Hơn nửa triệu người đã tìm đến Busan, Hàn Quốc để tận mắt chứng kiến một con cá mập dài 3,5 mét mắc kẹt trong kênh đào nhân tạo, biến sự cố bất thường thành hiện tượng thu hút công chúng. Con vật thậm chí được chính quyền đặt biệt danh là “đại sứ quảng bá danh dự”. Từ câu chuyện này, video mở rộng phân tích những lần sinh vật biển sâu xuất hiện gần bờ, cá mập miệng rộng cực hiếm dạt vào Peru và bí ẩn về loài cá mập có tuổi thọ hàng thế kỷ. Vì sao những hiện tượng này ngày càng được chú ý?
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Một con cá mập đồng bị mắc kẹt tại Cảng Bắc, Busan (Hàn Quốc) đã thu hút hơn 600.000 lượt khách tham quan, trở thành hiện tượng truyền thông. Tuy nhiên, sự việc này cùng với các hiện tượng cá mập dạt bờ tại Peru và tuổi thọ kỷ lục của cá mập Greenland là những dấu hiệu cảnh báo về sự biến đổi sinh thái đại dương và sự mất cân bằng môi trường biển toàn cầu.
Hôm nay, chúng ta bắt đầu với một con số thống kê hiện trường kỷ lục 607.000.
Đây không phải là lượng vé bán ra của một buổi hòa nhạc tầm cỡ quốc tế,
mà là số lượt người đã đổ về một công viên vét biển tại khu vực Cảng Bắc thuộc thành phố Bùi Sản.
Hàn Quốc chỉ trong vòng vòn vẹn 10 ngày cuối tháng 9.
Mục đích duy nhất của hơn nửa triệu con người này là tận mắt quan sát một cá thể cá mập dài 3,5m
đang mắc kẹt trong một con kênh đảo hẹp.
Sức công nhiệt của công chúng lớn đến mức trong 4 ngày của kỷ nghỉ lễ chuột xe ốc vừa qua.
Một con cá mập hoang dã đi lạc đang đối diện với rủi ro suy kiệt sức khỏe khi không gian trật hẹp.
Lại bất ngờ được chính quyền thành phố Bùi Sản pinh danh nàm đại sứ quảng bá danh dự với danh hiệu Sark Luân Sơn,
thuật ngưỡi ghép giữa Sark, cá mập và Influencer, người có sức ảnh hưởng.
Tuy nhiên, câu chuyện về con cá mập ở Bùi Sản không đơn thuần
chỉ là một sự kiện giải trí hay hiện tượng mạng mang tính nhất thời.
Đặt dữ kiện này lên bản đồ sinh thái toàn cầu,
chúng ta đang chứng kiến một chuỗi các sự kiện hàng hải bất thường liên quan đến các loài sinh vật săn mồi và sinh vật biển sâu.
Từ việc hàng loạt cá mập lớn liên tục áp sát vùng biển Đông Bắc Á
cho đến sự xuất hiện của loài cá mập miệng rộng cực hiếm tại bờ biển Peru,
hay những cuộc tranh luận khoa học mới nhất về loài cá mập sống thọ tới 400 năm ở Bắc Băng Dương.
Sự việc bắt đầu vào ngày 18 tháng 9,
khi một cá thể cá mập được người dân phát hiện mắc kè trong tuyến đường thủy nhân tạo tại Cảng Bắc, Bùi Sản.
Các chuyên gia sinh học Hải Dương Nhanh Chóng xác định đây là cá mập đồng, tên khoa học là Bronwaller shark,
con vật lập tức được cộng đồng đặt biệt danh là Bùi Căng Y.
Theo nhận định từ Viện Khoa học Thủy Sản Quốc gia Hàn Quốc,
cá thể này đã bơi theo con mồi từ ngoài khơi vào sâu trong canh đảo và mất phương hướng, không thể tìm được đường ra.
Ngay trong ngày phát hiện, lực lượng tuần duyên Bùi Sản đã triển khai chiến dịch su đuổi con vật về biển.
Tuy nhiên, chỉ 6 giờ sau, hoạt động này phải đinh chỉ khẩn cấp.
Các nhà khoa học cảnh báo hệ thống canh đảo quá hẹp,
việc sử dụng vũ lực ép buộc có thể gây tổn thương vật lý nghiêm trọng cho con cá mập, hoặc kích động nó trở nên hung dữ.
