Nghệ nhân Phan Thị Thuận: Đưa thương hiệu tơ tằm, tơ sen Việt Nam vươn ra quốc tế

Nghề Truyền Thống
340 người theo dõi
24 Lượt xem video·10 thg 10, 2024
Những ngày cuối năm, tôi có dịp ghé thăm thôn Hạ, xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Ấn tượng ban đầu chính là nét bình dị, cổ kính trầm mặc dưới gốc đa đầu làng, được dòng sông Đáy hiền hoà ôm trọn che chở. Nơi đây vẫn giữ được nét làng quê Việt thanh bình, đâu đó vẫn còn những ngôi nhà mái ngói năm gian, hàng rào hoa râm bụt, những bờ tường trơ ra lớp gạch như một minh chứng của chiều dài thời gian. Đi khắp thôn làng, thứ âm thanh đặc trưng của làng Phùng Xá xưa đều đều vang lên, một âm thanh rất đỗi quen thuộc,
Phùng xá có cây bồ đề, có sông tắm mát, có nghề quay tơ.
Phùng xá còn có một người phụ nữ với đôi bàn tay khéo léo, ốc sáng tạo.
Bà được phong là nghệ nhân ưu tú.
Năm 2021, bà được tôn vinh là công dân ưu tú của thủ đô.
Bác thì thực sự chưa thấy ai đặc bản như bác.
Bác ấy có tâm huyết mà thực sự bác ấy yêu mẹ.
Bác ấy đam mê, mà bác ấy kiên trì cho nên bác ấy mới giữ được cái nghề này.
Bà là người rất là sáng tạo, rất là thông minh cho nên là mọi người đều phải học bà.
Không thể mà tự nghĩ ra được.
Nghệ nhân Phan Thị Thuận, người đã có sáng kiến độc đáo, biến những chỗ tầm trở thành những thợ xệt.
Người tạo nên những tấm vải xệt từ tơ sen đã mang đến cho là người phùng xá một sức sống mới.
Xin kính chào quý vị, chào các bạn.
Rất là vui được gặp lại quý vị và các bạn trong chương trình Phụ nữ là đầy yêu thương
với những câu chuyện truyền cảm hứng về những người phụ nữ mang tới cho cuộc đời này những điều thật là đẹp, thật là tuyệt vời.
Và qua phóng sự đầu của chương trình, quý vị có thể thấy rất nhiều tình cảm yêu mến,
trân trọng, khâm phục mà những người thợ dành để nói tới nghệ nhân Phan Thị Thuận.
Và ngày hôm nay, nghệ nhân Phan Thị Thuận cũng là khách mời của chương trình Phụ nữ là đầy yêu thương.
Xin được trân trọng giới thiệu cô Thuận.
Rất là cảm ơn cô đã đến với chương trình ngày hôm nay.
Và chúng cháu thực sự rất là mong được lắng nghe những câu chuyện của cô về làng nghề của mình,
về những công việc mà cô đang làm.
Và trước tiên thì cháu muốn cô có thể giúp cháu này cũng như khán giả của chương trình
hiểu rõ hơn về nghề trồng dâu nuôi tầm ở làng của mình được không ạ?
Ở làng quê chúng tôi, từ đầu huyện cho đến cuối huyện,
từ phùng xá cho đến cuối huyện Mỹ Đức,
là bên dòng sông đáy nó có cái triền dâu, bãi dâu, bãi bòi.
Từ xa xưa, từ các cụ đã để lại cho chúng tôi những hình ảnh của những đám dâu xanh mướt,
những con tầm, những nông kén vàng.
Mà tôi là con một gia đình có nghề truyền thống làm nghề trồng dâu nuôi tầm ơm tơ diện luận.
Từ đời bà cô của bố tôi đã biết tổ chức những người thợ giỏi diệt nụa bán cho Pháp.
Và đến chúng tôi là những người con trong gia đình được bố mẹ dạy, mẹ nuôi tầm, bố diệt nụa.
Thì từ nhỏ chúng tôi đã nằm cùng bố mẹ và lớn lên thì được nằm nghề với hợp tác xã.
