DÂN ROMANIA NỔI GIẬN: PHONG TRÀO MAGA ĐANG ĐÁNH VỠ EU TỪ BÊN TRONG

Một người đàn ông đội mũi đỏ manga, hét vang, Rumani trên hết đã khiến cả Liên minh châu Âu bảng hoảng. George Simeon, ứng viên được mệnh danh là Trump của Rumani vừa áp đào trong vòng 1 cuộc bầu cử tổng thống đầy sóng gió. Bất chấp những âm mưu loại bỏ và bàn tay vô hình của Brussels, đằng sau ông là cái bóng lớn của Karlin Jokesku, chính trị gia dân tùy từng chiến thắng nhưng bị tòa án hiếm pháp phế chuất vì cáo buộc có dấu chân Nga. Giờ đây Simeon, người thừa kế di sản dân tộc chủ nghĩa của Jokesku, đang lao như vua báp tiến vào vòng 2, đe dọa lật đổ toàn bộ trật tự chính trị Rumani. Simeon không che giấu mục tiêu, phản đối viện trợ cho Ukraine, siết biên giới, thống nhất Moldova và tái định hình EU theo mô hình dân tộc chủ nghĩa. Trong mắt giới tinh hoa châu Âu, ông là ác mộng manga kiểu Bandung. Nhưng với hàng triệu cử tri Rumani đang phấn nội vì đói nghèo và sự can thiệp từ nước ngoài, ông là niềm hy vọng phục hưng quốc gia. Cuộc đối đầu giữa Rumani bảo thủ và một châu Âu toàn cầu hóa đang bước vào giai đoạn sinh tử. Và câu hỏi đặt ra, phải chăng hiệu ứng Trump đang trối dậy mạnh mẽ tại trái tim của châu lục? Ứng cử viên được mệnh danh Trump của Rumani áp đảo tiến vào vòng bỏ phiếu thứ 2. Kim Hoa xin kính chào quý khán thính giả. Thưa quý vị, năm ngoái tòa án hiến pháp Rumani đã phán quyết rằng vòng bỏ phiếu đầu tiên là không hợp lệ và cấm ứng cử viên dân tùy chiến thắng là Kalin Dzogescu tranh cử, với lý do Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống. Tuy nhiên, một ứng cử viên bảo thủ khác đã giành chiến thắng trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử lại vào ngày 4 tháng 5. Tờ Wall Street Journal chỉ ra rằng, người chiến thắng trong vòng bầu cử tổng thống đầu tiên ngày hôm nay là ứng cử viên theo phong cách Trump, Dzogescu. Ông tự coi mình là người thừa kế của Kalin Dzogescu, người đã bị tòa án hiến pháp tịch thu chiến thắng vào cuối năm ngoái và bị cấm tham gia tranh cử. Si miền 38 tuổi, phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine và kêu gọi thống nhất nước láng giềng Moldova và đã bị cả Ukraine và Moldova cấm nhập cảnh vào nước này. Trước tiên hãy nói về Kalin Dzogescu. Ông là một chính trị gia Rumani nổi bật với tư tưởng dân tùy cực hữu và chủ nghĩa dân tộc mạnh mẽ. Ông từng giữ các vị trí quan trọng trong chính phủ về môi trường và ngoại giao. Dzogescu nhấn mạnh việc bảo vệ chủ quyền quốc gia, bàn sắc dân tộc Rumani, coi đây là ưu tiên hàng đầu trong chính sách quốc gia. Dzogescu gọi EU là chế độ độc tài và cho rằng Rumani đang bị cai trị bởi chế độ chuyên chế, phản đối mạnh mẽ sự đồng nhất và can thiệp của EU và nội bộ quốc gia. Ông xây dựng phong cách chính trị riêng, phong trào quê hương, tập trung vào các giá trị truyền thống như gia đình, tôn giáo chính thống giáo và lòng yêu nước chân