Nếu nền văn minh Atlantis tồn tại như lời triết gia Plato, khoa học sẽ thở phào nhẹ nhõm?

Hoa Tháng Năm
17 người theo dõi
40 Lượt xem video·28 thg 1, 2026
Plato mô tả Atlantis nằm ở vị trí vượt ra ngoài Cột trụ của Hercules [hơ-khiu-lít], tức ở eo biển Gibraltar [gi-brôn-tờ] thời cổ đại, nơi nối Địa Trung Hải với Đại Tây Dương. Ngày nay là phần nằm giữa Nam Tây Ban Nha và Bắc Maroc.
Theo Plato, Atlantis là một nền văn minh rất thịnh vượng, giàu có và có cấu trúc xã hội được tổ chức chặt chẽ, nhưng rồi bị nhấn chìm bởi động đất và lũ lụt dữ dội, nó biến mất chỉ sau một ngày và một đêm.
Plato nhấn mạnh rằng Atlantis không phải là một câu chuyện tưởng tượng, mà là một ký ức có thật được ông ghi lại theo những gì mình được nghe.
Chào mừng quý vị đến với Hoa tháng 5,
không gian lan tỏa thiện lành,
gieo mầm tình thức, kết nối đồng cảm.
Chương trình ngày hôm nay,
chúng tôi xin gửi tới quý vị bài viết
Nếu nền văn minh Atlantis
tồn tại như lời chiết gia Plato,
khoa học sẽ thở vào nhà nhóm.
Chiết gia vĩ đại Plato
từng nói về sự tồn tại của nền văn minh Atlantis.
Suốt hàng nghìn năm qua,
Plato được tôn kính và trân trọng
vì những đóng góp của ông cho kho tàng trí thức nhân loại.
Tuy nhiên, có một số người lại nghi ngờ
những điều ông nói về Atlantis.
Plato là một chiết gia Hy Lạp cổ đại,
sống vào khoảng thế kỷ thứ năm
đến thế kỷ thứ tư trước công nguyện.
Khoảng từ năm 427 đến 347,
ông sinh ra và sống và lớn cuộc đời
tại Athens, cái nôi của chiếc học,
chính trị và tư duy lý tính phương Tây.
Plato là học trò của Socrates
và là thầy của Aristotle.
Chỉ riêng chuỗi truyền thừa này
đã đủ cho thấy vị trí trung tâm của ông
trong lịch sử tư tưởng nhân loại.
Những khái niệm cốt lõi của văn minh phương Tây
về công lý, nhà nước, đạo đức,
linh hồn và bản chất của trí thức
tất cả đều mang dấu ấn của Plato.
Tư duy của ông ảnh hưởng sâu rộng
đến chiết học phương Tây, kỹ tô giáo sơ kỳ,
hồi giáo trung cổ và cả kho học kiên đại.
Chiết gia Alfred Northwight
từng nhận định rằng toàn bộ chiết học phương Tây
chỉ là những chú thích bền lề cho Plato.
Nền văn minh Atlantide xuất hiện
trong hai tạc phẩm Tymiot và Critias,
được Plato viết vào khoảng
năm 360 trước công nguyện
khi ông đã ở độ 9 của tư duy chiết học.
Tymiot viết về vũ trụ,
trật tự và nguồn gốc thế giới
trong khi Critias viết về lịch sử,
chính trị và sự suy đổi của văn minh.
Plato cho biết câu chuyện
về nền văn minh Atlantide bắt nguồn
từ Solon, một nhân lập pháp
và chính khách quân thật trong lịch sử Athens.
Solon đã nghe lại câu chuyện này
từ các tư tế Ai Cập
và nó được truyền qua nhiều thế hệ
trong một dòng gia đình ú tộc Athens
trước khi đến với Plato.
Trong xã hội cổ đại,
tư tế là những người được xem là
có đạo đức cao và trí tuệ vượt trồi,
vừa là học giả, sử gia,
vừa là những người giữ gìn trí thực thiền liệu
gân giống với các bậc thánh hiền
trong truyền thống phương Đông.
Theo đó, Plato ghi lại rằng
nền văn minh Atlantide đã tồn tại
khoảng 9.000 năm trước thời ông sống,
tương đương với khoảng năm 9.600 trước công nguyện,
tức là cách chúng ta ngày nay
gần 12.000 năm.
Plato mô tả Atlantide nằm
ở vị trí vượt ra ngoài cột trụ của Hercules,
tức ở eo biển Gribunter
thời cổ đại,
nơi nối địa Trung Hải và Đại Tây Dưỡng,
ngày nay là phần nằm giữa Nam Tây Ban Nha
và Bắc Mà Rốc.
Theo Plato, Atlantide là một nền văn minh
rất thịnh vượng do có và cấu trúc
sội được tổ chức chặt chẽ,
nhưng rồi bị nhấn chìm
bởi động đất và lũ đụt dữ dội.
Nó biến mất chỉ sau một ngày và một đêm.
Plato nhấn mạnh rằng Atlantide
không phải là một câu chuyện tưởng tượng,
mà là một ký ức có thật
được ông ghi lại theo những gì mình được nghe.
Điều khiến câu chuyện Atlantide
trở nên đáng suy nghĩ hơn là
các nền văn hóa từ Đông sang Tây
đều có chung ký ức về các nền văn minh
phát triển tới trình độ cao rồi bị hủy duyệt
bởi đại hồng thủy.
Điều đó có nghĩa là nhân loại có thể đã trải qua
nhiều nền văn minh.
