'Cà phê hết chỗ, thư viện quá tải' - Bi kịch giả vờ đi làm của người Trung quốc

Thưa quý vị, vào mỗi buổi sáng ngày làm việc tại các đô thị lớn của Trung Quốc, hàng triệu người vẫn ăn mặc chỉnh tề và sách cặp rời khỏi nhà đúng giờ. Thế nhưng, điểm đến của họ không phải là các tòa nhà văn phòng, mà là ghế đá công viên, quán cà phê hoặc thư viện công cộng. Khi hơn 8.000 cửa hàng Starbucks phải dựng biển ngăn khách ngồi nhờ và 4.500 ghế tại thư viện Quảng Châu kín sạch chỉ sau vài phút mở cửa. Hiện tượng giả vờ đi làm đang phơi bày thực trạng gì đằng sau các con số thống kê của Đảng Cộng sản Trung Quốc? Thứ nhất, bi kịch mất việc đột ngột và áp lực của trụ cột gia đình Tại các trung tâm kinh tế lớn của Trung Quốc hiện nay, ranh giới giữa một nhân viên văn phòng có thu nhập ổn định và một người thất nghiệp đôi khi chỉ cách nhau vài giây đồng hồ Nhiều người lao động rơi vào cảnh mất việc đột ngột dưới danh nghĩa Tối ưu hóa nhân sự mà không hề có bất kỳ sự báo trước hay bước đệm tài chính nào Theo chia sẻ thực tế từ những người vừa bị cắt giảm Chỉ giây phút trước họ còn đang trao đổi đường dẫn tài liệu và đối chiếu quy trình công việc với đồng nghiệp Thì ngay giây sau bộ phận nhân sự đã thông báo chấm dứt hợp đồng Sự đứt gãy thu nhập diễn ra quá nhanh Khiến người trong cuộc rơi vào trạng thái ngột ngạt như có tảng đá đè nặng lên lồng ngực Bước ra giữa đường phố đông đúc, lúc ban ngày như hoàn toàn mất phương hướng. Nỗi sợ hãi lớn nhất của những người vừa mất việc không chỉ là khoản thu nhập bị cắt đứt, mà là việc phải đối mặt với ánh mắt của gia đình khi trở về nhà. Đối với những người đang gánh vác vai trò trụ cột tài chính trong gia đình, việc thú nhận mình đã thất nghiệp đồng nghĩa với việc làm sụp đổ chỗ dựa tinh thần của cả cha mẹ già lẫn vợ con. Chính vì biết rõ bản thân không được phép gục ngã, hàng loạt người lao động đã lựa chọn giấu kín sự thật. Ngày đầu tiên mất việc, họ lang thang vô định trên các tuyến đường phố hoặc tìm một quán nhỏ ngồi một mình cho đến đúng giờ tan tầm mới dám mở cửa bước vào nhà như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Đến sáng ngày hôm sau, họ lại tiếp tục chỉnh trang quần áo, sách cặp bước ra khỏi cửa để bắt đầu chuỗi ngày giả vờ đi làm. Áp lực này càng trở nên nặng nề hơn khi tiến trình tìm kiếm công việc mới, vấp phải những rào cản tuyển dụng khắc nghiệt chưa từng có. Một người lao động đã bước sang ngày thứ 30, đóng kịch đi làm cho biết. Để không bị gia đình nghi ngờ, người này phải canh đúng khung giờ cao điểm buổi chiều mới dám về nhà. Suốt cả ngày dài, anh phải tìm một góc khuất thật kín đáo trong công viên gần nhà để ngồi đợi hết giờ. Vừa nhìn đồng hồ vừa thấp thỏm canh chừng vì sợ mẹ ruột dẫn con nhỏ đi công viên dạo chơi sẽ bắt gặp. Trước đó, sau hơn 2 tháng ròng rã nộp hồ sơ, người này từng xin được một công việc mới nhưng chỉ vừa đi làm được đúng 15 ngày thì công ty tuyên bố phá sản, đẩy anh quay lại vòng xoáy thất nghiệp. Trong khi đó, nhiều phụ nữ thuê trọ phải nằm lì trong phòng suốt cả ngày để lướt điện thoại tiêu thời gian Nhưng mỗi khi gia đình gọi điện hỏi thăm, vẫn phải nói dối là đang ở văn phòng Họ rơi vào cảnh bế tắc khi các nhà tuyển dụng đưa ra những tiêu chí sàng lọc vô lý Người đã ly hôn không nhận, người