Bố tôi là người đầu tiên của xã phùng xá được vào xí nghiệp diệt của hợp tác xã,
thủ công nghiệp xã phùng xá mà được ăn gạo nhà nước.
Còn tôi, 18 tuổi, tôi là kế toán thống kê ngành dâu tầm cho hợp tác xã thủ công nghiệp xã phùng xá.
Thì bản thân tôi là một con một gia đình, một con một nàng nghề.
Thì nghề nó ngấm vào máu chúng tôi rồi.
Nhưng mà từ thời các cụ, các cụ từ các gia đình tự nuôi rồi tự ơm tơ rồi tự diệt.
Nhưng mà đến khi vào hợp tác xã, chúng tôi là nằm theo hợp tác xã.
Thế đến lúc mà kén được thì mang bán cho nhà máy.
Mà nhà máy không mua nữa là chúng tôi phải nghĩ đến cái việc tự cung tự phát,
cũng vẫn phải theo các cụ để làm.
Rõ ràng là cái câu chuyện giữ được cái làng nghề của mình cũng là cả một cái nỗ lực đúng không cô?
Rõ ràng.
Và cháu cũng cảm thấy thật là may mắn vì hôm nay cháu được nói chuyện với cô.
Một người mà sinh ra trong một gia đình có một cái truyền thống rất là lâu đời.
Trong công việc là ơm tơ, giải tưởng và cô có nhớ những kỷ niệm ngày xưa
khi mình ngắt những cái lá dâu đầu tiên cho tầm ăn?
Nuôi con tầm thì nó khác tất cả với các cái nghề khác.
Là vì mình chăm sóc con tầm, mình cho con tầm ăn thì lúc nào cũng phải nhìn nó ăn.
Tức là khi cho con tầm ăn thì nhìn cái miệng nó gặm cái lá dâu là mình đã thấy rất là thích rồi.
Thế và mình có một cái cảm giác là chăm sóc con tầm như là chăm một đứa bé mới sinh ra.
Bởi vì em bé thì nó đói nó biết khóc, người đâu thì nó biết khóc, biết kêu.
Nhưng mà con tầm thì nó không biết.
Cho nên là khi người nuôi tầm là phải biết chăm sóc nó.
Yêu thương nó như chăm một đứa trẻ, đứa con của mình.
Mình chăm nó tốt thì nó khỏe mạnh, nó cho mình nhiều tơ.
Và nó không sinh bệnh thì nó sẽ cho mình cái sợi tơ tốt và có thu nhập nhiều.
Bởi vì nếu mà nuôi tầm thì nó chỉ có 20 ngày thôi là người ta được thu rồi.
Con tầm từ lúc nở ra cho đến lúc nó ăn lá dâu trong 20 ngày là đủ tơ trong bụng nó.
Và nối truyền thống với các cụ là con tầm đan vào con kén rồi ươm tơ, diệt nụa.
Thì từ nhỏ là chúng tôi cũng ra đến cái bãi dâu.
Thì là nhìn thấy là cái bãi dâu nó xanh mướt.
Mà bên dòng sông thì nó có những cái, nó đón những cái gió mát về.
Xong rồi nhìn những cây dâu nó mứt mà nên là rất thích.
Xong rồi hái nó dâu về thì nhìn con tầm nó ăn.
Từ cái đấy là làm cho chúng tôi rất là yêu quê.
Cho nên là tôi yêu nghề.
Tôi say mê với nghề.
Nghề tư tầm nó đến với tôi, tôi không thể thiếu được.
Cháu nhớ là dân gian có cái câu thế này.
Người lợn ăn cơm nằm, người tầm ăn cơm đứng.
Nghĩa là cái nghề này của mình cũng tỉ mỉ, mất nhiều thời gian và cũng vất vả đúng không cô?
Con tầm thì nó, nếu là những người yêu con tầm thì có lẽ là vừa ăn vừa đứng xem nó ăn.
Đấy cũng gọi là ăn cơm đứng.
