Apollo Bị Hoài Nghi Sau Artemis II – Điều Gì Đang Thực Sự Xảy Ra？

Quý vị và các bạn thân mến, những ngày vừa qua, chúng ta đã được chứng kiến những khoảnh khắc lịch sử khi viên hành đoàn Artemis II đưa con người quay trở lại quỹ đạo mặt trăng sau hơn nửa thế kỷ. Những hình ảnh ngoạn mục và sắc nét về hệ thống trái đất mặt trăng đã khiến chúng ta vô cùng thích thú. Nhưng cũng chính lúc này, một câu hỏi cũ lại bất ngờ dậy sóng, khi nhiều người thắc mắc tại sao trong các khung hình của Artemis II xuất hiện nhiều ngôi sao lấp lánh xung quanh, còn ảnh chụp trong sứ mệnh Apollo thì lại là bầu trời tối đen. Câu hỏi này một lần nữa châm ngòi trong một cuộc tranh luận gây gắt đã tồn tại nhiều thập kỷ. Liệu Apollo có thực sự đưa con người lên mặt trăng? Hay Artemis mới là lần đầu tiên con người đặt chân đến thiên thể này? Trong video ngày hôm nay, hãy cùng tốt thú vị nhìn lại những hình ảnh từ hai sứ mệnh để tìm ra câu trả lời một cách khách quan và khoa học nhất nhé! Nào, chúng ta hãy cùng đi khám phá! Để hiểu rõ về câu chuyện này, chúng ta phải quay trở lại thời điểm cách đây hơn nửa thế kỷ. Khi đó, trong bối cảnh chiến tranh lạnh đang căng thẳng, NASA đã khởi động một chương trình táo bạo mang tên Apollo, với mục tiêu mà chưa ai từng nghĩ tới, đó là đưa con người đặt chân lên mặt trăng. Và vào năm 1969, lịch sử đã được viết nên với Apollo 11 khi phi hành ra Neil Armstrong trở thành người đầu tiên đặt chân lên bề mặt thiên thể này, Đây là bước đi nhỏ bé của một con người, nhưng là bước tiến khổng lồ của nhân loại. Trong suốt giai đoạn từ năm 1969 đến năm 1972, đã có tổng cộng 6 sứ mệnh Apollo hạ cánh thành công, mang theo 12 phi hành ra đặt chân lên mặt trăng. Họ đã thủ thập hàng trăm kg mẫu đá và gửi về trái đất những hình ảnh đầu tiên từ một thế giới xa xôi. Tuy nhiên, cần phải hiểu rằng, tất cả những điều đó diễn ra trong một thời đại mà công nghệ còn vô cùng hạn chế. Máy ảnh dùng phim, máy tính yếu hơn hàng triệu lần so với điện thoại ngày nay và mọi thao tác gần như phải thực hiện thủ công. Và chính điều này đã tạo nên những bức ảnh đặc trưng của Apollo, chân thực nhưng cũng đầy những điểm khiến nhiều người ngày nay cảm thấy khó hiểu. Thậm chí không ít người đã tin vào thuyết âm mưu khi cho rằng Apollo là cú lừa lịch sử của thế kỷ 20 và con người chưa từng đặt chân lên mặt trăng. Giờ đây, sau hơn nửa thế kỷ, con người đã quay trở lại vùng không gian quanh mặt trăng trong sứ mệnh Artemis II. Nhưng khi những hình ảnh đầu tiên được công bố, một điều kỳ lạ đã ngay lập tức thu hút sự chú ý. Đây là những hình ảnh từ sứ mệnh Artemis II được chụp trong quá trình du hành đến mặt trăng. Còn đây là những bức ảnh được chụp trong sứ mệnh Apollo của NASA. Khi đặt chúng cạnh nhau, bạn sẽ thấy một sự khác biệt tinh tế. Trong các