BẤT NGỜ: VẪN CÓ NÚI CAO HƠN NÚI CAO NHẤT THẾ GIỚI

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#BlvHaiThanh #BLVHảiThanh #BLVhaiThanhStory
#ThếGioi #ĐịaLý #QuốcGia #Vănhóa
BẤT NGỜ: VẪN CÓ NÚI CAO HƠN ĐỈNH EVEREST CẢ KM
Đăng ký kênh tại đây các bạn nhé!
https://bit.ly/blvhaithanh
Xin chào các bạn, câu chuyện về việc xác định độ cao của một ngọn núi luôn là một đề tài hay và cũng nhiều lần gây tranh cãi.
Núi nào cao nhất thế giới đâu là nóc nhà của thế giới.
Chắc chắn nhiều người sẽ có ngay câu trả lời đó là đỉnh Everest hay một số sách đôi khi còn gọi là Chomolungma.
Cái tên sau thì thường phổ biến hơn ở một số sách cũ trong chương trình học phổ thông.
Cuối năm 2020, một thông báo chung về chiều cao cập nhật của đỉnh Everest được đưa ra.
Đó là chiều cao 8.848,86 mét.
Thực tế là đỉnh Everest vẫn đang cao lên hàng ngày.
Nhưng bạn có biết con số trên là so với cái gì hay chưa?
Chính xác là so với mực nước biển.
Đó là cách đo phổ biến.
Vậy nếu không so với mực nước biển thì Everest có còn là đỉnh núi cao nhất thế giới nữa hay không?
Hôm nay sẽ là câu chuyện về một đỉnh núi cao hơn so với Everest.
Đương nhiên là theo một phép đo khác.
Ngọn núi này chính là niềm tự hào của đất nước Ecuador.
Ngọn núi này cao nhất thế giới nếu thực hiện phép đo từ tâm trái đất.
Vậy thì nó phải nằm ở một đất nước xa tâm trái đất nhất đúng không nào?
Đất nước đó đương nhiên là phải gần Sích Đạo.
Vì trái đất không phải là hình cầu hoàn hảo như quả bóng đá.
Thực tế là trái đất phình to ra ở Sích Đạo.
Và đỉnh núi này thì nằm ở đất nước Ecuador.
Bản thân cái tên Ecuador cũng có nghĩa là Sích Đạo.
Nếu mà chúng ta dịch ra nghĩa đen thì tên đầy đủ của đất nước này là Cộng hòa Sích Đạo,
một đất nước nằm tại Nam Mỹ.
Và đỉnh núi đang đề cập đến có tên là đỉnh Chimbozaro.
Trên thực tế thì đầu thế kỷ 19 người ta vẫn cho rằng Chimborazo chính là ngọn núi cao nhất hành tinh,
chứ không phải là một ngọn núi khác,
dù lúc đó các phép đo chưa được thực hiện một cách chính xác và hoàn chỉnh.
Đỉnh núi Chimbozaro nằm cách thủ đô Quito của đất nước Ecuador khoảng 150 km.
Đỉnh núi này nằm ở một dãy núi là một nhánh con của dãy núi Andes.
Dãy Andes lại chính là dãy núi dài nhất thế giới,
bao gồm chuỗi những dãy núi liên tục chạy dọc theo Nam Mỹ với chiều dài hơn 4.000 km,
có chỗ rộng đến 500 km và có chiều cao trung bình khoảng 4.000 m.
Dãy Andes không cao bằng dãy Himalaya nhưng dài gấp đôi dãy Himalaya.
Dãy Himalaya có đỉnh Everest, còn dãy Andes có đỉnh Chimbozaro.
Đỉnh Chimbozaro là một đỉnh núi lửa.
Lần cuối cùng núi lửa phun trào được cho là cách đây khoảng 1.500 năm.
Mặc dù hiện tại núi lửa Chimbozaro được coi là không hoạt động,
nhưng vẫn có khả năng nó sẽ bùng phát ở một thời điểm nào đó trong tương lai.
Hãy nói về tên gọi của đỉnh núi này.
Không rõ chính xác cái tên Chimbozaro xuất phát từ đâu,
nhưng theo lời giải thích hợp lý nhất, nó có nguồn gốc từ những ngôn ngữ địa phương.
Chimbo hoặc Chima có nghĩa là phía bên kia,
Zaro ở đây có nghĩa là băng hoặc là tuyết,
và dịch theo nghĩa đen, tên của ngọn núi này có nghĩa là tuyết ở phía bên kia.
Người dân địa phương gọi như vậy vì trên đỉnh núi có rất nhiều tuyết.
Giờ sẽ là phần trọng tâm của câu chuyện.
Vì sao đỉnh núi Chimbozaro là đỉnh núi cao nhất thế giới?
Bởi lẽ khoảng cách từ đỉnh núi này đến tâm trái đất là xa nhất,
nên Chimbozaro mới là đỉnh núi cao nhất thế giới nếu mà tính theo cách đo như vậy.