Mà cũng nói đến là cái nhọc nhằn vất vả của nuôi tầm.
Thì nhất thiết là đến lúc hết dâu nó phải đi hái.
Dù mưa bão, mưa bão cũng vẫn phải đi hái dâu.
Mà nhất là thiếu dâu cho tầm ăn thì không thể ngồi yên mà ăn cơm được.
Cho nên là phải đứng rồi ngồi, rồi no nắng cho con tầm nó có bữa dâu cho nó ăn.
Cho nên là như chúng tôi ấy, thì tôi nuôi con tầm là tôi là tôi chăm sóc nó và tôi quan sát nó.
Thì nuôi tầm ăn cơm đứng thì một phần là nói nó vất vả thôi.
Nhưng mà mình yêu nó, mình đứng mình ngắm nó ăn rồi mình hiểu được nó.
Nó cần ăn cái nạ dâu nào.
Đấy những người nào mà hiểu được con tầm ấy, mà yêu thương con tầm
thì đúng là phải đứng mà xem con tầm ăn.
Đứng xem con tầm ăn vừa là một cái công việc luôn luôn bận rộn, không thể ngơi ra được đúng không cô?
Nhưng cũng là vì mình rất là yêu nó, mình chăm sóc nó.
Và trong cái phóng sự đầu tiên thì có nhắc đến một chi tiết rất là đặc biệt
mà những người thọ, nhất là thọ trẻ bây giờ đặc biệt là không phục cô.
Đấy là cô đã biến những con tầm thành các thọ.
Thì cháu muốn là cô có thể nói kỹ hơn để cho cháu cũng như khán giả của chương trình hiểu rõ được không ạ?
Cái điều mà tôi biến những con tầm thành những người thọ ấy
là vì tôi thì tôi yêu nghề, mà tôi muốn là phải giữ nghề.
Mà để cho giữ được nghề này thì chúng tôi phải nghĩ đến cái việc sáng tạo nó.
Nếu như bây giờ mà nói đến cái việc ươm tơ nhọc nhần thì chắc là sợ mọi người họ sẽ không làm.
Mà họ bỏ đi mất cái nghề tơ tầm này.
Tôi thấy là mọi người cứ đi chạy đi làm cái máy công nghiệp
thì tôi mới nghĩ đến cái việc là có thể chúng ta không phải mất tiền mua máy công nghiệp
mà không phải đào tạo cái người sử dụng cái máy công nghiệp đấy.
Thì tôi, tôi là người nuôi con tầm.
Tôi hiểu được con tầm.
Bởi vì tôi chăm sóc con tầm ăn lá dâu rồi nó đan tơ đến thời điểm nào
nó sẽ làm theo ý của tôi.
Thì tôi bắt đầu, tôi nghĩ đến cái việc là dùng con tầm nhầm thở.
Thay bằng nó đan con kén.
Mà nó đan thành cái tấm kén phẳng.
Tôi dùng con tầm nhầm thở để thay cho những cái máy công nghiệp,
cho cái người robot.
Thế thôi, tôi chỉ nghĩ đơn giản thế thôi.
Và mọi người được sử dụng cái sản phẩm thật.
Không thể nẫn một tí cái gì vào.
Thì những cái sản phẩm dệt kia có thể là người ta còn,
còn, còn nấn các thứ khác vào.
Chúng tôi muốn diệt ra những mết hàng tốt, đẹp
để đảm bảo tiêu chuẩn để xuất khẩu sang nước ngoài.
Và bán cho những người trong nước để sử dụng.
Cháu rất là thú vị với ý tưởng là
biến con tầm cũng phải trở thành một người thợ của cô.
Và Hồng Minh tin là tất cả những khán giả đang theo dõi chương trình Phụ nữ là để yêu thương.
Khi lắng nghe câu chuyện của cô Thuận cũng có một câu hỏi là
Ủa vậy cái con tầm nó làm thợ như thế nào?
Và việc thay vì cuốn tơ quay một cái kén tròn,
nó đã tạo nên cái tấm vải theo chiều phẳng và rộng ra làm sao?
