Chàng Nghèo Cứu Cô Gái Bên Sông, Không Ngờ Đổi Cả Vận Mệnh | Nhân Quả Sâu Sắc

Ở đời, khi cái nghèo đã dồn người ta vào bước đường cùng, liệu còn mấy ai giữ được lòng hiếu thuận mà không oáng than số phận? Làng Vân Khê nằm nép mình bên dòng hoài giang, quanh năm gió thổi hunh hút, mùa thì hạn nứt đất, mùa thì nước dân trắng bãi, dân tình cờ cực, bữa đói bữa no. Trong cái làng nghèo ấy, người ta vẫn nhắc đến một cái tên với đủ thứ cảm xúc đan xen, thương có, nể có, mà đôi khi cũng pha chút sót xa, đó là, là Nguyễn Phúc. Nhà Nguyễn Phúc nằm ở cuối làng, sát bờ rào tre siêu vẻo. Căn nhà tranh thấp đến mức người cao lớn phải cúi đầu khi bước vào, mái dạ nhiều chỗ đã mục, mỗi lần mưa xuống là nước rột lấm tấm khắp nền đất. Trong nhà chẳng có gì đáng giá ngoài chiếc giường tre cũ kĩ, nơi ông Nguyễn Tòng nằm suốt mấy năm này. Từ ngày một cơn bạo bệnh quật ngã, khiến ông liệt nửa người, không thể tự mình đứng dậy. Mẹ mất sớm, của cải không còn, tất cả gánh nặng đổ rồn lên vai Nguyễn Phúc khi chàng còn chưa quá hai mươi. Từ đó đến nay, chàng sống như một chiếc cọc giữa dòng đời, cắm chặt xuống đất mà chịu đựng gió mưa, không dám ngã. Sáng tinh mơ, khi nhiều nhà còn chưa mở cửa, Nguyễn Phúc đã vác quốc gia đồng, ai thuê gì làm nấy. Hết cày mướn, lại sang đốn củi, lúc rảnh thì đi gánh nước, thuê cho mấy nhà khá giả trong làng. Đôi vai gầy, lúc nào cũng hằn vết dây thừng, hai bàn tay chai sạn đến mức nứt toác, nhưng chàng chưa từng kêu một tiếng. Chiều về, việc đầu tiên của Nguyễn Phúc không phải là nghỉ ngơi, mà là rửa tay, nấu cháo, rồi bưng từng mũng đút cho cha. Ông Nguyễn Tồng, nhiều khi nghẹn lại, không nút nổi, không phải vì cháo khó ăn, mà vì nhìn con trai gầy guộc, lưng áo ướt đẫm mồ hôi, ông thấy mình như gánh nặng đè lên đời con. Hay là, con cứ mặc ta, ông từng nói trong một buổi chiều gió lạnh. Nguyễn Phúc lập tức lắc đầu, giọng không lớn, nhưng rất dứt khoát. Cha còn, nhà còn, cha nằm đây, con còn đường để cố, cha mà không còn nữa, con biết sống vì cái gì? Câu nói ấy, khiến ông Nguyễn Tồng, quay mặt vào vách, nước mắt lặng lẽ chảy xuống chiếc gối đã sờn. Trong làng, không phải ai cũng vô tình. Có người thương cảnh cha con nhà ấy, thỉnh thoảng, cho ít gạo vụn hay bó rau, nhưng cũng không ít kẻ nhìn cái nghèo mà sinh ra lời bàn tán. Bà tư mão mỗi lần đi ngang qua lại lắc đầu, sống kiểu đó đến bao giờ mới ngóc đầu lên nổi. Có người còn nói nhỏ với nhau rằng, Nguyễn Phúc cứ giữ cái hiếu ấy, thì cả đời cũng chỉ quanh quẩn trong cảnh bần hàn. Nguyễn Phúc nghe được, nhưng chưa từng cãi lại. Chàng chỉ im lặng, làm việc của mình. Như thế, mọi lời hơn, thua ngoài kia đều không liên quan đến con đường chàng đã chọn. Đêm xuống, khi cả làng chìm vào giấc ngủ, các nhà nhỏ của hai cha con vẫn còn ánh đèn dầu leo lét. Nguyễn Phúc ngồi vá lại chiếc áo dách, từng mũi kim chậm rãi nhưng chắc chắn. Thỉnh thoảng chàng lại đứng dậy, sờ trán cha, trình lại tấm chăn, rồi mới quay về chỗ cũ. Có những đêm mưa lớn, mái dạ ruột xuống thành từng giọt. Nguyễn Phúc phải đặt trậu hứng khắp nơi. Nước lạnh tạt vào tận giường, chàng liền lấy thân mình che cho cha, mặc cho áo quần ướt sũm. Đắt ngọn đèn dầu, cả căn nhà chìm vào bóng tối, chỉ còn tiếng mưa rơi và hơi thở nặng nhọc của người già bệnh tận. Một lần khác, ông Nguyễn Tổng lên cơn khó thở giữa đêm khuya. Nguyễn Phúc hoảng hốt, không kịp nghĩ nhiều, đội mưa chạy sang tận đầu làng xin thuốc. Nhà đầu tiên đóng cửa, nhà thứ hai giả vờ không nghe, đến nhà thứ ba mới có người hé cửa đưa cho ít lá thuốc. Chàng cúi đầu cảm tả, rồi lại chạy vội về, chân trượt ngã mấy lần trên con đường lầy lội. Khi thuốc sắc xong, ông Nguyễn Tổng đã lịm đi vì mệt. Nguyễn Phúc ngồi bên cạnh, tay vẫn nắm chặt tay cha, như sợ chỉ cần buông ra một chút thôi là sẽ mất đi điều quý giá nhất đời mình. Cuộc sống cứ lặp đi lặp lại như vậy, ngày qua ngày, không có gì thay đổi, không có tia hy vọng nào rõ rệt. Nhưng trong cái vòng luận cuộn ấy, có một thứ chưa từng phai nhạt, đó là lòng hiếu thuận và sự kiên trì của Nguyễn Phúc. Có người từng hỏi chàng, người sống khổ như vậy, có khi nào thấy bất công không? Nguyễn Phúc chỉ cười nhẹ, khổ là số mình, nhưng cha không có lỗi gì để phải chịu khổ một mình. Câu trả lời giàn dị ấy, nghe qua tường bình thường, nhưng