Vì sao sâm ngọc linh quý và đắt? so với sâm hàn thì sao?

Sâm Ngọc Linh là một niềm tự hào của Việt Nam. Vậy so với sâm Hàn Quốc thì sao? Có phải là người Việt Nam đã quá xính ngoại hay không? Và vì sao sâm Ngọc Linh rất là đắt? Đầu tiên thì phải phân biệt giữa sâm Ngọc Linh và sâm Hàn Quốc. Nhiều người gọi chung là sâm nên là tưởng hai loại này chỉ khác nhau mỗi ở chỗ trồng. Tức là một loại trồng ở Việt Nam, một loại trồng ở Hàn Quốc. Nhưng mà thực tế chúng lại là hai loại khác nhau trong cùng một họ hàng gần. Sâm Hàn Quốc phổ biến có tên gọi là Panak Ginseng. Còn sâm Ngọc Linh có tên khoa học là Panak Vietnamese. Chữ Panak ở đây là tên của một nhóm thực vật mà chúng ta gọi chung là nhân sâm. Cái sự khác biệt giữa sâm Ngọc Linh và sâm Hàn Quốc thì nó có thể hình dung giống như là cam sành và cam cao phong. Đều là cam khá gần nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau. Điều chung quan trọng nhất của các loại sâm đó là chúng chứa những hợp chất được gọi là saponin. Đây là một thuật ngữ nghe hơi đau đầu nhưng hiểu đơn giản. Thì saponin là một nhóm chất tự nhiên có trong nhiều loại cây. Trong nhân sâm, một số saponin đặc biệt được gọi là ginsenoside tức là những hợp chất thường được người ta nghiên cứu để xem nhân sâm tác động đến cơ thể như thế nào. Sâm Hàn Quốc thì có những loại này rất nổi tiếng. Còn sâm Ngọc Linh lại gây chú ý vì ngoài nhiều hợp chất quen thuộc của họ nhân sâm, nó còn có một hợp chất khá đặc biệt trong đó nổi tiếng nhất là MR2. Cái tên nghe như là mật mã tên lửa nhưng chúng ta cũng không cần phải nhớ. Chỉ cần hiểu rằng MR2 là một loại saponin đặc trưng xuất hiện với hàm lượng đáng kể trong sâm Ngọc Linh và là một trong những lý do giới khoa học đánh giá sâm Ngọc Linh rất đáng để nghiên cứu. Một trong những lý do sâm Ngọc Linh nổi tiếng và nổi tiếng ở cả ngoài Việt Nam là thành phần hóa học bên trong của nó khá phong phú. Trong các nghiên cứu về loại sâm này, người ta đã phân lập được hàng chục loại saponin khác nhau. Trong đó có những chất khi được phát hiện từng được xem là mới hoặc rất hiếm trong các loại nhân sâm quen thuộc. Nhưng ở đây cần hiểu rõ một chuyện, nhiều loại saponin không tự động có nghĩa là bổ hơn. Ví dụ chúng ta có một bữa ăn gồm 20 món, không có nghĩa là nó chắc chắn bổ hơn một bữa ăn gồm 10 món. Quan trọng 20 món ấy là món gì, ăn bao nhiêu, cơ thể hấp thụ được bao nhiêu và thực sự đem lại tác dụng gì. Với sâm cũng vậy, cùng một loại cây giả sử có 50 hợp chất, chưa chắc đã tốt hơn loại có 30 hợp chất. Khoa học phải nghiên cứu từng chất, từng liều lượng và đặc biệt phải thử nghiệm trên con người. Sâm Ngọc Linh hiện đang nghiên cứu về khả năng như là chống oxy hóa, hỗ trợ cơ thể thích nghi với căng thẳng, chống viêm và một số tác động khác. Chống oxy hóa hiểu đơn giản là hỗ trợ hạn chế những phản ứng hóa học có thể làm tổn thương tế bào. Còn chống viêm là nghiên cứu xem một chất có thể tác động đến quá trình viêm của cơ thể như thế nào. Vậy sâm Ngọc Linh có tốt hơn sâm Hàn Quốc hay không? Thì đầu tiên cần phải nói rằng, nếu câu hỏi là loại nào quý hiếm hơn thì sâm Ngọc Linh chắc chắn là quý