Thì phóng sự ngay sau đây của chương trình sẽ giúp quý vị trả lời câu hỏi đó.
Mời quý vị cùng theo dõi.
Những chú tầm đến ngày nhà tơ,
miệt mài rút tơ trong miệng.
Hai ngày rồi,
chúng không tạo cuốn kén
mà cùng nhau tạo nên một tấm kén lớn, tấm kén phẳng.
Đến thời điểm như ngày hôm nay là con tơ nó chín, nó đủ tơ
trong bụng nó là chúng tôi gọi là tầm chín.
Ví dụ như là sợi tơ như thế này này.
Đấy, đây, sợi tơ rất là bé tí,
thế này có sờ tay vừa mới biết là cái sợi tơ này.
Đấy, đấy,
lúc 400 chiều dài của một sợi tơ trong ruột của một con tầm này.
Ví dụ đang hôm nay là được 2 ngày mà tôi
theo dõi nó vào cái con kén thế nào thì tôi cho nó đang dạt theo cái tấm kén phẳng.
Đây là con tầm nó đang dẹt, nó đang rút ruột,
dạt tơ trong bụng nó,
qua cái miệng của nó, nó nhả tơ ra và nó dẹt cho tôi thành cái tấm kén phẳng.
Mình không phải bắt con tầm vào cái ổ rơm
cho nó tạo thành con kén mà không phải lại bắt con kén ra
và không phải cho vào cái nồi nước để ươm ra sợi tơ và không phải xe tơ, không phải mắc cởi.
Mà đây tự nó, nó dẹt cho mình.
Nó phải có thể là nó phải giảm đi gấp 10 đần theo cái nhân công của mình.
Cứ 20 ngày, một vòng tầm chín, nhả tơ.
Những sợi tơ mảnh ánh lên, lấp lánh.
Hàng nghìn con tầm như một con sườn dệt, dệt lên những tấm vải lớn.
Thưa quý vị, hẳn là xem xong phóng sự vừa rồi thì chúng ta đã hiểu hơn về khái niệm là con tầm thành thợ như thế nào.
Và Hùng Minh cũng đang chứa hết cảm giác rất là ngỡ ngàng, rất là thú vị.
Vì thế hàng ngàn chú tầm thợ đang làm việc và tạo nên những cái tấm vải.
Và chúng ta cũng quay trở lại với trường quay của Phụ Nữ là Đế Yêu Thương để trò chuyện với nghệ nhân Phan Thị Thuận.
Cô ơi, cháu đã hiểu là tầm thành thợ như thế nào rồi.
Chỉ có điều cháu thấy là cái tấm vải to ấy, khi mà tầm đang dệt thì nó không thực sự giống với những cái tấm vải luộng người ta bán ở các cửa hàng đúng không cô?
Đúng rồi, vì con tầm nó tự dệt thì nó khác với cái máy dệt.
Bởi vì những con tầm nó hoàn toàn là tự nhiên.
Bởi vì khi mà mình nuôi con tầm nó đã tạo ra một cái chi số nhất định trong miệng con tầm rồi.
Và giữa con nọ với con kia nó liên kết vào nhau thì nó khác với như là chúng ta ươm tơ rồi xe tơ rồi dệt cửi thì...
Thì đấy là theo một cái quy trình của con người đặt nó rồi.
Và đây chính là cái tấm kén phẳng mà con tầm nó dệt.
Nó khác tất cả các cái sản phẩm của máy dệt phẳng bàn tay của con người.
À đây chính là cái tấm vải mà chúng tôi nhìn thấy ở trong hình đây đúng không ạ?
Đây chính là cái tấm kén của con tầm nó tự dệt.
Và sau khi tôi đun 3 tiếng rưỡi thì nó thành cái tấm bông tơ tầm.
Đây là tấm bông tơ tầm do con tầm tự dệt.
Chính là từ cái tấm màu vàng ở dưới này mà cháu cảm thấy nó hơi cứng cứng một chút.
Mình đun lên 3 tiếng thì nó tạo ra một cái tấm bông sốt như thế này ạ?
