TÓM TẮT CUỘC ĐỜI TƯ MÃ Ý - TAM QUỐC DIỄN NGHĨA

Cổ Phong 古風
72 người theo dõi
Tư Mã Ý (Trọng Đạt) – kẻ nổi tiếng với sự nhẫn nại vô cùng tận trong lịch sử Tam Quốc. Từ một văn quan giả bệnh trúng phong để né tránh Tào Tháo, làm thế nào ông có thể chịu đựng qua 4 đời vua nhà Tào Ngụy, đánh bại Gia Cát Lượng trên chiến trường Tây Bắc, và vung đòn chí mạng ở tuổi 70 để cướp trọn cơ nghiệp nhà Tào Ngụy?
#lichsu #lichsu #lichsutrunghoa #lịchsửtrungquốc #tamquocdiennghia
Xin chào quý khán giả của Say xử.
Hôm nay chúng ta sẽ cùng quay ngược thời gian trở về thời kỳ Tam Quốc,
một giai đoạn bão táp đầy ấp những anh hùng, mưu sĩ và những cuộc tranh giành quyền lực tàn khốc.
Trong nguồn số những tên tuổi lấy lừng như Tào Tháo, Lưu Bị và Các Lượng,
có một nhân vật không sở hữu vẻ hào hoa lãng mạn của một chiến thần,
cũng chẳng mang danh tiếng thần cơ dịu toán ngay từ đầu,
nhưng lại là người cuối cùng thâu tóm toàn bộ thiên hạ.
Từ một công tử xuất thân gia đình danh gia vòng tộc, giả bệnh né tránh sự chèn ép của Tào Tháo,
Tư Mã Ý đã từng bước nhẫn nại, phục tùng qua bốn đời vua nhà Tào,
để rồi ở tuổi thức thập cổ Lai Hy,
ông tung ra một đòn trí mạng thay đổi hoàn toàn cục diện lịch sử Trung Hoa.
Tư Mã Ý, Tử Trọng Đạt, sinh năm 179 tại quận Hà Nội, này thuộc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc.
Ông xuất thân trong một gia đình thế tộc nhiều đời làm quang lớn.
Cha ông là Tư Mã Phòng, từng giữ chức Kinh Trắc Doãn dưới thời Đông Hán,
sinh được 8 người con trai, đều nổi tiếng tài giỏi, lịch sử gọi là Tư Mã Bác Đạt.
Trong đó, Tư Mã Ý là người nổi bật hơn cả.
Từ khi còn trẻ, Tư Mã Ý đã tỏ ra là người trầm tỉnh, thông minh,
đọc rộng hiểu sâu và rất am tường bình pháp.
Năm 201, khi Tư Mã Ý mới 22 tuổi,
quận Hà Nội cử ông làm kế lại.
Cùng thời điểm này, Tào Tháo đang giữ chức tư không của nhà Hán,
nghe tiếng tài năng của Tư Mã Ý nên đã sai người đến chiêu mạo ông vào phủ làm quang.
Nhận thấy nhà Hán đang vương thế suy tàn, Tào Tháo nắm trọn quyền hành,
nhưng cục diện thiên hạ vẫn còn hỗn loạn,
Tư Mã Ý chưa muốn dấn thân vào chốn quan trường đầy sóng gió.
Ông giả bệnh trúng phong, nằm liệt dường không thể vận động để từ chối lời mời.
Tào Tháo không tin, mực sai mực thám đến nhà theo dõi vào ban đêm để kiểm tra thực hư.
Mực thám cầm đào tiến đến bên giường giả vợ đâm,
Tư Mã Ý vẫn nằm yên không nhúc nhích, mắt không chớp, sắc mặt không đổi.
Mực thám trở về báo lại đúng như vậy, Tào Tháo mới tạm thời tin và bỏ qua.
Đến năm 208, sau khi đánh bại viên thiệu và thâu tớm miền Bắc, Tào Tháo lên làm thừa tướng.
Tào Tháo nhớ lại người trẻ tuổi năm xưa và tiếp tục sai người đến triệu Tư Mã Ý ra làm văn học viện.
Lần này, Tào Tháo dặn dò sứ giả rất nghiêm khắc.
Nếu hắn lại lấy cớ bệnh tật không chịu ra, hãy bắt giam hắn lại.
Biết không thể tiếp tục giả bệnh được nữa, Tư Mã Ý đành phải tiếp nhận thánh trĩ,
chính thức bước chừng vào con đường binh nghiệp và chính trị dưới trướng Tào Tháo.
Khi vào phủ thừa tướng, Tư Mã Ý ban đầu giữ các chức vụ nhỏ, phụ trách thư tịch và cố vấn.
Trong thời gian này, ông kết giao thân thiết với Tào Phi, con trưởng của Tào Tháo.
Nhận thấy Tào Phi là người có khả năng nối nghiệp, Tư Mã Ý hết lòng phò trợ Tào Phi
trong cuộc đua giành vị trí thế tử với người em trai là Tào Thực.
Tư Mã Ý thường xuyên đưa ra những kế sách chính trị sâu sắc,
giúp Tào Phi từng bước chiếm được lòng tin tuyệt đối của Tào Tháo.
Năm 209, Tào Tháo nhận thấy Tư Mã Ý là người có tướng mạo bất thường.
Lịch sử ghi nhận Tư Mã Ý có làng cú tướng, tức là khi quay đầu lại phía sau
thì thân thể vẫn giữ nguyên, chỉ có cổ quay lại giống như loài sói, đồng thời ánh mắt rất sắc bén.