thật. Trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 năm 2024, ông dẫn đầu vòng một với khoảng 23% phiếu. Nhưng kết quả bị tòa án hiến pháp Rumani hủy bỏ với cáo buộc có sự can thiệp bầu cử từ Nga và bị cấm tham gia tranh cử tổng thống trong cuộc bầu cử lại vào tháng 5 năm 2025. Quyết định cấm tranh cử của ông gây tranh cãi lớn trong dư luận và được ủng hộ bởi các đảng dân tộc chủ nghĩa, đồng thời khiến nhiều người ủng hộ biểu tình phản đối. Hàng ngàn người dân Rumani đã biểu tình trong những tháng gần đây phản đối việc hủy bỏ cuộc bầu cử và lên án một cuộc bảo chính. Tại Hội nghị An ninh Munich tháng 2 năm 2025, Vance chỉ trích quyết định của chính quyền Rumani hủy bỏ cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 sau khi Kalin Dzogescu ứng viên cánh hữu theo chủ nghĩa dân tộc thân Nga giành chiến thắng vòng đầu tiên. Ông cho rằng việc hủy bỏ bầu cử dựa trên cáo buộc can thiệp của Nga mà không có bằng chứng rõ ràng là hành động làm suy yếu nền dân chủ châu Âu. Phó tổng thống Vance nhấn mạnh các nền dân chủ phải đủ mạnh để chống lại các ảnh hưởng từ bên ngoài thay vì hủy bỏ kết quả bầu cử. Ông Vance cũng cảnh báo các quan chức Rumani không được ngăn cản Kalin Dzogescu tham gia tranh cử tổng thống vòng 2 vào tháng 5 năm 2025, đồng thời gây áp lực lên Rumani cho phép ứng viên này ra tranh cử. Phó tổng thống Vance và chính quyền Mỹ xem việc cấm ứng cử viên này là can thiệp không đúng và có thể gây ra khủng hoảng chính trị mới tại Rumani. Phó tổng thống Vance còn chỉ trích gây gắt các nước châu Âu về nhiều vấn đề, trong đó cách xử lý cuộc bầu cử ở Rumani. Cho rằng sự suy giảm các giá trị dân chủ đội bộ là mối đe dọa lớn hơn cả các thách thức ở Nga hay Trung Quốc. Ông Vance đã phát biểu rằng. Bây giờ chúng ta đang ở thời điểm mà tình hình đã trở nên tồi tệ đến mức vào tháng 12 năm nay, 2024, Rumani đã hủy bỏ kết quả bầu cử tổng thống chỉ dựa trên sự nghi ngờ mong manh của một cơ quan tình báo và áp lực rất lớn từ các nước láng giềng trong lục địa. Theo tôi hiểu, lập luận ở đây là thông tin sai lệch của Nga đã làm ảnh hưởng đến cuộc bầu cử ở Rumani. Nhưng tôi muốn hỏi những người bạn châu Âu của tôi một số quan điểm. Bạn có thể tin rằng việc Nga mua quảng cáo trên mạng xã hội để tác động đến cuộc bầu cử của bạn là sai? Chúng ta chắc chắn, họ đã làm vậy. Bạn thậm chí có thể lên án điều đó trên trường thế giới. Nhưng nếu nền dân chủ của bạn có thể bị phá hủy chỉ vì vài trăm ngàn đô la quảng cáo kỹ thuật số từ nước ngoài, thì nền dân chủ của bạn ngay từ đầu đã không vững mạnh rồi. Quay trở lại vòng một, cuộc bỏ phiếu tổng thống Rumani ngày 4 tháng 5 năm 2025. Tham gia của bầu cử tổng thống Rumani lần này có 11 ứng cử viên. Chính trị gia cánh hữu Georges Simeon, sinh năm 1986, lãnh đạo Đảng Liên minh vì sự thống nhất của người Rumani, được xem là ứng cử viên sáng giá và được dự đoán sẽ giành chiến thắng ngay vòng bầu cử đầu tiên. Ông theo đuổi chiến