Xin chào quý vị. Rất vui được gặp lại trong Podcast Quảng Ngãi Mến Thương. Trong hành trình hôm nay, chúng ta cùng theo những nếp sương mỏng, ngược về miền tây Quảng Ngãi – nơi có những bản làng Cơ Tu nằm giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ. Ở đó, tiếng khung dệt vẫn vang đều trong sớm mai, hòa cùng tiếng chim rừng và mùi khói bếp len qua mái tranh. -------------------- ► Nếu yêu thích Quảng Ngãi Mến Thương bạn có thể: Đăng ký kênh miễn phí tại: https://www.ganjingworld.com/s/N22J9YKpYj -------------------- Du Lịch Quảng Ngãi, Review Quảng Ngãi, Khám Phá Quảng Ngãi, Văn Hóa Truyền Thống, Podcast Việt
Xin chào quý vị, rất vui được gặp lại trong POPCAST Quảng Ngãi Mến Thương.
Trong hành trình hôm nay, chúng ta cùng theo những nếp xương mỏng ngược về miền Tây Quảng Ngãi,
nơi có những bản làng cơ tu nằm giữa đại ngàn Trường Sơn Hùng Vĩ.
Ở đó, tiếng khung rệt vẫn vang đều trong sớm mai,
hòa cùng tiếng chim rừng và mùi khói bếp len qua mái tranh.
Hãy tưởng tượng, một buổi sớm mai trong làng cơ tu,
xương còn động trên mái lá, giữa hiên nhà sàn,
người phụ nữ cơ tu ngồi bên khung rệt gỗ,
đôi bàn tay thoan thoát luồn sợi, gõ nhịp đều, nhẹ mà rứt khoát.
Tấm thổ cẩm dần hiện ra, đỏ, đen trắng vàng,
những gam màu của núi rừng, của đất và trời.
Bên cạnh, cô bé nhỏ ngồi chăm chú nhìn mẹ,
ánh mắt em dõi theo từng sợi chỉ,
như đang học cách nối tiếp một câu chuyện đã kéo dài qua bao thế hệ.
Người cơ tu có câu, mỗi tấm vải là linh hồn của rừng.
Hoa văn trên vải không chỉ để làm đẹp,
đó là ngôn ngữ, là hình ảnh núi, sông, mặt trời,
con suối, con chim.
Mỗi đường nét là một ký ức,
về tổ tiên, về những lễ hội tràn đầy tiếng cười,
về những mùa lúa chín vàng thơm.
Khi ánh nắng sớm dọi qua rừng già,
những tấm vải phơi trên hàng rào tre lấp lánh như cầu vồng,
đó là niềm kiêu hãnh của người cơ tu,
tự tay dệt nên trang phục,
tự gìn giữ bản sắc,
không để sắc màu núi rừng phai nhạt theo thời gian.
Nghề dệt thổ cẩm của người cơ tu,
có từ rất lâu đời,
không ai biết chính xác bắt đầu từ bao giờ,
chỉ biết rằng,
khi người mẹ còn dạy con gái cầm khung,
khi tiếng khung dệt còn vang trong nhà sàn,
thì bản làng còn giữ được linh hồn của mình.
Từ bông sợi rừng,
họ nhuộm bằng lá cây,
vỏ rễ,
củ và hoa,
màu đỏ từ rễ cây trăng,
màu đen từ than rừng,
màu vàng từ củ nghệ,
màu xanh từ lá trảm.
Tất cả đều lấy từ tự nhiên,
không hóa chất,
không máy móc,
chỉ có bàn tay và tấm lòng.
Những người già kể rằng,
ngày xưa,
mỗi khi chuẩn bị lễ hội mừng lúa mới hay cưới hỏi,
phụ nữ trong làng sẽ cùng nhau dệt thổ cẩm,
cả bản rộn ràng tiếng cười.
Đêm đến,
họ nhóm lửa,
vừa dệt vừa hát.
Tiếng khung hòa cùng tiếng đàn abel,
tiếng trống chiêng,
tạo nên khúc nhạc của núi rừng.
Tấm vải hoàn thành không chỉ để mặc,
mà còn là lễ vật dân ràng,
trời,
dân tổ tiên,
thể hiện lòng biết ơn với đất,
với rừng,
với suối nguồn nuôi sống chính mình.
Đến nay,
ở xã Trà Bùi,
Trà Mi hay Trà Nhang,
Tây Quảng Ngãi,
vẫn còn nhiều làng giữ nghề dệt truyền thống.
Những người phụ nữ cơ tu tuổi đã cao,
mái tóc bạc trắng,
vẫn miệt mài bên khung cười.
Họ bảo,
dệt không chỉ để có áo,
mà để giữ lấy mình,
khi tay còn dệt,
làng còn ấm.
Tấm vải thổ cẩm cơ tu không theo khuôn mẫu,
mỗi người dệt đều gửi hồn riêng vào đó.
Có người thích hoa văn sóng nước,
có người dệt hình chim trinh,
loài chim thiêng của núi rừng.
Có người lại chọn họa tiết mặt trời,
biểu tượng cho sự sống và niềm tin.
Khi khoác tấm áo thổ cẩm lên vai,
người cơ tu cảm thấy như mang cả quê hương vào lòng mình.
Mỗi sợi vải là dòng sông,
là dải rừng,
là tiếng gọi của tổ tiên vọng về từ ngàn xưa.
Thổ cẩm không chỉ là một nghề,
mà là cách người cơ tu gửi gắm lòng biết ơn thiên nhiên.
Họ lấy từ rừng,
nhưng luôn trả lại cho rừng bằng sự tôn trọng.
Họ không chặt cây bừa bãi,
giết thú non hay phá suối.
Bởi trong niềm tin của họ,
vạn vật đều có linh hồn.
Người cơ tu tin rằng,
ràng ở trong cây,
trong đá,
trong khói bếp,
trong tấm vải.
Vì thế,
rệt không chỉ là lao động,
mà là hành động thiêng liêng,
nối con người với đất trời,
với tổ tiên và với nhau.
Ngày nay,
dù cuộc sống đã có nhiều đổi thay,
nhưng ở những bản làng sâu trong núi,
ta vẫn nghe tiếng khung rệt vang lên mỗi sáng.
Âm thanh ấy như nhịp tim của núi rừng,
bền bỉ,
dịu dàng,
không bao giờ tắt.
Trong sắc màu thổ cẩm,
ta thấy tinh thần của dân tộc,
giản dị,
bền bỉ,
chịu khó.
Người cơ tu không nhiều chữ viết,
nhưng biết ghi lại lịch sử
bằng sợi chỉ và màu sắc.
Tấm vải của họ là trang sách không lời,
kể về một nền văn hóa lâu đời,
về lòng trung thực,
sự cần cù
và niềm tin vào điều thiện.
Từ câu chuyện của làng rệt cơ tu,
ta hiểu rằng,
giữ gìn bản sắc không cần điều to lớn,
chỉ cần mỗi người nhớ gốc rễ,
nhớ tiếng nói,
tập tục vào những lời dạy của tổ tiên,
là văn hóa vẫn còn sống mãi.
Giữa đại ngàn trường sơn,
tiếng khung rệt vẫn ngân đều trong buổi sớm.
Khói bếp quyện hương lá rừng,
tiếng chim hot trên mái nhà sàn.
Người phụ nữ cơ tu vẫn ngồi đó,
ráng lặng lẽ mà kêu hãnh,
rệt nên sắc màu của quê hương,
của niềm tự hào dân tộc.
Cảm ơn quý vị đã lắng nghe.
Hẹn gặp lại trong tập sau của podcast Quảng Ngãi Mến Thương,
nơi mỗi câu chuyện là một sợi chỉ nối chúng ta với cội nguồn,
với đất trời,
và với chính tâm hồn Việt Nam.