Tào Tháo muốn thử Tư Mã Ý nên một hôm cố tình gọi ông đi phía trước
rồi đục ngộp gọi to tên ông từ phía sau.
Tư Mã Ý quay đầu lại, đúng như lời đồn.
Tào Tháo quan sát kỹ rồi nói với Tào Phi,
Tư Mã Ý không phải kể chịu làm thân hạ cho người khác, về sao nhất định sẽ can thiệp vào việc nhà ta.
Tuy nhiên, do Tào Phi hết lời che chở và bản thân Tư Mã Ý luôn siêng năng làm việc,
cẩn trọng trong từng hành động, không hề lộ ra sơ hở hay tham vọng, Tào Tháo tạm thời ngưng nghi ngờ.
Năm 215, Tào Tháo dẫn quân đánh chiếm Hán Trung, đánh bại Trương Lỗ.
Tư Mã Ý đi theo làm cố vấn quân sự, nhận thấy Lưu Bị vừa mới chiếm được Ích Châu,
lòng dân chưa yên, Tư Mã Ý lập tức dân kế lên Tào Tháo.
Lưu Bị dùng gian mưu chiếm Ích Châu, lòng người thuộc chưa phục,
nay lại nghe tin Hán Trung thất thủ, chắc chắn đang rúng động.
Thừa tướng nên thừa thắng đánh xuống Ích Châu, nhất định sẽ đập tan Lưu Bị.
Nếu bỏ lỡ cơ hội này, để gia các lượng củng cố chính sự,
Lưu Bị làm chủ lòng dân, sau này muốn đánh sẽ rất khó.
Tào Tháo lắc đầu thở dài.
Con người ta thường không biết đủ, đã có lũng tay rồi lại muốn có thục sao?
Tào Tháo quyết định rút quân về Bắc, bỏ qua cơ hội tiêu diệt Lưu Bị khi còn sơ khai.
Năm 219, Quang Vũ từ Kinh Châu cất quân bắt phạt vây hảm Phàng Thành và Tương Dương.
Quang Vũ dùng nước lũ dân cao đánh tan bảy đạo quân của Vua Cấm,
Tào Tháo ở Hứa Sương nghe tình hoảng sợ, nhận thấy Hứa Sương quá gần chiến trường,
nên hội bàn với các Quang muốn dậy đô về phía Bắc Hoàng Hà để tránh mũi nhọn của Quang Vũ.
Tư Mã Ý lập tức bước ra can ngăn.
Vua Cấm thua trận là do thiên tai nước lũ, không phải do sơ suất trong chiến đấu,
không làm hại đến đại cục quốc gia.
Nay dậy đô là tỏ ra sợ hãi cho địch thấy, lòng dân sẽ hoảng loạn.
Tôn Quyền và Lưu Bị bên ngoài tuy liên minh, nhưng bên trong vốn nghi kị lắm nhau.
Quang Vũ đắc trí, Tôn Quyền chắc chắn không vui.
Thừa tướng nên xài suối giả sang hứa trì đất Kinh Châu cho Tôn Quyền,
dục Tôn Quyền tập kích sau lưng Quang Vũ.
Mỗi nguy Phàng Thành tự khắc sẽ giải tỏa.
Tào Tháo nghe theo lời khuyên này, lập tức cử suối giả sang Đồng Ngô.
Tôn Quyền quả nhiên xài lã mông đánh lén Kinh Châu, bắt sống và giết chết Quang Vũ.
Trận Phàng Thành được giải tỏa đúng như dự đoán của Tư Mã Ý,
giúp nhà Tào Nguy vượt qua khủng hoảng lớn nhất thời bấy giờ.
Đầu năm 220, Tào Tháo qua đời tại Lạc Dương.
Trong lúc triều đình chấn động, Tư Mã Ý cùng các đại thần nhanh chóng
đứng ra quản lý cuộc chuyển giao quyền lực,
giúp Tào Phi kế vị chức thư tướng và Nguy Vương một cách thuận lợi,
dập tắt các mầm mống nổi loạn của các hoàng tử khác.
Tháng 10 năm 220, Tào Phi ép háng hiến đế Nhường Ngôi
lập ra nhà Tào Nguy xưng là Nguy Văn Đế.
Tư Mã Ý được phong làm Hà Tấn Đình Hầu, giữ chức Thượng Thư.
Sau đó thăng làm độc chi Thượng Thư,
phụ trách công việc tài chính và lương thực cho cả nước.
Năm 224, Tào Phi dẫn đại quân đánh Đồng Ngô
giao toàn bộ việc quản lý kinh đô Lạc Dương và hậu phương cho Tư Mã Ý.
Tào Phi nối với Tư Mã Ý trước khi lên đường.
Trẩm ở phương Nam, Khanh quản lý phương Bắc.
Trẩm ở phương Bắc, Khanh quản lý phương Nam.
Phía sau đã có Khanh, Trẩm không còn điều gì phải lo lắng nữa.
Năm 226, Tào Phi bệnh nặng sắp qua đời khi mới 40 tuổi.
Trên dựng bệnh, Tào Phi gọi Tư Mã Ý, Tào Chân, Tào Hưu
và Trần Quân đến dặn dò việc phò trợ thái tử Tào Duệ.
Tào Phi nắm tay Tư Mã Ý và Tào Duệ, xúc động nói
Trẩm giao thái tử cho các Khanh.
Ngày sau, nếu có việc đại sự, các Khanh hãy cùng nhau bàn bạc,
đừng để Trẩm phải hối hận dưới suối vàng.