Vâng, đây là tự con tầm nàm.
Chứ không phải bàn tay con người nàm hoặc máy móc nào nà.
Đây là con tầm nó dệt ra cái tấm này và đun 3 tiếng rưỡi nó thành cái tấm bông này.
Cháu thấy cô sờ vào cháu thấy cảm giác nó rất là mềm và rất là nhẹ đúng không cô?
Không có thể máy nào dệt được bằng con tầm.
Đây là con tầm nó nàm.
Và sau đó thì chúng tôi sẽ cho một cái lớp lụa trần vào cái lớp này để thành một cái chân.
Đây là cái chân hoàn chỉnh.
Có cái mùi thơm rất là nhẹ nhàng, rất là dễ chịu ở trong trường quay.
Thì không biết đấy có phải là mùi thơm từ những cái tấm vải được dệt lên bởi những chú thợ tầm không ạ?
Không phải đâu.
Cái mùi thơm này là cái mùi thơm của cái khăn lụa tơ sen này.
Đây là khăn lụa được dệt từ tơ sen đúng không ạ?
Đây là cái chiếc khăn lụa được dệt từ những cuốn rút sợi tơ từ những cuốn sen.
Và cái màu này là màu tự nhiên của cái sợi sen.
Và những cái bông hoa này là từ những cái sợi tơ sen mà tôi nhuộm màu bằng các cái cây lá ở chung quanh nhà tôi tạo thành cái màu này.
Chứ không phải chỉ theo như bình thường.
Chỉ theo cũng bằng sợi tơ sen.
Trời ơi cô ơi, cô kỳ không quá.
Chẳng hình dung được là mất bao nhiêu lâu để có thể tạo được một cái tấm khăn lụa tơ sen 100% như thế này.
Một cái khăn này nếu là một người nàm thì phải mất một tháng.
Một tháng nàm mới được một cái khăn này.
Và lúc theo thì cũng phải mất gần một tuần mới được một cái khăn này.
Và nếu như quý vị ngồi trong trường quay lúc này cùng với Hồng Minh thì sẽ cảm nhận được cái hương sen rất là thoang thoảng.
Cái hương thơm rất là nhẹ nhàng, rất là tinh tế và khuyến rũ của Gao Sen.
Không biết là cô Thuận đã bao giờ sử dụng cái khăn lụa tơ sen này cho chính mình chưa ạ?
Tất nhiên là tôi hằng ngày tôi nàm đến sợi tơ này thì luôn luôn lúc nào tôi nàm đến cái khăn là tay tôi đã phải sở đến nó rồi.
Bản thân mình thì lúc nào khi mình nàm ra là mình đã phải cầm nó thế này và nâng điu.
Và những cái khăn này thì thật ra là mới được cho những người khách họ rất là ưa chuộng cái sản phẩm này người ta đã đặt trước.
Cảm giác của cô khi chiếc khăn đầu tiên bằng lụa tơ sen để hoàn thành chắc là cảm giác rất là đặc biệt, rất là hạnh phúc, rất là vui đúng không cô?
Tôi cũng nói là khi mà chúng tôi nàm được sợi tơ sen thì chúng tôi phải diệt ở quê nhà tôi, tại gia đình nhà tôi.
Thì khi mà tôi diệt được cái khăn tơ sen lên thì tôi cảm giác trong nồng tôi rất là khó tạ.
Và tôi cũng muốn là cái sản phẩm sen này thì nó khác với tất cả cái sản phẩm khác.
Khi mà mình diệt ra được cái khăn tơ sen mình cho hàng đến người mình, mình đã cảm thấy nó rất là an và nó thoang thoảng một cái mùi hương của sen.
Rất là thích.
Hôm nay cô Thuận dẫn cháu cũng như là khán giả của chương trình đi từ bất ngờ này sang bất ngờ khác.
Đầu tiên là một thủ lĩnh huấn luyện cho những con tầm thành những chú thợ tầm và diệt rất là kỹ luật,
rất là ngoan ngoãn, rất là chăm chỉ để tạo ra những cái tấm vải rất là to và phẳng như thế này chứ không phải là cuốn vào kén.