dịch vận động tranh cử với khẩu hiệu Rumani trước tiên. Ông Simeon là người hâm mộ trung thành của tổng thống Trump và thường đội chức mũ có khẩu hiệu của tổng thống Hoa Kỳ, làm cho nước Mỹ phí đại trở lại. Ông Simeon cho biết ông hy vọng sẽ trở thành tổng thống manga của Rumani. Ông Simeon theo đuổi đường lối dân tộc chủ nghĩa mạnh mẽ, nhấn mạnh Rumani trước tiên trong chính sách quốc gia, tập trung bảo vệ chủ quyền và bản sắc dân tộc Rumani. Ông thường chỉ trích Liên minh châu Âu, cáo buộc các quan chức EU can thiệp vào nội bộ Rumani và cam kết khôi phục lòng tự tôn của Rumani trong khối này. Ông Simeon phản đối sự can thiệp của EU vào chính trị nội bộ và muốn Rumani có chính sách độc lập hơn với Brussels. Mặc dù thường chỉ trích Nga, ông Simeon phản đối việc gửi viện trợ quân sự cho Ukraine và muốn giảm hỗ trợ cho người tị nạn Ukraine, thể hiện quan điểm cân bằng hơn trong cuộc xung đột Nga-Ukraine so với các chính trị gia thân phương Tây. Ứng cử viên 38 tuổi này, người đã cam kết đặt Rumani lên hàng đầu, dự kiến sẽ giành được ít nhất một số phiếu bầu của những người ủng hộ ông George Gershul. Khi bỏ phiếu tại vùng ngoài Âu Mugosia của Bucharest, ông Simeon tuyên bố, chúng tôi ở đây chỉ với sứ mệnh duy nhất, quay trở lại con đường dân chủ và mang lại công lý cho Rumani. Ông Simeon cáo buộc các quan chức EU cam thiệp vào cuộc bầu cử của Rumani và cam kết khôi phục phẩm giá của Rumani trong EU. Trong khi thường xuyên lên án Nga, ông lại phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine và muốn Rumani giảm hỗ trợ cho người tị nạn Ukraine. George Simeon đã tham gia cuộc bầu cử tổng thống Rumani tháng 11 năm 2024, đứng thứ tư trong vòng đầu tiên vào ngày 24 tháng 11 với 13,9%. Sau ứng cử viên độc lập Kalin Jogescu, ứng cử viên liên minh cứu Rumani Elena Lascuni và thủ tướng dân chủ xã hội Marcel Siolako, tuy nhiên kết quả lại bị tòa án hiến pháp Rumani hủy bỏ và cần phải bầu lại. Sau đó Kalin Jogescu, người giành được nhiều phiếu bầu nhất vào thời điểm đó đã bị cấm tham gia tranh cử. Sau đó, Jogescu đã ủng hộ Simeon. Điều này đã khiến số phiếu bầu của Simeon tăng từ vị trí thứ tư năm ngoái lên vị trí số một vào lần này. Ở vòng bỏ phiếu đầu tiên, ông Simeon dẫn trước ứng cử viên vị trí thứ hai với khoảng cách gần 20%. Trang web tin tức chính trị châu Âu Politico.eu đưa tin rằng sau khi kiểm 99% số phiếu, George Simeon vẫn đứng đầu với 40,9% số phiếu. Bỏ xa ứng cử viên độc lập đứng thứ hai là thị trưởng Bucharest Nikos Sodan với 21% và ứng cử viên liên minh cầm quyền Kirill Antonescu với 20,1%. Ông Simeon chủ yếu thực hiện chiến dịch của mình trực tuyến, một phần để tiếp cận các cử tri Romania có ảnh hưởng ở nước ngoài. Ông tự nhận mình ôn hòa hơn Jogescu, nhưng ông cũng bày tỏ sự không hài lòng với những người mà ông gọi là những vị quan liêu không được bầu chọn ở Brussels. Trong những năm gần đây, Romania giống như nhiều nước