hiếm hơn. Còn nếu hỏi loại nào có thành phần hóa học độc đáo hơn thì sâm Ngọc Linh cũng cực kỳ đáng chú ý. Nhưng nếu mà đặt vấn đề loại nào đã chứng minh tác dụng trên người nhiều hơn thì sâm Hàn Quốc có lợi thế hơn. Lý do ư? Bởi vì Hàn Quốc họ đã xây dựng được ngành nhân sâm suốt một thời gian dài. Sâm Hàn Quốc lại được trồng với quy mô lớn, chế biến thành rất nhiều sản phẩm và xuất khẩu khắp thế giới. Nhờ vậy người ta cũng có điều kiện nghiên cứu về nó nhiều hơn. Sâm Hàn Quốc đã xuất hiện trong khá nhiều nghiên cứu liên quan đến tình trạng mệt nỏi, đường huyết, chất lượng cuộc sống, khả năng vận động hay một số chức năng sinh lý. Tuy nhiên kể cả với sâm Hàn Quốc cũng không nên hiểu rằng đây là một loại thân dược. Có những kiên cứu cho thấy sâm có thể đem lại một số lợi ích nhất định nhưng mức độ tác động không phải lúc nào cũng tốt và kết quả giữa các nghiên cứu đôi khi khác nhau. Nói đơn giản hơn, không phải cứ sáng uống một cốc sâm là chưa có thể mê bao xi măng chạy quanh sân. Sâm có thể là một loại dược liệu có giá trị nhưng nó không phải là thuốc tiên. Như vậy, sâm Hàn Quốc có ưu thế bởi vì nó nổi tiếng và phổ biến nên nó được nghiên cứu nhiều hơn. Với sâm Ngọc Linh, điều đáng chú ý là tiềm năng của sâm Ngọc Linh được đánh giá là rất lớn nhưng lượng nghiên cứu lâm sàng trên người hiện vẫn chưa nhiều bằng sâm Hàn Quốc. Lâm sàng có nghĩa là nghiên cứu trực tiếp trên cơ thể con người. Giờ mà nếu sâm Ngọc Linh được nghiên cứu nhiều như sâm Hàn Quốc thì chưa biết kết quả sẽ như thế nào. Nhưng xét vào độ quý hiếm thì chắc chắn là quý hiếm hơn rồi. Vậy thì tại sao sâm Ngọc Linh lại đắt kinh khủng? Hoặc nói cách khác là có giá rất tốt. Thì giá của một món hàng không chỉ phụ thuộc vào công dụng, nó còn phụ thuộc vào độ hiếm, khả năng sản xuất, thời gian tạo ra sản phẩm và nhu cầu của thị trường. Ví dụ, một viên kim cương không nhất thiết hữu ích hơn một viên gạch Nhưng kim cương đắt hơn hàng nghìn, hàng triệu lần bởi nó hiếm, đẹp và được con người đánh giá cao. Sâm Ngọc Linh cũng có một phần tương tự như vậy. Nó đắt trước hết bởi đây là một loài sâm có vùng phân bố tự nhiên rất hạn chế. Sâm Ngọc Linh gắn với vùng núi Ngọc Linh ở miền Trung của nước ta, chủ yếu quanh khu vực Quảng Nam và Con Tum trước đây. Nó thích sống ở vùng núi cao, khí hậu mát và ẩm dưới tán rừng. Đất phải có nhiều mùn, tức là lớp đất có chứa chất hữu cơ từ lá cây, cành cây phân hủy. Tán rừng phải giúp che bớt ánh nắng trực tiếp. Nói cách khác, cây sâm Ngọc Linh khá khó tính. Nó cần đúng chỗ ở, đúng khí hậu và đúng điều kiện sinh thái. Chỉ riêng điều này đã khiến diện tích có thể trồng loại sâm này đã bị giới hạn rất nhiều. Cái quy thứ hai của sâm Ngọc Linh đó là sâm lớn rất chậm. Đây là một trong những nguyên nhân khiến giá sâm Ngọc Linh cao mà người ngoài thường không để ý. Một luống rau có thể hơn một tháng đã thu hoạch, một vụ lúa mất vài tháng. Nhưng sâm Ngọc Linh phải tính thời gian bằng nhiều năm. Muốn có những củ sâm đủ tuổi, đủ kích thước và có giá trị thương mại cao, người trồng phải chờ rất lâu. Những củ sâm càng lâu năm thường được thị trường đánh giá cao. Tức là