LÀNG NÓN NGỰA PHÚ GIA

Nghề Truyền Thống
340 người theo dõi
363 Lượt xem video·20 thg 6, 2025
Bình Định không chỉ được biết đến với vẻ đẹp thiên nhiên trong lành
Những địa điểm du lịch yên bình quyến rũ
Mà còn nổi danh với những làng nghề truyền thống lâu đời
Nơi kết tụ tinh hoa của vùng đất võ
Nếu ở Hà Nội có chiếc nón quay thao
Sử huyế mộng mơ với chiếc nón bài thơ
Thì ở đất võ Bình Định là vô cùng nổi tiếng với chiếc nón ngựa phú da
Vậy thì hôm nay chúng ta hãy cùng đến xem
Làng nón ngựa phú da
Vì sao mà nón ngựa lại nổi danh là tinh hoa của đất võ nhé
Làng nón ngựa phú da có tuổi đời hơn 300 năm
Ngay khi vào làng
Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh
Các cô các chị ngồi làm nón bên hiên nhà
Làng nón ngựa phú da hiện nay có khoảng hơn 200 người sống bằng nghề làm nón
Sở dĩ được gọi là nón ngựa
Bởi vì chiếc nón có được sự dẻo dai, bền mỉ, thích hợp cho người đổi khi cửi ngựa
Thời xưa nón chỉ dùng cho giới trung lưu quyền quý
Nón có chụp chót bằng đồng hay bằng bạc
Được chạm trổ hình lông lân quy phụng
Hoặc hình mai cúc trúc tùng
Nhằm biểu trưng cho sự thanh tao đại cáp
Chú ơi con nghe nói là nón ngựa sau khi mà làm xong thì
Mình bảo quản có thể lên tới 100 năm thì điều này đúng không hả chú
Ờ đúng rồi
Chiếc nón ngựa này
Của ông cô Phạm Trúc Đa
Ông cô dùng
Ông cố tôi được thiền
Cho ông nội tôi
Và ông nội tôi
Thiền nghề qua cho ba tôi
Ba tôi thiền nghề cho tôi
Là gia đình tôi hôm nay
Làm nghề nón ngựa này
4 đời rồi
Chiếc nón ngựa này
Là 120 năm tuổi đó cô
Vậy thì mình làm bằng nguyên liệu gì mà
Có thể để được lâu vậy không
Chiếc nón ngựa này làm ra có 3 nguyên liệu
Một là cái gian
Cái gian này
Làm vô cái nón này
Nó không có mỏ
Thứ hai
Là cái rễ dứa này
Rễ dứa là làm cái này
Làm mấy văn này
1
2
3
Làm 3 cái văn này làm bằng rễ dứa
Cái nguyên liệu thứ 3
Là nguyên liệu la kè
Đây
La kè mỡ
La kè mỡ này là nó dai
Nó có độ bền
Dù đừng dưới mưa nắng
Cho nên là
Làm chiếc nón ngựa nó mới bền được
Cả trăm năm
Nếu mà con chỉ nhìn bằng mắt thương thôi làm sao mà không biết được là
Đâu là nón dành cho nam đâu là nón dành cho nữ
Cái nón ngựa
Là đường kính này
42cm
Bên chiều cao là nó cao hơn
Cái tầm hơn
Còn cái nón nam
Là 46cm đường kính
Mà
Cái chóp nó thấp hơn
Đây là một chiếc nón ngựa
Trước đây là cô cầm được chiếc nón ngựa
Cô đậu coi
Ờ đúng lớn quá à
Để dưới ngựa phụ nữ của Việt Nam
Ở làng nón ngựa Phú Gia
Đa số người dân làm 2 loại nón
Với nhiều mức giá khác nhau
Chiếc nón ngựa bình thường
Thì chóp để trần
Trên đỉnh đến một chùm chỉ ngụ sắc
Phớt phơ như bông hoa
Chiếc nón ngựa bắt mắt hơn
Thì trên đỉnh sẽ gắn đồi mồi
Hoặc chụp đồng
Chụp bạc
Được chạm trỗ tinh xảo
Ở làng nón Phú Gia
Nghệ nhân Đỗ Văn Lan
Được xem là người thâm niên nhất
Trong nghề làm nón ngựa
Với hơn 55 năm gắn bó với nghề
Khi chỉ mới 12 tuổi
Ông đã được học làm nón từ bố và ông nội
Giờ đây
Ông vẫn miệt mà dình giữ nghề của cha ông
Để truyền lại cho con cháu
Để tạo ra một chiếc nón ngựa hoàn chỉnh
Người thợ phải dụng công từ 3 đến 5 ngày
Hoặc nếu làm những mẫu phức tạp
Phải mất cả tháng để hoàn thành
Quá trình để làm ra một chiếc nón ngựa gồm có 10 công đoạn chính
Trong đó công đoạn như tạo sườn me
Thác nang sườn lợp lá theo hoa văn
Là khó nhất
Làng nghề nón ngựa Phú Gia
Đã được quỹ ba nhân dân tỉnh Bình Định
Công nhận là làng nghề truyền thống
Đạt danh hiệu làng nghề tiêu biểu của Việt Nam
Giữ gìn cái làng nghề là hất sức là cần thiết
Coi với việc bảo tồn và phát huy
Bán sách quen hóa làng nghề là kỹ nền táng
Đồng thờ cũng tham mưu để giúp vui cập trơn
Hỗ trợ kinh khí để cho các nghệ nhân lớn túi tiếp tục đào tạo
Nâng cấp cái tên nghề cho thế hệ trí
Đặc biệt nhất là bà con nhân dân ở làng nghề để tiếp tục
Giữ vững cái làng nghề ngày càng phát triển
Nón ngựa đã trở thành một sống phẩm thủ công nghệ nghề độc đáo