kết hôn nhưng chưa sinh con không nhận Và người độc thân lại càng bị từ chối thẳng thừng Phần 2 Starbucks siết chỗ ngồi và cuộc đổ bộ vào thư viện công cộng Trong suốt một thời gian dài, các chuỗi cửa hàng đồ uống lớn mà điển hình là Starbucks Từng được xem là nơi trú ẩn quen thuộc của giới nhân viên văn phòng thất nghiệp tại Trung Quốc Chỉ cần xách theo túi đựng máy tính, tìm một bãi đỗ xe miễn phí Rồi vào quán, chọn góc khuất ngồi suốt cả ngày Với món đồ uống rẻ nhất trên thực đơn Người mất việc ở tuổi 40 có thể lặng lẽ tiêu hóa nỗi hoảng loạn của bản thân mà không bị ai chú ý Thậm chí nhiều người còn vào ngồi nhờ để hưởng điều hòa và mạng không dây miễn phí suốt cả buổi chiều mà không gọi đồ uống. Thế nhưng, nơi trú ẩn này đã chính thức đóng cửa. Từ ngày 22 tháng 10 năm 2026, toàn bộ hơn 8.000 cửa hàng Starbucks tại Trung Quốc đồng loạt thực thi chính sách có chi tiêu mới được ngồi, đồng thời đặt biển nhắc nhở ngay trên mặt bàn để giải tỏa các chỗ ngồi bị chiếm dụng cả ngày. Khi cánh cửa các quán cà phê khép chặt, dòng người giả vờ đi làm lập tức dồn sang hệ thống thư viện công cộng tại các đô thị, biến những không gian đọc sách này thành điểm tập trung của đội ngũ lao động trí thức mất việc. Đáng chú ý, làn sóng này không chỉ bao gồm những lao động phổ thông mà còn cuốn theo cả tầng lớp tinh hoa có học vấn rất cao. Một cựu du học sinh tốt nghiệp cử nhân tại Đại học Vũ Hán và nhận bằng thạc sĩ tại Đại học Columbia của Hoa Kỳ cho biết. Cô đã bị sa thải hơn 4 tháng nay Mỗi sáng cô vẫn thức dậy từ hơn 7 giờ Và có mặt tại thư viện lúc 8 giờ Để duy trì nhịp sinh hoạt giống hệt như khi còn đi làm Thế nhưng dù đến từ 8 giờ sáng Cô vẫn rất khó tìm được chỗ ngồi Vì xung quanh đã chật kín những người cùng cảnh ngộ Người xưa từng đúc kết cảnh Hàn Vi bằng câu Thập niên Hàn song vô nhân vấn Nghĩa là 10 năm đèn sách bên cửa sổ lạnh Không ai hỏi han Nhưng bi kịch của giới tri thức trẻ Trung Quốc hiện nay là dù đã bước qua cánh cổng các trường đại học danh giá hàng đầu thế giới, họ vẫn phải tự gọi mình bằng cái tên chùa sót là những người vô gia cư kiểu mới trong đô thị. Thực tế ghi nhận tại Thư viện thủ đô Bắc Kinh, nằm ở phía đông cầu Hoa Huy, thuộc vành đai ba phía đông nam Bắc Kinh, hay tại các thư viện ở Hàng Châu và Quảng Châu, vào ngày làm việc bình thường trong tuần đều cho thấy cảnh tượng quá tải nghiêm trọng. Tại Thư viện Quảng Châu lúc 7 đến 8 giờ sáng ngày thường, hàng trăm người đã xếp hàng dài ngoài cửa. Chỉ ít phút sau khi mở cửa, toàn bộ 4.500 chỗ ngồi đã bị lấp đầy hoàn toàn. dọc theo dãy bàn yên tĩnh sát cửa sổ tại thư viện đô Bắc Kinh là hàng loạt đàn ông trung niên mặc áo sơ mi, đeo cặp sách công sở và mở sẵn máy tính sách tay. Thay vì đọc sách, người thì liên tục làm mới các ứng dụng tuyển dụng, người đeo tai nghe xem các khóa học trực tuyến. Và không ít người chỉ ngồi nhìn chằm chằm và trang văn bản trắng trơn suốt nhiều giờ liền Một nhân sự trung niên bị cắt giảm khỏi doanh nghiệp nhà nước chia sẻ rằng Thư viện là nơi bao dung nhất của thành phố vì không đòi hỏi chi tiêu, không ai làm phiền Và giúp họ giữ lại được thể diện với chi phí thấp nhất của người trưởng thành Bởi nếu gia đình biết chuyện, nhẹ thì cãi vã triền miên, nặng thì dẫn đến trầm cảm và ly hôn khiến