châu Âu khác đã chứng kiến sự xuất hiện của các tư tưởng bảo thủ truyền thống. Do tác động của lạm phát cao và vấn đề nghèo đói ngày càng nghiêm trọng đối với sinh kế của người dân, các cuộc thăm dò hiện tại cho thấy ông Simeon có cơ hội lý tưởng để giành chiến thắng trong vòng bỏ phiếu thứ hai. Nếu được bầu làm tổng thống, lập trường ủng hộ Ukraine hiện tại của Romania trong cuộc chiến Nga-Ukraine dự kiến sẽ thay đổi, và Romania có thể trở thành một thế lực đi ngược lại thế lực chủ lưu trong EU và NATO. Cuộc bầu cử lại sẽ được theo dõi chặt chẽ sau khi kết quả bầu cử năm ngoái bị hủy bỏ một cách bất ngờ, một động thái hiếm hoi ở Liên minh châu Âu. Cuộc chiến giữa Trump của Romania và ứng cử viên thân EU sẽ được quyết định vào ngày 18 tháng 5. Bốn ứng cử viên chính bao gồm Simeon sẽ tranh cử trong vòng bầu cử thứ hai, có thể được tổ chức vào ngày 18 tháng 5. Antonescu, ứng cử viên được chính phủ liên minh ba đảng, gồm Đảng Dân chủ Xã hội, Đảng Tự do Quốc gia và Liên minh Dân chủ USAID, đã không lọt vào vòng bầu cử thứ hai. Sau khi thử nhận thất bại vào ngày 5 tháng 5, ông Antonescu đã kêu gọi những người ủng hộ mình bỏ phiếu cho ông đàn trong cuộc bầu cử vòng 2. Cuộc đua hiện đang rất căng thẳng. Remus Tertugas, giám đốc công ty thăm dò ý kiến InScope Research, nói với AFP, đồng thời cho biết cả bốn ứng cử viên đều có cơ hội giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống. Seferiat cho biết số lượng lớn cử tri chưa quyết định có thể thay đổi đáng kể bảng xếp hạng hiện tại dựa trên các cuộc thăm dò. Cả Đan và Antonescu đều thân EU, thân NATO và thân Ukraine. Sau khi Antonescu bị loại, các nhân vật chủ chốt phương Tây hiện đang cầu nguyện rằng Đan sẽ giành chiến thắng cho cuộc bầu cử vòng 2, vì Rumani là một đồng minh quan trọng ủng hộ Ukraine trong NATO. Đan, một ứng cử viên độc lập giữ chức thị trường thủ đô Bucharest từ năm 2020. Đan là một nhà toán học, đã trở về nước vào cuối năm 1990 sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Paris và ngay lập tức cống hiến hết mình cho các phong trào xã hội và chính trị. Ông cho biết mục đích của ông khi tham gia hoạt động xã hội là để đấu tranh chống lại các nhóm lợi ích phức tạp trong lĩnh vực bất động sản ở Bucharest và bảo vệ các khu vực xanh và di tích lịch sử. Ông Đan thành lập Liên đoàn Cứu Bucharest vào năm 2015 sau khi phát triển thành Liên minh Cứu Rumani, mở rộng vạm vi hoạt động từ địa phương lên toàn quốc. Nhưng ông đã rời đảng vào năm 2017. George Simeon được học chuyên ngành lịch sử ở trường đại học, sau đó tham gia vào các phong trào xã hội và miểu tình đường phố, thúc đẩy sự thống nhất của Rumani và quốc gia láng giềng Moldova. Ông có tư cách dân tộc chủ nghĩa sau khi thua cuộc trong nỗ lực giành tư cách thành viên nghị viện châu Âu với tư cách là một ứng viên độc lập vào năm 2019. George Simeon đã thành lập Liên minh Rumani. Ông tự hào nội chức mũ bóng