Sau 40 Tuổi, Vì Sao Có Người Vẫn Lật Ngược Được Thế Cờ Đời Mình

Sau tuổi 40, vì sao có người vẫn lật ngược được thể cờ đời mình. Đêm ấy, người đàn ông gần 40 tuổi không sao ngủ được. Anh Khẽ ngồi dậy, như người vợ đang say giấc. Rồi nhìn sang đứa con gái đã lên cấp 2 mà vẫn chưa có nổi một góc phòng riêng. Chỉ vì căn nhà quá chật. Anh Lạng Lẽ bước ra sân, chấm một điếu thuốc. Tràng đêm ấy sáng lạ lùng. Và lần đầu tiên sau nhiều năm, đầu óc anh tỉnh táo đến đáng sợ. Anh tên là Á Vĩ, xuất ngũ về. Anh góp vốn với bạn mở công ty vận tải. Bạn rút vốn, công ty đổ bẻ. Anh làm đủ thứ việc vật, rồi chạy xe cho công ty của một người họ hàng bên vợ. Lương tháng chỉ vài triệu đồng. Thỉnh thoảng cha mẹ ra còn phải rúi thêm. Bạn học, đồng đội năm xưa, người thi nhà cửa xe cộ đủ cả. Kém lắm cũng làm quản lý cấp chung. Còn anh, sắp 40, vẫn loay hoay với bài toán cơm áo, gạo tiền. Đêm ấy anh tự hỏi một câu mà có lẽ bạn và tôi cũng đã từng hỏi. Là vì sao số phận của mình dường như chưa bao giờ nằm trong tay mình. Đức Khổng Tử nói, 30 tuổi đứng vững, 40 tuổi không còn hoang mang. Nhưng hãy nhìn quanh mà xem, có biết bao người ở tuổi 40 lại hoang mang nhất đời. Sự nghiệp thì trứng lại, sức khỏe bắt đầu lên tiếng. Con cái thì lớn dần, mà cha mẹ thì cũng giả đi. Còn giấc mơ năm 20 tuổi thì đã phủ bụi từ lâu. Người ta bắt đầu nói với nhau một câu nghe như bản án. 40 rồi, còn làm lại được gì nữa. Vậy mà vẫn có những người lật ngược được thế cờ tuổi ấy, thậm chí muộn hơn nhiều. Họ không trúng số, cũng chẳng có quý nhân từ trên trời dây xuống. Họ chỉ đi đúng 4 nước cờ, và phần đông chúng ta bỏ qua. Và trong bài chia sẻ này, những phút tới, tôi sẽ lần lượt kể về 4 nước cờ ấy. Và tôi cũng sẽ kể nốt đêm trăng của A Vĩ kết thúc ra sao. Bởi điều anh quyết định lúc đưa thuốc tàn, chính là nước đi đầu tiên của mọi cuộc lật ngược. Sau đây, chúng ta sẽ đến với 4 nước cờ như thế. Nước cờ thứ nhất, dành lại quyền cầm quân. Hãy quay lại với đêm trăng ấy. Đứng giữa sần, A Vĩ nghĩ về những người bạn sống khá hơn mình. Người bạn trí cốt thời cấp 3 của anh không học đại học. Anh ta làm đủ nghề, từ gác cửa khách sạn đến bưng bê nhà hàng. Rồi được làm trưởng ban bảo vệ ở một nhà máy cơ khí với mức lương mà nhiều người mơ ước. Vậy mà 5 năm trước, anh ta bỏ chỗ làm yên ổn ấy để mở công ty quảng cáo. Có lúc suýt phá sản, nhưng rồi trụ được, giờ thì làm ăn phát đạt. Những người khác cũng vậy, họ có chung một điểm là dám đi con đường của chính mình. Rồi A Vĩ quay lại nhìn mình, anh cũng từng có hoài bão. Nhưng sau một lần đầu tư thất bại, anh rụt lại và tin rằng mình không có số làm ăn. Từ đó anh sống theo sự sắp đạt của người khác. Cha mẹ giới thiệu việc này, bạn gái khuyên việc kia, họ hàng gửi gắm chỗ nọ. Những con đường ấy không phải do anh chọn, nên ngọn lửa trong anh cứ mòn dần. Sống ngần ấy năm, đây là lần đầu anh nhìn rõ con người