Và thứ hai nữa là câu chuyện.
Cô rất là kiên nhẫn, rất là miệt mài nghiên cứu để có thể diệt được khăn tạo ra lụa từ những cái tơ sen.
Thân sen lẽ ra chỉ là những sản phẩm bỏ đi thôi, nhưng lại được tạo thành những sản phẩm có giá trị sử dụng rất là đẹp và rất là tinh tế.
Còn bây giờ thì mời quý vị cùng theo dõi thống sự ngay sau đây của chương trình.
Chanh thủ sở nghỉ học buổi trưa, Đức Minh và Ngân về vừa học nghề vừa làm thêm giúp đỡ bố mẹ.
Ngày hè, cả giường có đến hàng trăm bạn đến đây học Việt.
Bà Thuận cho các bạn thi và chấm điểm.
Cái làm tơ sen như thế này thì nó chỉ khó như cái bước ban đầu thôi.
Nhưng mà cụ cũng đã hướng dẫn và dạy rất là nhiệt tình.
Nên là chỉ sau hai ba hôm thì bọn em đã khá là quen và có thể làm gọi là khá là ổn rồi.
Còn về cái thu nhập thì nó cũng khá là cao so với việc mà mình ở nhà ngồi chơi hè không.
Thì cũng để có thêm một phần phụ giúp cho gia đình.
Bà có thể cười nói tâm sự với bọn em rất là bình thường.
Nhưng mà đến khi mà bọn em làm sai, bà sẽ kiểu đăng lại và bà chỉ lại bọn em từng bước một.
Mới cả bà là một người tìm tòi nghiên cứu rất là tự tụy và tậm tâm.
Vì cái tơ sen này bà còn bảo bọn em đếm từng cái lỗ một xem bao nhiêu sợi tơ trong một cuốn các thứ để nghiên cứu ra.
Nên em thấy bà rất là tỉ mỹ.
Làng nghề cụng xá, rộn rã với tiếng máy dệt xe tơ.
Những sản phẩm chất lượng độc đáo nước tiếng đã được biết đến nhiều hơn.
Công việc cũng ngày càng nhiều hơn trước.
Nguy cầm, dệt lụa vốn là nghề truyền thống của làng từ hàng trăm năm nay.
Công việc nhiều, không quá nặng nhọc, nhưng lúc nào cũng bận rồn.
Phụ nữ, con nhỏ, người về hưu đều có thể tham gia.
Cũng nhiều các bà nghỉ hưu rồi là cũng đến đây làm.
Hoặc không thì mang sợi về làm.
Hoặc là mang chăn gửi tơ sen đấy.
Thì hôm dịch đấy thì là các em cũng không tới làm được tơ sen thì bác toàn là cũng cho mang về nhà.
Thế là bác cũng tạo cơ màn việc làm cho những người nào động, hết tuổi nào động như chúng tôi là rất là phấn khởi.
Cũng có nhiều bác khéo tay và cũng sáng tạo thì mang chăn về khâu thì cũng phải mỗi tháng cũng phải được đến 4-5 triệu.
Đấy, thế là cũng rất là phấn khởi.
Sườn nuôi tầm của bà Thuận cứ được nâng cấp máy móc và cơ mấy rộng dần, rộng dần ra.
Ở sườn có khoảng 25 thợ, nhưng cả vùng có tới hơn 50 hộ nuôi tầm để cung cấp cho bà Thuận.
Rồi khâu may cũng thu hút tới hàng chục người.
Có nghề, có việc, xã cũ tạo điều kiện cho bà Thuận mượn trường cũ để vừa dạy nghề, vừa có chỗ nuôi tầm.
Thay đổi một cách nghĩ, một cách làm, bà Thuận đã từng bước làm thay đổi diện màu của một làng nghề.
Cháu rất là muốn cô chia sẻ là những bạn trẻ đến đấy là vì cô mất rất là nhiều công thuyết phục
hay là khi mà chứng kiến những sản phẩm thì các bạn có sự hứng thú, đam mê và muốn đi theo con đường của cô?