Bởi sự cầu kỳ, tỉ mẩn và tài hoa trong từng đường nét
Và theo những người thợ nón
Chiếc nón ngựa ngày nay đã có nhiều các tâm thay đổi
Để phù hợp hơn với thị trường
Người mua chủ yếu là khách du lịch để về làm kỷ niệm
Mặc dù số lượng bán ra không nhiều
Nhưng những người ở làng nón phú gia vẫn quyết giữ nghề
Như gìn giữ nét văn hóa tinh hoa của cha ông ngày trước
Về vùng đất võ Trời Văn Bình Định
Quê hương của phong trào Tây Sơn
Bạn sẽ cảm nhận được một không gian thấm đẫm hết lịch sử ở nơi đây
Và chuyến ghé thăm Bình Định lần này thì Dương Vi cũng rất là muốn có thật nhiều thời gian
Để tìm hiểu về người anh hùng áo vải của nghĩa quân Tây Sơn thuộc trước
Và điểm đến mà Dương Vi muốn giới thiệu tới tất cả quý vị đó chính là Bảo tàng Quang Trung
Nơi có đền thở vị thủ lĩnh vĩ đại của phong trào Tây Sơn
Bảo tàng Quang Trung có diện tích rộng 1.800m2
Được thiết kế cầm đối theo hình tỏa tròn ra bốn hướng
Mang đậm lối kiến trúc cổ xưa
Với những đường công giảm khắc tinh tế
Nổi bật ở giữa bảo tàng
Là tượng vua Quang Trung uy nghiêm sửng sửng
Được biết
Bảo tàng đang lưu giữ hơn 11.000 tư liệu hiện vật gốc
Và hàng trăm hiện vật phục chế nhà Tây Sơn
Nơi đây được coi là kho tư liệu hiện vật phong phú nhất
Về một thời đại lừng lẫy trong lịch sử dân tộc Việt Nam
Nửa cuối năm 1784, Quang Xin mới tràn vào là 5 vàng
Và trận đánh đi vào lịch sử
Xảy ra ngày 9 tháng Giêng năm 1785
Tây Sơn tiêu diệt
Cũng như nhấn chìm hơn 4 vàng Quang Xin và 300 chiến thuyệt
Đây cũng là một trận thi chiến rất là
Nổi tiếng trong lịch sử của
Thái chiến của Việt Nam
Nói về trận đánh thành Phú Yên
Năm 1775
Trận này Nguyễn Huệ mới có 22 tuổi
Cầm quân trận đầu mà trong tay một vàng quân mà
Đánh thang 2 vàng quân của Tống Phúc Hiệp
Đến với bảo tàng Quang Trung
Dù khác còn được kim ngưỡng
Hai di tích lịch sử vô cùng quý giá
Đó là diến nước
Và cây me cổ thủ trong khu vườn cũ
Của gia đình vua Quang Trung
Tương truyền
Hai di tích này có từ thời thân sinh của 3 anh em nhà Tây Sơn
Đây là cái di tích cây me
Là di tích còn lại trong vườn nhà của gia đình Tây Sơn
Di tích cây me này cũng đã
Được sắp hạng là về ca di sản Việt Nam
Năm 2011
Bên cạnh đó là cùng với di tích diến nước
Cũng là hai di tích còn lại trong vườn nhà Tây Sơn
Cũng đã gần 300 năm
Di tích diến nước này trước đây nó không có thành diến
4 lớp đá âm này mình xây sâu
Năm 1996 để bảo quản di tích này
Mà chiều sâu của nó khoảng 8 mét nữa
Và nước ở đây cũng không bao giờ cạn
Vì ở đây nó dần dòng sông Côn
Các vị nguyên thủ cũng như là du khách
Trước khi thập hương cũng vào lấy nước để mà tưởng mặt
Rất là mát luôn ạ
Trời nắng mà uống vào là mát hẳn người luôn
Về thăm bảo tàng Quang Trung
Hòa mình vào tiếng trống trần dồn dập của đội nhạc võ
Du khách như được ngược dòng lịch sử
Để sống với tinh thần thường võ
Ý chí đấu tranh kiên cường bất khuất
Giữ gìn quê hương đất nước
Qua lịch sử oai hùng
Và những chiến công hiện hách
Của Quang Trung Nguyễn Huệ
Bên cạnh bánh ít lá gai
Bánh tráng nước dừa
Thì ở Đốc Võ Bình Định
Bánh hồng được xem là một món đặc sản lâu đời
Món bánh này vốn được coi là biểu trưng cho tin vui
Thường được dùng vào các dịp
Đám cưới, đám hỏi
Chính vì vậy
Mới có tên là bánh hồng
Cách làm món bánh hồng không quá câu kỳ
Chỉ cần 3 nguyên liệu
Nếp, dừa và đường
Người dân ở Tam Quang
Đã tạo nên một món bánh thơm ngon
Bằng sự cân cù, chịu khó và khéo léo của mình
Tại Bình Định
Có rất nhiều vùng làm bánh hồng
Nhưng chỉ riêng bánh hồng
Của thị trấn Tam Quang
Mới được đánh giá là đặc sắc hơn cả
Vì được làm từ trái dừa và gạo nếp ngự
Có tiếng thơm và dẻo ở Tam Quang
Chị ơi, em đến từ chương trình Quyền rưỡi Việt Nam
Và hôm nay thì em muốn tìm hiểu về món bánh hồng đặc sản Bình Định
Bánh này thì mình làm với nguyên liệu gì hả chị?