mình nhất. Thiếu tự tin, tự ti, khó làm chủ cảm xúc, an phận và để người khác cầm quân thay mình quá lâu. Điếu thuốc tàn, anh ném xuống đất, rụi mạnh dưới gót chân, rồi vào nhà ngủ. Vài ngày sau, anh đến ứng tuyển làm tài xế cho một công ty vận tải lớn. Nghe có vẻ nhỏ bé, không phải khởi nghiệp hoành tráng, chỉ là một công việc. Nhưng đó là một công việc đầu tiên sau bao năm do chính anh lựa chọn. Và đó là khoảnh khắc anh tìm lại niềm tin đã đánh mất. Thế cờ không lật ngược lại bằng một nước đi ngoạn mục. Nó lật từ khoảnh khắc người kỳ thủ quyết định tự tay đặt quân cả. Sau 40, nhiều người không thua vì thiếu năng lực, mà vì một thói quen âm thầm. Đó là giao quyền quyết định cho người khác, rồi đổ lỗi cho số phận. Một tác gia từng viết một ý rất thẳng thắn như thế này. Con đường của người khác chỉ cho ta sự phản chiếu cách họ hiểu đời. Chỉ đúng thì ta gọi họ là quý nhân, mà quý nhân thì hiếm lắm. Còn nếu đi sai thì chẳng ai chịu trách nhiệm thay ta. Đôi chân mọc trên người mình, người chịu trách nhiệm cho đời mình chỉ có mình mà thôi. Mà hễ bạn vừa nhấc chân lên thì những chiếc càng cua lại sẽ xuất hiện. Có một câu chuyện ngắn kẻ như thế. Một người đi chợ thấy giỏ cua đầy thì để ngỏ nắp, còn giỏ chỉ có một con thì lại đẩy lại. Người bán giải thích, cua để chung nhiều thì chẳng con nào thoát được. Vì hễ có một con bò lên thì những con khác sẽ lấy càng kéo nó xuống. Đem câu chuyện đó mà quán chiếu sang cuộc đời. Ta thấy rằng ở tuổi 40 những chiếc càng ấy thường mang giọng nói rất quen thuộc. Nào là già rồi còn bày đặt. Có việc ổn định là phúc rồi. Thôi lo cho con cho cái đi. Họ không sai và có thể hoàn toàn có ý tốt. Nhưng ý tốt ấy nếu ta để nó quyết định thay mình thì vẫn là một chiếc càng cua. Vậy thì tối nay hãy tự hỏi mình. Trong năm quyết định lớn nhất của 10 năm qua. Có bao nhiêu quyết định do chính mình chọn? Nếu câu trả lời khiến bạn giật mình. Bạn đã biết nước cờ đầu tiên phải đi là gì. Không cần làm điều gì to thát. Chỉ cần lần tới trước khi gật đầu theo lời ai. Hãy dừng lại một nhịp và hỏi. Đây có thật là con đường mình muốn đi hay không? Lời khuyên là của người. Đôi chân là của mình. Thế nhưng dành lại quyền cầm quân rồi. Rất nhiều người ở tuổi này lại vấp phải một nỗi sợ khác. Sâu hơn và dài dẳng hơn thế. Đó là nỗi sợ. 20 năm qua tôi đã dồn hết công sức, trí lực vào con đường cũ. Giờ bỏ đi chẳng phải là phí hoài cả nửa đời người sao? Và tiếp theo ta đến với nước cờ thứ 2. Đừng coi nửa đời người là quân cờ đã mất. Có một câu chuyện kể như thế này. Ở một bản làng heo hút trên núi, không có lấy một cái giếng. Muốn có nước, dân làng phải mang ống tre đi bộ hơn 20 dạng ra sông và gánh bể. Có hai nhàm quyết không sống như thế nữa. Họ chia nhau đào hai cái giếng ở hai đầu làng. Ba ngày đầu cả hai đào nhanh như nhau. Sang ngày thứ tư, khi đã xuống sâu 7-8 mét và nước tưởng như ngay ở dưới