Ngày sau đó, Tào Duệ lên ngôi, tức nguy minh đế.
Tư Mã Ý được thăng làm phiêu kỵ đại tướng quân,
nắm giữ binh quyền quan trọng trong triều đình.
Năm 227, mã tụ nổi loạn ở Tân Giả,
Tư Mã Ý dẫn quân nhanh chóng dập tắc.
Cùng lúc đó, Mạnh Đạt, một tướng cũ của Thục Kháng,
đang giữ chức thái thú Tân Thành cho nhà ngụy,
có ý định phản ngụy theo lại Thục Kháng.
Và các lượng ở hán trùng biết tin đã gửi thư cổ vũ Mạnh Đạt.
Tư Mã Ý nhận được thông tin mật, biết rằng nếu chậm trễ,
Mạnh Đạt sẽ cố thủ chắc chắn.
Ông một mặt viết thư ôn hòa gửi Mạnh Đạt
để làm dẹp lòng nghi ngờ của hắn,
mặt khác âm thầm thuốc quân hành quân thần tốc.
Trong vòng tám ngày, quân của Tư Mã Ý
đã đi quảng đường dài hơn một nghìn dẫm,
xuất hiện ngay dưới chân thành Tân Thành
trước sự bàn hoàng của Mạnh Đạt.
Mạnh Đạt kinh ngạc thuốc lên.
Tư Mã Ý hành quân sao mà nhanh đứng thế này?
Chỉ trong 16 ngày, Tư Mã Ý hạ thành Tân Thành,
chém đầu Mạnh Đạt,
dập tắc hoàn toàn nguy cơ loạn đá từ bên trong,
chuẩn bị sẵn sàng cho những cuộc đối đầu nảy lửa
với Thục Hán trên chiến trường Tây Bắc.
Năm 228,
do các lượng chính thức xuất quân bắt phạt lần thứ nhất,
gạt phăng quân Nguyễn ở Kỳ Sơn
làm rung chuyển ba quận Thiên Thủy, Nam An, An Định.
Nhà Nguyễn rơi vào thế bị động,
Nguyễn Minh Đế tạo vệ
phải tự mình ra Trấn An Tây Đô,
đồng thời điều Tư Mã Ý sang phía Tây
để phối hợp cùng tàu chân
ngăn chặn đà tiến của quân Thục.
Sau khi mã tóc làm mất Nhai Định,
Giá Các Lượng buộc phải rút quân về Hán Trung.
Tư Mã Ý lập tức thừa thắng truy kích,
thu phục lại các quận đã mất,
nhanh chóng củng cố tuyến phòng thủ
biên giới phía Tây Bắc cho nhà Nguyễn.
Qua lần đụng độ đầu tiên này,
Tư Mã Ý nhận ra Giá Các Lượng
là người vô cùng cẩn trọng, giỏi dùng binh,
nhưng lại gặp hạn chế lớn về mặt cung ứng lương thực
khi phải vận chuyển qua đường núi gặp gện.
Năm 230,
tàu chân dân tấu xin cất 3 đạo quân đánh thẳng vào Hán Trung.
Tư Mã Ý được lệnh dẫn một đạo quân
đi theo đường Tý Ngọ Cốc tiến lên.
Tuy nhiên, mưa lớn kéo dài suốt hơn một tháng,
khiến đường núi bị sạt lỡ nặng nề,
quân Nguyễn không thể tiến bước,
đành phải rút quân về.
Không lâu sau trận đánh này,
tàu chân lâm bệnh nặng rồi qua đời.
Nhà Nguyễn mất đi một đại tướng trụ cột
ở biên giới phía Tây.
Năm 231, Gia Cát Lượng cất quân bắt phạt lần thứ tư,
tiến đánh Thượng Quái.
Trước tình thế nguy cấp,
Nguyễn Minh Đế, Tào Duệ, Hạ Chiếu
phòng Tư Mã Ý làm đại tướng quân,
thống lĩnh toàn bộ lực lượng quân sự ở phía Tây
để nghênh chiến với Gia Cát Lượng.
Khi đến chiến trường,
Tư Mã Ý phân tích tình hình và nhận định,
quân thuộc xa xôi đến đây,
lương thực thiếu thốn,
ý đồ muốn đánh nhanh thắng nhanh,
kể sách tốt nhất của ta là đắp lưỡi cố thủ,
không ra giao chiến,
chờ quân địch từ hết lương mà rút.
Tư Mã Ý lệnh cho các tướng sĩ ra sức đào hào,
đắp lưỡi cao,
kiên quyết không xuất quân
dù quân thuộc liên tục đến trước
chân trại chửi mắn, khiêu khích.
Các tướng nhà nguy như Trương Cáp
và Các Sương, bất bình,
cho rằng Tư Mã Ý nhát gan,
liền tìm đến tận trướng, nói
Đại tướng quân sợ quân thuộc như sợ hổ,
hả chẳng để thiên hạ chê cười sao?
Thấy lòng quân giao động,
Tư Mã Ý đành phải chấp nhận
xuất quân giao chiến ở Lỗ Thành
để xoa dịu các tướng.
Kết quả, quân Nguy bị quân thuộc đánh bại,
tổn thất nặng nề.
Sau thất bại này,
Tư Mã Ý càng củng cố quyết tâm,
bằng mọi giá không được mắc mưu ra các lượng,
tiếp tục duy trì chiến thuật cố thủ triệt để.
