TRANH CÃI VỤ TRẺ EM HIẾN LẤY - GHÉP MÔ - BỘ PHẬN CƠ THỂ

Dự luật hiến tạng ra đời nói là để cứu thêm những người bệnh đang mòn mỏi khốn khó Nhưng vì sao khi đề xuất mở rộng lại vấp phải nhiều ý kiến với cảm giác bất an đến vậy Việc khảo sát học sinh đã dừng, Bộ Y tế cũng đã lên tiếng giải thích Tuy nhiên, những tranh luận vẫn chưa khép lại Nhiều câu hỏi được đặt ra, hay như vì sao quy trình đăng ký hiến lại dễ dàng đến vậy Chỉ cần căn cước của ai đó cũng có thể đăng ký thay, v.v Nhiều phụ huynh lo lắng Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ Như quý vị đã biết, tại cuộc họp báo để cung cấp thông tin lỡ những về dự thảo luật hiến lấy ghép mô bộ phận cơ thể người và video hấp dẫn hiến lấy xác sửa đổi vào chiều ngày 27 tháng 10 vừa qua, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã rơi nước mắt khi nhắc đến hoàn cảnh của bé Khế, bệnh nhi đang mòn mỏi chờ ghép tim. Còn chỉ 2 ngày trước đó, đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan lại đề nghị rút đề xuất mở rộng việc hiến mô tạng đối với người dưới 18 tuổi Đề nghị này cũng cùng quan điểm với nhiều ý kiến phụ huynh khác Vậy là một phía mong có thêm cơ hội cứu những người bệnh đang chờ ghép Phía bên kia thì lo rằng trẻ nhỏ có thể phải đối diện với những rủi ro nếu quy định chưa đủ chặt chẽ hoặc không được tuân thủ dựa trên tinh thần nhân đạo cứu người Vì sao cùng quan tâm đến sinh mạng của con người? hai cách nhìn lại khác nhau đến thế. Em bé được nhắc đến trong cuộc họp báo tên là Khế, con của một chiến sĩ đang làm nhiệm vụ ở trường xa. Theo bác sĩ tham dự, em mắc bệnh tim nặng đã nhiều lần ngất và đang rất cần tìm một trái tim phù hợp. Với gia đình ấy, có thêm một người hiến tạng tự nguyện, hợp pháp cũng có nghĩa là có thêm hy vọng để con được tiếp tục lớn lên. Thử nghĩ đến cảnh mỗi sáng thức dậy, cha mẹ phải tự hỏi con có thể chờ được thêm bao lâu nữa, chỉ cần hình dung thôi cũng đã thấy xót xa. Vì thế, mong muốn mở thêm cơ hội ghép tạng cho người bệnh, hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nếu nhìn sang phía những gia đình khác, con cái họ đang đi học, đang khỏe mạnh Bỗng một ngày, gia đình nghe nói có phiếu khảo sát học sinh về hiến tạng Tiếp đó là đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô bộ phận cơ thể trong một số trường hợp Không ít người giật mình tự hỏi rằng Nếu luật thay đổi, ai sẽ bảo vệ các con trước những quyết định mà trẻ chưa đủ sức hiểu Hoặc trước sự lợi dụng của những người có ý đồ xấu Việt Nam có 28 triệu trẻ em, theo dữ liệu của UNICEF, trong đó gồm có cả những em bé như bé khế. Ai cũng đều là sinh mệnh của tương lai, tất cả đều được cần bảo vệ. Cuộc tranh luận không khéo có thể sẽ đặt hai nhóm gia đình vào hai phía đối lập. Câu hỏi đặt ra ở đây là, làm thế nào để cứu được người bệnh nhưng không để bất kỳ người hiến nào, nhất là người chưa thành niên, bị ép buộc hoặc xâm phạm quyền đối với cơ thể? Khảo sát đã dừng lại nhưng câu hỏi vẫn còn đó. Quý vị thân mến, kết thúc một cuộc khảo sát không có nghĩa là những băn khoăn của phụ huynh cũng biến mất Bởi nếu dự luật được thông qua, quy định mới có thể áp dụng