chân. Người em đụng phải một tảng đá cứng như sắt. Thử vài nhát, thấy không nhúc nhích. Cậu lấp đất lại rồi sang chỗ khác đào lại từ đầu. Ở đầu làng bên kia, người anh cũng gặp một tảng đá y như thế. Anh do dự một chút rồi nghĩ. Thắng lợi đã gần kể, giờ bỏ đi thì phí công bấy lâu. Thế là anh tìm cuốc thép, búa tạ, quyết đập vỡ tảng đá. Vài ngày sau, giếng mới của người em đã ra nước ngọt. Còn người anh, dù đã làm gãy mấy bộ đồ nghề, vẫn đang vật lộn với tảng đá chết tiệt kìa. Ở tuổi 40, rất nhiều người trong chúng ta chính là người anh như thế. Ta cứ bám lấy một công việc không còn hợp. Một hướng đi đã rõ là bế tắc, chỉ vì tiếc những gì đã bỏ ra. Các nhà kinh tế gọi đó là cây bẫy của chi phí chìm. Nói một cách khác, cho văn chương giản dị hơn thì. Đời người giống như một bài trắc nghiệm nhờ đáp án hơn là một câu hỏi đúng sai. Chọn đúng bất kỳ đáp án nào cũng là đúng. Nhưng nỗi tiếc núi kia có một nửa là ảo giác. Lại có một câu chuyện cười như thế này. Có người đói bụng, mua bánh ở quán ven đường. Ăn lên 6 cái, vẫn còn đói. Ăn đến nửa cái thứ 7 thì no. Anh ta hậm hực nói rằng, biết thế mua ngay cái thứ 7, đỡ được tiền 6 cái kia. Ta cười anh ta, vì ai cũng hiểu không có 6 cái bánh lót giả. Thì cái thứ 7 chẳng làm ai no nổi. Nửa lời trước của bạn cũng vậy. Rời con đường cũ không có nghĩa là vứt bỏ tất cả. Kinh nghiệm, sự tưng trải, cách hiểu người, hiểu việc, những bài học trả giá bằng mồ hôi và nước mắt. Tất cả sẽ theo bạn sang con đường mới. Chúng theo bạn suốt đời, không rời. Lại có chuyện kể về một người tài xế taxi bị mất chân trái sau một tai nạn. Tỉnh dậy, nhìn ống quần trống rỗng, anh chìm vào tuyệt vọng và tự trách. Sao lúc ấy không cẩn thận hơn? Sao lại hút điếu thuốc chiết tiệt ấy? Không lái xe được nữa, anh không biết sống tiếp thế nào. Rồi một bệnh nhân mới chuyển vào nằm cùng phòng. Người ấy cũng mất một chân, thế nhưng mất từ nhỏ. Và nay là chủ một sưởng điêu khắc gỗ. Người ấy kể mình đã học nghề ở sưởng danh cho người khuyết tật. Rồi theo thời giỏi, rồi học hàm thụ thiết kế mỹ thuật, rồi mở sửa. Anh nói một câu mà khiến người tài xế lặng đi. Là chuyện đã xảy ra rồi. Tôi dành lại thời gian từ tay sự tự trách để chuẩn bị cho trận tiếp theo. Ra viện không lâu, người tài xế cùng bạn bè mở một công ty về vận tải. Không cầm lái được, anh lại phát hiện ra mình có tài quản lý và điều hành công việc đâu ra đấy. Hãy nghĩ mà xem. Những năm tháng cầm vô lăng, thuộc từng con đường, hiểu từng vị khách, thấm từng nỗi vất vả của nghề. Đâu có mất đi. Chúng chính là sáu cái bánh lót dạ, cho cái bánh thứ bảy của anh. Vậy nên trước khi dẽ hướng, hãy ngồi xuống và liệt kê những gì nửa lời trước đã trao cho bạn. Như kỹ năng, các mối quan hệ, sự thấu hiểu con người, sức chịu đựng. Đó là những quân cờ vẫn còn nguyên trên bàn. Người chơi cờ cao tay không bao giờ tính phán cờ bằng số quân đã mất, mà bằng