VÌ SAO DÊ LEO ĐƯỢC VÁCH NÚI DỰNG ĐỨNG?

Nếu thường xuyên xem video động vật ở trên mạng chắc nhiều người từng gặp những cảnh như thế này Những cảnh rất khó tin Một con dê đang đứng giữa một vách núi gần như dựng đứng Nhìn từ xa chỗ nó đặt chân bé tí, bên dưới có khi là vực sâu hàng chục hàng trăm mét Con người nhìn thấy thôi là đã chân mềm nhũn, còn con dê thì nó cứ tỉnh bơ Nó bước vài bước, bước sang một mỏm đá khác, quay đầu, thậm chí còn cúi xuống ăn cỏ Hoặc là liếm vào vách đá như thể đang đi trên sân nhà Đặc biệt có những đoạn video quay cảnh tại một con đập ở nước Ý Nơi cả đàn dê núi bám trên bức tường trông gần như là thẳng đứng Nhìn lần đầu tiên chắc nhiều người tưởng photoshop Nhưng không phải đâu, dê nó leo núi thật đấy Nhưng tại sao nó lại leo giỏi như vậy Trước tiên dê leo núi thường ra không chỉ có một loại dê Mà chúng ta có rất nhiều loại dê khác nhau Cái mà người ta thường gọi là dê núi trong các video Thực tế có thể là nhiều loại khác nhau Một trong những loài nổi tiếng nhất là dê núi Alps, sống ở dãy Alps, dãy Alps thì ở châu Âu Đây chính là một trong những con vật thường xuyên xuất hiện trong các video mà chúng leo những vách đá hiểm trở ở Italia, Thụy Sĩ hay là Pháp Ở Bắc Mỹ cũng có loại dê núi nó trắng như tuyết và thường xuất hiện trong các vách núi ở Alaska, Canada và miền Tây của nước Mỹ Nhưng dù khác nhau, chúng có một đặc điểm đó là sống ở những nơi càng dốc càng tốt Cái này thì nó có khác gì với dê của Việt Nam hay không? Thì quả thật là dê này thì có họ hàng Nhưng không phải cứ nhìn giống dê thì đều cùng là một loại Dê mà chúng ta thường thấy ở Việt Nam là dê cỏ, dê bách thảo Cho đến các giống dê nuôi lấy thịt, lấy sữa Thì về cơ bản thuộc nhóm dê nhà và khác mấy con dê ở bên Tây Dê ở Việt Nam đã được thuần hóa từ hàng nghìn năm trước Và điều quan trọng là dê nuôi ở Việt Nam cũng leo núi rất khá Nhưng không cừ như mấy con kia Ai đã từng nuôi dê ở vùng núi Ninh Bình, Hà Giang, Sơn La hay Ninh Thuận Hoặc xem dê ở đó Sẽ thấy chúng có thể leo trèo những mỏm đá, bờ tường, mái thấp hoặc sườn núi rất nhanh Bản năng leo trèo vẫn còn Chỉ có điều Chúng không sống liên tục hàng nghìn năm trên những vách núi cực dốc như mấy con dê kia Nên khả năng leo của chúng không đạt đến mức thượng thừa Giống như những video mà chúng ta từng thấy trên mạng Còn tất nhiên Dê mà sống ở trên núi thì người Việt Nam vẫn cứ gọi là dê núi Dù bản chất là khác với mấy con dê ở trong video Muốn hiểu vì sao dê leo núi kinh như vậy thì đừng nhìn vào chỗ nó dê Và hãy nhìn vào chân và móng của nó Móng của dê không phải là một khối cứng như chúng ta thường tưởng tượng Móng được chia làm hai phần, tức là hai ngón có thể mở ra và điều chỉnh tương đối độc lập Khi con dê đặt chân xuống một mỏm đá hẹp Hai phần móng có thể hơi tách ra giúp tăng diện tích tiếp xúc và giữ thăng bằng Mép ngoài móng khá cứng, giúp móc vào những gờ đá Nhưng phía trong lại có một lớp đệm mềm, đàn hồi và hơi giống cao su Như vậy, bàn chân dê núi giống như sự kết hợp của hai thứ Mép giày leo núi cứng để móc vào đá và đế cao su mềm để tạo ma sát Con người muốn leo núi, phải bỏ ra rất nhiều tiền mua giày chuyên dụng Còn con dê, sinh ra nó đã có sẵn Đây là lý do một gờ đá mà chúng ta nhìn thấy và nghĩ rằng Chỗ này làm gì có chỗ đứng Với con dê, lại có thể đủ lớn để đặt một phần móng vào Nhưng có thật là con dê nó đứng được ở những chỗ đá dựng đứng và gần như không có chỗ đứng hay không? Thì đây là phần khiến video dễ đánh lừa người ta nhất Nhìn từ xa, chúng ta nhìn thấy một vách đá gần như là một mặt phẳng dựng đứng Nhưng bề mặt núi thật sự là không phẳng Có vô số những khe nứt, gờ đá, chỗ lồi, chỗ lõm Những mẩu đá rộng vài cm hay vài chục cm Với con người, những thứ đó quá nhỏ Bởi vì chúng ta nghĩ rằng chân mình to thế cơ mà Nhưng với một con dê có 4 chân, móng đặc biệt và trọng tâm thấp Đó lại là một hệ thống bậc cầu thang mà nó nhìn thấy Nó không cần một khoảng đất rộng bằng cả bàn chân người Chỉ cần đủ cho một phần móng bám vào Sau đó chân còn lại tìm điểm kế tiếp Đây cũng là lý do Nhìn video từ góc xa Có thể thấy con dê giống như đang dính vào tường Nhưng nếu zoom thật gần Thường sẽ thấy móng của nó đang bám vào những khe Và những gờ đá rất nhỏ Nó chưa phải là những bí kíp leo núi duy nhất của con dê Bí kíp leo núi tiếp theo của con dê Đó là nó khác người Con người leo núi có một bất lợi rất lớn là gì? Đó là chúng ta đi bằng hai chân Muốn leo vách đá, chúng ta phải dùng thêm hai tay để tạo ba hoặc bốn điểm tiếp xúc Dê thì nó có một lợi thế từ đầu, đó là nó có bốn chân Trong nhiều tình huống, khi một chân nhấc lên để bước Ba chân còn lại vẫn có thể tiếp tục tiếp xúc với bề mặt Điều này làm cho cơ thể ổn định hơn rất nhiều Mà trọng tâm của con dê thì nó lại rất là thấp Thế nên nó leo được những sườn dốc khoảng 60 độ thậm chí là hơn 60 độ là rất kinh khủng Để dễ hình dung, một con đường ô tô dốc 10-15 độ đã khiến nhiều người cảm thấy khá dốc Còn 60 độ thì nhìn gần như một bức tường Và dê núi sống trong môi trường đó gần như hàng ngày Nó đã rất quen với điều ấy Như vậy là về mặt cấu tạo sinh học Con dê nó có rất nhiều điểm mạnh để leo núi Và nó học bài học này trong hàng nghìn năm Nhưng kỹ năng quan trọng nhất của nó lại là cực kỳ cẩn thận Nhìn video dê leo núi chúng ta dễ nghĩ chúng rất liều Thực tế thì ngược lại Dê leo núi rất chú ý đến điểm đặt chân Dê không phải cứ thấy vách là lao đến Chúng kiểm tra, đặt chân, dồn trọng lượng Ổn rồi mới chuyển chân tiếp theo Nếu muốn xem khả năng leo núi của dê ở mức không thể tin nổi Hãy tìm những hình ảnh có tên là Cingino Dam Ở miền Bắc Italia Tức là con đập Cingino Nhìn từ xa, những con dê giống vài chấm nhỏ Đang dính vào một bức tường khổng lồ Người ta từng lan truyền những bức ảnh này Trên mạng internet với đủ loại câu chuyện khác nhau Thậm chí có những câu chuyện được thêu dệt Một cách khủng khiếp Nhưng, chúng leo lên đấy để làm gì? Tất nhiên những con dê nó không leo lên đấy để tập thể dục Nó leo lên đấy cũng không phải là để ngắm cảnh Rau cỏ ở chỗ đấy thì cũng làm gì có mà ăn Vậy mà nó vẫn leo Câu trả lời, nó leo để liếm muối Các khoáng chất và muối khoáng xuất hiện trên bề mặt đập tại Italia Hấp dẫn những con dê leo núi này Chế độ ăn của chúng chủ yếu là rau cỏ Vì vậy những nguồn khoáng chất như là muối rất có giá trị Nhà ai nuôi dê ở quê chắc cũng nhớ cảnh ngày xưa là pha nước muối để cho dê nó uống Nghe rất buồn cười