cộng đồng mạng Trung Quốc phải thốt lên lời kêu gọi đầy chua chát. Đừng sa thải thêm nữa, thư viện đã sắp không còn chỗ chứa rồi. Phần 3. Sự phản tác dụng tâm lý và cạnh tranh khốc liệt ở tuổi 35. Nhìn từ góc độ tâm lý học xã hội, hành vi xách cặp bước ra khỏi nhà lúc 9 giờ sáng khi đã mất việc, ban đầu đóng vai trò như một cơ chế tự vệ giúp người thất nghiệp không bị suy sụp ngay lập tức. thì cả tinh thần đang rơi vào trạng thái trống vắng và mất phương hướng. Việc tạo ra một điểm đến cụ thể mỗi sáng giúp người lao động né tránh được những câu hỏi dò xét hàng ngày của người thân như hôm nay ở công ty thế nào. Nhiều người từng trải qua giai đoạn này thừa nhận rằng thói quen giả vờ đi làm giống như một tấm đệm giảm chấn, giúp họ có được một khoảng thở ngắn hạn để giữ gìn lòng tự trọng và ổn định lại tâm lý. Thế nhưng, tấm đệm tinh thần này có thời hạn sử dụng rất ngắn và nhanh chóng chuyển sang trạng thái phản tác dụng khi một người đã ngồi trong hàng tiện lợi hoặc thư viện đến tiếng đồng hồ thứ ba, ly cà phê trước mặt đã nguội ngắt còn màn hình điện thoại không còn có thêm bất kỳ thông báo tuyển dụng mới nào. Cảm giác an toàn giả tạo lập tức tan biến. Lúc này, thể xác họ vẫn ngồi ở bên ngoài nhưng toàn bộ tâm trí chỉ xoay quanh câu hỏi, bao giờ mới được ngừng đóng kịch để trở về nhà? Sự giằng xé giữa lớp vỏ bọc bận rộn bên ngoài và thực tế trống rỗng bên trong không những không giải quyết được nỗi hoang mang mà còn đẩy người thất nghiệp lún sâu hơn vào chứng lo lắng, mãn tính. Ngày 24 tháng 10 năm 2026, một người dùng mạng xã hội tại Trung Quốc đã chia sẻ câu chuyện thực tế của bạn mình và nhận định rằng tỷ lệ thất nghiệp thực tế trong xã hội hiện đã vượt mức 50%. Người bạn làm nghề thiết kế này đã bị sa thải từ tháng trước Nhưng mỗi ngày vẫn mặc vest chỉnh tề Ra ngồi ở quán cà phê từ sáng đến tối Trên vai anh là khoản vay thế chấp mua nhà Hơn 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng Cùng người vợ ở nhà toàn thời gian để chăm sóc con nhỏ Để duy trì vỏ bọc bình thường Anh buộc phải dùng nhiều thẻ tín dụng rút tiền xoay vòng trả nợ chéo cho nhau Sống trong nỗi ám ảnh, mỗi khi chuông điện thoại reo vì sợ ngân hàng đòi nợ và sợ vợ hỏi sao tháng này công ty vẫn chưa trả lương, nguyên nhân khiến những người lao động này không thể tìm được lối thoát nằm ở sự co hẹp nghiêm trọng của thị trường việc làm và sự cạnh tranh khốc liệt tại các doanh nghiệp, theo tiết lộ từ những người làm công tác tuyển dụng nhân sự, một vị trí nhân viên cơ bản với mức lương khởi điểm thấp. áp dụng chế độ làm việc tuần sáu ngày kèm yêu cầu phải luôn giữ liên lạc để xử lý công việc hai mươi bốn giờ vẫn nhận về hơn hai nghìn bản sơ yếu lý lịch trên hệ thống đáng nói hơn phần lớn hồ sơ này lại đến từ các cựu nhân viên giàu kinh nghiệm v ừa bị sa thải kh ỏi những tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp lớn ngay cả khi người lao động chấp nhận hạ thấp mọi tiêu chuẩn cá nhân cánh cửa việc làm vẫn đóng chặt đối với nhóm tuổi trên ba mươi lăm điển hình là trường hợp của một ứng viên nam ba mươi năm tuổi khi đi phỏng vấn đã chủ động đề nghị chấp nhận giảm một nửa mức lương trước đây và có thể đi làm ngay lập tức với điều kiện, duy nhất là công ty đóng bảo hiểm xã hội nhưng chủ doanh