Phát triển tới một tầm cao nào đó thì rụng đổ
và chúng ta đang ở trong một nền văn minh
dọc sau những nền văn minh ấy.
Kinh Thánh mô tả một thế giới tiền hồng thủy
nơi con người có tuổi thọ dài
và trật tự thế giới khác với hiện đại.
Kinh Thánh kể rằng khi nhân loại trở nên bại hoại
Thiên Chúa quyết định thanh tẩy thế gian
bằng một trận đại hồng thủy.
Ngay trước khi đại hồng thủy tới
Chúa đã mặc khải cho Noah,
một người công chính, đóng một chiếc thuyền để sống sót
mở ra một khởi đầu mới
Nhiều tộc người bản địa ở châu Mỹ
và châu Đại Dương cũng có ký ức
về sự kiện nước nhến chìm thế giới.
Các tế tư thời Ai Cập cổ đại
đã nói về nền văn minh Zep Tepi
tồn tại trước khơi lịch sử
của nền văn minh lần này của nhân loại được ghi chép.
Tại Lưỡng Hạ,
người Sumer ghi lại danh sách các vị vua
chỉ vì trước đại hồng thủy
với thời gian chỉ vì kéo dài phi thường.
Ấn Độ giáo nói về các chu kỳ Duga
những thời đại văn minh hưng thịnh rồi suy tàn
lặp lại theo quy luật.
Trung Hoa cổ đại cũng nhắc đến
những kỷ nguyên xa xưa trước khi lịch sử
chính thức bắt đầu.
Những nền văn hóa này không hề tiếp xúc trực tiếp
với nhau trong phần lớn thời kỷ phát triển của họ.
Tuy nhiên, họ lại cùng lưu giữ
một ký ức chung, thế giới đã từng tồn tại
nhiều nền văn minh và những nền văn minh ấy
kết thúc bởi thảm họa lớn
trước khi một nền văn minh khác tiếp tục.
Liệu đây chỉ là sự trung hợp ngẫu nhiên
của trí tưởng tưởng con người hay là
những mảnh vỡ rời rạc của một quá khứ
Chúng ta hãy cùng trở lại
với câu chuyện Atlantis của Plato.
Theo các nhà khoa học,
mốc thời gian khoảng 11.500 năm
đến 12.000 năm trước,
vào thời điểm Atlantis biến mất
cũng là giai đoạn Trái Đất
bước ra khỏi kỳ băng hà cuối cùng
khi khí hậu biến đổi mạnh,
mực nước biển dần nhanh
và nhiều khu vực biển ngày nay
từng là đất liền.
Từ góc nhìn khoa học thuần tí,
đây là thời kỳ của những thay đổi
điện chất và môi trường lớn.
Từ góc nhìn văn hóa,
đây lại là thời điểm
mà nhiều truyền thống cổ
nói đến sự kết thúc
của một thế giới cũ.
Nếu Atlantis đúng là từng tồn tại
như ghi chép của Plato
và nếu đúng là từng tồn tại
các nền văn minh trước nền văn minh lần này
như ký ức của các nền văn hóa
từ Đông sang Tây,
thì chúng ta buộc phải đối diện
với một câu hỏi rằng
nếu lịch sử nhân loại có thực sự
đi theo một đường thẳng đơn giản
từ nguyên thủy đến văn minh
theo cách mà Thuyết Tiến Hóa mô tả.
Bao lâu nay, các nhà khoa học
chưa thể đưa ra những lý giải
đủ thuyết phục cho những bí ẩn
về nhiều di trì khảo cổ,
ví dụ như bí ẩn
về ngôi đền Göbekli Tepe
khoảng 11.000 năm tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ,
hay các bức bích họa
hàng trăm nghìn năm tuổi
ở các đầu đá thuộc Nam Phi, Pháp
hay dãy núi An Vơ,
hoặc những hình vẽ hàng chục nghìn năm tuổi
trên các khòn đá ở Peru, v.v.
Nếu từng tồn tại những nền văn minh
trước nền văn minh lần này của nhân loại,
thì những bí ẩn ở trên lập tức được giải khai.
Chúng chính là được tạo ra
bởi các nền văn minh trước nền văn minh
hiện tại của chúng ta.
Khoa học khi ấy sẽ thở vào nhẹ nhõm
khi buông được những bài toán nặng nề khỏi vai mình.
Khoa học chân chính phát triển được
là nhờ nghi ngờ ngay chính những phát hiện của mình,
nhờ khả năng đặt lại câu hỏi
và nhờ sự sẵn sàng sửa sai.
Nó không bao giờ đóng khung tư duy
và biến giả thuyết thành giáo điệu.
Đặt câu hỏi về sự tồn tại
của nền văn minh Atlantide hay
về những nền văn minh cổ đại
không có nghĩa là phủ nhận khoa học.
Ngược lại, đó là tinh thần khoa học
ở dạng thuần kiết nhất.
Một khi những kiết gia vĩ đại như Plato
và nhiều nền văn hóa cùng nói về một quá khứ
khác với những gì chúng ta được dạy
ở trường học thời hiện đại,
có lẽ điều khôn ngoan nhất
là hãy lắng nghe với tâm hồn rộng mở,
tĩnh tâm quan sát và sẵn sàng
đón nhận những diễn viên mới
đưa ta tới trần lý.
Chương trình của Hoa tháng 5 hôm nay
xin được khép lại tại đây.
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi.
Xin kính chào và hẹn gặp lại
quý vị trong những chương trình sau.