Đúng như ông dự đoán,
chỉ ít lâu sau,
quân thuộc cạn lương thực
và các lượng buộc phải lưu quân.
Trên đường rút lui,
Tư Mã Ý ép trương cáp dẫn quân truy kích
dù trương cáp càng ngăn.
Kết quả, trương cáp bị phục kích
trúng tên tử trận tại hẻm Mọc Môn.
Tuy tổn thất một đại thướng,
Tư Mã Ý vẫn bảo vệ thành công
lãnh thổ nhà Nguy.
Năm 234,
giả các lượng dốc toàn bộ lực lượng
xuất quân bắt phạt lần thứ năm,
dẫn 10 vạn đại quân ra Ngũ Trượng Nguyên,
lập đồng điền ngay tại sông Vị Thủy
để chuẩn bị cho một cuộc chiến trường kỳ.
Tư Mã Ý dẫn quân ra đóng
ở bờ bắc sông Vị Thủy,
đối đầu trực diện với quân Thục.
Rút kinh nghiệm từ những lần trước,
Tư Mã Ý phân tích cho các tướng
Giả các lượng nếu ra khỏi Vũ Công,
đi về phía đông
theo đường núi thì rất đáng lo.
Nhưng nếu hắn lên Ngũ Trượng Nguyên,
đóng quân thì quân ta hoàn toàn vô sự.
Đúng như ông dự đoán,
giả các lượng chọn Ngũ Trượng Nguyên.
Tư Mã Ý lập tức hạ lệnh cho quân sĩ
Giả các lượng dùng nhiều cách khiêu chiến,
nhưng Tư Mã Ý vẫn đóng chặt cổng thành.
Để kích động Tư Mã Ý,
giả các lượng sai người
mang đến tặng ông một bộ quần áo phụ nữ
cùng một bức thư với nội dung diễu cực.
Trọng Đạc làm đại tướng quân,
thống lĩnh đại quân
mà không dám ra chiến đấu,
chỉ biết thu mình trong doanh trại,
chẳng khác nào phụ nữ.
Nếu còn chút chí khí của Nam Nhi,
thì hãy ra quyết kiến,
nếu không thì hãy mặc bộ quần áo này vào.
Các tướng nhà Nguyễn nghe tin vô cùng tức giận,
đồng loạt sinh ra trận,
quyết một trận sống mái.
Tư Mã Ý vẫn giữ sắc mặt bình thẳng,
cười nổi với sứ giả thục.
Giả các khổng minh
ăn uống ngủ nghỉ ra sao,
công việc bận rộn như thế nào?
Sứ giả thật thà đáp.
Giả các công việc gì cũng tự tay xem xét,
từ việc phạt 20 trận trở lên
đều tự mình xử lý,
nhưng mỗi ngày ăn rất ít.
Sau khi sứ giả lùi ra,
Tư Mã Ý quay sang
nói với các tướng dưới quyền.
Giả các lượng ăn ít việc nhiều,
làm sao có thể sống lâu được nữa?
Hẳn sắp chết rồi.
Đồng thời, để xoa dịu cân giận
của quân sĩ, Tư Mã Ý
làm một bản tấu gửi về Lạc Dương
xin Nguyễn Minh Đế cho phép xuất chiến.
Tàu duệ hiệu ý Tư Mã Ý
liền xoài tân tỷ
cầm thiết trượng đến tận danh trại,
mang theo chứa chỉ
nghiêm cấm bất kỳ ai được phép xuất quân.
Mỗi khi quân thục đến khiêu chiến,
Tư Mã Ý lại giả vờ muốn ra trận,
nhưng tân tỷ đứng ngay
cổng danh trại, giờ thiết trượng năng lại
và các lượng nghe tin
thở dài thang.
Tư Mã Ý vốn không có ý ra chiến đấu,
việc xin chứa chỉ
chỉ là để trấn an làm quân mà thôi.
Tướng ở ngoài chiến trường,
mệnh lệnh của vua còn có thể không nhận,
huống chì hắn cố tình
mượn tay tân tỷ để giữ quân.
Hải bình dằn co suốt mấy tháng trời.
Đến tháng 8 năm 234,
gia các lượng do lao lực quá độ
đã lâm bệnh nặng và qua đời
ngay trong quân doanh tại Ngũ Trượng Nguyên.
Quân thục âm thầm rút lui,
đốt bỏ danh trại.
Nghe tin quân thục rút lui,
Tư Mã Ý lập tức dẫn quân tùy kích.
Tướng thục là Khương Duy sai dưng nghi
quay cờ giống trống, làm giả tư thế
như gia các lượng còn sống, chuẩn bị phản công.
Tư Mã Ý giật mình,
nghi ngờ là bẫy nên vội vã
thu quân rút lui.
Quân thục nhờ đó rút lui an toàn về Hán Trung.
Mấy ngày sau, khi đến thăm
danh trại đã bỏ trống của quân thục,
quan sát kỹ các công sự,
chiến hạu bài trí vô cùng năng nắp,
Tư Mã Ý không khỏi kinh ngạc thuốc lên.
Gia các lượng đúng là
thiên hạ kỳ tài.
Dân gian thời bấy giờ truyền nhau
câu hò diễu cực.
Gia các chết vẫn đuổi được Tư Mã sống.
Khi nghe thấy câu này,
Tư Mã Ý chỉ cười lớn bảo
ta có thể đoán được
việc người sống chứ sao đoán được
việc người chết.