Nguyên liệu chính của nó là nếp ngự và dừa
Hai cái nguyên liệu này là chính nhất ở quê hương chị
Cái này là công đoạn gì đấy hả chị?
Công đoạn này là công đoạn cuối cùng
Tức là khi bánh đã ra rồi thì bây giờ công đoạn này là công đoạn cắt để cho vào bị và rắc bột
Chị ơi, vậy cái bột này là bột gì hả chị?
Cái bột áo này chính của nó là bột nếp
Bột nếp rang xay và rang với lại lá dứa
Em ngửi thấy rất là thơm
Cho em thử rắc bột với chị nha
Ừ, em cũng rắc với chị
Em đeo vào tay vô đã
Em được biết là ở Bình Định thì có rất là nhiều cơ sở làm bánh hồng
Nhưng mà vì sao bánh hồng ở Tâm Quang của mình lại nổi tiếng như vậy hả chị?
Bánh hồng Tâm Quang chính là gốc
Cái gốc từ hồi xưa đến ông bà là đầu tiên nhất là ở Tâm Quang
Và quan trọng nhất là ở cái dừa Tâm Quang đây này
Rất ngon
Và nếp của Tâm Quang cũng rất là ngon
Cho nên làm với một cá bánh hồng thì chỉ có Tâm Quang này là số 1
Chị ơi, bánh này là mình phải cắt nhỏ ra nữa đúng không ạ?
Đúng rồi
À giờ em thử cắt bánh như thế nữa
Em thử cắt nửa ký đi
Cắt đôi cho miếng này ra
Sự kết hợp hài hòa giữa gạo nếp thơm dẻo
Cùng sự sần sật, giòn giòn của dừa
Vì ngọt nhẹ của đường không quá gắt
Đã tạo nên món bánh hồng đặc trưng của một vùng đất
Thưởng thức bánh hồng và nhâm nhây cùng tát chả nóng nữa
Mới thấy hết được cái vị thanh tao, mọc mạc của món bánh hồng
Một thức quà quê không thể thiếu của du khách lẫn người con xa quê
Những năm gần đây Bình Định đã trở thành điểm đến thu hút nhiều du khách
Bởi những thắng cảnh thiên nhiên xinh đẹp
Chính vì vậy nếu như quý vị đã có ý định đi du lịch Bình Định
Hy vọng rằng những gợi ý điểm đến của chúng tôi sẽ là những tham khảo
Tuyệt vời nhất cho tất cả quý vị lựa chọn
Được mện danh là Maldives của Việt Nam
Hòn Khô chắc chắn là một điểm đến mà bạn không nên bỏ qua khi về với Bình Định
Tháp Dương Long là công trình kiến trúc mang đậm nét văn hóa cổ xưa của vương quốc chăm
Nếu có dịp tới Bình Định bạn nên tham quan và chìm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của tòa tháp này
Mặc dù có tên gọi lạ lẫm nhưng khu du lịch Hòm Hô lại là một thắng cảnh thiên nhiên
Làm say lòng nhiều du khách
Đến với Hòm Hô bạn sẽ có những trải nghiệm đầy thú vị
Hy vọng rằng những gợi ý vừa rồi của chúng tôi sẽ thực sự hữu ích cho quý vị trong những chuyến du lịch sắp tới
Đừng quên theo dõi chương trình của chúng tôi để cập nhật thêm nhiều địa điểm hấp dẫn đấy nhé
Còn bây giờ hành trình của quyến rũ Việt Nam tại Bình Định xin được phép khép lại tại đây
Hẹn gặp lại quý vị và các bạn trong những chương trình lần sau