những nước cờ còn đi được. Nửa lời trước không phải món nợ phải trả, mà là vốn liếng để đi nửa lời sau. Nhưng đến đây lại xuất hiện một câu hỏi là, nửa lời sau thì nên đi về hướng nào? Câu trả lời với không ít người, nằm ở một nơi rất gần. Gần đến mức họ đã đi ngang qua nó mỗi cuối tuần, suốt bao nhiêu năm mà không hề nhận ra. Và tiếp đến, chúng ta sẽ đến với nước cờ thứ ba, đánh thức hạt giống đã ngủ quên. Chuyện kể về ông Vương, năm ấy 38 tuổi, là quản lý dự án một sở may. Từ nhỏ, ông là con nhà người ta đúng nghĩa. Nào là ngoan ngoãn, chăm học, luôn đứng tốp đầu lớp. Lên đại học thì ông vẫn nghe lời cha mẹ rằm rắp. Không thuốc lá, không rượu bia, không bài bạc, không láng tráng là cả quan sát. Bạn cùng Phong bảo ông ngày nào cũng hoặc đang ở thư viện, hoặc là đang trên đường đến thư viện. Mẹ dặn chưa đi làm thì chưa được yêu, ông cũng nghe. Tốt nghiệp, học lên thạc sĩ, rồi vào làm ở sửang may theo sự sắp xếp của cha mẹ. Và ở đó đến tận bây giờ. Người ngoài nhìn vào thì thấy một cuộc sống ổn định, gia đình êm ấm. Chỉ có ông mới biết, bên dưới mặt hồ phẳng lặng ấy là một tâm hồn trống rõng. Thấy ngày khác cuối tuần hẹn bạn hẹn bè, làm điều mình thích, ông thèm muốn vô cùng. Gần tuổi bất hoặc, ông ngoảnh lại và giật mình nhận ra đời mình chẳng có mấy kỷ niệm đáng nhớ. Người vợ là một bác sĩ từng học tâm lý, nhận ra chồng thiếu một thứ. Đó là một niềm vui để đời sống có màu sắc. Ông chán nản đáp rằng từ bé chỉ biết học, mà học cũng đâu phải sở thích, chỉ để cha mẹ yên lòng. Đến giờ ông chẳng biết mình thích gì. Tôi bao nhiêu tuổi rồi còn tìm được hứng thú gì nữa? Bà nói với chồng một điều mà tôi muốn mọi người trên 40 được nghe. Đó là đúng là nuôi dưỡng hứng thú càng sớm càng tốt. Nhưng người trưởng thành đi tìm điều mình thực sự muốn lại có một lợi thế. Họ cân nhắc cả giá trị với xã hội là ý nghĩa với bản thân. Nên lựa chọn chính chắn hơn và làm được hơn. Hứng thú vẫn luôn nằm trong ông, chỉ là ông chưa từng đánh thức nó mà thôi. Lời vợ không khiến ông thay đổi ngay. Nhưng ông bắt đầu nhìn lại mình, gần 40 năm đã sống. Bắt đầu để ý đến những điều ngoài công việc và dần cởi mở hơn. Nửa năm sau, ông nộp đơn nghỉ việc để mở một quán ăn. Ông đã phát hiện ra lúc mình hạnh phúc nhất chính là những buổi cuối tuần đứng bếp. Chưa từng học bài bản, nhưng tay nghề của ông được cả nhà, bạn bè công nhận. Và ông còn ham mê và tự nghĩ ra món mới. Cha mẹ ông đi phản đối kịch liệt. Nhưng vợ ông đứng về phía ông. Và hai vợ chồng cùng háo hức chờ đón một nửa đời sau ý nghĩa hơn. Hứng thú đời người giống như một hạt giống. Nó có mặt trong ta từ lúc chào đời cho đến lúc nhắm mắt xôi tay. Chỉ thiếu một cơ duyên để nảy mầm. Với trẻ nhỏ, cơ duyên ấy là cha mẹ, là thầy cô. Với người trưởng thành, cơ duyên ấy là sự tự vấn. Nhưng tự vấn thôi thì chưa đủ. Cảm thấy đói và thật sự đưa được miếng cơm vào miệng