lại là điều không phải ai cũng làm được. Sáng hôm ấy, sau một đêm gần như thức trắng vì chăm cha, Nguyễn Phúc vẫn dậy từ khi trời chưa sáng hẳn. Chàng gánh chiếc sọt tre cũ, định ra bến Mộc Lan nhặt những khúc gỗ trôi rạt sau trận mưa lớn đêm qua. Đó là cách duy nhất để có thêm chút củi mang ra chợ đổi lấy vài đồng tiền lẻ. Ông Nguyễn Tòng nhìn theo bóng con khuất dần sau rạng tre, lòng trợt dâng lên một nỗi bất an mơ hồ, như thế chuyến đi ấy sẽ mang về không chỉ là củi khô như bao lần trước. Và quả thật, chính buổi sáng tưởng chừng bình thường ấy, tại bến Mộc Lan Mù Sương, Nguyễn Phúc sắp gặp một điều mà chính chàng cũng không ngờ tới. Một cuộc gặp gỡ đủ sức xoay chuyển cả cuộc đời vốn đã quen chịu đựng của mình. Sáng sớm ở bến Mộc Lan, sương còn răng như khói, mặt nước phẳng lặng nhưng lạnh đến thấu sương. Nguyễn Phúc men theo mép bờ, mắt dò tìm những khúc gỗ trôi rạt sau trận mưa đêm. Gió sông thổi hunh hút khiến tấm áo mỏng của chàng dính chặt vào lưng. Nhưng chàng đã quen với cái rét ấy, chỉ cúi đầu lặng lẽ làm việc của mình. Đang lom khom, kéo một đoạn cành mục lên bờ. Nguyễn Phúc trợt khựng lại. Ở phía đám cỏ lát gần mép nước, có thứ gì đó lẫn trong bùn đất, thoạt nhìn giống như một tấm vại bị cuốn theo dòng. Nhưng khi tiến lại gần hơn, tim chàng bỗng đập mạnh. Đó là một người. Một cô gái nằm nghiêng, nửa thân ướt sũng, tóc dài dối bết dính vào mặt, quần áo lấm lem bùn đất. Hai bàn tay nàng co quắp như đang cố bám víu điều gì trong vô thức. Môi tím tái, hơi thở yếu đến mức phải cúi sát mới nhận ra nàng còn sống. Nguyễn Phúc đứng sững trong một khoảnh khắc. Trong đầu chàng thoáng qua rất nhiều điều. Một cô gái lạ, không rõ lai lịch, nếu đưa về nhà chắc chắn sẽ sinh chuyện. Người trong làng vốn đã nhiều lời, nay lại thêm cớ để đàm tiếu. Hơn nữa, nhà chàng vốn đã chẳng đủ ăn, thêm một người nữa, mọi thứ sẽ càng khó khăn. Nhưng rồi chàng nhìn xuống khuôn mặt tái nhợt ấy, thấy hàng mi run nhẹ như sắp tắt, trong lòng bỗng dâng lên một cảm giác không thể bỏ mặt. Còn thở, thì không thể để chết ở đây được. Chàng khẽ nói, như tự nói với chính mình, rồi lập tức cởi chiếc áo ngoài đã sờn, đắp lên người cô gái. Không nghĩ thêm nữa, Nguyễn Phúc cúi xuống, cẩn thận đỡ nàng lên. Thân người nhẹ bẫng, lạnh như nước sông khiến chàng dùng mình, nhưng chàng vẫn siết chặt tay bế nàng đặt lên chiếc xe củi cũ, buộc dây cho chắc, rồi vội vá kéo về làng. Đường về không xa, nhưng hôm ấy đối với Nguyễn Phúc lại dài hơn thường lể. Mỗi bước chân như nặng thêm vì trong lòng chàng hiểu rõ từ giây phút này, cuộc sống vốn đã chật vật của mình sẽ không còn như trước nữa. Khi đưa được cô gái về đến nhà, ông Nguyễn Tầm vừa nhìn thấy, đã sững lại. Ánh mắt ông thoáng lo lắng, nhưng không phải vì sợ phiền, mà là vì hiểu con mình sẽ lại gánh thêm một phần khổ. Con! Cứu người á, ông hỏi khẽ. Nguyễn Phúc gật đầu, không nói nhiều, chỉ nhanh tay nhóm bếp, đun nước ấm. Chàng lấy khăn lau sạch bùn đất trên mặt và tay chân cô gái, rồi tìm một bộ áo cũ của mẹ năm xưa, còn giữ lại, hòng khô bên bếp rồi thay cho nàng. Cô gái vẫn mê man, thỉnh thoảng run lên từng cơn như bị ám ảnh điều gì. Nguyễn Phúc nấu một bát nước gừng loãng, cẩn thận đỡ đầu nàng lên, từng chút một đổ vào miệng. Có lúc nước tràn ra ngoài, chàng lại lau sạch, kiên nhẫn, không hề tỏ vẻ sốt ruột. Đến chiều, cô gái mới khẽ động đẩy, đôi mắt mở ra nhưng mờ hồ, nhìn quanh như không nhận ra nơi mình đang ở. Khi ánh mắt nàng chạm vào Nguyễn Phúc, nàng bỗng giật mình, co người lại, hai tay ôm đầu, miệng lầm bầm những âm thanh rời rạc không thành lời. Nguyễn Phúc lùi lại một bước, giọng nhẹ hàn xuống. Đừng sợ, ở đây không ai làm hại cô. Nhưng cô gái dường như không nghe thấy. Nàng chỉ lắc đầu, nước mắt chảy ra, rồi lại cười một cách vô thức, khiến khung cảnh càng thêm xót xa. Ông Nguyễn Tòng thở dài. Có lẽ, đầu óc nó không được tỉnh táo. Nguyễn Phúc im lặng. Chàng không biết cô gái là ai, từ đâu đến, gặp chuyện gì mà ra nông nỗi này. Nhưng nhìn dáng vẻ yếu ớt ấy, chàng chỉ thấy rõ một điều. Nếu bỏ mặt, nàng chắc chắn không sống nổi. Đêm xuống, Nguyễn Phúc dọn lại căn nhà nhỏ. Chàng chuyển chiếc trỏng tre gần giường cha vào trong buồng, trải chiếu sạch cho cô gái nằm. Còn mình, chàng ra phía sau, nơi vốn là chuồng lợn bỏ không đã lâu, dọn sơ lớp dơm khô rồi trải tạm tấm áo cũ để ngủ. Ông Nguyễn Tòng thấy vậy, không khỏi lo lắng. Con ngủ ngoài đó, lỡ người ta thấy? Nguyễn Phúc chỉ cười nhẹ. Chính vì sợ người ta thấy, nên con mới phải ngủ ngoài đó. Cô ấy đã khổ rồi, không thể để thêm điều tiếng. Câu nói ấy đơn giản, nhưng đủ để người cha hiểu rằng con mình không chỉ cứu người, mà còn giữ trọn lễ nghĩa trong từng việc nhỏ nhất. Những ngày sau đó, cuộc sống của hai cha con thay đổi rõ rệt. Nguyễn Phúc vẫn đi làm như trước, nét nhưng giờ đây, mỗi khi về nhà lại tất bật hơn. Chàng phải nấu thêm phần ăn, đun thêm nước, chăm thêm một người bệnh mà không biết bao giờ mới khỏi. Cô gái lúc tỉnh, lúc mê. Có khi nàng ngồi lặng hàng giờ, nhìn ra khoảng sân nhỏ, ánh mắt xa xăm như nhớ về một nơi nào đó rất xa. Có lúc lại hoảng loạn, chạy ra cửa, rồi sợ hãi co mình lại khi nghe tiếng nước chảy mạnh ngoài sông. Nhưng trong những khoảnh khắc hiếm hoi tỉnh táo, nàng lại rất hiền. Nàng biết phụ nhặt dao, biết xếp lại củi, biết đưa bát nước cho ông Nguyễn Tổng. Những việc nhỏ vụn về ấy, đối với một người bình thường, không đáng kể, nhưng trong căn nhà nghèo này lại trở thành một thứ ấm áp lạ thường. Có lần, khi Nguyễn Phúc đi làm về muộn, thấy trong bếp đã có nồi cháo nấu sẵn, tuy cháy xé một chút, nhưng vẫn còn ấm. Cô gái đứng bên cạnh, nhìn chàng với ánh mắt lạ lẫm, như muốn nói điều gì đó, nhưng rồi lại quên mất. Nguyễn Phúc không hỏi, chỉ lặng lẽ múc cháo, đặt lên bàn, rồi khẽ nói, lần sau, để tôi làm, cô cứ nghỉ. Cô gái không đáp, chỉ gật nhẹ, rồi lại ngồi xuống, tay mân mê vạt áo như một đứa trẻ. Những thay đổi nhỏ ấy, khiến căn nhà vốn lạnh lẽo, bỗng có thêm hơi người. Nhưng cùng với đó, những ánh mắt ngoài kia cũng bắt đầu chú ý nhiều hơn. Người đi qua thấy trong nhà Nguyễn Phúc có bóng dáng một cô gái lạ, liền tò mò. Ban đầu chỉ là vài lời hỏi han, sau dần thành những câu bản tán, có người nói chàng tốt vụng, có người lại nghi ngờ động cơ. Những lời ấy tuy chưa lan rộng, nhưng đã bắt đầu len lõi vào không khí yên tĩnh của căn nhà nhỏ. Nguyễn Phúc biết, nhưng vẫn im lặng. Chàng chưa từng nghĩ đến chuyện được cảm ơn, càng không nghĩ đến chuyện hơn thiệt. Việc chàng làm đơn giản chỉ là không thể làm khác. Một buổi chiều, khi ánh nắng cuối ngày rơi xuống khoảng sân đất, ông Nguyễn Tổng nhìn con trai đang trẻ củi, rồi quay sang nhìn cô gái đang ngồi lặng bên hiên. Ông khẽ nói, giọng chậm chậm. Con à, làm người, cứu người là việc đúng, nhưng giữ được cái tâm không đổi giữa miệng đời mới là việc khó. Nguyễn Phúc dừng tay, nhìn lên, ánh mắt bình thản. Con không biết sau này ra sao, chỉ biết hôm đó nếu con quay lưng, chắc cả đời này con sẽ không yên lòng. Ông Nguyễn Tổng không nói thêm gì nữa. Ông chỉ thở dài, nhưng trong ánh mắt đã có thêm một phần yên tâm. Ngoài kia, gió sông lại thổi về, mang theo hơi lạnh len qua từng khe vách. Cuộc sống của ba con người trong căn nhà nhỏ vẫn tiếp diễn, bình lặng mà mong manh. Không ai trong họ biết rằng sự bình lặng ấy sẽ không kéo dài được bao lâu. Bởi những ánh mắt tò mò ngoài làng, những lời xì xào đang lớn dần, và ở một nơi khác, đã có kẻ bắt đầu để ý đến cô gái ấy. Không phải bằng lòng thương, mà bằng lòng chiếm đoạt. Giữa lúc lòng người bắt đầu dậy sóng bởi những lời dị nghị, câu chuyện của Nguyễn Phúc cũng bước sang một ngã rẽ mới. Và nếu bạn muốn biết lòng thiện ấy sẽ bị thử thách ra sao giữa miệng đời khắc nghiệt, hãy ở lại cùng chuyện làng xưa. Đừng quên đăng ký kênh để không bỏ lỡ những đoạn sau. Bởi càng về sau, nhân quả càng rõ, mà lòng người cũng càng lộ. Những ngày sau đó, câu chuyện về cô gái lạ trong nhà Nguyễn Phúc không còn dừng lại ở vài lời tò mò nữa, mà dần lan ra khắp làng Vân Khê như một đám khói mỏng. Ban đầu chỉ lờ mở, rồi càng lúc càng dày đặc. Người đi chợ buổi sớm bàn táng, người gánh nước đầu làng xì xào, thậm chí có kẻ đứng ngoài cổng nhà nhìn vào, chỉ trò rồi cười cợt. Ban đầu còn là những lời hỏi han nửa thật nửa đùa, sau dần biến thành những câu nói mang theo ý nghi ngờ, mỉa mai. Bà Tư Máo là người nói nhiều nhất. Bà vừa đi ngang qua nhà Nguyễn Phúc, vừa cố tình nói lớn để người khác nghe thấy. Nhà thì nghèo rớt, mà nay cũng biết nuôi người đẹp trong nhà, không biết là cứu người hay là giữ của riêng. Những lời