Có một điều khá lạ trong cuộc sống: một người có thể rất tử tế với thiên hạ nhưng lại chẳng mấy khi tử tế với chính người thân của mình.

Ra ngoài, họ biết cười với đối tác, biết nâng ly với bạn bè, biết nói những lời dễ nghe với người không thân. Nhưng về đến nhà, nơi có người vợ đã cùng mình đi qua những ngày khó khăn, có những đứa con vẫn ngóng cha trở về, họ lại dễ dàng cáu gắt, lạnh nhạt, thậm chí coi những người ấy như thể họ đương nhiên phải chịu đựng mình.

Có lẽ họ nghĩ gia đình là nơi không cần phải giữ ý.

Nhưng thật ra, gia đình mới là nơi một con người bộc lộ rõ nhất mình là ai.

Ngoài xã hội, người ta có thể dùng tiền bạc, địa vị hay cách ăn nói để tạo nên một hình ảnh đẹp. Nhưng về nhà, những thứ ấy không còn che được nhiều nữa. Một người có thật sự biết yêu thương hay không, có biết biết ơn hay không, có biết kiềm chế hay không, đôi khi chỉ cần nhìn cách họ đối xử với người vợ đầu gối tay ấp và những đứa con sống cùng một mái nhà là đủ hiểu.

Có những người tưởng rằng mình đang “hơn” người thân vì mình kiếm được nhiều tiền hơn. Có người nghĩ vợ ở nhà thì phải phục vụ mình, con cái thì phải nghe lời mình. Đến khi trong nhà không còn tiếng cười, vợ chồng chẳng còn muốn trò chuyện, con cái gặp cha cũng dè chừng, họ vẫn cho rằng mình đang có một cuộc sống rất thành công.

Nhưng đó có thật sự là thành công không?

Tiền kiếm được có thể đếm bằng con số. Một căn nhà có thể đo bằng mét vuông. Một chiếc xe có thể nhìn bằng giá tiền. Nhưng sự bình yên trong một gia đình thì không có đơn vị để tính.

Nhiều khi người ta chỉ nhận ra điều ấy sau một biến cố.

Đến lúc công việc gặp trục trặc, sức khỏe không còn như trước, tiền bạc vơi đi, mới phát hiện những người từng bị mình làm tổn thương đã chẳng còn muốn ở bên. Khi ấy, thứ mất đi không chỉ là tiền, mà là những mối quan hệ vốn từng có thể trở thành chỗ dựa.

Đời người giống như một đường hình sin. Có lúc lên rất cao, cũng có lúc rơi xuống rất thấp. Nhưng điều đáng suy nghĩ là: lúc đang đi lên, mình đã đối xử với những người bên cạnh như thế nào?

Bởi khi cuộc đời thuận lợi, người ta có rất nhiều lựa chọn. Nhưng khi gặp biến cố, thứ giữ một con người đứng vững đôi khi lại không phải tiền, mà là tình nghĩa đã được vun đắp từ những năm tháng trước đó.

Người xưa coi việc tu thân là gốc. Không phải tự nhiên mà những đạo lý về gia phong, phu thê, hiếu nghĩa luôn được đặt ở vị trí quan trọng. Một người muốn làm nên việc lớn trước hết phải học cách làm một người tử tế trong chính căn nhà của mình.

Tú Uyên biên tập