bức ảnh của Artemis II xuất hiện những điểm sáng li ti. Chúng là những ngôi sao lấp lánh hiện lên giữa không gian tầm tối của vũ trụ. Bên còn lại là ảnh từ thời Apollo với một nền đen kịp, không thấy bóng dáng của một vị sao nào. Sự khác biệt này không hề nhỏ. Nhiều người bắt đầu đặt ra câu hỏi tại sao cùng lá ảnh chụp mặt trăng nhưng lại có sự khác biệt đến như vậy? Liệu những bức ảnh từ thời Apollo có đang thiếu đi một phần của sự thật? Vâng, câu trả lời là do camera trên tàu Apollo không thể nhìn thấy chúng bởi các chuyến bay hạ cánh lên mặt trăng trong chương trình Apollo đều diễn ra vào thời điểm ban ngày của mặt trăng. Như chúng ta đã biết, ngày trên mặt trăng dài khoảng 14 ngày trẻ đất và đêm mặt trăng cũng vậy. Vào ban ngày, mặt trăng được mặt trời chiếu sáng, khiến nó trở nên sáng rực. Khi chụp ảnh trên mặt trăng, phi hành gia phải điều chỉnh giảm độ phơi sáng của camera xuống, khiến các vật thể có độ sáng yếu như các ngôi sao, không đủ sáng để xuất hiện trong ảnh. Nhưng với Artemis II, nếu quan sát kỹ, bạn sẽ nhận ra một điểm chung rất quan trọng. Những bức ảnh xuất hiện các ngôi sao, hành tinh, bên cạnh mặt trăng hay trẻ đất, chúng đều được chụp trong điều kiện ngược sáng. Nói cách khác, mặt trời không chiếu trực tiếp vào đối tượng trong khung hình, mà nằm ở phía sau hoặc đã bị trẻ khuất. Ví dụ điển hình là bức ảnh chụp hiện tượng như thực toàn phần này. Khi mặt trăng trẻ khuất hoàn toàn mặt trời, ánh sáng tròi gắt bị chặn lại để lộ ra nền trời sâu thẳm phía sau, nơi các ngôi sao và hành tinh bắt đầu hiện lên rõ ràng. Hay như trong bức ảnh trai đất được chụp vào ngày 3 tháng 4 năm 2026, khi mặt trời đang nằm ở phía bên kia hành tinh, phần không gian phía trước rơi vào bóng tối và hàng loạt ngôi sao phía sau cũng trở nên rõ nét. Còn khi bạn xem những bức ảnh này của Artemis II khi chụp phía trước vật thể được chiếu sáng, dường như các ngôi sao cũng biến mất trong nền ảnh, chỉ có những vật thể được mặt trời chiếu sáng hiện lên. Đến đây, chắc hẳn bạn đã hiểu vì sao rồi chứ. Và khi câu chuyện về những ngôi sao được làm sáng tỏ, thì một hình ảnh khác vẫn khiến nhiều người hoài nghi. Đó là lá cờ. Trong các bức ảnh của Apollo, lá cờ Hoa Kỳ dường như đang bay, mặc dù mặt trăng không có gió. Vậy tại sao lá cờ lại bay? Sự thật là lá cờ không hề chuyển động. Các kỹ sư NASA đã may một đường viền dọc theo mép của lá cờ và lồng một khung kim loại giữ cho lá cờ luôn được vươn ra thay vì rủ xuống. Trong phi vụ hạ cánh của Apollo 11, Neil Armstrong và Bun Adrin báo cáo một số vấn đề với việc cắm cờ. Họ gặp sự cố khi kéo thanh ống lồng nằm ngang phía trên và không thể kéo dài nó hết cỡ. Tuy nhiên, điều này mang lại một chút hiệu ứng gợn gióng sống động. Trông lá cờ có vẻ như đang bay vấp với. Các vi hành đoàn sau đó cố