VÌ SAO ĐƯỜNG GÂY CH-ẾT NGƯỜI NHIỀU HƠN MAI THÚY?

Bình An
613 người theo dõi
#BlvHaiThanhplus #BLVHảiThanh #BLVhaiThanhStory
Bạn có tin không, thứ mà ai cũng nghi*n, từ khi còn bé tí – lại chính là kẻ gi*t người thầm lặng nhất hành tinh?
Không phải maI thúy, không phải rượu hay thuốc lá… mà là đường.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hơn 2 triệu người ch*t vì các bệnh liên quan đến đường – như tiểu đường, tim mạch, béo phì, đ-ột quỵ, ung thư.
Một kẻ gi*t người không có vết 🩸, không hiện trường, không tội phạm – nhưng tàn phá sức khỏe của hàng tỷ người.
Bạn có tin được không? Trên đời này có một thứ mà gần như ai cũng nghiện
Thậm chí nghiện từ khi còn bé tí mà chẳng biết
Thứ đó không bị cấm, không bị cảnh sát triệt phá
Không có đường dây buôn lậu, nó trắng tinh, thơm, nhẹ, rẻ
Và có mặt trong hầu hết mọi căn bếp, mọi lon nước, mọi cái bánh, mọi cốc trà sữa
Đó là đường
Nhưng thật chớ chêu, đường giết người nhiều hơn cả may thúy
Không phải bởi vì nó khiến người ta sốc thuốc hay loạn trí
Mà nó giết chậm, giết êm, giết trong âm thầm
Khiến hàng triệu người mỗi năm rời bỏ thế giới này
Chỉ vì ăn một miếng gì đó quá ngọt
Theo nghiên cứu của Đạo Harvard và Tổ chức Y tế Thế giới WHO
Chỉ riêng đồ uống có đường tinh luyện như là coca, trà sữa, nước ngọt, nước trái cây đóng chai
Đã khiến khoảng 180.000 người tử vong mỗi năm trên toàn thế giới
Mà đó còn là số liệu của năm 2010
Đến năm 2025, các nhà khoa học cập nhật lại
Con số này có thể lên đến 350.000 người mỗi năm do đồ uống có đường
Mà lưu ý, đây mới chỉ là tính riêng đồ uống có đường
Chứ cả đến bánh kẹo, sữa ngọt, thức ăn nhanh hay những món tráng miệng
Thế nên Tổ chức Y tế Thế giới đã tiến hành một thống kê khác
Và từ đó có hơn 2 triệu người thiệt mạng mỗi năm
Vì các bệnh liên quan đến tiêu thụ đường quá mức
Ví dụ tiểu đường, tim mạch, béo phì, đột quỵ, ung thư
Ở đây sử dụng từ liên quan
Con số này cao hơn tổng số người thiệt mạng
Vì mai thú y, rượu và thuốc lá cộng lại ở nhiều quốc gia phát triển
Trong khi thứ chất cấm màu trắng mà chúng ta đang nói đến
Lại giết người ít hơn đường nếu tính trên quy mô toàn cầu
Theo dữ liệu của Tổ chức Y tế Thế giới và trang Our World is Data
Mỗi năm có khoảng 100.000 người chết
Do quá liều và những nguyên nhân khác liên quan đến thứ chất trắng kia
Nhưng tại sao đường lại nguy hiểm đến như vậy
Mà người ta không biết hoặc không quan tâm
Hãy nói về lịch sử để hiểu vì sao loài người lại mê đường đến thế
Ngày xưa đường không phải là thứ rẻ như bây giờ
Và dễ dàng mua ở trong siêu thị hoặc bất kỳ một cửa hàng tạp hóa nào
Thế kỷ 15, thế kỷ 17
Đường từng được gọi là vàng trắng
Một cân đường có thể đổi được một cân bạc
Và chỉ có vua chúa, quý tộc mới dám dùng đến đường
Người châu Âu lúc bấy giờ mê mẩn vị ngọt của đường đến mức phát điên
Họ sẵn sàng đi nửa vòng trái đất để tìm mía
Bởi vì châu Âu làm sao mà trồng được mía
Và thế là những đồn điền mía ở vùng Caribe, Brazil và Cuba đã mọc lên
Nhưng phía sau cái ngọt ấy là một sự đắng chát
Hàng triệu người châu Phi bị bắt làm nô lệ
Bị cưỡng ép lao động dưới nắng để trồng và ép mía cho những người địa chủ châu Âu
Nói cách khác, đường là thí ngọt ngào được xây bằng mồ hôi và máu của biết bao nhiêu người đã ngã xuống
Và từ đây thì tam giác thương mại xuất hiện
Gọi là tam giác thì phải có 3 phía
Đó là châu Âu thì gửi súng và hàng hóa sang châu Phi
Từ châu Phi thì những người nô lệ được gửi sang châu Mỹ
Và từ châu Mỹ gửi đường, cà phê, thuốc lá về châu Âu
Cả một đế chế toàn cầu đã vận hành cùng với đường
Thư khiến con người điên đảo vì vị ngọt của nó
Đến đầu thế kỷ 19, người Anh đã phong tỏa đường biển
Khiến nước Pháp không còn nhập được đường mía từ các thuộc địa
Người Pháp lúc bây giờ đã nghiện đường, thèm vị ngọt
Dân tính bức xúc và thế hoa là họ nghĩ ra một cách khác
Tìm đường ngay chính tại châu Âu
Các nhà khoa học Pháp đã tìm ra cách triết xuất đường từ củ cải đường
Mở ra một ngành công nghiệp mới
Từ đây, đường củ cải ra đời và châu Âu không còn phụ thuộc vào vùng nhiệt đới nữa
Nói vui thì nhờ một cuộc chiến mà châu Âu có được đường rẻ cho toàn dân
Và từ đó, đường trở thành một bán hàng phổ biến
Đi vào mọi ngóc ngách của đời sống
Từ cung địa đến quán bình dân, đâu đâu cũng có vị ngọt của đường
Câu hỏi là
Vì sao chúng ta lại nghiện đường?
