Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại, tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay. Đây là diễn biến giá nhiên liệu trước khi chiến tranh Iran nổ ra. Còn đây là sau khi chiến sự bắt đầu. Giá từ khoảng 65 USD đã tăng vọt lên hơn 110 USD. Mức độ biến động này thậm chí còn vượt cả cuộc chiến Nga – châu Âu năm 2022. So với đó, sự kiện Venezuela hồi đầu năm nay gần như không tạo ra gợn sóng nào trên thị trường. Bạn phải hiểu rằng giá dầu khác với vàng hay cổ phiếu. Nó không đơn thuần là giá của một loại tài sản, mà là một mức giá năng lượng nền tảng gắn trực tiếp với mọi mặt sinh hoạt của con người trên toàn cầu. Nguyên nhân phía sau, tôi tin là mọi người cũng đã thấy nhiều trên tin tức — đó chính là eo biển Hormuz. Iran đã trực tiếp phong tỏa eo biển này, khiến dầu mỏ ở gần như toàn bộ khu vực Trung Đông bị “kẹt cứng”, không thể vận chuyển ra ngoài. Điều đó buộc Trump phải tung ra liên tiếp bốn, năm biện pháp — đủ mọi chiêu, cả hay lẫn dở — để ứng phó. Tôi cũng không biết khi video này được đăng lên thì chiến sự đã diễn biến đến mức nào, có kết thúc hay chưa. Nhưng điều tôi quan tâm hơn là:cuộc khủng hoảng này đã phơi bày sự mong manh của thị trường năng lượng toàn cầu. Vì vậy hôm nay, một mặt chúng ta sẽ nói về eo biển này và cuộc chiến, mặt khác, tôi muốn đi sâu hơn một chút — cùng nhìn vào cục diện năng lượng toàn cầu trong thời kỳ hậu chiến, và xem tương lai sẽ phát triển ra sao. Không để các bạn chờ lâu chúng ta hãy cùng bắt đầu ngay!
Cảm ơn mọi người! Chúc mọi người có những giây phút vui vẻ. Mời các bạn theo dõi video trên kênh Thế Giới Cổ Đại. ✔️ Thế Giới Cổ Đại sẽ đồng hành cùng các bạn trong hành trình giải mã những sự kiện kỳ bí xuyên suốt dòng lịch sử của loài người... ✔️ Chúc các bạn có những phút giây thư giãn và bổ ích! #thếgiớicổđại#bíẩn#dầumỏ
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video phân tích tác động của việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nhấn mạnh sự biến động giá dầu, áp lực lạm phát lên kinh tế Mỹ và những tính toán chính trị của chính quyền ông Trump. Đồng thời, nội dung cung cấp cái nhìn tổng thể về vai trò của than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên và xu hướng chuyển dịch năng lượng trong tương lai.
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại.
Tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay.
Đây là diễn biến giá nhiên liệu trước khi chiến tranh Iran nổ ra.
Còn đây là sau khi chiến sự bắt đầu, giá từ khoảng 65 đô đã vọt lên hơn 110 đô.
Mực độ biến động này thậm chí còn vượt cả cuộc chiến Nga – Châu Âu năm 2022.
So với đó, sự kiện Venezuela hồi đầu năm nay gần như không tạo ra gợn sóng nào trên thị trường.
Bạn phải hiểu rằng giá giàu khác với vàng hay cổ phiếu, nó không đơn thuần là giá của một loại tài sản,
mà là một mức giá năng lượng nền tảng gắn trực tiếp với mọi mặt sinh hoạt của con người trên toàn cầu.
Nguyên nhân phía sau, tôi tin là mọi người cũng đã thấy nhiều trên tin tức, đó chính là eo biển Hormuz.
Iran đã trực tiếp phong tỏa eo biển này, khiến dầu mò ở gần như toàn bộ khu vực Trung Đông bị kẹt cứng,
không thể vận chuyển ra ngoài.