là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Khoảng cách giữa chúng tên là hành động. Và ấy để ý, ông Vương không bỏ việc trong một đêm bóc đồng. Ông mất nửa năm để nhìn lại. Để thử và để chắc chắn. Hạt giống cần được đánh thức. Nhưng cũng cần được ươm cho cứng cáp trước khi đem ra trỏng giữa mưa gió. Hãy tự hỏi mình ba câu. Lúc nào mình quên cả thời gian. Điều gì người khác hay khen mà mình vẫn xem nhẹ. Nếu tiền bạc không phải nỗi lo. Cuối tuần mình muốn làm gì nhất. Rồi thử nó ở quy mô nhỏ trước khi đặt cược cả nửa đời sau. Tuổi trẻ thì chọn đam mê bằng cảm xúc. Tuổi trung niên thì chọn đam mê bằng thấu hiểu. Nhưng cũng có lúc ta đã làm hết những điều đúng. Mà thế cờ vẫn chưa chịu xoay chuyển. Khi ấy, người ta cần đến nước cờ khó nhất. Đó là nước cờ của sự chờ đợi. Và chúng ta đến với nước cờ thứ tư. Lui một bước, mai kiếm chờ thời. Tương truyền ở bên bờ sông Vị. Có một ông lão ngồi câu cá. Lưỡi câu của ông thẳng tắp, không mồi. Lại treo lơ lửng cách mặt nước. Người qua đường cười ông lẩn thẩn. Ông chỉ đáp đại ý rằng thứ ông câu không phải là cá mà là rồng, là chân mạnh thiên tử. Ông lão ấy là khương tử nhà. Người ta quen gọi là lã vọng. Dân gian kẻ nửa đời ông lẩn đẩn. Làm nghề gì cũng chẳng nên cơ nghiệp. Mãi đến khi tóc đã bạc trắng. Ông mới gặp chú Văn Vương đi săn ngang qua. Hai người đàm đạo Văn Vương kính phục mời ông về tôn làm thầy. Rồi chính ông lão câu cá ấy đã phò nhà chú dựng nên cơ nghiệp 800 năm. Dù là sử ký hay truyền thuyết thì câu chuyện ấy giữ một điều cốt lõi. Đó là khương tử nhà chờ nhưng không hề ngồi không. Suốt những năm tháng lận đẩn ông chưa bao giờ ngừng nghiền ngẫm bình thư và thế sự. Thời cơ đến với ông không phải vì ông may mắn mà vì khi nó gõ cửa và ông đã sẵn sàng. Có một tác gia từng viết một đoạn mà tôi rất muốn những ai đang ở tuổi trung niên đọc kỹ. Đó là Người ta hay dọa rằng cơ hội lớn nhất đời chỉ đến một lần lỡ là suốt đời vô danh. Tác gia gọi thẳng đó là lời hù dọa. Cơ hội có thể đến dưới nhiều hình dạng thậm chí lặp lại theo cùng một hình dạng. Lần đầu không nắm được ta còn lần thứ hai, thứ ba. Việc của ta là trước khi chắc chắn nắm được nó kiên nhẫn chờ đợi và tích lũy năng lượng cho một lần cất tiếng làm kinh động người đời. Thành ngữ xưa có câu nhất minh kinh nhân gắn với chuyện sở trang vương. Ba năm không bay, bay thì vút tận trời xanh. Ba năm không kêu, kêu một cái thì kinh động thiên hạ. Hãy nhớ lại người bạn cấp ba trong câu chuyện của Á Vĩ người từng suýt phá sản mà rồi vẫn trụ được. Hay như chuyện của ông Vương với nửa năm lặng lẽ nhìn lại mình. Họ đều có những quãng lặng như thế trước khi thế cờ xoay chuyển. Vậy nếu hôm nay bạn đang ở trong quãng lặng ấy vừa mất việc, vừa thất bại hay vừa bị gạt ra bên lề thì xin đừng coi đó là dấu chấm hết. Hãy coi đó là thời gian bế quan tỏa cảng học thêm một kỹ năng giữ gìn sức khỏe như giữ vốn đầu tư quý giá