Cái điều mà tôi mong muốn những cái sản phẩm này làm việc mà có cộng đồng.
Từ những người lớn tuổi cho đến những em học sinh, nhất là thế hệ trẻ.
Điều mà tôi mong muốn là phải thế hệ trẻ.
Thế thì cũng phải nói là cảm ơn các cái kênh truyền thông, báo chí
mà đã cho chúng tôi nên truyền hình, truyền thông để quay cái cảnh làm tơ sen.
Thì các cháu bắt đầu cái dịp nghỉ hè là chạy đến hỏi bà.
Cháu nhìn thì bà trên TV, bà làm tơ sen.
Thì bắt đầu bảo, ừ, nếu mà cháu nào đến đây học làm tơ sen thì bà dạy các cháu.
Cháu nào đến đây học, bà cho tiền.
Nếu học, bà cho mỗi ngày 50.000.
Đấy là bước đầu là nó là một cái nghề mới.
Nghề mới có thể chưa ai nghĩ đến là cái sợi tơ sen này có thể diệt được.
Thì đấy là một cái rất là khó khăn cho tôi.
Thì bắt đầu các cháu đến thì đầu tiên thì 5-7 người thôi, về sau hàng trăm cháu.
Không phải là một cái xã cùng xã mà tất cả trong cái huyện, là bao nhiêu xã đạp xe đến.
Thì thì đầu tiên thì cũng cho học 3 ngày.
Ai cũng được từ tay bà dạy trong 3 ngày.
Bạn nào cũng nhất thiết là phải bà dạy.
Đầu tiên vẫn phải bà dạy cầm dao và dạy rút sợi.
Sau khi được sợi tơ thì bắt đầu là chấm điểm.
Thì thì các cháu học sinh thì nó phải nói là nó tuy đua học và nào.
Tức là nó cũng sợ xấu hổ với các bạn, nó không làm được sợi tơ đẹp.
Cho nên tự các bạn ấy thi đua nhau.
Dạy làm sao cho mọi người làm được cho mình, nó cũng vô cùng khó nghĩ, khó nắm.
Thế thì các cháu đến thì học sinh mà nó cho 50.000 một ngày, nó thích nắm.
Thì nó đến với bà, nó thấy nhìn thấy bà làm cái sợi tơ sen thì nó cũng rất là chăm chú.
Khi nó nhìn, nó rút sợi tơ từ trong cái cuống sen ra.
Thì từ cái đấy nó cũng có những cái nó hấp dẫn, nó am mê, nó muốn làm thế nào để rút được sợi tơ đẹp.
Đặc biệt là khi mà bà làm tơ sen không chỉ là làm ra sợi tơ.
Bà này biết là đưa nó ra các cái sản phẩm để sử dụng.
Làm cái khăn quàng và những cái bức tranh của tơ sen giống như thế này.
Thì từ những cái này mình cũng mong là các cháu nó nhìn thấy bà làm.
Nó nhìn thấy những cái sản phẩm ra được thì nó sẽ có những cái hứng thú.
Và cũng đặc biệt là khi mà tôi được thủ tướng chính phủ cho chúng tôi dệt cái khăn để cho thủ tướng mang đi nằm quà tặng.
Chuyến đi hội nghị Thượng đỉnh G20 thì các cháu nó thấy thế là nó rất thích.
Tự hào nữa đúng không?
Nó tự hào, nó rất thích.
Mà nó thích là quê mình như thế này, có cái sản phẩm như thế này được thủ tướng quan tâm.
Thì tôi nghĩ là nói để các cháu nó có những cái hướng phấn đấu.
Thì đấy là cái điều ước mơ của tôi là thế hệ sau thì nó sẽ hơn thế hệ trước.
Nhưng sau đấy thì còn khoảng được bao nhiêu bạn là tiếp tục học sâu hơn ạ?
Năm đầu thì dạy 100 em thì được 70 em làm thì trong đó có 50 em.
Là một tháng trong hết cái vụ nghỉ hè đấy là được 4 triệu một kỳ nghỉ hè.