chảy manga màu đỏ của Tổng thống Trump, mô tả phong cách đảng là chủ nghĩa Trump và trở thành đảng lớn thứ hai tại quốc hội sau cuộc bầu cử quốc hội năm ngoái. Nhiều quan điểm chính sách của Liên minh Rumani, từ chủ nghĩa bảo thủ xã hội, tự nhận là người bảo vệ đức tin cơ đốc và bảo vệ các giá trị gia đình, cho đến việc phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine, đều phản ánh phong trào manga của Tổng thống Trump. Sự ủng hộ của họ đã tăng vọt trong đại dịch COVID-19. Họ đã đặt câu hỏi về vaccine trên mạng xã hội. Ông Simeon cũng ngưỡng mộ Thủ tướng Ý cánh hiểu, rót ra Meloni và kêu gọi châu Âu phải Meloni-hóa. Meloni là lãnh đạo đảng Anh Em Ý, bà đã cố gắng định vị đảng Anh Em Ý như một đảng bảo thủ quốc gia hiện đại. Bà nhấn mạnh khẩu hiệu, chúa, tổ quốc, gia đình, và tự mô tả là một kito hiếu bảo thủ. Meloni bảo vệ các giá trị kito giáo, coi đây là nền tảng của văn hóa Ý, và chỉ trích các phong trào thế tục hóa hoặc toàn cầu hóa làm sói mòn bản sắc dân tộc. Dù có tư tưởng hoài nghi EU, Meloni hợp tác chặt chẽ với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen để nhận tài trợ từ EU và ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, thuyết phục cả Thủ tướng Hungary Viktor Orbán chấp nhận viện trợ quân sự cho Ukraine. Nhiều cuộc đàn áp không thể ngăn chặn sự trỗi dậy của phe bảo thủ. Ông Simin hy vọng sẽ nhận được tất cả số phiếu mà Kalin Yorgescu nhận được lần trước, và cho biết nếu thắng cử, ông sẽ để ông Yorgescu tham gia nội các, thậm chí còn bồi nhiệm ông làm Thủ tướng. Sau khi vòng bầu cử đầu tiên diễn ra mình bạch, ông Simin tuyên bố sẽ hàn gắn mối quan hệ giữa EU và Hoa Kỳ. Nói rằng ông muốn trở thành nhà cải cách EU chứ không phải kẻ hủy diệt, ông Simin cũng cho biết trong một tuyên bố bằng văn bản rằng muốn cải cách EU không có nghĩa là muốn rời khỏi EU. Chúng tôi tin rằng một EU thịnh vượng phải đa dạng chứ không phải là một hệ thống cứng nhắc với các chính sách áp dụng cho tất cả mọi người. Cả hai ông Simin và Yorgescu có nhiều quan điểm chung, bao gồm chủ nghĩa hoài nghi EU và phản đối viện trợ quân sự cho Ukraine. Phong trào làm nước Mỹ vĩ đại trở lại, manga, gắn liền với Donald Trump và các chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ đã có những ảnh hưởng nhất định đến chính trị và văn hóa xã hội ở các nước châu Âu. Thứ nhất, ảnh hưởng đến chính trị, thúc đẩy chủ nghĩa dân túy và dân tộc chủ nghĩa. Manga với khẩu hiệu nhấn mạnh chủ nghĩa dân tộc và ưu tiên lợi ích quốc gia đã truyền cảm hứng cho các phong trào dân túy canh yếu ở châu Âu. Các đảng phái như Liên đoàn ở Ý, Đảng Tự do ở Áo hay Đảng AN ở Pháp đã áp dụng những chiến lược tương tự, nhấn mạnh vào bản sắc dân tộc, chống nhập cư và phản đối toàn cầu hóa. Ví dụ, khẩu hiệu America First của Trump đã được các chính trị gia như Marine Le Pen Pháp hay Matteo Sabini Ý diễn dài thành France First hay Italy First, thách thức các