người trồng bỏ tiền ra hôm nay nhưng có thể vài năm nữa mới thu được tiền về. Chuyện này được gọi là vòng quay vốn chậm trong kinh tế. Đơn giản hơn, tiền bị trôn trong đất rất lâu. Bởi vậy, một củ sâm 7-15 tuổi không chỉ chữa vài trăm gram vật chất. Trong giá của nó có cả 7-10 năm của thời gian nữa. Cái quý thứ ba của sâm Ngọc Linh đó là trồng sâm ở trên đuối, không giống như trồng rau ở ngoài ruộng. Nói như vậy rồi dễ hình dung. Một vườn sâm Ngọc Linh thường nằm ở vùng núi cao dưới tán rừng. Chỉ riêng chuyện vận chuyển người, vật tư, giống và hàng hóa đã khó khăn hơn rất nhiều so với một trang trại nằm cạnh đường cốc lộ. Đường đi xa, địa hình dốc, khí hậu ẩm. Người chăm sóc phải thường xuyên lên vườn để kiểm tra. Cây lại có nguy cơ mắc bệnh, chết hoặc sinh trưởng không tốt. Nhưng còn một vấn đề nữa, đó là sâm đắt nên dễ bị trộn. Đó là lý do giá củ sâm không chỉ là giá riêng của củ đó. Nó còn là giá của đất đai, giá của nhân công, giá của thời gian, giá của rủi ro và giá của công sức bảo vệ trong nhiều năm. Cái quý thứ tư của sâm Ngọc Linh đó là nguồn cung rất nhỏ nhưng người muốn mua thì lại rất nhiều. Sâm Ngọc Linh hiện có sức hút rất lớn tại Việt Nam. Nó không chỉ được nhìn như một loại dược liệu mà còn mang giá trị văn hóa, thương hiệu và thậm chí là quả biếu. Người có tiền, người ta sẵn sàng chi rất là nhiều tiền để mua những củ sâm đẹp, lâu năm, nguyên củ để ngâm rượu hoặc làm quà. Vì thế, có những củ sâm giá cao không chỉ bởi hàm lượng hoạt chất, nó còn giống như là hàng sưu tầm. Hiện nay, Việt Nam cũng muốn xây dựng những sản phẩm đặc hữu có giá trị cao. Và sâm Ngọc Linh là một trong những ứng viên nổi bật nhất. Điều khiến sâm Ngọc Linh đặc biệt là cái tên của nó đã gắn chặt với Việt Nam. Ngay tên khoa học Panax Vietnamesis cũng chữa chữ Vietnamesis tức là liên quan đến Việt Nam. Bởi vậy, nó mang một giá trị lớn hơn một cây thuốc bình thường. Thế thì tại sao sâm Hàn thường rẻ hơn? Thường ở đây thôi, dùng từ thường ở đây thôi bởi vì không phải lúc nào cũng rẻ hơn. Điểm khác biệt đó là người Hàn Quốc đã biến sâm thành một trong những loại nông sản có thể sản xuất tương đối quy mô và có hệ thống. Họ có vùng trồng lớn, giống được kiểm soát, quy trình canh tác, chế biến và kiểm nghiệm khá hoàn chỉnh. Sau khi thu hoạch, sâm còn được chia thành nhiều loại. Sâm tươi là củ mới thu hoạch. Bạch sâm thường được hiểu là sâm đã phơi hoặc sấy khô. Hồng sâm là sâm được hấp rồi sấy. Quá trình hấp làm thay đổi một phần thành phần hóa học của sâm và tạo nên màu đỏ nâu đặc trưng nên người ta gọi là hồng sâm. Hàn Quốc còn sản xuất nước sâm, cao sâm, viên sâm, kẹo sâm và hàng loạt sản phẩm khác. Khi một ngành sản xuất đạt quy mô rất lớn thì giá thường sẽ giảm xuống. Đó là lý do bạn có thể mua sản phẩm sâm Hàn với giá từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng trong khi một củ sâm ngọc linh thật lâu năm có thể đắt đến mức người bình thường nghe thấy đã chóang rồi. Thế nên sâm ngọc linh mà rẻ thì cẩn thận có khi chưa phải là hàng chuẩn đâu. Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Hãy đăng ký kênh để không bỏ lỡ các video mới nhất.