Con người xây một công trình đập thủy điện Dê nhìn thấy và lại nghĩ Ồ, đó là một cục muối khổng lồ Và thế là nó có động lực để leo Dù ở chỗ đó chẳng có rau cỏ gì hết Nguyên nhân tiếp theo khiến dê leo núi Đó là nó leo núi không chỉ để kiếm ăn Không chỉ để liếm muối Mà đó còn là nơi nó tránh thú săn mồi Ừ nếu bạn là con dê sống trong vùng có gấu chó sói hay những loài thú ăn thịt khác bạn có hai cách một là chạy nhanh hơn chúng hay là chạy tới nơi chúng không dám chạy theo và dê leo núi chọn phương án thứ hai đó là di chuyển đến khu vực cực kỳ hiểm trở hình dung đơn giản như thế này con dê không cần chạy nhanh hơn con sói mãi mãi nó chỉ cần di chuyển đến một vách đá con sói đứng bên dưới nhìn lên và cảm thấy bất lực Bởi vậy, qua hàng nghìn thế hệ, những con dê có móng tốt hơn, giữ thăng bằng tốt hơn, chọn đường giỏi hơn, sẽ có cơ hội sống sót và sinh sản cao hơn Cuối cùng, chúng ta có những vận động viên leo núi như ngày nay Và con dê nó học leo núi từ sớm, sớm lắm, nó học từ cái thuở lọt lòng Nhiều con dê sau khi sinh được khoảng 10 đến 14 ngày đã có thể theo mẹ lên những vách đá dốc Bởi vì chúng hiểu rằng, không leo được thì rất khó sống Nơi sinh con của dê cái cũng thường gắn với địa hình hiểm trở, vì đó là nơi an toàn hơn trước thú săn mồi Nói một cách khác, dê con gần như được sinh ra giữa một môi trường đào tạo leo núi Thế chúng có bao giờ ngã không? Câu trả lời là có Đá vẫn có thể vỡ, đôi khi leo núi mà có băng thì băng vẫn trơn, tuyết vẫn có thể lở Một cú nhảy sai có thể khiến chúng rơi xuống Đây là cái giá của việc sống ở nơi nguy hiểm Vách núi giúp chúng tránh gấu và sói Nhưng đổi lại, chính vách núi cũng trở thành mối nguy hiểm Sinh nghề tử nghiệp là như vậy Thiên nhiên không bao giờ cho một lợi thế miễn phí mãi mãi Thắc mắc cuối cùng liên quan đến việc so sánh với dê Việt Nam Thế thì thịt dê núi có ăn được không? Thì tất nhiên rồi, thịt dê núi ăn được Và thịt của những loài dê hoang như vậy rất nạc, ít mỡ, săn chắc Bởi vì chúng di chuyển liên tục trên núi Một con vật ngày nào cũng leo đá, chạy dốc, nhảy qua khe núi Thì đương nhiên lượng mỡ trong cơ thể không nhiều như một con dê được nuôi ở trong chuồng Bởi vậy thịt thường có màu sẫm hơn, chắc hơn và rõ ràng có mùi thịt rừng Ai quen ăn thịt dê Việt Nam mềm, thơm, có chút mỡ khi ăn thịt dê hoang chắc sẽ cảm thấy hơi dai hoặc mùi hơi mạnh Ngược lại, những người thích thịt thú săn lại rất khoái kiểu này Ở một số vùng châu Âu thì dê leo núi từng được sử dụng để mà ăn Đặc biệt trong truyền thống săn bắn ở vùng núi Alps Nhưng mà cách chế biến thì cũng phải gia giảm lại đôi chút Người ta không đem miếng thịt dê núi ra xào lăn vài phút như thịt dê thông thường Bởi như vậy rất dai Cách phổ biến đó là hầm lâu nấu rượu vang, làm xúc xích Hoặc làm các món thịt nấu thật chậm Nhưng đừng vì xem video thấy một đàn dê trên núi rồi nghĩ rằng Đó là đặc sản bắt về làm tái chanh thì ngon phải biết Nhiều đàn dê leo núi được quản lý rất nghiêm ngặt, có nơi bị cấm săn bắn, có nơi còn phải có giấy phép và hạn ngạch cụ thể để bảo vệ những con dê này Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi video, nếu thấy thú vị hãy đăng ký kênh để không bỏ lỡ những video mới nhất