nghiệp vẫn do dự và từ chối vì chê anh đã lớn tuổi Phần 4. Hơn một tỷ lượt xem và dịch vụ trả tiền để đi làm giả Hiện tượng giả vờ đi làm đã vượt ra khỏi phạm vi những câu chuyện cá nhân nhỏ lẻ để trở thành một làn sóng xã hội quy mô lớn, được truyền thông quốc tế đặc biệt chú ý. Theo bài điều tra của hãng tin Reuters công bố ngày 20 tháng 10 năm 2026, các nội dung xoay quanh chủ đề này đã tạo nên sự đồng cảm sâu sắc trên khắp các nền tảng mạng xã hội tại Trung Quốc. Tính riêng trên nền tảng video ngắn Douyin, các chủ đề liên quan đến việc giả vờ đi làm đã thu hút hơn 610 triệu lượt xem. Trên mạng xã hội Weibo, các thẻ chủ đề tương tự đạt 320 triệu lượt đọc. Còn trên nền tảng Sao Hồng Xu, những bài viết ghi lại trải nghiệm đóng kịch đi làm mỗi ngày cũng vượt mốc 70 triệu lượt xem. Hàng loạt bài đăng trở thành cẩm nang hướng dẫn người thất nghiệp, cách tìm địa điểm tiêu thời gian vào ban ngày tại công viên, thư viện, trung tâm thương mại, cũng như kịch bản trả lời để ứng phó với sự tra hỏi của họ hàng Trong đó một bài nhật ký mang tên Ngày thất nghiệp thứ 30, một tháng giả vờ đi làm, ghi lại chi tiết hành trình, nộp hồ sơ xin việc tới hơn 80 lần, nhưng đều thất bại đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận Chính nhu cầu che giấu tình trạng thất nghiệp quá lớn này đã thúc đẩy sự ra đời của một ngành kinh doanh ngược đời, dịch vụ trả tiền để được đi làm. Từ cuối tháng 7 năm 2025, tại quận Tân Giang thuộc thành phố Hàng Châu, một không gian mang tên Công ty Trách nhiệm Hữu hạn giả vờ đi làm đã bất ngờ nổi tiếng trên mạng và nhanh chóng được nhân rộng sang nhiều đô thị khác của Trung Quốc. Công ty này có diện tích 400m2, được trang bị hàng chục bàn làm việc cá nhân, phòng họp, máy in cùng đầy đủ các thiết bị văn phòng Trên tường công ty thậm chí còn treo bảng nội quy nghiêm ngặt với các điều khoản như Không được đi muộn, không được ngủ gật ngáy to tại chỗ ngồi, không hút thuốc uống rượu hay nói tục, cấm yêu đương nơi công sở Thế nhưng toàn bộ hoạt động tại đây chỉ là một sân khấu dựng sẵn Những nhân viên đến ngồi làm việc không hề được nhận một đồng tiền lương nào, mà ngược lại phải tự móc túi trả 30 nhân dân tệ mỗi ngày tiền thuê chỗ ngồi cho chủ cơ sở để có bối cảnh chụp ảnh gửi về cho gia đình. Những trường hợp cụ thể được hãng tin Reuters phỏng vấn đã cho thấy sức ép tâm lý nặng nề từ gia đình đối với người trẻ Trung Quốc. Anh Lý Khả, 32 tuổi, từng làm việc tại một doanh nghiệp bất động sản nhà nước. Nhưng đã nghỉ việc hơn nửa năm trước khi khối lượng công việc quá tải mà không được ghi nhận Có lần anh suýt gửi nhầm bức ảnh chụp bữa trưa tự nấu ăn ở nhà vào nhóm trò chuyện của gia đình Và phải lập tức thu hồi vì sợ mẹ phát hiện rằng anh không đến công ty Mỗi dịp cha mẹ liên thăm, anh lại phải sách cặp ra công viên hoặc trung tâm thương mại đi dạo suốt ngày Bởi theo lời anh, sự lo lắng của cha mẹ thực chất không giải quyết được vấn đề của tôi Tương tự, cô Trương 36 tuổi, một cựu biên tập viên kỹ xảo hình ảnh vừa mất việc hồi tháng 8 do được cắt giảm nhân sự đột ngột, cũng bày tỏ sự kinh ngạc khi lần đầu bước vào thư viện ngày thường mà thấy không còn một chỗ trống. Trong khi đó, anh Tôn Sơn, 28 tuổi tại Trùng Khánh, đã giấu kín chuyện bị công ty mạng sa thải từ cuối năm ngoái, khi mẹ ruột và cha dượng chuyển từ quê lên Trùng Khánh sống cùng anh vào tháng 5 để tìm việc. Tôn Sơn buộc phải rời khỏi nhà trước 9 giờ sáng và chỉ dám về sau 6 giờ tối mỗi ngày, sống cầm cự bằng khoản trợ cấp thất nghiệp 1.864 nhân dân tệ, tương đương khoảng 280 đô la mỗi tháng. Trong nỗi lo âu thường trực, khi cha mẹ liên tục khuyên anh phải tích góp tiền bạc, phòng lúc kinh tế khó khăn. Phần 5, gần 50 triệu việc làm chính thức biến mất, đằng sau con số thống kê. Để hiểu rõ vì sao hàng chục triệu người lao động Trung Quốc phải rơi vào cảnh ngụy trang đi làm mỗi ngày, cần nhìn thẳng vào sự suy thoái cấu trúc của nền kinh tế Trung Quốc hiện nay. Ba động cơ tăng trưởng từng là niềm tự hào của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong nhiều thập niên qua, bao gồm thị trường bất động sản, các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng và tiêu dùng nội địa đều đang đồng loạt đi xuống, dữ liệu Kinh tế Quý III công bố vào ngày 19 tháng 10 năm 2026 cho thấy. Để sinh tồn trong cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt và tình trạng dư thừa công suất, các doanh nghiệp sản xuất tại Trung Quốc đã đồng loạt chọn cách hạ giá bán sản phẩm đi kèm với cắt giảm nhân sự quy mô lớn. Toàn bộ khối lượng công việc của những người bị sa thải sau đó được dồn thẳng lên vai những nhân viên còn trụ lại, tạo ra môi trường làm việc kiệt sức ở một bên và làn sóng thất nghiệp hàng loạt ở bên kia. Mặc dù các cơ quan thống kê của Chính phủ Trung Quốc luôn tìm cách làm đẹp con số tỷ lệ thất nghiệp trên giấy tờ. Nhưng chính những dữ liệu do các cơ quan trực thuộc công bố lại vô tình để lộ khoảng trống việc làm khổng lồ. Cụ thể, theo bản Báo cáo nghiên cứu việc làm nhóm lao động phổ thông Trung Quốc năm 2025 do Trung tâm nghiên cứu hình thái việc làm mới trực thuộc Bộ Nhân lực và An sinh Xã hội Đảng Cộng sản Trung Quốc phát hành. Quy mô dân số làm các công việc linh hoạt tại Trung Quốc trong năm 2025 đã lên tới 280 triệu người, tăng thêm 40 triệu người so với năm 2024 và dự kiến trong năm 2026 con số này sẽ phình to lên mức 320 triệu người. Trong khi đó, số liệu thống kê chính thức lại ghi nhận tổng dân số có việc làm trên toàn quốc năm 2025 chỉ đạt 725 triệu người, sụt giảm khoảng 9,35 triệu người so với mức 734 triệu người của năm 2024 khi đạt hai con số này cạnh nhau để thực hiện một phép tính đối chiếu cơ bản, giới phân tích kinh tế đã chỉ ra một sự thật đáng báo động. Tổng số người có việc làm giảm đi gần 10 triệu người Trong khi đó số người phải chuyển sang lao động tự do Thời vụ bấp bênh lại tăng thêm 40 triệu người Điều đó có nghĩa là nếu khấu trừ phần lao động linh hoạt tăng thêm này Chỉ tính riêng cho năm 2025 Nền kinh tế Trung Quốc đã chứng kiến Ít nhất gần 50 triệu vị trí việc làm chính thức Có hợp đồng ổn định Hoàn toàn biến mất khỏi thị trường Sự sụt giảm nghiêm trọng của nguồn thu từ việc làm chính thức cũng lý giải vì sao gần đây chính quyền các địa phương bắt đầu giáo diết, tìm cách truy thu phí bảo hiểm xã hội, tính theo đầu người, để bù đắp thâm hụt quỹ hưu trí, cách tận thu ngân sách ngay trong lúc người dân mất việc hàng loạt này, đúng như câu thành ngữ cổ, chạch khố nhi ngư, nghĩa là tát cạn đầm để bắt cá. Không chỉ vắt kiệt nguồn lực