ấy tưởng như vô tình, nhưng lại sắc như dao, cắt vào tai người nghe từng chút một. Nguyễn Phúc nghe thấy, nhưng vẫn cúi đầu trẻ củi, như thế những lời kia không hề liên quan đến mình. Chàng hiểu, càng giải thích chỉ càng khiến mọi chuyện dối thêm. Có những điều, nói ra không ai tin chỉ bằng cứ im lặng mà làm. Nhưng sự im lặng của chàng lại bị người ta hiểu thành thừa nhận. Cô gái cũng dần cảm nhận được ánh mắt khác lạ của người ngoài. Mỗi lần ra sân, nàng thường ngập ngừng, nhìn quanh như sợ hái. Có lúc nàng kéo nhẹ tay áo Nguyễn Phúc, hỏi bằng giọng ngập ngừng, họ, họ nói gì vậy? Nguyễn Phúc không trả lời thẳng, chỉ nói, không có gì đâu, cô cứ ở trong nhà, đừng để ý. Nhưng dù chàng có cố che chắn thế nào, những lời đồn vẫn len vào từng góc nhỏ của cuộc sống. Trong khi đó, cái nghèo thì không vì lời đồn mà giảm đi, ngược lại còn hiện rõ hơn từng ngày. Gạo trong chung cạn nhanh hơn trước. Những đồng tiền Nguyễn Phúc kiếm được phải chia làm ba phần. Một cho cha, một cho cô gái, phần còn lại mới đến lượt mình. Có hôm, chàng đi làm cả ngày, đến tối chỉ còn lại một bát cháo loãng. Chàng lặng lẽ đẩy bát cháo về phía cha và cô gái, còn mình thì uống nước lá cho qua bữa. Ông Nguyễn Tổng nhìn thấy, rộng nghẹn lại. Con ăn đi, ta già rồi, ăn ít cũng được. Nguyễn Phúc lắc đầu, cha không ăn thì sao mà khỏe lại, con quen rồi. Cô gái ngồi bên cạnh, nhìn cảnh ấy mà đôi mắt dần hiện lên một thứ cảm xúc rất lạ, như hiểu, như không, nhưng rõ ràng không còn vô thức như trước. Những cơn đau đầu của nàng vẫn chưa dứt. Có những đêm nàng giật mình tỉnh giấc, ôm đầu run dẩy, miệng lầm bầm những từ không rõ nghĩa. Nguyễn Phúc phải thức dậy, nhóm lại bếp lửa, ngồi bên cạnh cho đến khi nàng dịu xuống. Chứng bệnh ấy khiến chàng càng thêm lo lắng. Sau nhiều đêm suy nghĩ, Nguyễn Phúc quyết định đi tìm thầy thuốc, dù biết mình không còn bao nhiêu tiền. Chàng đi khắp các xóm lân cận, hỏi hết thầy này đến thầy khác. Có người đến xem qua, bắt mạch vài cái rồi lắc đầu. Bệnh này không phải chỉ ở thân, mà như có cái gì đó trong đầu chưa giải được. Có người nghe đến chuyện nhà nghèo, liền tìm cỡ từ chối. Nhưng Nguyễn Phúc không bỏ cuộc. Chàng bán đi con dao đi rừng, thứ duy nhất có giá trị trong nhà. Rồi đến cả mảnh ruộng khô phía sau nhà, vốn chẳng trồng được gì, chàng cũng mang đi cầm cỗ, chỉ mong đổi lấy chút tiền mời thầy giỏi hơn. Ông Nguyễn Tổng biết chuyện, lòng đau như cắt. Con làm vậy, sau này lấy gì mà sống? Nguyễn Phúc chỉ đáp, người còn thì còn đường, người không còn thì giữ đất cũng để làm gì. Câu nói ấy không chỉ là quyết tâm, mà còn là một lời chấp nhận. Chàng sẵn sàng đánh đổi tất cả những gì mình có, chỉ để giữ lại một mạng người đã từng nằm bên bờ sinh tử. Trong lúc ấy, cô gái bắt đầu thay đổi. Nàng không còn chỉ ngồi một chỗ. Những lúc tỉnh táo, nàng tự giác làm việc trong nhà. Nàng biết quét sân, biết nhặt dao, biết giúp ông Nguyễn Tổng ngồi dậy. Dù động tác còn chậm chạp, nhưng sự cố gắng ấy khiến không khí trong nhà dần ấm lên. Một buổi chiều, khi Nguyễn Phúc đi làm về, thấy áo mình được giặt sạch, phơi ngay ngắn trên dây. Bên cạnh là bó củi đã được xếp gọn. Cô gái đứng ở góc sân, nhìn chàng, ánh mắt không còn trống rỗng như trước, mà thoáng qua một tia dịu dàng. Cô la má? Chàng hỏi. Nàng gật đầu, rồi lại cúi xuống, như sợ bị trách. Nguyễn Phúc không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ mang áo vào. Trong lòng chàng dâng lên một cảm giác rất khó gọi tên, vừa nhẹ nhõm, vừa có chút ấm áp hiếm hoi giữa cuộc sống vốn toàn lạnh léo. Nhưng chính những thay đổi ấy lại càng khiến lời đồn thêm phần sống động. Thấy chưa, ở chung giết rồi cũng thành người nhà thôi. Ban đầu giả vờ cứu người, giờ thì lộ rồi. Những câu nói ấy ngày một nhiều, ngày một cay nghiệt hơn. Nguyễn Phúc vẫn im lặng. Nhưng sự im lặng ấy không còn nhẹ nhàng như trước, mà dần trở thành một gánh nặng đè lên vai chàng. Một ngày nọ, khi chàng đang gánh nước thuê ở đầu làng, có hai người đàn ông lạ mặt đi ngang qua, ánh mắt dừng lại trên cô gái đang đứng trước cửa nhà. Họ nhìn rất lâu, rồi ghé tay nhau nói gì đó, sau đó vội vã rời đi. Cô gái không hiểu, nhưng lại cảm thấy bất an. Khi Nguyễn Phúc về, nàng kéo nhẹ tay áo chàng, giọng run run, có người. Nhìn ta, rất đáng sợ. Nguyễn Phúc khựng