Và một trong những sự thật đáng chú ý nhất về Chimbozaro,
đó là bạn có thể nhìn thấy đỉnh núi này từ một khu vực cách đó gần 140 km.
Nếu mà so với mức nước biển thì đỉnh Chimbozaro chỉ cao hơn mức nước biển là 6.268m,
và như vậy là vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh Everest, thấp hơn khoảng hơn 2.500m.
Nhưng mà nếu đo từ tâm trái đất trở đi, chúng ta lại có một nhà vô địch chiều cao kiểu khác.
Trái đất như đã khẳng định, không phẳng và không là một hình cầu khoan trình như nhiều người vẫn nghĩ.
Trái đất hơi phình ra ở xích đạo và xẹp một chút ở hai cực.
Điều đó có nghĩa với việc những đỉnh núi ở gần xích đạo thì những đỉnh núi này sẽ cao hơn những người anh em khác.
Và đỉnh Chimbozaro nếu mà đo từ tâm của trái đất sẽ cao hơn đỉnh Everest khoảng 2km.
Thậm chí nếu cứ đo như vậy thì đỉnh Everest thậm chí còn không lọt vào top 20 đỉnh núi cao nhất trên hành tinh của chúng ta.
Một thống kê thực sự gây sốc, một cách đo thực sự là đầy bất ngờ.
Ngoài việc là đỉnh núi cao nhất nếu đo từ tâm trái đất thì Chimbozaro còn nhiều điều ấn tượng khác.
Đôi khi người ta vẫn nói rằng, à Chimbozaro là đỉnh núi cao như vậy, tại sao người ta lại thích leo đỉnh Everest hơn?
Bởi vì đỉnh Everest chính là một đỉnh núi được thừa nhận trên hầu như tất cả những phương tiện thông tin đại chúng và là một cách đo cực kỳ phổ biến.
Và leo đỉnh Everest thì cũng mang lại nhiều trải nghiệm, mang lại nhiều thử thách.
Ví dụ để leo đến đỉnh Everest thì một nhà leo núi phải mất đến 10 ngày ở Base Camp.
Giới hạn đầu tiên mà một nhà leo núi phải vượt qua nếu mà họ muốn chinh phục đỉnh.
Sau đó lại mất thêm 6 tuần để làm quen với điều kiện khắc nghiệt.
Đó là điều bắt buộc phải có nếu bạn muốn leo núi an toàn và lại mất thêm 9 ngày nữa để leo lên đỉnh.
Còn với đỉnh Chimbozaro, bạn mất khoảng 2 tuần để làm quen với khí hậu và vòn vẹn 2 ngày để leo lên đỉnh.
Người ta có thể leo đỉnh Chimbozaro quanh năm.
Nhưng mà thời gian khuyên cáo, thời gian tốt nhất là nên leo từ tháng 11 cho đến tháng 2 và từ tháng 5 cho đến tháng 7.
Những người Pháp là những người châu Âu đầu tiên đã cố gắng chinh phục đỉnh Chimbozaro vào giữa thế kỷ 18.
Nhưng mà họ không thành công.
Mãi đến cuối thế kỷ 19 thì có một nhà leo núi ngày Anh có tên là Edward Ginper mới leo lên được đến đỉnh núi.
Đây là một nhà leo núi nổi tiếng tại châu Âu.
Ông còn chinh phục rất nhiều đỉnh núi khác tại khu vực châu Âu, đặc biệt là những đỉnh núi thuộc dạy Anpa.
Có một câu chuyện đặc biệt nữa liên quan đến việc chinh phục đỉnh Chimbozaro và nó cũng liên quan đến một tai nạn máy bay.
Vào năm 1976 thì một chiếc máy bay đã kết cánh từ thủ đô Quito của Ecuador đến một thành phố có tên là Cuenca.
Chuyến bay này thì không bao giờ đến được đích cả.
Những nhân viên cứu hộ sau đó cũng không tìm thấy dấu hiệu nào của chiếc máy bay.
Phi hành đoàn 4 người và 55 hành khách đã bị mất tích hoàn toàn.
Và hơn 26 năm sau, sắc chiếc máy bay đã được tìm thấy trong cái đám tuyết ở bên sườn núi Chimbozaro.
Một số người cho rằng lúc bấy giờ đó là cái thời điểm băng tan nhiều và nó đã làm lộ rác của máy bay.
Những người nhìn thấy máy bay này chính là những nhà leo núi đã chinh phục đỉnh Chimbozaro.
Không chỉ mang một danh sưng đặc biệt, đỉnh Chimbozaro còn cung cấp một cái nguồn lợi cho người dân tại Ecuador.
Đó chính là nước.
Ở trên đỉnh có rất nhiều dòng sông băng chạy xuống và nó cung cấp nước cho khu vực xung quanh.
Một khu vực cũng không phải được thiên nhiên ưu đãi về mặt thời tiết cho lắm.