thiết chế toàn cầu. Manga phản ánh sự nghi ngờ đối với các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc hay NATO, điều này đã khuyến khích các phong trào ở châu Âu phản đối Liên minh châu Âu EU. Các đảng như Brexit Party Anh hay AfD Đức đã tận dụng tâm lý chống EU, lấy cảm hứng từ cách Tổng thống Trump thách thức các thiết chế toàn cầu. Chính sách nhập cư cứng rắn Quan điểm siết chặt nhập cư của Manga như kế hoạch xây dựng tường biên giới với Mexico đã ảnh hưởng đến các chính sách nhập cư ở châu Âu. Nhiều quốc gia như Hungary dưới sự lãnh đạo của Viktor Orbán hay Bà Lan đã áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn, viện dẫn lý do bảo vệ bản sắc văn hóa và an ninh quốc gia. 2. Ảnh hưởng đến văn hóa xã hội Khơi dậy bản sắc văn hóa truyền thống Manga nhấn mạnh vào một hình ảnh nước Mỹ truyền thống đã tạo ra một làng sóng tương tự ở châu Âu về bản sắc văn hóa. Các phong trào ở châu Âu, đặc biệt ở các quốc gia như Đức, Hà Lan hay Pháp, đã lên tiếng về việc bảo tồn di sản châu Âu trước làng sóng nhập cư từ Trung Đông và châu Phi. 3. Phản ứng văn hóa chống toàn cầu hóa Manga phản ánh sự bất mán với toàn cầu hóa và điều này cộng hưởng với các phong trào văn hóa ở châu Âu, nơi người dân lo ngại về sự mất đi các giá trị truyền thống trước sự xâm nhập của văn hóa Mỹ và các xu hướng toàn cầu. Các phong trào như Identitarian Movement ở châu Âu đã lấy cảm hứng từ Manga để thúc đẩy các giá trị bảo thủ và chống lại văn hóa cấp tiến của các phong trào toàn cầu hóa. Phản ứng từ các nhóm cấp tiến Ở chiều ngược lại, Manga đã thích thích các phong trào cấp tiến ở châu Âu, đặc biệt là các nhóm ủng hộ nữ quyền, bình đẳng sắc tộc và quyền của người nhập cư. Các cuộc biểu tình chống Trump ở các thành phố lớn như London, Paris hay Berlin đã làm nổi bật sự đối lập và xung đột giữa các giá trị tự do cấp tiến của giới tinh hòa cánh tải châu Âu và tư tưởng bảo thủ của Manga. Phong trào Manga đã có tác động đáng kể đến châu Âu bằng cách truyền cảm hứng cho các phong trào dân túy, dân tộc chủ nghĩa và làm sâu sắc thêm sự phân cực chính trị. Về văn hóa, nó đã khơi dậy các cuộc tranh luận về bản sắc, nhập cư và toàn cầu hóa. Các quốc gia châu Âu, đặc biệt là Tây Âu, thường xuyên phải đối mặt với thách thức trong việc cân bằng giữa các giá trị tự do cấp tiến và áp lực từ các phong trào bảo thủ lấy cảm hứng từ Manga. Tuy nhiên, từ chính trưởng các nước châu Âu cho thấy, tư tưởng trở lại các giá trị truyền thống, coi trọng tín ngưỡng truyền thống và các giá trị gia đình truyền thống, loại bỏ các tư tưởng tự do cấp tiến của các phong trào toàn cầu hóa đang nổi lên mạnh mẽ và rất có thể sẽ dần trở thành xu hướng chủ đạo của châu Âu trong những năm tới. Đến đây, chương trình của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng. Hãy để lại quan điểm của mình để thảo luận trực tiếp với chúng tôi. Xin chào và hẹn gặp lại trong những hành trình mới.