lại, linh cảm trong chàng trợt dâng lên, mơ hồ nhưng nặng nẻ. Chàng bước ra ngoài, nhìn về phía con đường dẫn sang xóm Đông Thịnh, nơi nổi tiếng có những kẻ giàu có nhưng tàn nhẫn. Gió chiều thổi qua, mang theo mùi bùn đất và một cảm giác bất an khó tạ. Nguyễn Phúc không nói gì, nhưng từ giây phút đó, chàng biết rằng những lời dị nghị chỉ là khởi đầu. Thứ đang đến sau đó, có lẽ sẽ không còn dừng lại ở lời nói nữa. Tin về cô gái ở nhà Nguyễn Phúc chẳng mấy chốc đã truyền đến xóm Đông Thịnh. Nơi ấy không thiếu người giàu, nhưng càng không thiếu kẻ dùng tiền bạc và quyền thế để muốn gì được nấy. Trong số đó, Đỗ Kình là kẻ nổi tiếng nhất. Vốn quen thói ngang tạng, thấy thứ gì vừa mắt, liền tìm cách chiếm đoạt. Khi nghe bọn Tây Trân kể lại rằng ở làng Vân Khê có một cô gái dung mạo khắc thường, lại không rõ lai lịch, thậm chí lúc tỉnh lúc mê, hắn lập tức xinh lòng thàm. Không cha, không mẹ, lại không ai chống lưng. Thứ đó không lấy thì phí. Hắn cười nhạt, giọng đầy toan tính. Ngày hôm sau, một tên đầy tớ của Đỗ Kình mang theo ít bạc vụn đến nhà Nguyễn Phúc. Hắn giả vờ nói chuyện tử tế, rằng chú mình muốn giúp đỡ. Ngỏ ý chục cô gái về làm người trong phủ, hứa sẽ cho Nguyễn Phúc một khoản tiền đủ sống cả năm. Nguyễn Phúc nghe xong, sắc mặt không đổi, chỉ trả lời ngắn gọn. Cô ấy không phải đồ vật để đem bán. Tên đầy tớ cười khảy. Người nghèo đến vậy, còn giả thanh cao làm gì? Giữ người lại, người nuôi nổi bao lâu? Nguyễn Phúc vẫn đứng yên, giọng trầm xuống. Đá cứu thì không thể đem đổi chác. Các người về đi. Tên kia thấy không lay chuyển được, ánh mắt liền đổi sắc, để lại một câu đầy ý đe dọa rồi bỏ đi. Buổi chiều hôm đó, trời bóng âm u lạ thường. Gió từ phía sông thổi vào từng cơn lạnh bút. Cô gái ngồi trong nhà bỗng run lên, ôm đầu như cảm nhận được điều gì sắp xảy ra. Đêm xuống chưa lâu, khi Nguyễn Phúc đang ngồi sắc thuốc cho cha, thì ngoài cổng vang lên tiếng đập mạnh. Không đợi ai lên tiếng, cánh cửa tre đã bị đạp tung. Bốn, năm, tên đàn ông sông vào, tay cầm gậy, ánh mắt hung hãn. Dẫn đầu chính là tên đầy tớ ban sáng, phía sau là thêm vài kẻ lực lưỡng. Chủ ta đã nói rồi, thứ gì muốn thì phải có được, hắn cười lạnh. Chưa kịp để Nguyễn Phúc phản ứng, bọn chúng đã lao vào lục xoát. Cô gái hoảng loạn, lùi vào góc nhà, hai tay ôm đầu, miệng bật ra những tiếng kêu đứt quáng. Nguyễn Phúc lập tức đứng tránh trước mặt nàng. Các ngươi dừng lại. Chàng chưa nói hết câu, một cú đánh đã ráng xuống vai. Lực mạnh đến mức chàng loạn trọng, nhưng vẫn không lùi. Chàng giang tay cố giữ khoảng cách giữa bọn chúng và cô gái. Người này không thuộc về các ngươi. Câu nói ấy vừa dứt, hai tên khác đã sông lên, đẩy mạnh khiến chàng ngã xuống nền đất. Chúng không chút do dự, túm lấy cô gái kéo đi. Nàng vùng vẫy kêu lên hoảng loạn, tay bấu vào cuộc nhà đến bật máu. Nguyễn Phúc gượng dậy, lao tới ôm chặt lấy chân một tên trong bọn. Thả cô ấy ra. Một cú đá mạnh ráng thẳng vào ngực, khiến chàng bật ngược ra sau. Đầu chàng đập vào bậu cửa, máu lập tức chạy xuống mặt. Nhưng chàng vẫn cố bò dậy từng bước, từng bước tiến tới, ánh mắt không hề lùi. Ông Nguyễn Tòng trên giường gào lên, nhưng thân thể không thể cử động, chỉ biết trơ mắt nhìn cảnh tượng trước mắt mà bất lực. Ngoài sân, vài người trong xóm đứng lấp ló, nhưng không ai dám bước vào. Ai cũng biết nếu can thiệp, hậu quả sẽ không nhẹ. Chỉ trong chốc lát, cô gái đã bị kéo ra khỏi nhà. Tiếng kêu của nàng xa dần trong đêm, hoa vào tiếng gió dít lạnh lẽo. Nàng nằm trên nền đất, máu chảy ướt áo. Chàng cố ngẩn đầu lên, nhìn về phía con đường tối, nơi bóng người đã khuất. Ánh mắt chàng không còn là sự cam chịu như trước, mà là một nỗi đau sâu đến tận đáy. Sáng hôm sau, khi trời còn chưa sáng hẳn, Nguyễn Phúc đã cố lê thân đến huyện Thanh Châu. Vết thương chưa kịp băng, từng bước đi đều đau buốt, nhưng chàng vẫn cắn răng bước tiếp. Trước công đường, chàng quy xuống, trình bày toàn bộ sự việc. Nhưng khi nghe đến tên Đỗ Kỳnh, sắc mặt tri huyện Tạ Hồng thoáng biến đổi. Ông ta lật qua lật lại tờ đơn, rồi hỏi, ngươi có bằng chứng gì cho rằng người bị bắt là người của ngươi? Nguyễn Phúc xứng lại, Nàng, không phải người nhà tôi, nhưng tôi là người đã cứu Nàng. Tri huyện nhíu mày, không phải thân thích, không hôn ước, ngươi lấy tư cách