trong nhiều năm đối với chính những đứa trẻ hôm nay lớn lên Một số ý kiến cho rằng, mẫu phiếu khảo sát về dự luật sửa đổi có câu hỏi về việc hiến mô tạng sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn Hai lựa chọn đưa sẵn đều theo hướng cho phép, chỉ khác nhau ở điều kiện Nếu không đồng ý thì phải tự ghi vào mục khác Với một bé mới lên lớp 2 thì có thể hiểu giúp người bệnh là việc tốt Nhưng có lẽ quá khó để các em phân biệt được hiến tế bào gốc với hiến tim gan chết não với hôn mê Tất nhiên, cũng không nên đánh đồng rằng tham gia thực hiện khảo sát tức là đã đăng ký hiến tạng Một câu trả lời trong phiếu góp ý không tự biến thành giấy đồng ý để bệnh viện lấy mô tạng của học sinh Tuy nhiên, tinh thần của các đợt khảo sát thường là bước đầu trong việc luật hóa dài hạn Hiện tại, dự luật đang được Quốc hội xem xét chưa có hiệu lực. Đây chính là lúc cần hỏi rõ các tình huống khó. Không chỉ các phụ huynh lo lắng lên tiếng mà một số chuyên gia cũng không đồng tình Vào ngày 25 tháng 10 vừa qua, một ý kiến đáng chú ý đến từ đại biểu quốc hội Phạm Khánh Phong Lan Phó giáo sư tiến sĩ dược, hiện là Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM Người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế và dược phẩm Bà Phong Lan đề nghị rút đề xuất mở rộng đối tượng hiến mô tạng dưới 18 tuổi Lý do bà nêu không phải vì phủ nhận ý nghĩa cứu người của ghép tạng mà vì lo trẻ khó có đủ khả năng cân nhắc và dễ chịu sức ép trong gia đình. Lấy một ví dụ, thử hình dung gia đình có 2 con, một em cần ghép tế bào gốc, em còn lại có khả năng hiến phù hợp, cha mẹ mong cứu em đang có bệnh, nhưng bé kia khỏe mạnh, có đủ tự do để nói không hay không? em có thể gật đầu vì thương anh chị của mình hoặc là sợ cha mẹ buồn. Nhưng một chữ ký như vậy liệu có phản ánh nguyện vọng thực sự của bé? Bà cũng lưu ý phải có cách xác minh nguyện vọng cuối cùng khi một người từng muốn hiến rồi sau đó đổi ý. Một đại biểu khác, ông Nguyễn Danh Tú nêu một chi tiết cụ thể Khi người dưới 18 tuổi hủy đăng ký hiến, có nên bắt buộc phải được người đại diện đồng ý nữa không? Theo quan điểm ông trình bày, trẻ cần được quyền rút lại nguyện vọng của chính mình mà không bị người giám hộ ngăn cản Đây là điểm rất đáng xem xét Đến ngày 29 tháng 10, đại biểu Trịnh Xuân An tiếp tục đề nghị bổ sung đánh giá của Hội đồng Y khoa đối với những trường hợp liên quan người dưới 18 tuổi Ông nhìn nhận dự thảo đã có nhiều điều kiện bảo vệ nhưng vẫn cần một lớp kiểm tra độc lập để hạn chế nguy cơ bị lợi dụng Có người muốn giữ giới hạn hiện hành, người khác đề nghị thêm lớp kiểm soát Nhưng quyền của người hiến không thể chỉ là thủ tục hình thức Các nhà xây dựng chính sách cần lắng nghe từ cả hai phía Kỳ thực, nhiều bệnh nhi rất khó tìm được tạng phù hợp với kích thước cơ thể Một số nước đã cho phép hiến sau khi tử vong đối với người chưa thành niên trong những điều kiện nghiêm ngặt Nhưng kinh nghiệm nước khác không thể bê nguyên về Việt Nam Điều cần nói là cơ chế bảo vệ ở đây đã đủ khả thi chưa? Dự thảo cho phép điều gì và đâu là giới hạn? Quý vị thân mến, cần phân biệt hiến mô với hiến tạng, người còn