Bước sang ngày 29 tháng 9, lực lượng chức năng áp dụng một chiến thuật kỹ thuật số cao hơn.
Họ điều động các tàu tuần duyên sử dụng voi dòng, phun tìa nước áp lực mạnh từ phía sau
nhằm tạo luôn thủy động lực học, đẩy con cá mập hướng về phía cửa canh.
Phương pháp này từng được áp dụng thành công trong vụ giải cứu cá mập trắng lớn tại vùng nước nông bang Massachusetts, Mỹ vào năm 2004.
Đáng tiếc, tại Busan, Bukhang-i đã phản ứng bằng cách lách qua khoảng trống giữa các thân tàu và bơi ngược trở lại khu vực mắc kẹt.
Tính đến thời điểm hiện tại, không gian chật hẹp đang hạn chế nghiêm trọng khả năng kiếm ăn của con vật
và sự suy kiệt sinh học là điều được báo trước nếu nó tiếp tục kẹt lại.
Điều đáng nói, sự xuất hiện của Bukhang-i không phải là cá biệt.
Dữ liệu cứng từ Viện Khoa học Thủy sản Quốc gia Hàn Quốc ghi nhận,
chỉ trong nửa đầu năm nay, đã có 46 cá thể cá mập lớn được phát hiện ngoài khơi bờ biển phía đông nước này,
con số này cao gấp gần 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhìn rộng ra bình diện quốc tế, các cơ quan hàng hài đang phải xử lý hàng loạt hồ sơ mắc cạn bất thường của các loài cá mập hiếm.
Tại Peru, khu vực Nam Mỹ, giới khoa học đang đặt tình trạng báo động sau khi hai cá thể cá mập miệng rộng khổng lồ
Xin cung cấp thêm thông tin cho quý vị, cá mập miệng rộng, tên khoa học Megachasma plagios, là một trong những sinh vật bí ẩn nhất hành tinh.
Chúng sống ở độ sâu từ 150 đến hơn 1.000 mét và trong toàn bộ lịch sử nhân loại, số lần ghi nhận loài này xuất hiện chưa đến 300 lần.
Cá thể thứ nhất dài 4 mét, nặng gần 1 tấn dạt vào bờ biển Negritos và bị người dân địa phương sẻ thịt trước khi cơ quan chức năng kịp can thiệp.
Cá thể thứ hai dài 4,3 mét dạt vào khu vực biểu ra trong tình trạng phân hủy nặng.
Việc một loài sinh vật hiếm khi rời khỏi vùng biển sâu lại liên tiếp bỏ mạng trên bãi biển là một biến số dữ liệu mà các nhà hài dân học chưa từng đối mặt.
Song song với các sự cố mắc cạn, hồ sơ sinh học của các loài cá mập nước lạnh cũng đang thu hút sự chú ý đặc biệt.
Giới khoa học đang tiếp tục giải mã các dữ liệu đồng vị carbon-14 trên thủy tinh thể của loài cá mập Greeland ở Bắc Băng Dương.
Báo cáo từ công trình nghiên cứu trên tạp chí Science xác nhận loài động vật có xương sống này sở hữu tuổi thọ từ 272 năm đến mức kỷ lục 512 năm tuổi.
Những cá thể cá mập Greeland đang bơi dưới lớp băng giá hiện nay hoàn toàn có thể đã tồn tại từ thế kỷ 17.
Vì sao hàng loạt các loài cá mập, từ sát thủ săn mồi vùng nước ấm đến những sinh vật lọc thức ăn dưới đáy sâu,
lại đang thay đổi quỹ đạo di chuyển và va chạm trực diện với không gian sống của con người?
Thứ nhất, phân tích từ lăng kính biến đổi sinh thái đại dương.
Sự gia tăng đột biến gấp 4 lần số lượng cá mập ngoài khơi Hàn Quốc cung cấp một bằng chứng không thể chối cãi, bản độ nhiệt của đại dương đang dịch chuyển.
Các nguồn tin trinh thống từ Viện Nghiên cứu Hải Dương xác nhận nhiệt độ nước biển ven bờ Đông Bắc Á đang ấm lên rõ rệt.
Quá trình này kéo theo sự di cư của các đàn cá nhỏ, nguồn thức ăn chính của cá mập.