Khi ta ăn hoặc uống một thứ gì ngọt, não đã lập tức tiết ra một chất gọi là dopamine
Chất tạo cảm giác sung sướng và hương phấn
Dopamine tạm hiểu là đồng tiền thưởng của bộ não
Càng nhiều càng muốn thêm và không bao giờ đủ
Các nhà khoa học từng thí nghiệm ở trên chuột
Cho chuột ăn đường thường xuyên, sau đó thì cắt, không cho ăn nữa
Kết quả là con chuột nó run dẩy, hung hăng, vật vã, y như người nghiện
Thậm chí trong một nghiên cứu khác
Khi được chọn thì con chuột nó chọn đường thêm vì chọn cocaine
Nghĩa là trong đầu nó, đường còn phê hơn cả chất cấm kia
Còn người cũng vậy
Khi ăn kẹo, uống trà sữa, ăn bánh kem
Chúng ta cảm thấy hạnh phúc và dễ chịu
Càng ăn nhiều càng cần liều cao hơn để có cảm giác tương tự
Và thế là vòng lọc nghiện ngọt bắt đầu
Mà con người đôi khi cũng không phát hiện ra mình đang nghiện
Người nghiện chất cấm màu trắng có thể chết vì sốc thuốc
Còn người nghiện đường thì không, họ chết chậm
Chúng ta không hề cảm thấy sợ
Bởi vì cái chết do đường nó không ổn ào
Nó đến từ từ, hôm nay thêm cốc trà sữa
Ngày mai thêm lon nước ngọt
Rồi thêm cái bánh ngọt buổi chiều
Cơ thể ta tích tụ mỡ, gan nhiễm mỡ
Đường huyết tăng, tim phải hoạt động mạnh hơn
Đến một ngày bác sĩ bảo
Anh bị tiểu đường, chị có mỡ máu cao
Huyết áp cao, hay là chú nên chuẩn bị
Lập thân định kỳ
Với chúng ta đó là một sự giật mình
Ở kiểu mỗi ngày ăn uống có mấy thịa đường thôi mà
Hoặc tôi có ăn đường chính tiếp bao giờ đâu
Nhưng khác với tình bột, phải tiêu hóa qua dạ dày
Ruột rồi mới thành Glucose
Đường tinh luyện đi thẳng vào máu người
Giống như cách mà người ta vượt đèn đỏ
Chỉ vài phút sau khi uống một lon nước ngọt
Lượng đường huyết tăng vọt
Tuyến tụy phải làm việc cực lực
Để tiết insulin kéo xuống
Cứ như thế làm lại mỗi ngày
Tụy kiệt sức để kháng insulin
Và dẫn đến tiểu đường
Tiểu đường lại kéo theo một chuỗi domino
Tiểu đường khiến tổn thương mạch máu, tim mạch
Dẫn đến đột quỵ
Thận phải lọc nhiều thì dẫn đến suy thận
Đường dư bám vào mạch máu
Làm cho mắt bị bù loà
Tổn thương thần kinh khiến cho tê chân và hoại tử
Bạn thấy không, chẳng có vụ nổ, không có tiếng súng
Không có bạo lực
Nhưng cơ thể bạn đang bị phá từ bên trong từng chút một
Nhiều người vẫn trộm nghĩ tôi đâu có ăn ngọt mấy
Nhưng sự thật là đường đang ẩn chữa
Trong khoảng 70% thực phẩm đóng gói hiện nay
Một hộp sữa chua ít béo
Cũng có thể chữa lượng đường tương ứng
Với khoảng 6 thìa nhỏ
Một chai nước trái cây tự nhiên
Cũng có khoảng 30 gram đường
Thậm chí tương ớt, nước tương, cá hộp
Cũng có đường và đường ở đây để cân bằng vị
Và tệ hơn, đường công nghiệp
Như là si rô ngô còn nguy hiểm
Cơ chế xử lý của nó khác nhiều
Gan phải gánh gần hết, dẫn đến gan nhiễm mỡ
Việm gan, tăng cholesterol
Nói cách khác, chúng ta không chỉ ăn đường
Mà còn đang bị bao vây bởi đường
So sánh để thấy
Chất cấm màu trắng thì bị cấm, bị truy bắt, bị xã hội lên án
Còn đường thì được chào mời