sống với người đã qua đời. Theo phần trình bày của Bộ Y tế, dự thảo không cho phép lấy tim, gan, thận, phổi của người dưới 18 tuổi đang sống để ghép cho người khác. Việc hiến khi còn sống được đề xuất giới hạn ở mô có khả năng tái sinh, chẳng hạn tế bào gốc tạo máu, trong những trường hợp gia đình đặc biệt khi không có người hiến trưởng thành phù hợp và phải đáp ứng các điều kiện bảo vệ. Dự thảo từng đề xuất người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi có thể hiến mô tái sinh cho thành viên gia đình Với người dưới 15 tuổi, phạm vi hẹp hơn Sau những góp ý, Bộ Y tế cho biết đang tiếp tục cân nhắc thu hẹp một số trường hợp Vì đây là dự thảo còn chỉnh lý, chưa rõ phương án nào sẽ được đưa vào thành luật Còn hiến mô tạng sau khi qua đời là chuyện khác Các đề xuất đặt điều kiện về việc người hiến đã được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn đúng quy trình có nguyện vọng hiến và có sự đồng ý hợp lệ của người đại diện theo quy định dự kiến Bộ Y tế cũng nêu các rào chắn Cấm mua bán ép buộc lấy trộm tạng Cấm lợi dụng quan hệ giám hộ hoặc nuôi con nuôi Tổ chức hội đồng xác định tử vong độc lập và điều phối nguồn tạng qua hệ thống quốc gia Như vậy là dự thảo đã đưa ra những rào chắn cần thiết Nhưng điều nhiều người lo lắng Rằng chúng sẽ được thực hiện như thế nào Nhất là khi người ta phải đối diện với sinh tử đời người Chẳng hạn một bệnh nhân hôn mê sâu Tiên lượng rất xấu Không đồng nghĩa là đã chết não Chết não đòi hỏi đánh giá nghiêm ngặt Theo tiêu chuẩn y khoa Việc xác định chết tuần hoàn cũng có quy trình riêng Bác sĩ sẽ không vì thấy người bệnh bất động Hay tim ngừng đập Mà suy ra đã đủ điều kiện lấy tạng Như vậy, trong trường hợp này, y đức của bác sĩ, trình độ chuyên môn và sự công tâm đối với bệnh nhân ở cả hai phía cho và nhận đều được lưu tâm hàng đầu. Phía cơ quan thẩm tra quốc hội đề nghị không lấy mô bộ phận cơ thể từ người chưa thành niên tử vong bất thường hoặc không rõ nguyên nhân hoặc có dấu hiệu bạo lực xâm hại. Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, tiến sĩ Angela Brass tại cuộc họp báo vào ngày 27 tháng 10 cũng nhấn mạnh sự tự nguyện thực chất, quyền từ chối hay rút lại đồng ý, thông tin phù hợp với độ tuổi và việc tư vấn đánh giá độc lập. WHO ủng hộ cơ hội ghép tạng trên cơ sở đạo đức, đồng thời coi bảo vệ người hiến là yêu cầu trước hết. Thế nhưng, vì sao người dân vẫn lo dù đã được giải thích? Vâng thưa quý vị, có người cho rằng phụ huynh lo lắng chỉ vì đọc phải những bài đăng gây hoang mang. Điều đó có thể đúng với một số tin đồn, nhưng nếu xem toàn bộ sự việc chỉ là hiểu lầm thì lại quá đơn giản. Có thể nhiều người còn nhớ vụ án kit xét nghiệm Việt Á, vụ việc xảy ra ngay giữa đại dịch Covid-19 khi rất nhiều gia đình nín thở, chờ kết quả xét nghiệm, lo người thân trở nặng, còn các cơ sở y tế cần sinh phẩm để ứng phó với dịch bệnh. Trong hoàn cảnh chí sinh mạng ấy, những sai phạm Việt Á đã xảy ra Theo Bộ Công an, đến tháng 2 năm 2023 đã khởi tố 104 bị can trong các vụ án liên quan Riêng phiên tòa lớn tại Hà Nội vào tháng 1 năm 2024 xét xử 38 bị cáo Vì thế, khi một dự luật chạm tới