Đánh bại cuộc bắt phạt của gia các lượng
mà không thống nhiều sương máu,
Tư Mã Ý đã củng cố vững chắc uy tín quân sự
của mình trong toàn bộ triều đình nhà ngụy,
mở ra một chương mới trong cuộc đời
chính trị đầy biến động của ông.
Năm 237,
Công Tôn Uyên ở Liêu Đông nổi loạn,
tự xưng là Yến Vương,
cắt đứt quan hệ với nhà Tào Ngụy
và câu kết với Đông Ngô.
Triều đình Lạc Dương chấn động,
ngụy minh đế Tào Duệ lại một lần nữa
triệu Tư Mã Ý vào triều,
giao cho ông thống lĩnh bốn vạn đại quân
tiến về phía bắc để dập tắt
cuộc nổi dậy.
Trước khi xuất phát, Tào Duệ hỏi Tư Mã Ý
Công Tôn Uyên sẽ dùng kế gì
để chống lại đại quân?
Tư Mã Ý bình tĩnh trả lời
Nếu hắn bỏ thành chạy trước là thượng sách,
giữ vùng Liêu Đông
chống cự lại quân ta là trung sách,
còn nếu ngồi cố thủ
ở Tương Bình thì chắc chắn làm tù binh của ta.
Tào Duệ hỏi tiếp
Chuyến đi này mất bao lâu?
Tư Mã Ý đáp
Đi mất 100 ngày,
đến nơi đánh 100 ngày,
về mất 100 ngày,
thêm 60 ngày nghỉ ngơi,
tổng cộng mất 1 năm là đủ.
Tư Mã Ý dẫn quân hành quân
thần tốc đến Liêu Đông.
Công Tôn Uyên sai tướng Lũ Diễn,
Ti Mã Diễn dẫn mấy vạn quân
đắp lũy cố thủ ở Thanh Thủy,
chặn đường tiến của quân Nguyễn.
Ti Mã Ý không thèm đánh thẳng
vào tuyến phòng thủ kiên cố này
mà giả vờ trương cờ trống ở phía nam.
Nhưng thực chất âm thầm dẫn đại quân
vượt sông, quay sang tấn công trực diện
vào đại bản dân Tương Bình
của Công Tôn Uyên.
Quân Lũ Diễn hoãn loạn bỏ lũy về cứu Tương Bình
nhưng bị Ti Mã Ý chặn đánh tàn tác.
Quân Nguyễn vây chặt thành Tương Bình.
Đúng lúc đó
vùng lưu đông mưa lớn liên tiếp
suốt một tháng, nước sông dân cao
đông ruộng ngập lụt.
Các tướng nhà Nguyễn thấy cực khổ
muốn về trại lên vùng đất cao.
Ti Mã Ý lập tức nhiêm cấm.
Ai còn nói đến tuyện về trại
sẽ bị chém đầu.
Ông hiểu rõ nếu về trại
sẽ làm quân sĩ lơi là, tạo cơ hội
cho kẻ địch thoát thân.
Khi mưa tạnh, trời quang
Ti Mã Ý hạ lệnh tổng tấn công.
Quân Nguyễn đắp đê, dựng tháp bắn
dốc toàn lực công thành.
Thành Tương Bình cạn lương thực.
Người trong thành ăn thịt lớn nhau.
Công Tông Yên hoãn sợ
xài xứ giả ra hàng.
Ti Mã Ý thẳng thừng từ chối lời xin hàng
và nối với xứ giả.
Quân sự có năm điều quan trọng.
Đánh được thì đánh, không đánh được
thì thủ, không thủ được thì chạy,
không chạy được thì hàng,
không hàng được thì chết.
Công Tông Yên không chịu trối dân thành
là tử chọn đường chết.
Tháng 8 năm 238,
Tương Bình thất thủ.
Công Tông Yên cùng con trai
dẫn vài trăm kiện binh phá vòng vây chạy trốn
nhưng bị quân Ti Mã Ý đuổi kịp
và chém chết tại sông Lương Thủy.
Ti Mã Ý sang phẳng thành Tương Bình,
tiêu diệt hoàn toàn thế lực nổi loạn,
mở rộng lãnh thổ nhà Nguyễn
về phía Đông Bắc.
Cuối năm 238,
Ti Mã Ý dẫn quân thắng trận trở về.
Khi đi đến Cốc Thành
thì nhận được chiếu chỉ khẩn cấp
của Nguyễn Minh Đế Tào Duệ
triệu gấp về Lạc Dương.
Lúc này, Tào Duệ bệnh nặng nguy cấp
khi mới 36 tuổi.
Khi Ti Mã Ý vào đến Tẩm Cung,
Tam Duệ nắm chặt tay Ti Mã Ý
rớm giọt nước mắt nói
Chẩm dấp hết tàn lực
chờ Khanh về để giao phó hậu sự.
Ngày gặp được Khanh rồi,
Chẩm có chết cũng nhắm mắt
Khanh hãy cùng Tào Sáng phò trợ Thái Tử.
Tào Duệ qua đời,
Thái Tử Tào Phương
cũng mới 8 tuổi lên ngôi,
tức Nguyễn Phế Đế.
Ti Mã Ý và Tào Sáng,
một người cháu trong hoàng tộc Họ Tào
cùng nhận Di Chiếu làm Phụ Chính Đại Thần
nắm giữ toàn bộ quyền lực triệu định.
Ban đầu, Tào Sáng còn kính trọng
Ti Mã Ý như hàng chú bác
việc gì cũng hỏi ý kiến ông.