tình để thanh ngang thu vào một phần theo cách tương tự để lá cờ trông tự nhiên hơn. Trong chương trình Apollo từ năm 1969 đến năm 1972, 6 chuyến bay đã hạ cánh thành công lên mặt trăng, đồng thời cũng có 6 lá cờ được cắm xuống về mặt mặt trăng. Chắc hẳn, bạn đang thắc mắc tình trạng của các lá cờ này bây giờ ra sao? Có lẽ phần vải của lá cờ đã bị mục nát do tiếp xúc quá lâu với ánh sáng mặt trời. Các bức ảnh chụp từ tàu quỹ đạo trinh sát mặt trăng LRO vào năm 2010 cho thấy lá cờ do phi hành đoàn Apollo 12, 16, 17 vẫn đứng vững trên mặt trăng. Nhưng các chuyên gia không thể xác định chắc chắn tình trạng lá cờ của nhiệm vụ Apollo 11, 14 và 15. Nhưng có vẻ cờ Apollo 14 chịu hư hại khá nặng do khí xả động cơ từ khoang đổ bộ trong quá trình cắt cánh. LRO cũng không quan sát được lá cờ đầu tiên mà phi hành đoàn Apollo 11 cắm trên mặt trăng. Camera bên trong khoang đổ bộ bắt đầu ghi hình sau khi tàu đã bay lên khỏi bề mặt thiên thể và lá cờ không xuất hiện trong video. Nhưng Boone Adrin khẳng định ông thoáng thấy lá cờ bị đổ trong quá trình cắt cánh. Vì vậy, trong những nhiệm vụ Apollo sau này, phi hành ra cắm cờ cách xa khoang đổ bộ hơn. Nhưng khi chúng ta vừa kịp hiểu ra câu chuyện phía sau các bức ảnh thì một câu hỏi khác lớn hơn lại xuất hiện. Nếu con người đã từng hạ cánh lên mặt trăng trong chương trình Apollo, vậy thì tại sao, sau hơn 5 thập kỷ, con người mới quay trở lại và Artemis II mới chỉ dừng lại ở việc bay vòng quanh mặt trăng mà chưa thể hạ cánh xuống bề mặt, trong khi công nghệ ngày nay đã phát triển vượt trội so với thời Apollo? Vâng, nghe thì có vẻ khó tin, nhưng việc trở lại mặt trăng không hề dễ dàng. Chúng ta biết rằng, sau thành công vang dội của chương trình Apollo giúp Mỹ đánh bại Liên Xô trong cuộc đua không gian, Mỹ đã chuyển trọng tâm sang các nhiệm vụ không gian khác, xây dựng trạng vũ trụ quốc tế ISS, thám hiểm hỏa tinh, v.v. Mỹ đã không còn mặn mà với các chuyến bay đưa con người hạ cánh lên mặt trăng, vốn tốn kém. Mãi đến năm 2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump mới chỉ đạo NASA khởi động chương trình Artemis để đưa con người quay trở lại mặt trăng. Năm 2019, tàu hàng Nga 4 của Trung Quốc hạ cánh thành công xuống phía xa mặt trăng, mặt luôn khuất khi nhìn từ trái đất, đánh dấu lần đầu tiên có tàu đáp xuống phía này trong lịch sử nhân loại. Trung Quốc cũng đặt mục tiêu đưa con người hạ cánh lên mặt trăng vào năm 2030. Đây không khác nào một cuộc đua không gian mới giữa Mỹ và Trung Quốc. Nếu Mỹ không nhanh chân, Trung Quốc có thể sẽ vượt Mỹ trong cuộc đua mặt trăng mới. Nhưng khi nói đến việc trở lại mặt trăng, một yếu tố mà ít người để ý nhưng lại vô cùng quan trọng, đó là tiền. Nếu trong giai đoạn đỉnh cao của chương trình Apollo, khoản đầu tư này chiếm 4,4% ngân sách