Đôi khi được tặng miễn phí, được quảng cáo hoặc khắp nơi
Trẻ em được dạy để tránh thứ chất cấm kia
Nhưng lại được thưởng kẹo ngọt khi ngoan
Người lớn có khi tránh rượu bia
Nhưng lại vô tư uống trà sữa mỗi ngày
Và bắt buộc phải tìm cách cai
Như một người nghiện đường, xã hội có khi cũng chả nói gì
Càng nhiều tiệm trà sữa
Càng nhiều hãng bánh, càng nhiều thương hiệu nước ngọt
Thì cách nghiện càng được bình thường hóa
Và đó là lý do đường
Đang khiến cho người ta ra đi âm thầm
Nhưng còn đáng sợ hơn cả nhiều thứ khác
Chất cấm màu trắng tấn công vài triệu người
Đường tấn công toàn nhân loại
Khi một người qua đời vì nhồi máu cơ tim
Chẳng ai nói, anh này chết vì đường
Người ta chỉ ghi là bệnh tim
Khi một người lọc thận vì tiểu đường
Người ta nói, do ăn uống không lành mạnh
Không ai biết thủ phạm thực sự là những lon nước ngọt
Những ly cà phê sữa đá
Hay là những miếng bánh ngọt
Đó là lý do đường ẩn mình hoàn hảo
Nó không để lại hiện trường, không có tội phạm, không có vật chứng
Nhưng hậu quả thì khắp nơi
Bệnh viện thì đông nghịch, người trẻ bị nhiễm mỡ máu
Người già thì phải đi lọc thận
Và khi cộng dồn hàng trăm triệu ca như vậy
Trên toàn thế giới
Ta mới thấy, kẻ giết người khét tiếng nhất hành tinh
Không phải là chất cấm màu trắng
Thế thì nhiều người hỏi, ăn ít đường thôi có sao không?
Đúng, vấn đề không phải là
Một viên kẹo hay là một thịa cà phê
Vấn đề tích tụ theo năm tháng
Não người cần glucose để hoạt động
Nhưng chỉ cần một ít
Phần thừa thì cơ thể không biết làm gì
Sẽ biến thành mỡ
Mỡ tích tụ quanh gan, tim, mạch máu
Rồi gây viêm cao huyết áp, sờ vỡ động mạch và đột quỷ
Càng nhiều đường, càng nhiều insulin
Thì tế bào càng kháng insulin
Đó là con đường ngắn nhất đi đến
Nghe rất đáng sợ rồi
Vậy làm sao để bỏ được đường
Khi mà đường ở khắp mọi nơi
Và văn hóa hiện đại đang tôn vinh vị ngọt
Bởi vì đằng sau đường là cả một ngành công nghiệp
Khổng lồ trị giá hàng trăm tỷ đô la Mỹ
Các hãng đồ uống, bánh kẹo, nước tăng lực
Họ trị hàng tỷ đô để khiến bạn thèm hơn
Uống nhiều hơn, ăn nhiều hơn
Bạn nghĩ mình chọn tự do
Nhưng thật ra, não bạn đang bị điều khiển bằng dopamine
Chúng ta sinh ra trong một thế giới ngọt ngào
Nhưng đừng hiểu lầm, đường không phải là kẻ thù tuyệt đối
Trong hoa quả, sữa, cơm
Vẫn có đường tự nhiên và cơ thể cần nó
Nhưng hãy tỉnh táo trước đường tinh luyện
Và những thứ đường được thêm vào
Với WHO khuyến nghị
Mỗi ngày lượng đường nên dưới
10% tổng năng lượng, tốt nhất là dưới 5%
Bởi vậy hãy tập cho vị giác
Bớt phụ thuộc vào vị ngọt
Hãy giảm dần, không cần cắt đột ngột
Hãy uống cà phê ít sữa hơn
Hãy chọn nước lọc
Thay vì nước đóng chai
Có vị ngọt
Hãy ăn trái cây thay bánh kem
Hãy đọc kỹ nhãn thực phẩm
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này
Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh
Bật chuông thông báo và chia sẻ
Còn bây giờ thì xin được nói lời trả tạm biệt