Tuy nhiên, theo thời gian,
Tào Sáng nghe theo lời xuôi dục
của bè lũ thân tính như Đinh Mật, Đặng Dạn, Hà Yến
bắt đầu nảy sinh
tham vọng độc chiếm đại quyền.
Để lội bỏ Ti Mã Ý,
Tào Sáng dùng chiêu trò chính trị
dần tấu sinh tôn Ti Mã Ý
làm Thái Phó,
một chức danh vô cùng cao quý
nhưng hoàn toàn không có thực quyền binh nghiệp.
Ti Mã Ý thấu hiểu giả tâm
của Tào Sáng, liền miếm cười
chấp nhận nhận chức Thái Phó,
chủ động nhưng lại toàn bộ quyền
chỉ huy quân đội và chiều chính cho Tào Sáng.
Có được quyền lực tuyệt đối,
Tào Sáng cùng bè lũ
ngày càng ngông cuồn, tung hoành bá đạo,
tự ý sửa đổi pháp luật,
đưa người thân tính vào các vị trí thèn chốt,
thậm chí chiếm đoạt tài sản quốc gia
và dùng đồ dùng của Hoàng đế.
Để gạt khái uy tín quân sự
nhằm đè bẹp ảnh hưởng
của Ti Mã Ý, năm 244,
Tào Sáng tự mình dẫn
hơn 10 vạn quân đánh thuộc Hán
nhưng thất bại thảm hại
ở trận Hán Trung khiến quân sĩ
tổn thức nặng nề, lòng dân oán thắng.
Thấy Tào Sáng ngày càng hoành hành,
các đại thần trung thành
với nhà ngụy liên tục tìm đến
nhà Tư Mã Ý bày tỏ sự bất bình.
Tư Mã Ý đều khuyên họ
nên nhẫn nại. Nhưng thấy
Tào Sáng bắt đầu ghen ghét và đề phòng
mình, năm 247
Tư Mã Ý cáo bệnh không vào
chiều nữa, đóng chặt cửa nhà,
tuyên bố bị ấm nặng.
Tào Sáng vẫn không yên tâm,
sai Lý Thắng, một thân tính vừa được
bổ nhiệm làm thiếu sự kinh châu,
lấy cớ đến chào biệt để vào
nhà Tư Mã Ý do thám thật hư.
Khi Lý Thắng vào
phòng ngủ, Tư Mã Ý nằm trên
giường, tóc tai bù sù, mặt
mây hốc hát, hai người hậu gái
phải sóc hai bên nách mới
ngồi dậy nổi. Khi
người hậu dân cơm cháo, Tư Mã Ý
cầm chán cơm mà tay rung rảy
làm cháo vô đổ dân đầy ngực.
Lý Thắng tiến lại
gần chào hỏi, Tư Mã Ý
giả vợ điếc nặng, nối năng lãm nhảm.
Lý Thắng nói,
thân được bổ nhiệm làm thiếu sự
Tư Mã Ý nghe thành, Khanh mới
từ Tinh Châu về à?
Lý Thắng phải nói lại nhiều lần,
Tư Mã Ý mới thiều thào thời dài.
Ta tuổi già, sức yếu,
bệnh tật sắp chết đến nơi,
Khanh đi Kinh Châu là vùng biên giới,
hãy tự báo trọng.
Lý Thắng trở về báo lại
trọn vẹn kịch bản đó cho Tàu Sản
và khẳng định,
Tư Mã Công chỉ còn thở hơi tàn,
sống chết chỉ trong nay mai,
tướng quân không còn gì phải lo lắng nữa.
Tàu Sản nghe xong mừng rỡ,
hoàn toàn mất đi sự cảnh giác
đối với Tư Mã Ý.
Nhưng Tàu Sản không hề biết rằng,
đằng sau cánh cửa đóng kính
của Tư Mã Phủ,
một âm mưu đạo chính vô cùng tàn khốc
và quy mô đang được Tư Mã Ý
cùng hai con trai là Tư Mã Sư,
Tư Mã Chiêu âm thầm chuẩn bị kỹ lưỡng
đến từng chi tiết.
Năm 249,
cơ hội ngàn năm có một đã tới.
Tháng diện âm lịch,
hoàng đế Tàu Phương cùng anh em
Tàu Sản, Tàu Hy, Tàu Hứng
dẫn theo toàn bộ thương tính
và lực lượng hộ vệ rời kinh thành Lạc Dương
đến thăm Cao Lăng,
nề tán nguy minh đế Tàu Duệ.
Ngay khi nhận được tin,
đoàn xe của Tàu Sản đã rời khỏi thành,
Tư Mã Ý lập tức
bật dậy khỏi giường bệnh, mắt sáng quắt,
phong thái hoàn toàn khác hẳn
kẻ dơ tay rung rảy ngày nào.
Ông cùng hai con trai
là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu
kích hoạt lực lượng 3.000 tử sĩ
được âm thầm nuôi dưỡng
và huấn luyện trong suốt nhiều năm qua.
Chỉ trong vài giờ ngắn ngủi,
quân của Tư Mã Ý
nhanh chóng chiếm đóng các vị trí chiến lược
trong kinh thành, khống chế các cổng thành,
chiếm lĩnh kho vũ khí
và bao vây hoàng cung.
Tư Mã Ý tìm đến gặp quách Thái Hậu,
ép bà ra biểu chiếu
bãi miễn toàn bộ chức vụ
của anh em Tàu Sản.