Lại nói về chiều cao của núi, ngoài cách đo từ tâm trái đất thì có một cách đo khác đó là cách đo từ chân của núi.
Và nếu đo từ chân của núi thì đỉnh Everest vẫn không phải là đỉnh núi cao nhất thế giới.
Cách đo từ chân của núi được gọi là cách đo theo chiều cao tuyệt đối.
Đo như vậy thì Monarchy ở đảo Hawaii mới là ngọn núi cao nhất thế giới.
Tên Monarchy xuất phát từ tiếng Hawaii có nghĩa là núi trắng.
Như đã nói, đỉnh Everest cao nhỉnh hơn 8.848m so với mực nước biển.
Đỉnh Monarchy chỉ cao 4.205m so với mực nước biển.
Như cái phần chìm dưới Thái Bình Dương lên đến 5.995m.
Như vậy đội cao tuyệt đối của núi này lên đến 10.200m.
Cao hơn đỉnh Everest rất nhiều.
Monarchy là một ngọn núi lửa không hoạt động ở Hawaii.
Nó hình thành cách đây khoảng 1 triệu năm.
Khi mà những mảng kiến tạo đã dịch chuyển và sô vào nhau một cách dữ dội.
Lần phun trào cuối cùng của ngọn núi lửa này cách đây 4.600 năm.
Phần cuối sẽ là những sự giải thích về việc tại sao chúng ta đo chiều cao của một ngọn núi
hay một vật thể gì đó thì thường phải so với mực nước biển.
Như chúng ta đã biết muốn so sánh một vật bất kỳ với một điều gì đó thì đều phải có tiêu chuẩn.
Nếu ta lấy một điểm bất kỳ trên mặt đất làm chuẩn
thì độ cao của núi các vùng sẽ có những sự khác nhau
và độ cao của từng vùng có thể sẽ bị thay đổi bởi những điều kiện khác nhau trên lớp vỏ trái đất.
Tuy mặt nước biển cũng có biến đổi nhưng thông thường tính sự biến đổi hàng năm là không đáng kể.
Hơn nữa trên quy mô của một quốc gia trên toàn thế giới
độ cao mặt nước biển tranh lệch không đáng kể
và biển còn bao vây các lục địa cho nên dùng mặt nước biển làm điểm không
để đo độ cao là phương pháp thuận tiện nhất.
Ngoài việc đo độ cao núi lấy mặt nước biển làm chuẩn
khi đo độ cao những điểm khác trên lục địa và độ sâu của đáy biển thì cũng dùng mặt nước biển làm chuẩn.
Thường ngày ta hay nói chỗ này cao hơn mặt nước biển bao nhiêu mét,
chỗ kia thấp hơn mặt nước biển bao nhiêu mét
chính là chỉ độ cao của điểm đó so với mặt nước biển.
Vậy thì phương pháp đo độ cao của núi như thế nào?
Để mà đo độ cao của một vật thể thấp thì chúng ta thường dùng thước đo hoặc là đo bóng của nó
cầm dây và thả xuống rất là đơn giản
nhưng mà không ai đo bóng được của một ngọn núi cả
cũng chẳng ai có thể có cái thước nào đủ dài hoặc là treo lên đỉnh núi
rồi là thả cái thước xuống chân núi
đó là điều bất khả thi.
Với đỉnh Everest chẳng hạn,
cuộc khảo sát đo đỉnh núi này lần đầu tiên được thực hiện
bởi một nhóm nhà khoa học người Anh vào giữa thế kỷ 19.
Lúc bây giờ thì họ đã tính toán mực nước biển
bằng cách xây dựng một mạng lưới những trạm ngắm từ vịnh Pengan
hướng về phía Bắc, từ đỉnh đồi này sang đỉnh đồi khác,
từ đỉnh núi này sang đỉnh núi khác
cho đến khi nhìn thấy đỉnh Everest và có thể đo được bằng các phép tính lượng giác.
Hiện nay thì có những phương pháp đo hiện đại hơn
bằng cách đặt trạm anten GPS ở trên đỉnh núi,
thiết lập bản đồ vệ tinh, kết hợp sử dụng mô hình may tính
qua đó các nhà khoa học có thể tính toán được chiều cao của đỉnh Everest
hoặc tất cả một đỉnh núi nào mà họ cần phải đo.
Và điều đáng ngạc nhiên là trước khi có những công nghệ hiện đại
thì những nhà khoa học người Anh đã đo gần như chính xác tuyệt đối chiều cao
của đỉnh Everest so với con số mà chúng ta đang có đến bây giờ.
Và một lần nữa lại phải khẳng định Everest vẫn là nóc nhà của thế giới
nếu tính chiều cao từ mực nước biển.
Đây là cách tính chiều cao phổ biến nhất, thông dụng nhất
và được nhiều người thừa nhận nhất.
Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Nếu cảm thấy thú vị đừng quên nhấn nút đăng ký kênh, bật chuông thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.