quyền đối với cơ thể và sinh mạng con người được đưa ra, nhiều người vẫn lo lắng về tính minh bạch của quy trình thực thi, sự độc lập trong giám sát và trách nhiệm giải trình. Tâm lý thông thường khi các gia đình đưa con đến bệnh viện, mọi người có nhu cầu hiểu rõ về quyền của mình và có nơi để yêu cầu đánh giá lại khi chưa thấy yên tâm. Trường hợp cha mẹ có lợi ích xung đột với nguyện vọng của trẻ, ai sẽ lắng nghe và có thể can thiệp? Nếu một người rút lại đăng ký, hệ thống cập nhật sẽ ra sao? Vâng thưa quý vị, rất nhiều tình huống có thể đặt ra và điều này hoàn toàn có thể hiểu được Bởi lẽ đã có những bài học lạm dụng, cưỡng đoạt, cảnh báo từ suốt những năm qua Bài học thế giới khi sự đồng ý không còn tự nguyện Nhìn vào các vụ lừa đảo việc làm xuyên biên giới, người ta thường thấy điều này Khá nhiều nạn nhân tin tưởng và tự nguyện tham gia Nhưng một khi nhập cuộc, giấy tờ của họ bị giữ Bắt đầu những chuỗi ngày khống chế và ép làm việc Tự nguyện đi làm không có nghĩa là đồng ý bị giam giữ Một lời đồng ý dưới sức ép cũng không còn là sự tự nguyện nữa Còn trong lĩnh vực hiến ghép tạng, những cáo buộc nghiêm trọng ở Trung Quốc Đã khiến cho thế giới nhiều năm qua phải đặt câu hỏi Thậm chí là có vẻ bất lực làm ngơ về chính điều đó China Tribunal, một hội đồng điều tra độc lập tại London năm 2019 kết luận hoạt động cưỡng bức lấy nội tạng đã diễn ra trong nhiều năm và nhận định người thực hành tu luyện pháp luân công là một nguồn tạng bị khai thác quan trọng. Cần chú ý thêm rằng đây là kết luận của hội đồng độc lập, không phải là phán quyết hình sự của một tòa án một quốc gia. Năm 2021, các chuyên gia nhân quyền Liên Hợp Quốc bày tỏ lo ngại về những cáo buộc lấy tạng từ một số nhóm bị giam giữ vì tín ngưỡng hoặc sắc tộc. đồng thời kêu gọi được giám sát độc lập. Tất nhiên là chính quyền Trung Quốc đã phủ nhận những cáo buộc này. Đáng chú ý, một nghiên cứu đăng trên American Journal of Transplantation năm 2022 đã rà soát 2.838 bài báo ghép tạng bằng tiếng Trung. Phát hiện 71 bài có mô tả cho thấy không thể xác định chết não hợp lệ trước khi lấy tạng. Các tác giả kết luận, trong các trường hợp được mô tả, hành vi lấy tim là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của người hiến. Đây được xem là phát hiện nghiên cứu rất nghiêm trọng về nguyên tắc không lấy tạng theo cách gây ra cái chết của người hiến. Theo trang Minh Huệ Net, suốt từ năm 1999 đến nay, vẫn liên tục có rất nhiều học viên Pháp Luân Công tại Trung Quốc bị chính quyền bắt cóc, cưỡng chế lấy máu xét nghiệm. Bề mặt là để kiểm tra sức khỏe của những người học Pháp Luân Công này, nhưng kỳ thực là để xây dựng kho nội tạng sống, phục vụ cho ngành du lịch ghép tạng tỷ đô. Một mặt họ bị tra tấn đánh đập, nội tạng của họ bị soi xét Các học viên Pháp Luân Công trốn thoát khỏi Trung Quốc đã tổ chức thỉnh nguyện ôn hòa từ hàng chục năm nay kêu gọi sự trợ giúp của thế giới để ngăn chặn cuộc thảm sát thầm lặng này Tuy nhiên, trước áp lực chính trị từ Bắc Kinh và cơ hội kiếm tiền với Trung Quốc rất nhiều người đã không thể nghe thấy sự thực Sẽ vô lý khi lấy những cáo buộc và nghiên cứu tại