Mang theo chiếu trị của Thái Hậu,
Tư Mã Ý điều động lực lượng
chiếm giữ cầu Tư Thủy,
tuyến đường huyết mạch nối Lạc Dương
với Cao Lăng, chặn đứng đường về
của Tàu Sản.
Cuộc biến chính này được lịch sử gọi là
Sự Biến Cao Lăng.
Ở ngoài thành, nghe tin
Lạc Dương có biến, Tàu Sản hoảng loạn
không biết phải làm gì.
Đại Tư Nông Hoàng Phạm,
một cố vấn mưu trí của Tàu Sản,
đã phá vỡ vòng vây chạy ra ngoài thành,
mang theo ứng tính Đại Tướng Quân
đến gặp Tàu Sản.
Hoàng Phạm ra sức khuyên Tàu Sản,
Tướng Quân đang ngắm giữ
hoàng đế trong tay, lại có ứng tính
Đại Tướng Quân, hạ lệnh cho chư Hậu
trong thiên hạ cất quân siết chặt Lạc Dương
thì Tư Mã Ý chỉ là kẻ phản loạn.
Hãy đưa thiên tử
về hứa sương, triệu tập quân đội
các nơi về hội vương.
Uy nhiên, Tàu Sản vốn là
kẻ nhúc nhát, xảo ngôn
nhưng vô năng.
Trong lúc Tàu Sản còn
đang do dự, Tư Mã Ý
liên tục gửi thư đến dụ hàng.
Tư Mã Ý thề trước sông Lạc Thủy rằng
chỉ muốn bãi miệng chức vụ
của Tàu Sản chứ không hề có ý hại
đến tính mạng, vẫn giữ lại
thước vị và tài sản cho anh em
Tàu Sản ăn lọc muôn đời.
Tàu Sản tin vào lời thề
sông Lạc Thủy của Tư Mã Ý,
liền thở dài, ném thanh gườm xuống đất
và nói
Tư Mã Công chỉ muốn đoạt quyền
của ta mà thôi, ta nợp
quyền lực về làm một phú hộ giàu có
là đủ rồi.
Hoàng phạm thế vậy, dẫm chân
giận dữ gào lên. Tàu Tử Chiêu
cha ngươi là Tàu chân trí
dũng đôi toàn, sao lại sinh ra
anh em ngươi ngu đần như lợn thế này.
Ngày dây vì các ngươi mà
họ Tàu ta bị diệt tộc mất thôi.
Tàu Sản dân hoàng đế
và nợp ấn tính sinh hàng.
Ngay khi cầm lại được toàn bộ binh quyền
Tư Mã Ý lập tức lật lỏng
ngút lời thề xong lạc thủy.
Ông cho người bắt giữ Tàu Sản
Tàu Hy, Tàu Huấn
cùng toàn bộ bè lũ Hà Yến,
Đặng Dạn, Đinh Mật, Hoàng Phạm.
Tư Mã Ý khép họ
vào tội đại nghịch phản quốc
và ra lệnh chu di
ba họ.
Hàng nghìn người thuộc phe Tàu Sản
và vây cánh bị đồ sát giá mạng
máu chảy thành sông tại Lạc Dương.
Họ Tàu hoàn toàn
bị gạt ra khỏi trung tâm quyền lực.
Nhà Tàu Nguyễn
từ đây chỉ còn là cái sát không hồn.
Mỗi quyền hành thực chất
đều rơi trọn vào tay dòng họ
Tư Mã.
Năm 251, Thái Uý
Vương Lăng ở Hoài Nam bức bệnh
trước sự tàn bạo và thao túng quyền lực
của Tư Mã Ý. Vương Lăng
âm thầm liên kết với sở vương Tàu Bưu
định giấy binh lật đổ Tư Mã Ý
và lập Tàu Bưu lên làm hoàng đế.
Nhưng được tin báo phản loạn
Tư Mã Ý dù đã 72 tuổi
và đang lâm bệnh nặng
vẫn thể hiện sự tàn nhẫn và thần tóc vốn có.
Ông không chờ quân Hoài Nam
tập hợp xong mà tự mình
dẫn đại quân dọc theo đường thủy
tiến thẳng xuống phía nam.
Khi quân Tư Mã Ý xuất hiện bất ngờ
tại cãm thủy, Vương Lăng biết
mưu đồ đã lộ, không kịp trở tay
nên đành phải tự cởi áo, trối tay ra hàng.
Tư Mã Ý nhận lời hàng
của Vương Lăng cho cởi trối
và xoay người hộ tống Vương Lăng
về Lạc Dương. Trên đường đi
khi qua miếu và các lượng
Vương Lăng nhìn vào miếu thang thở
Ta là bệ tôi trung thành
của nhà ngụy, này lại rơi vào
tay kẻ gian thần.
Đến hạng thành, biết mình không
thể sống sót, Vương Lăng đã uống thuốc
độc tự xác.
Tư Mã Ý tiến vào Hoài Nam, ra lệnh
cuộc mã Vương Lăng, đem sát
bêu ngoài chợ 3 ngày, đồng thời
ép sở vương tạo bưu, phải tự xác.
Tất cả những người liên quan
đến cuộc khởi nghĩa Hoài Nam lần thứ nhất
đều bị truy sát và diệt tộc.
Qua 2 cuộc thanh trừng
đắm máu, Cao Lăng và Hoài Nam
Tư Mã Ý đã dẹp tan mọi
mầm mống chống đối, dọn sạch
con đường quyền lực tuyệt đối cho 2 con trai của mình.
