp.
Và nó là một cái phần của cuộc chơi
lớn hơn giữa Trung Quốc và Mỹ.
Trong đó, Israel là đồng minh quan trọng
của Mỹ, còn Iran thì là cột trụ
trong chế lược chống Mỹ của Bắc Kinh.
Bàn cờ nó phức tạp như vậy đấy.
Không có cái mâu thuẫn nào
chỉ hoàn toàn là đối trọng với nhau,
mà trong mâu thuẫn, vẫn còn hợp tác.
Trung Quốc và Mỹ cũng mâu thuẫn,
nhưng họ vẫn phải hợp tác với nhau.
Israel và Trung Quốc cũng mâu thuẫn,
nhưng về mặt kinh doanh,
về mặt kinh tế, rồi là...
như là lực lượng lao động đấy,
thì chúng ta vừa phân tích đấy. Họ cũng vẫn
phải tìm đến nhau. Cái cuộc chiến
Iran năm 2026 này,
nó là xung đột trực tiếp giữa Mỹ-Israel và Iran,
lại là một bài kiểm tra rõ nét
về cán cân quyền lực Mỹ-Trung tại Trung Đông.
Mỹ đang chiếm ưu thế
tuyệt đối về quân sự và ảnh hưởng chính trị.
Liên quân Mỹ-Israel đã thực hiện
nhiều đợt không kích quy mô lớn vào Iran,
mà Trung Quốc gần như không thể ngăn cản được.
Họ chỉ có thể phản ứng
bằng cách là lên án, kêu gọi kiểm chế
và sơ tán công dân. Không thể nào
có hỗ trợ quân sự thực chất cho Iran,
ngoại trừ cái việc âm thầm
giúp cho Iran khôi phục lại cái hệ thống phòng không.
Mỹ còn đang duy trì khả năng
phong tỏa Hormuz và kiểm soát không phận,
trong khi Trung Quốc chỉ mua dầu Iran,
mua tới 90% lượng xuất khẩu
của Iran thôi, có nghĩa là họ chỉ
hỗ trợ Iran vì mặt tiền bạc thôi.
Chứ còn nếu nói rằng họ nhảy vào
dầu xôi lửa bảng vĩ Iran là không có đâu nha.
Trung Quốc đã bị cắt đứt
kiên quần cung dầu từ Iran
khi mà eo biển Hormuz bị đóng cửa như vậy.
Nhưng họ cũng không dám
đối đầu trực tiếp với Mỹ và chỉ kêu gọi
là các bên kiềm chế và mở cửa lại eo biển Hormuz
một cách hòa bình.
Hiện tại thì Israel đã sẵn sàng tiếp tục
các đợt không kích nếu như Iran
tái tổ chức lại các cơ sở hạt nhân hoặc là tên lửa.
Thủ tướng Netanyahu và Bộ Quốc phòng
Israel đã coi đây là cuộc chuyến sinh tôn
của Israel, của dân tộc.
Mục tiêu của ông Trump cũng là không cho
Iran được phép có vũ khí hạt nhân.
Do vậy, Mỹ với Israel chắc chắn
là sẽ còn hợp tác để đạt được cái mục tiêu này
và sẽ còn đánh mạnh nữa trong thời gian tới
nếu như Iran không lùi bước.
Nếu như Iran suy yếu, không còn khả năng phát triển
vũ khí hạt nhân và tên lửa tầm xa,
không còn đủ nguồn lực hỗ trợ các lực lượng
ủy nhiệm trong khu vực, thì cái lực lượng
chống Mỹ với Israel tại Trung Đông sẽ suy yếu
và cán cân quyền lực Mỹ-Trung
nó cũng sẽ lại nghiêng mạnh về phía Hoa Kỳ.
Cho nên, câu chuyện tại Iran
nó sẽ phản ánh rất nhiều về chiến lược,
về địa chính trị thế giới.
Chúng ta sẽ cùng chờ xem.
Đến đây thì chương trình ngày hôm nay cũng xin phép được tạm dừng.
Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm.
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại.