gì mà đòi lại. Người ta nói chuộc, ngươi không bán, giờ lại bảo bị cướp, việc này khó xử. Nguyễn Phúc xiết chặt tay, nếu quan không xử, còn ai xử cho dân? Tri huyện im lặng một lúc, rồi khẽ gõ bản, việc chưa rõ ràng, không thể tùy tiện kết luận. Ngươi về đi, khi nào có chứng cứ hãy quay lại. Một câu nói nhẹ tên, nhưng như đóng sập mọi hy vọng. Nguyễn Phúc rời khỏi công đường trong cơn mưa lất phất. Nước mưa hòa lẫn với máu trên mặt chàng, chạy xuống từng giọt. Con đường về làng hôm ấy dài hơn bao giờ hết. Khi về đến nhà, ông Nguyễn Tổng nhìn thấy con trai, nước mắt không kìm được mà trào ra. Ông muốn nói điều gì đó, nhưng cổ họng nghẹn lại. Nguyễn Phúc không nói gì, chàng chỉ ngồi xuống trước hiên, lưng dựa vào cột nhà, ánh mắt nhìn xa xăm. Trong lòng chàng, một thứ gì đó đang thay đổi, không còn là sự nhẫn nhịn cam chịu như trước, không còn là niềm tin rằng chỉ cần làm điều đúng, thì mọi thứ sẽ tự ổn. Lần đầu tiên, Nguyễn Phúc hiểu rằng nếu chàng không tự mình đứng lên, thì sẽ chẳng ai đứng lên thay chàng. Đêm hôm ấy, căn nhà nhỏ chìm trong im lặng nặng nề. Gió vẫn thổi qua khe vách, nhưng không còn mang theo sự lạnh lẽo như trước, mà là một thứ âm thanh như thúc giục. Nguyễn Phúc lặng lẽ đứng dậy. Chàng lấy con dao cũ, mài lại từng chút một. Ánh thép mờ phản chiếu ánh đèn dầu leo lét. Chàng không còn đường lùi nữa. Từ đêm đó, Nguyễn Phúc không còn là người chỉ biết cuối đầu chịu đựng như trước. Nhưng sự thay đổi ấy không phải là nóng nảy liều lĩnh, mà là một thứ quyết tâm âm thầm, lặng lẽ như dòng nước chảy sâu dưới lòng đất. Chàng không vội sông đến phủ đỗ kỳ ngay. Những vết thương trên người vẫn còn đau nhất, nhưng chàng vẫn gắng gượng đi lại trong làng, dạ vờ như không có chuyện gì xảy ra. Ban ngày chàng vẫn gánh nước, vẫn làm thuê, nhưng ánh mắt đã khác. Chậm hơn, sắc hơn, như đang ghi nhớ từng chi tiết nhỏ quanh mình. Nguyễn Phúc bắt đầu giò la. Chàng hỏi những người từng vào xóm Đông Thịnh, hỏi về đường đi lối lại, về thói quen của bọn gia nhân trong phủ. Những câu hỏi được đặt ra rất khéo, như vô tình nên không ai nghi ngờ. Qua nhiều ngày, chàng dần hình dung được bên trong phủ đỗ kỳ. Cô gái bị giữ ở gian nhà phía sau vườn, gần khu chùa ngựa. Ban ngày có hai người canh, ban đêm đổi phiên. Những đêm trong phủ có tiệc rượu, bọn canh gác thường lơ là hơn. Nguyễn Phúc ghi nhớ tất cả. Đến một đêm, trời nổi gió lớn, mây kéo dày che kín trăng. Trong phủ đỗ kỳ đang mở tiệc, tiếng cười nói, tiếng chén bát vang ra tận ngoài đường. Ánh đèn sáng rực phía trước, nhưng phía sau lại chìm trong bóng tối. Nguyễn Phúc khoác lên mình bộ áo cũ, đầu đội nón dách, vai gánh một quang hàng như người đi buôn đêm. Chàng đi vòng ra phía sau phủ, men theo hàng rào thấp, tìm đúng chỗ đã quan sát từ trước. Chỉ một sơ hờ nhỏ của bọn canh gác cũng đủ cho chàng lẹn vào. Bên trong, không gian tối và lạnh, Nguyễn Phúc bước rất chậm, từng bước đều cân nhắc, tiếng tim đập trong lòng ngực vang rõ đến mức chàng sợ người khác cũng nghe thấy. Khi đến gần gian nhà phía sau, chàng dừng lại. Qua khe cửa, chàng nhìn thấy cô gái. Nàng ngồi co ro ở góc phòng, tóc xóa xuống, ánh mắt trống rỗng. Nhưng khi cánh cửa khẽ mở, ánh mắt ấy chợt thay đổi. Lạ, ngươi. Nàng thốt lên, giọng run dậy. Nguyễn Phúc đưa tay ra hiệu im lặng, rồi nhanh chóng tiến vào, cắt sợi dây trói ở cổ tay nàng. Khi chạm vào, chàng nhận ra tay nàng lạnh đến đáng sợ. Đi thôi, chàng nói nhỏ. Cô gái đứng dậy, bước đi không vững nhưng vẫn cố bám theo. Khi hai người vừa ra khỏi gian nhà, phía xa bỗng vang lên tiếng chân người. Có kẻ đã nhận ra điều bất thường. Có người, mau đuổi theo. Tiếng hô vang lên, xé toạc màn đêm. Nguyễn Phúc không quay đầu lại. Chàng kéo cô gái chạy về phía hàng rào, vượt qua rồi lao ra cánh đồng phía sau phủ. Gió thổi mạnh, cỏ lao quất vào người giác vuốt, nhưng chàng không dừng lại. Phía sau, tiếng chân đuổi theo ngày một gần. Cô gái bắt đầu thở dốc, bước chân chậm dần. Nguyễn Phúc không nói gì, chỉ cúi xuống, cõng nàng lên lưng rồi tiếp tục chạy. Mỗi bước chân nặng như đeo đá, nhưng chàng vẫn gắn. Ra khỏi cánh đồng, phía trước là một con đường đất dẫn vào rừng thưa. Nguyễn Phúc rẽ vào đó, hy vọng có thể cắt đuôi. Chạy được một đoạn, chàng trượt nhìn thấy bên gốc cây có một bóng người nằm bất