Về bản chất sinh học, cá mập đông ở Busan hay các loài cá mập khác không chủ động tìm đến không gian đô thị của con người.
Chúng chỉ đang đi theo mắt xích chuỗi thức ăn của mình.
Khi đường danh giới nhiệt độ bị phá vỡ, đường danh giới giữa lãnh địa hoang dã và hạ tầng nhân tạo cũng lập tức bị xóa nhòa.
Chúng ta cũng cần bình luận về nghịch lý trong cách xã hội loay ngơi ứng xử với các sinh vật hoang dã khi có sự cố giao cắt không gian.
Vụ việc tại Busan là một ví dụ điển hình về sự lúng tống trong quản lý khủng hoảng sinh thái.
Khi lực lượng bảo vệ bờ biển thất bại trong việc áp dụng các biện pháp cơ học để giải cứu, một phản ứng tâm lý đám đông lập tức hình thành.
Thay vì nhìn nhận đây là một cá thể đang thoi thóp trong một môi trường phi tự nhiên, hơn nửa triệu người đã biến hiện trường thành một điểm du lịch.
Và chính quyền phong cho con vật một dạng hiệu mang tính thương mại truyền thông, Saab Lunsa, đặt lên bàn cân so sánh với sự việc tại Peru.
Khi người dân sẻ thịt một mẫu vật sinh học quý hiếm cấp toàn câu chỉ vì thiếu hiểu biết, chúng ta thấy một mẫu số trùng.
Các cơ sở hạ tầng ven biển và hệ thống quản trị địa phương trên thế giới hiện nay chưa có quy trình chuẩn xác để xử lý các cuộc đổ bộ của sinh vật biển quy mô lớn.
Con người hoặc là biến trúng thành vật tiêu thụ hoặc biến trúng thành công cụ giải trí.
Trong cả hai kịch bản, các rủi ro về an toàn dịch tễ học và bảo tồn sinh học đều bị đặt xuống thư yếu.
Thứ ba, sự xuất hiện của các loài như cá mập miệng rộng ở Peru hay sự tồn tại bên bì của cá mập Greenland 400 tuổi mang đến một hệ quả nhận thức quan trọng.
Đại dương sâu thẳm chiếm phần lớn thể tích sinh quyển trên trái đất, nhưng dữ liệu chúng ta nắm được về nó còn ít hơn bề mặt mặt trăng.
Việc hai cá thể cá mập miệng rộng liên tiếp giặt bờ tại cùng một quốc gia Nam Mỹ không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên.
Giới quan sát nhận định, đây có thể là hệ quả của các biến động địa chấn dưới đáy biển.
Sự thay đổi dòng hải lưu ngầm hoặc ô nhiễm môi trường biển sâu đã đẩy các sinh vật này vượt qua ngưỡng chịu đựng, buộc chúng phải trôi lên các tầng nước nông và nhận kết cục tử vong.
Những cây xác giặt bờ chính là những thiết bị đo lường sinh học chân thực nhất, cảnh báo về sự mất cân bằng đáng âm thầm diễn ra ở những nơi thiết bị của con người chưa thể chạm tới.
Từ kinh đao trật hẹp ở Busan, nơi hơn nửa triệu người đang vây quanh một cá thể cá mập đồng, cho đến bờ biển Peru và vùng băng giá Bắc Băng Dương, sự hiện diện bất thường của các loài cá mập là một chỉ báo rõ ràng.
Đại dương đang vận động theo những cách thức cực đoan hơn, và sự giao thoa giữa môi trường sống của động vật săn mồi biển sâu với không gian hạ tầng của con người sẽ tiếp tục gia tăng với tần suất dày đặc hơn trong thập kỷ tới.
Theo góc nhìn của quý vị, chính quyền nên ưu tiên các biện pháp cưỡng chế để đưa cá mập trở lại, đại dương, hay tiếp tục theo dõi để bảo đảm an toàn trước khi hành động. Hãy để lại quan điểm của quý vị dưới phần bình luận.
Chúng tôi sẽ liên tục cập nhật các dữ liệu mới nhất về các biến động môi trường và thời sự quốc tế.
Quý vị đừng quên nhấn nút đăng ký kênh, subscribe và bật tháp chuông thông báo để đồng hành cùng chúng tôi trong các video phân tích truyền sâu tiếp theo. Xin kính chào và hẹn gặp lại!