Trung Quốc để suy ra những dự thảo luật ở Việt Nam Nhưng hệ thống không được giám sát chặt chẽ, sai phạm có nhiều nguy cơ xảy ra Nếu như quyền tự quyết của người hiến, tiêu chuẩn xác định tử vong và giám sát độc lập bị buông lỏng Công nghệ cứu người có thể bị lạm dụng Cứu người trước hết là tìm cách bảo vệ con người Khi Bộ trưởng Y tế rơi nước mắt trong cuộc họp báo, có lẽ tâm thái của nhiều người cũng lắng xuống, tất cả đều muốn bảo vệ con em mình. Mỗi năm không rõ có bao nhiêu ca bệnh nhi chờ được ghép tạng, nhưng có lẽ là rất nhỏ so với con số trẻ em tử vong vì các lý do khác nhau, thậm chí là bị khai tử trước khi ra đời. Nói rộng hơn về việc chăm sóc và bảo vệ sự sống, có một số liệu cũng rất đáng suy ngẫm. Theo số liệu của Bộ Y tế được Cổng Thông tin Chính phủ dẫn vào năm 2023, Việt Nam ghi nhận khoảng 200-250.000 ca phá thai mỗi năm trong những năm trước đó, chưa thu thập đầy đủ từ các cơ sở y tế tư nhân. Sẽ không phù hợp để nói rằng sinh mệnh của một người nào đó quan trọng hơn người khác, nhưng rõ ràng số sinh mệnh bị hủy đi hàng năm đang là rất lớn. Và cũng nên cần được quan tâm để cứu vãn phần nào Giống như Dự Thảo mới đây đang hướng đến những bệnh nhi Trở lại với em bé đang chờ ghép tim ở đầu chương trình Không ai muốn cánh cửa sống của em phải khép lại vì thiếu một nguồn hiến phù hợp Nhưng các cha mẹ đều muốn quyền sống, sự an toàn và ý chí của con mình được bảo vệ một cách toàn vẹn nhất Người xưa có câu, kỳ sở bất dục, vật thi ư nhân Điều mình không muốn đừng áp đặt lên người khác Một nền y học tiến bộ cần kỹ thuật giỏi và những nghĩa cử hiến tặng tự nguyện Nhưng còn cần luật pháp đủ chặt chẽ để không một ai bị biến thành phương tiện cho lợi ích của người khác Và nếu có một điều cần giữ lại sau cuộc tranh luận này Thì đó có lẽ là hãy trân quý cơ thể của mình, tôn trọng sự sống của người khác Và đừng để lòng tham khiến cho chúng ta quên mất phẩm giá con người cứu người là một nghĩa cử cao đẹp, nhưng cứu người trước hết phải bắt đầu từ việc bảo vệ con người. Và có một điều quan trọng, thời điểm dự thảo luật đang được Quốc hội xem xét, chưa phải là quy định đã được thông qua. Nếu chúng ta có ý kiến đồng tình, băn khoăn hay đề nghị sửa đổi, quý vị hoàn toàn có thể góp ý cho Quốc hội. Cách thuận tiện là vào trang dự thảo online của Quốc hội, tìm dự thảo luật hiến, lấy ghép mô bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác sửa đổi, đọc nội dung và chọn mục, gửi ý kiến nếu hệ thống còn tiếp nhận. Quý vị cũng có thể gửi qua mục góp ý trên cổng thông tin điện từ Quốc hội, liên hệ đoàn đại biểu Quốc hội tại địa phương hoặc gửi ý kiến bằng văn bản đến cơ quan tiếp nhận được công bố. Quý vị thân mến, cứu người trước hết phải bắt đầu từ việc bảo vệ con người và có câu lương y như từ mẫu Hy vọng rằng tất cả chúng ta đều được sống và làm việc với sự an tâm và nuôi dạy con khôn lớn thành người trưởng thành khỏe mạnh, có ích cho xã hội Chương trình hôm nay cũng xin được khép lại tại đây Quý vị có suy nghĩ như thế nào về vấn đề này? Hãy để lại bình luận bên dưới video quý vị nhé Còn bây giờ, Quý Ngọc xin được kính chào và hẹn gặp lại