📚

BỘ NGUYÊN ÂM GHÉP & CÁCH ĐẶT DẤU HỎI – NGÃ (Chữ Viết Raglai Bắc) 

(nguyên âm ghép do mình sưu tầm)

---

🔹

NGUYÊN TẮC

Dấu đặt vào "nguyên âm chính"

👉

Hiểu đơn giản:

Trong một cụm nguyên âm, sẽ có “1 âm nghe rõ nhất”

→ dấu phải đặt vào âm đó

---

🔹

CÁCH NHẬN BIẾT DỄ NHẤT

1. Nếu thấy chữ “a” → đặt dấu vào a

👉

Vì “a” là âm mở, phát ra rõ nhất, nghe nổi bật nhất

Ví dụ:

ai → ãi / ải

ia → iã / iả

uai → uãi / uải

👉

Khi đọc, bạn sẽ nghe rõ “a” nhất → nên đặt dấu vào đó

---

2. Nếu không có a mà có “ơ” → đặt vào ơ

👉

“ơ” là âm giữ tiếng, nghe rõ hơn các âm đi kèm

Ví dụ:

iơ → iỡ / iở

ơi → ỡi / ởi

uơu → uỡu / uởu

👉

Khi đọc, âm “ơ” là âm chính → đặt dấu vào đó

---

3. Nếu không có a, không có ơ → đặt vào âm cuối

👉

Lúc này âm cuối thường là âm rõ nhất

Ví dụ:

iu → iũ / iủ

ui → uĩ / uỉ

ie → iẽ / iẻ

👉

Nghe kỹ sẽ thấy âm cuối rõ hơn → đặt dấu vào đó

---

💡

MẸO NHỚ (dễ hiểu)

Thấy a → đặt vào a

Không có a, thấy ơ → đặt vào ơ

Không có cả hai → đặt vào chữ cuối của cụm nguyên âm

i, u thường chỉ là âm lướt