động. Bên cạnh là một chiếc hòm gỗ mở nắp, bên trong lộ ra vài gói thuốc và dụng cụ. Nguyễn Phúc khựng lại, đó là một ông láo, hơi thở yếu ớt, môi khô nứt, rõ ràng đã kiệt sức. Cô gái trên lưng khẽ nói, giọng run, bỏ đi, họ sắp tới. Chỉ cần chậm lại một chút, cả hai có thể bị bắt lại. Nhưng Nguyễn Phúc nhìn người nằm dưới đất, ánh mắt không thể rời đi. Chỉ trong một thoáng, chàng đã quyết định. Chàng hạ cô gái xuống, đỡ ông láo dậy, rồi gánh cả hai, một người tựa vai, một người bám lưng, tiếp tục đi sâu vào rừng. Phía sau, tiếng đuổi dần xa. Có lẽ bọn người không dám tiến quá sâu vào khu rừng tối. Khi đã chắc chắn an toàn, Nguyễn Phúc mới dừng lại tại một ngôi miếu hoang nằm khuất giữa rừng. Chàng đặt ông láo xuống, lấy nước trong túi ra đút từng ngụm nhỏ. Một lúc sau, ông láo khẽ mở mắt. Ánh nhìn của ông không giống người bình thường. Sâu, tỉnh táo và dường như hiểu được hoàn cảnh ngay lập tức. Người, cứu ta? Ông hỏi. Nguyễn Phúc gật đầu. Chỉ là tiện tay. Ông láo nhìn chàng rất lâu, rồi khẽ cười. Giữa lúc chạy trốn còn không bỏ người lạ. Hiếm. Sau khi nghỉ ngơi một lúc, ông tự giới thiệu mình là Lưu Định, một thầy thuốc từ phương Bắc đi qua vùng này, không may bị cướp dọc đường. Nghe xong, Nguyễn Phúc không nói nhiều, chỉ kể sơ qua chuyện của mình. Lưu Định quay sang nhìn cô gái. Lần này, ánh mắt ông trở nên khác hẳn. Ông tiến lại, bắt mạch, rồi chầm ngâm rất lâu. Bệnh này không đơn giản, ông nói. Trong những ngày sau đó, ba người tạm trú tại ngôi miếu hoàng. Nguyễn Phúc vào rừng kiếm củi, tìm dao, bắt cá nhỏ để cầm cự. Lưu Định dùng những gì còn lại trong hòm thuốc, kết hợp với dực liệu rừng để chữa cho cô gái. Quá trình ấy không dễ dàng. Có những lúc nàng đau đớn đến mức ngất đi. Có lúc lại tỉnh táo lạ thường, nhìn mọi thứ xung quanh với ánh mắt hoàn toàn khác. Như thế bên trong nàng có hai phần đăng ràng cò. Một buổi sáng, khi ánh nắng chiếu qua mái miếu vỡ, cô gái bỗng mở mắt, nhìn thẳng vào Nguyễn Phúc. Lần này, ánh mắt ấy hoàn toàn tỉnh táo. Ngươi, đã cứu ta hai lần. Nàng nói chậm rãi. Nguyễn Phúc khượng lại. Giọng nói ấy không còn ngập ngừng, không còn dối loạn như trước. Nó rõ ràng, bình tĩnh và mang theo một điều gì đó rất sầu. Lưu Định đứng bên cạnh, khẽ gật đầu. Đã đến lúc, ông nói nhỏ. Nhưng ông không nói thêm gì nữa. Chỉ có điều, từ khoảnh khắc đó, Nguyễn Phúc biết rằng, người mà mình cứu không chỉ là một cô gái lạc đường đơn thuần. Và những gì sắp được nói ra, có thể sẽ thay đổi tất cả những gì chàng từng nghĩ về cuộc đời này. Không gian trong ngôi miếu hoang bỗng trở nên tĩnh lặng lạ thường. Cô gái lúc này đã hoàn toàn tỉnh táo, ngồi thẳng dậy. Ánh mắt nàng không còn mơ hồ, mà sâu và sáng. Như thế đã nhìn thấu rất nhiều điều mà người thường không thể hiểu. Nguyễn Phúc đứng lặng trước mặt nàng, lòng vừa nhẹ nhõm, vừa dâng lên một nỗi bối rối khó gọi tên. Người mà chàng liều mạng cứu, chăm sóc bao ngày qua, giờ đây dường như đã trở thành một người hoàn toàn khác. Ta tên là Ngọc Giao. Nàng khẽ nói, cái tên ấy vừa cất lên như mang theo một luồng khí rất khác, khiến ngay cả gió ngoài rừng cũng như chậm lại. Nguyễn Phúc không hỏi rồn, chàng chỉ lặng lẽ nghe. Ngọc Giao cúi đầu một thoáng, rồi tiếp tục. Ta không phải người của vùng này, cũng không phải người mà ngươi nghĩ. Lưu Định đứng bên cạnh, khẽ vuốt tròm dâu bạc, ánh mắt trầm tĩnh như đã đoán được phần nào. Ngọc Giao kể rằng, nàng vốn là người hầu cận nơi một ngôi đền cổ linh thiêng ở Thượng Nguồn. Vì một lần phạm lỗi mà bị ráng xuống trần, mất đi ký ức, trôi rạt theo dòng nước, phải trải qua đủ mọi khổ đau để thử lòng người. Trong khoảng thời gian ấy, ta đã gặp nhiều người. Nàng nói, dọng chậm lại, có người nhìn thấy ta mà quay lưng, có người nổi lòng tham, có người muốn lợi dụng, chỉ có ngươi. Nàng ngầng lên, ánh mắt nhìn thẳng vào Nguyễn Phúc. Chỉ có ngươi là không hỏi ta là ai, không tính toán được mất, mà vẫn cứu, vẫn giữ, vẫn bảo vệ đến cùng. Nguyễn Phúc nghe xong, chỉ lặng im. Chàng không thấy mình làm điều gì lớn lao, chỉ đơn giản là không nỡ bỏ mặt. Lưu định lúc này mới lên tiếng. Không phải ngẫu nhiên, mà ngươi gặp được nàng. Cũng không phải ngẫu nhiên mà giữa bao nhiêu người, chỉ có ngươi được chọn. Nguyễn Phúc hơi nhíu mẩy, nhưng không hỏi thêm. Những điều trước mắt