nhất và cũng là một tài sản chống lãm phát siêu hạng nhất. Nồi dưỡng những mối quan hệ tử tế, đọc, nghĩ và chuẩn bị để khi cơ hội ghé qua nó không thấy một người đang than thân trách phận mà thấy một kỳ thủ đã sẵn sàng hạ quân. Không có chuyến tảo cuối chỉ có người tự rời sân ca. Hãy hình dung 10 năm sau khi bạn 50 tuổi nếu hôm nay bạn đi bốn đức cờ này bạn sẽ không còn là người để đời mình trôi theo sự sắp đặt của người khác. Bạn sẽ nhìn nửa đời trước không bằng ánh mắt tiếc nuối mà bằng sự biết ơn. Cuối tuần của bạn sẽ có một niềm vui thực sự thuộc về mình và bạn sẽ hiểu rằng những năm tháng tưởng như bế tắc hôm nay kỳ thực chỉ là quãng lùi để lấy đà mà thôi. Và cuối cùng chúng ta đến với lời kết Ván cờ vẫn chưa tàn. Sau 40 tuổi người lật ngược được thế cơ không phải là người may mắn nhất cũng chẳng là phải người tài giỏi nhất Họ là người dám giành lại quyền cầm quân và biết trân trọng nửa đời trước như một vốn liếng Họ chịu đánh thức hạt giống đam mê đã ngủ quên và đủ kiên nhẫn để lui một bước mai kiếm trở thời Hãy làm một phép tính nhỏ ví dụ như thế này Nếu trời cho ta sống đến 80 thì 40 tuổi mới chỉ là giữa ván cờ Phía trước còn nguyên số 5 tháng bằng cả quãng đời ta đã sống kể từ lúc cất tiếng khóc chào đời Mỗi quãng dài như thế sao có thể gọi là muộn Nếu phải gói cả bài hôm nay vào vài câu để bạn mang theo thì tôi xin gửi bạn những câu như thế này 40 tuổi không muộn muộn là khi ta tin rằng mình đã là muộn lời khuyên là của người còn đôi chân là của mình nửa đời trước là vốn không phải là nợ tuổi trẻ thì chọn đam mê bằng cảm xúc tuổi trung niên chọn đam mê bằng sự thấu hiểu không có chuyến tảo cuối chỉ có người tự rời sân ga tối nay trước khi đi ngủ bạn hãy thử viết ra câu trả lời cho câu hỏi này nếu biết chắc mình còn 30 năm khỏe mạnh phía trước mình sẽ bắt đầu điều gì rồi viết thêm một bước thật nhỏ bạn sẽ làm ngay trong tuần này để tiến về phía nó chỉ một bước nhỏ thôi như A Vĩ ngày ấy chỉ đi ứng tuyển một công việc nếu bạn muốn hãy chia sẻ phần bình luận năm nay bạn bao nhiêu tuổi và điều bạn muốn bắt đầu là gì biết đâu nơi chia sẻ của bạn lại chính là đêm trăng thức tỉnh của một người khác đang đứng giữa ngã bà đời và nếu bài chia sẻ hôm nay chạm đến tâm hồn của bạn chạm đến cảm xúc của bạn thì hãy like share video và đăng ký kênh để chúng ta tiếp tục đi cùng nhau trên hành trình tu dưỡng này mỗi tuần thêm một nước cờ cho ván cờ đời mình ván cờ đời người chưa bao giờ kết thúc ở nước thứ 40 nó chỉ kết thúc khi người cầm quân tự buông tay mà thôi Tân Phúc Khánh xin kết thúc bài chia sẻ của mình tại đây xin chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã dành ra thời gian quý báu của mình để lắng nghe bài chia sẻ này một lần nữa xin kính chúc quý vị và các bạn cùng gia đình luôn luôn được hạnh phúc, thành công và bình an trong cuộc sống xin trân trọng kính chào và hẹn gặp lại