liên bang, ước tính 25 tỷ đô vào thời điểm đó, tương đương 150 tỷ đô vào thời điểm hiện tại. Đó là một khoản đầu tư khổng lồ, dốc toàn lực cho cuộc chạy đua vào không gian. Nhưng hiện nay, ngân sách dành cho NASA chỉ chiếm chưa đến 0,5% ngân sách liên bang, thấp hơn nhiều so với thời Apollo. Ngày nay, để bù đắp cho kinh phí hạn chế, NASA đã tăng cường hợp tác với các công ty vũ trụ tư nhân để chế tạo những bộ phận quan trọng cho các nhiệm vụ mặt trăng, dù cách tiếp cận này có thể gặp khó khăn trong giai đoạn đầu. Mặt khác, Mỹ cũng không thể áp dụng nguyên công nghệ cũ từ năm 1972 cho Artemis. Trải qua nhiều thời kỳ, phần lớn công nghệ trong chương trình Apollo đã lỗi thời. Nhiều chuyên gia từng xây dựng và vận hành hệ thống thời Apollo hoặc đã già hoặc không còn làm việc trong lĩnh vực này dẫn đến mất đi nhiều kiến thức. NASA phải học cách bay đến mặt trăng với một công nghệ mới và khác biệt hoàn toàn. Các thách thức về mặt kỹ thuật như phát triển bộ đồ vũ trụ, tấm chắn nhiệt và hệ thống hạ cánh mới đã khiến việc đưa con người trở lại mặt trăng bị chỉ hoãn. Sau thành công của chuyến bay đến quỹ đạo mặt trăng của Artemis II, chuyến bay tiếp theo sẽ là Artemis III dự kiến vào giữa năm 2027. Ban đầu, Artemis III được thiết kế là chuyến bay có người lái hạ cánh lên mặt trăng. Nhưng vào cuối tháng 2 năm 2026, giám đốc NASA, ông Isaac Mann thông báo một sự thay đổi lớn. Phi hành đoàn Artemis III vẫn ở lại quỹ đạo trải đất nhằm thử nghiệm khả năng kết nối của tàu Orion với một hoặc hai tàu đồ bộ mặt trăng có người lái trong chương trình, bao gồm Starship của SpaceX và Blue Moon của Blue Origin. Nếu xuân xe, đến cuối năm 2028, Artemis IV sẽ đưa phi hành ra hạ cánh xuống gần cực nam mặt trăng bằng tàu Orion và một phương tiện đổ bộ do từ nhân phát triển. Và đến cuối thập kỷ này, con người sẽ hiện diện và sinh sống lâu dài trên mặt trăng, làm căn cứ để hướng tới mục tiêu xa hơn nữa, đó là hỏa tinh. Vì vậy, nếu hôm nay chúng ta chưa thể hạ cánh lên mặt trăng, thì đó không phải là không thể, mà là NASA đang chuẩn bị cho một mục tiêu lớn hơn, hạ cánh và ở lại, là để xây dựng, để biến mặt trăng thành bàn đạp cho những hành trình xa hơn, như vươn tới hỏa tinh, thậm chí là xa hơn nữa, trinh phục vũ trụ bao là. Nếu Apollo là những bước đi đầu tiên, thì Artemis sẽ là bước tiếp theo trong hành trình dài của nhân loại, một hành trình chưa có điểm kết thúc. Và điều tuyệt vời nhất không phải là chúng ta đã đi xa được đến đâu, mà là chúng ta chưa bao giờ ngừng bước. Cảm ơn bạn đã đồng hành với Hải Yến trong video ngày hôm nay. Hy vọng bạn cũng tìm thấy mục tiêu và không ngừng nỗ lực trong hành trình của chính mình, giống như hành trình mà chúng ta đang nỗ lực vươn tới mặt trăng. Chúc các bạn xem video vui vẻ. Xin chào và hẹn gặp lại!