Bước đầu dạy là cho 50.000 một ngày học trong 3 ngày thôi.
Xong ngày thứ ba, mấy em nào làm được nó cho nàm để lấy tiền.
Ồ, lấy tiền và được trả tiền công luôn ạ?
Vâng, thì cứ tính bao nhiêu cuống xen để tính đếm tiền mà.
Thế nào các cháu thi đưa nhau, các cháu nàm mà bạn nào cũng thi nhau để nàm ra sợi tơ đẹp.
Có những lúc các cháu đến không kịp, có cái bàn đại phẩy khất đến ngày sau.
Mà nó hăng hái như thế thì cũng bắt đầu tiên thì cho các cháu vào học thôi.
Thế nhưng mà đến lúc nàm lấy tiền là phải bảo bố mẹ phải đến nói với bà.
Thì các mẹ, các bà đến là đều cảm ơn bà cho cháu gửi cháu ở đây những dịp hè.
Cháu được nàm, cháu không đi đâu chơi.
Chúng cháu ở nhà cũng yên trí, các bố, các mẹ yên trí là các con được đến đây rồi.
Thế là thấy các bố, các mẹ và các ông bà từ các xã đến nhờ mình rồi gửi cháu ở đây.
Trong dịp nghỉ hè, đến một lớp nàm như thế, nó cũng chỉ nói đến nàm và nói đến học thôi.
Nó không nói đến chuyện chơi bời gì khác.
Thế nên là tôi thấy là đấy là một nợ ích rất là lớn.
Mà khi tôi dạy được các cháu là tôi cũng rất mãn nguyện là có thế hệ.
Mai sau các cháu sẽ nàm.
Và trước khi kết thúc cuộc trò chuyện của hai cô cháu mình thì cháu rất là muốn lắng nghe
những cái mơ ước, những cái mong muốn của cô về tương lai của làng nghề rệt lụa, làm lụa tơ sen.
Tôi làm nghề truyền thống nâu đời rồi mà tôi cũng mong muốn là
cái nghề nó sẽ có từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Để được nhà nước quan tâm đến về cái việc là
đào tạo cho những cái thiết kế, mẫu mã cho sản phẩm.
Và giúp chúng tôi có những cái kênh để truyền thông,
rồi là cửa hàng giới thiệu sản phẩm ở các vùng miền,
ở trong nước và nước ngoài.
Giúp cho chúng tôi có điều kiện để có nhà xưởng,
để có điều kiện truyền nghề, dạy nghề.
Để luôn luôn có những cái sáng tạo về cái kỹ thuật mà chúng tôi đào tạo
ở trong cái làng nghề của chúng tôi.
Cô có rất nhiều mơ ước, rất nhiều mong muốn.
Và trong cái mơ ước của cô thì cháu nhìn thấy cái sự trăn trở của cô
trong việc làm thế nào mà vừa duy trì được làng nghề truyền thống,
mà vừa làm cho nó hiện đại lên,
để nó có thể mở rộng ra và lan tỏa được đến đối với cộng đồng.
Và trước khi kết thúc cái cuộc trò chuyện này thì
cháu xin được chúc cô có thật là nhiều sức khỏe,
thật nhiều năng lượng tích cực, thật nhiều niềm vui
để có thể lan tỏa được tính yêu đấy đối với thế hệ trẻ.
Và có thể giúp cho nhiều bạn trẻ có thể
hiểu được cái sự tinh túy của nghề và đi theo nghề.
Một lần nữa cháu rất là cảm ơn cô đã đến
và chia sẻ câu chuyện về lụa của mình đối với khán giả của chương trình Phụ nữ là để yêu thương.
Rất là cảm ơn quý vị khán giả đã lắng nghe câu chuyện này.
Và hy vọng là câu chuyện về lụa,
về những tấm khăn được dệt từ tơ sen
sẽ mãi luôn ngát hương và là niềm tự hào của mỗi chúng ta.
Xin kính chào quý vị và hẹn gặp lại trong những chương trình sau.