Tháng 6 năm
251, sau khi trở về
tuy chuyến trinh phạt Hoài Nam
sức khỏe của Tư Mã Ý suy sụp nhanh chóng.
Mỗi khi nhắm mắt lại
ông liên tục nằm mơ thấy
Tào Sản và Vương Lăng hiện về đồi mạng.
Bệnh tình ngày một nặng thêm
Tư Mã Ý biết mình không thể qua khỏi.
Tháng 8 năm
251, căng bệnh của
Tư Mã Ý ngày càng trở nên trầm trọng.
Nhận thấy thời khắc ra đi
đã đến gần, ông gọi 2 con trai
là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu
cùng các thân tính đến bên
vườn bệnh để căng dặn những lời cuối cùng.
Tư Mã Ý nhìn
2 con thở dài dặn dò
Ta phụng sự nhà Tào Nguy
đã nhiều năm, dự tới
chức vụ cao nhất, người đời
ai cũng nghi ngờ ta có giả tâm
chiếm đoạt thiên hạ, lòng ta
luôn phạp phòng lo sợ.
Sau khi ta chết, các con nắm
giữ đại quyền phải hết sức cẩn trọng
cẩn thận từng bước đi
đừng lơi là cảnh giác dù chỉ
1 phút giây kẹo chuốt lấy
tai họa diệt tộc.
Ông dặn dò kỹ lưỡng về việc an tán
của mình, thể hiện sự thăm trầm
và cẩn trọng đến từng phút cuối đời.
Sau khi ta chết
hãy chuông ta tại ngọn núi
thủ dương, không được đắp đồi cao
không được trọng cây xung quanh
không được xây lăn miếu
Khi chuông cất, mặc quần áo
bình thường, không được để theo
bất kỳ đồ vàng bạc cho báo nào
Vợ con, cháu chắc
không đứa nào được phép đến thăm mộ
Thậm chí, Tư Mã Ý
còn nhiên cấm việc hậu thế
lập bi đá ghi lại công đức của ông
Việc không lập bia
không dựng lăn miếu hay đánh dấu
mộ phần nhằm mục đích tránh cho
kẻ thù hoặc người đời sau
tìm thấy nơi an nghị của ông để phá hoại
đồng thời xoa dịu những oán bán
của xã hội đối với dòng họ
Tư Mã
Ngày 7 tháng 9 năm 251
Tư Mã Ý trút hơi thở cuối cùng
tại kinh thành Lạc Dương
hướng thọ 73 tuổi
Triều đình nhà ngụy
dưới sự thao túng của Tư Mã Sư
đã truy phong cho ông chức phụ quốc
đại tướng quân, sau đó lại
nâng lên thành tướng quốc
Hai người con trai của ông
là Tư Mã Sư và Tư Mã Triều
tiếp tục nối trí cha
độc chiếm toàn bộ binh quyền
và thao túng hoàn toàn các đời vua tiếp theo
của nhà ngụy
Tư Mã Sư phế lập hoàng đế Tạo Phương
Tư Mã Triều công nhiên dung túng
cho quân sĩ sát hại hoàng đế Tạo Mau
ngay giữa đường phố Lạc Dương
Dân gian thời bấy giờ
có câu nói nổi tiếng
Lòng Tư Mã Triều
người qua đường ai ai cũng biết
Năm 263
Tư Mã Triều điều động
đại quân tiêu diệt nước thuộc Hán
chấm dứt thế chân vạc ở phương Tây
Sau khi Tư Mã Triều
qua đời, con trai của ông
là Tư Mã Vi, tức cháu nội
của Tư Mã Ý, đã ép hoàng đế
Nguyện Đế Tạo Hoáng
phải nhường ngôi vào năm 265
chính thức thành lập nhà Tấn
xưng là Tấn Vũ Đế
Ngay sau khi lên ngôi
Tấn Vũ Đế Tư Mã Vi
đã truy tôn ông nội Tư Mã Ý
làm cao tổ tuyên hoàng đế
Công nhận ông chính là người đã đặt
những gạch đá đầu tiên
kiến tạo nên đế chế Tây Tấn
Đến năm 280
nhà Tấn tiêu diệt Đông Ngo
chính thức thu Giang Sơn về một mối
kết thúc thời kỳ ba nước chia cắt đẫm máu
kéo dài gần một thế kỷ
Tư Mã Ý sống trọn một đời
giữa thời loạn lạc
Ông trải qua bốn đời vui nhà Tàu Nguy
bao gồm Tàu Tháo, Tàu Phi
Tàu Duệ và Tàu Phương
Trong hơn ngửa đời người
ông luôn là cái gai trong mắt
nhà Tàu Nguy nhưng bằng trí tuệ
kiệt xuất, sự nhẫn nại phi thường
và khả năng chịu đựng đến mức tàn nhẫn
Ông không những sống sót qua
muôn vàng cạm bẫy mà còn từng
bước thâu tớm toàn bộ binh quyền
Người đời đánh giá Tư Mã Ý
là một nhân vật đầy mâu thuẫn
là một nhà quân sự lỗi lạc
đã chặn đứng các cuộc bắt phạt
của gia các lượng và thu phục Liêu Đông
nhưng đồng thời cũng là một kẻ
chứng trị gia tàn nhẫn, dối trá
không nừng ngại nuốt lời thề
để tàn sát đối thủ
Tuy nhiên không thể phủ nhận rằng
chứng sự nhẫn nại và tầm nhìn
chiến lược của ông đã đặt nền móng
quyết định cho việc thống nhất Trung Hoa
của nhà Tấn sau này