còn sót lại của các hộ gia đình Mà còn buộc các doanh nghiệp vừa và nhỏ Phải cắt giảm thêm nhân sự Để gánh nặng chi phí đóng bảo hiểm Phần sáu Lưới an sinh mỏng yếu Bẫy nợ bất động sản và đúc kết Nhiều nhà quan sát quốc tế đã so sánh làn sóng giả vờ đi làm tại Trung Quốc. Hiện nay, với hình ảnh của những nhân viên văn phòng tại Nhật Bản và Hàn Quốc từng mặc vest, sách cặp đi lang thang ở công viên để giấu gia đình trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á vào thập niên 1990, tuy nhiên khi phân tích sâu về cấu trúc kinh tế, xã hội, trợ lý giáo sư đồng nhất cách thuộc khoa xã hội học tại Đại học Buffalo, tiểu bang New York, Hoa Kỳ, chỉ ra rằng Tình cảnh của người thất nghiệp Trung Quốc hiện nay nguy ngập hơn rất nhiều. Nguyên nhân cốt lõi là bởi so với Nhật Bản và Hàn Quốc vào thập niên 1990, mạng lưới an sinh xã hội của Trung Quốc hiện nay mỏng yếu hơn rất nhiều, khoản trợ cấp thất nghiệp ít ỏi và thời gian chi trả ngắn ngủi khiến người mất việc tại Trung Quốc không có điểm tựa tài chính đủ dài để chuyển đổi nghề nghiệp, trợ lý giáo sư đồng nhất cách nhận định rằng. Đến một thời điểm nhất định, khi tiền tiết kiệm và hạn mức thẻ tín dụng cạn kiệt, người thất nghiệp tại Trung Quốc sẽ không thể tiếp tục duy trì lớp vỏ ngụy trang được nữa, mà buộc phải tìm mọi kênh có thể để huy động tiền sinh hoạt, bao gồm cả việc phải ngửa tay vay mượn cha mẹ và người thân. Sự bế tắc này càng trở nên trầm trọng hơn, khi thế hệ lao động hiện nay đang bị kẹt giữa hai gọng kìm, cơ hội tạo ra thu nhập mới bị triệt tiêu, trong khi nghĩa vụ trả nợ cũ vẫn giữ nguyên. Trên thị trường lao động, những người bước qua tuổi 35 gần như bị gạt ra khỏi hệ thống tuyển dụng chính thức, còn hàng chục triệu sinh viên mới tốt nghiệp đại học cũng không tìm được việc làm đúng chuyên ngành, đành dồn sang chạy xe công nghệ hoặc giao đồ ăn, khiến hai ngành nghề vốn được coi là bể chứa lao động này rơi vào cảnh bão hòa. Trong khi đó, phần lớn các gia đình đô thị Trung Quốc đều đang gánh trên vai các khoản vay mua nhà và mua xe trả góp hàng tháng. Điều nghiệt ngã nhất là ngay cả khi người thất nghiệp chấp nhận buông bỏ tất cả để bán tháo căn nhà đang ở nhằm trả nợ ngân hàng, thì do giá bất động sản tại Trung Quốc đã lao dốc sâu so với thời điểm mua vào, số tiền thu được từ việc bán nhà vẫn không đủ để tất toán khoản vay gốc. Kết quả là nhà đã mất nhưng chủ nhà vẫn phải tiếp tục gánh khoản nợ âm hàng trăm nghìn nhân dân tệ trước ngân hàng. Thưa quý vị, cảnh tượng hàng nghìn người xếp hàng trước cổng thư viện từ sáng sớm hay trả tiền thuê một chỗ ngồi văn phòng giả không còn đơn thuần là chuyện giữ thể diện của từng cá nhân, đó là hệ quả trực tiếp từ một mô hình kinh tế tăng trưởng dựa vào bong bóng bất động sản và nợ vay của Đảng Cộng sản Trung Quốc khi bước vào chu kỳ suy thoái nhưng lại thiếu vắng mạng lưới bảo hiểm an sinh thực chất cho người dân khi gần 50 triệu việc làm chính thức biến mất trong một năm. Và cánh cửa mưu sinh ở tuổi 35 bị đóng sập Chiếc cặp sách đi làm giả mỗi sáng Chính là tấm gương phản chiếu rõ nét nhất Cuộc khủng hoảng sinh tồn Đang âm thầm lan rộng trong hàng triệu gia đình Trung Quốc hiện nay Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi Kim Hoa xin kính chào và hẹn gặp lại