đã vượt quá điều chàng quen hiểu. Sau vài ngày nghỉ lại, Lưu định quyết định cùng Nguyễn Phúc trở về làng Vân Khề. Ông nói, việc của Đỗ Kình không thể để yên, cần có người đứng ra làm rõ. Với sự giúp đỡ của một vị quan quen cú ở Châu Thành, cùng những chứng cứ mà Lưu định thu thập được về các hành vi trước đây của Đỗ Kình, sự việc nhanh chóng được đưa ra xét lại. Lần này, công đường không còn im lặng như trước. Những lời khai từ gia nhân trong phủ, những chuyện cướp đoạt trước đó, cùng với việc dùng hương độc khiến người khác mê loạn, tất cả dần bị phơi bẩy. Đỗ Kình từ kẻ ngạo nghẽ, cuối cùng phải cúi đầu trước pháp luật. Gia sản bị tịch thu phần lớn, bản thân bị giải đi chịu tội. Những kẻ từng theo hắn cũng tan tác. Chi huyện tạ hồng vì bao tre, làm ngơ trước oan khuất, cũng bị cách chức. Người trong vùng sôn sao, nhưng lần này không phải là lời đồn vô căn cứ, mà là sự thật được sáng tỏ. Nguyễn Phúc không nói gì nhiều trong suốt quá trình ấy. Chàng chỉ đứng đó, lặng lẽ, như một người chứng kiến. Khi mọi chuyện kết thúc, Lưu Định quay sang nhìn chàng, nói Người giữ được lòng mình đến lúc này, đó mới là điều đáng quý. Nguyễn Phúc chỉ cúi đầu. Tôi chỉ làm điều tôi nghĩ là phải. Sau đó, cả ba trở về lại căn nhà nhỏ ở làng Vân Khề. Nhưng lần này, mọi thứ đã khác. Ngọc Giao đứng trước mảnh đất khô cằn phía sau nhà, đưa tay chạm nhẹ xuống đất. Nàng nhắm mắt một lúc, rồi mở ra, khẽ nói Dưới này có mạch nước. Nếu biết cách khai, đất này sẽ không còn cần nữa. Nguyễn Phúc nghe vậy, bán tín bán nghi, nhưng vẫn làm theo. Dưới sự chỉ dẫn của nàng, chàng đào sâu xuống, quả nhiên tìm được mạch nước ngầm. Từ đó, mảnh đất vốn bỏ hoang bắt đầu thay đổi. Nước dẫn về, đất tơi ra, cây trồng lên xanh tốt một cách lạ thường. Ngọc Giao còn để lại cho chàng một túi hạt giống nhỏ. Đừng dùng hết một lần. Cứ gieo dần, đất sẽ trả lại cho người nhiều hơn. Không chỉ vậy, với những thang thuốc của Lưu Định, ông Nguyễn Tòng cũng dần hồi phục. Từ chỗ chỉ nằm một chỗ, ông có thể ngồi dậy, rồi tập đứng, rồi bước đi từng bước chậm dái. Căn nhà nhỏ năm nào, dần dần có tiếng cười trở lại. Người trong làng bắt đầu thay đổi cách nhìn. Những lời dị nghị trước kia không còn, thay vào đó là sự kính trọng. Họ tìm đến Nguyễn Phúc không phải để bàn tán, mà để học hỏi, để nhờ giúp đỡ những việc trong làng. Nhưng giữa tất cả những thay đổi ấy, có một điều vẫn giữ nguyên. Nguyễn Phúc vẫn là Nguyễn Phúc. Chàng vẫn dậy sớm, vẫn chăm tra, vẫn làm việc như trước. Không vì có thêm ruộng tốt, mà thay đổi. Không vì được người khác kính trọng mà tự cao. Một buổi sáng sớm, tại bến Mộc Lan, nơi mọi chuyện bắt đầu, Ngọc Giao đứng lặng nhìn dòng nước. Nguyễn Phúc đứng bên cạnh, không hỏi gì, chỉ chờ. Ta phải đi, nàng nói. Giọng nói nhẹ, nhưng dứt khoát. Nguyễn Phúc khẽ gật đầu. Chàng không giữ, cũng không hỏi đi đâu. Chàng hiểu, có những người đến trong đời không phải để ở lại. Ngọc Giao quay sang nhìn chàng lần cuối. Người đời thường hỏi làm điều tốt, thì bao giờ được trả lại. Nhưng trời đất, không tính như vậy. Người giữ được tâm mình khi không ai nhìn thấy, đó mới là phúc lớn nhất. Nàng dừng lại một chút, rồi nói tiếp. Ngươi không cần hỏi ngày sau, đường của ngươi tự khắc sẽ mở. Nói xong, nàng bước ra phía mép nước. Sương sớm dâng lên, che khuất dần bóng dáng. Khi làn sương tan đi, nàng đã không còn ở đó nữa. Nguyễn Phúc đứng yên rất lâu, không buồn, không tiếc, chỉ là một cảm giác bình yên lạ thường. Từ ngày ấy, cuộc sống của chàng dần đổi khác. Dụng tốt, mùa màng bội thu, trả khỏe lại, ra đạo yên ổn. Nhưng điều khiến người ta nhớ đến Nguyễn Phúc không phải là sự khá giả, mà là cách chàng sống vẫn như ngày nào, vẫn giữ nguyên cái tâm không đổi. Và nếu bạn đang nghe đến đây, có lẽ bạn cũng cảm nhận được một điều rất rõ ràng, rằng trong đời này, không phải cứ làm điều tốt là sẽ thấy kết quả ngay. Nhưng những gì chân thật nhất, sớm muộn cũng sẽ có hồi đáp. Nếu câu chuyện này khiến bạn suy nghĩ, khiến bạn tin hơn vào nhân quả và lòng người, đừng quên dành một chút ủng hộ cho kênh Truyền Làng Xưa. Một lượt thích một lần đăng ký, để những câu chuyện như thế này còn được kể tiếp, còn được lan xa. Bởi biết đâu, một câu chuyện bạn nghe hôm nay lại chính là điều bạn cần trong một ngày nào đó của cuộc đời mình.