Điều đó buộc ông Trump phải tung ra liên tiếp 4 năm biện pháp, đủ mọi chiêu, cả hay lẫn dở để ứng phó.
Tôi cũng không biết khi video này được đăng lên thì chiến sự đã diễn biến đến mức nào, có kết thúc hay chưa.
Nhưng điều tôi quan tâm hơn cả là cuộc khung hoảng này đã phơi bày sự mong manh của thị trường năng lượng toàn cầu.
Vì vậy, hôm nay, một mặt chúng ta sẽ nói về eo biển này và cuộc chiến.
Mặt khác, tôi muốn đi sâu hơn một chút, cùng nhìn vào cuộc diện năng lượng toàn cầu trong thời kỳ hậu chiến,
và xem tương lai sẽ phát triển ra sao.
Không để các bạn phải chờ lâu, chúng ta cùng bắt đầu ngay nhé.
Đầu tiên, tôi sẽ giới thiệu ngắn gọn về eo biển Hormuz.
Ai đã biết rồi thì cũng có thể bỏ qua đoạn này nhé.
Eo biển Hormuz có thể nói là ít hầu năng lượng quan trọng nhất trên trái đất.
Nó nối vịnh Ba Tư với biển Á Rập,
và là con đường biển duy nhất để các quốc gia dầu mỏ Trung Đông trong vịnh Ba Tư xuất khẩu dầu khí ra thế giới.
Nơi hẹp nhất của eo biển này chỉ khoảng 33 km.
Nhưng thực tế, tuyến hàng hải dành cho tàu trợ dầu siêu lớn chỉ có 2 làn, một vào một ra.
Mỗi làn rộng khoảng 3 km, ở giữa là vùng đệm 3 km.
Tức là toàn bộ hoạt động vận chuyển năng lượng của thế giới phải đi qua một hành lang chưa đến 10 km.
Trước đây, mỗi ngày có tới 20 triệu thùng dầu đi qua đây.
Tương đương khoảng 1 phần 5 lượng tiêu thụ dầu toàn cầu mỗi ngày.
Đồng thời, khoảng 20% thương mại khí tự nhiên hóa lỏng, viết tắt là LNG của thế giới,
chủ yếu từ Qatar cũng xuất khẩu qua eo biển này.
Không cần nói nhiều, chỉ cần nhìn bản đồ.
Đây là mỏ khí tự nhiên lớn nhất thế giới, Northfield.
Còn đây là mỏ dầu lớn nhất, Gawa ở Saudi Arabia.
Và đây là toàn bộ phân bố mỏ dầu Trung Đông.
Nhìn dày đặc như vậy, ai mắc chứng sợ lỗ sẽ cảm thấy khó chịu.
Chúng ta đều biết, Trung Đông là vòi nước dầu mỏ của thế giới.
Nhưng dầu mỏ ở đây không phân bố đều mà gần như tập trung quanh khu vực vịnh Bà Tử.
Và phần lớn dầu khí ở khu vực này đều phải đi qua eo biển Hô Mớt để xuất khẩu.
Vậy đích đến của nó chủ yếu ở đâu?
Khoảng 85% chạy về châu Á, trong đó 4 quốc gia chính là Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Chỉ với một eo biển rộng 33 km, có thể nói nó giống như một đòn gánh gánh cả năng lượng toàn cầu.
Trong số đó, dù Trung Quốc nhập khẩu nhiều nhất về lượng,
nhưng nếu xét theo tỷ lệ phụ thuộc,
thì Nhật Bản và Hàn Quốc mới là những nước phụ thuộc vào dầu Trung Đông nhiều nhất.
Và đó cũng là lý do vì sao sau khi Iran phong tỏa eo biển Hô Mớt,
thị trường chứng khoán Nhật Bản láo dốc, còn Hàn Quốc thì giảm tới 12% chỉ trong một ngày,
mức giảm mạnh nhất trong gần 20 năm.
Nhưng nói thêm một chút, nếu chỉ xét về lưu lượng vận chuyển dầu,
thì eo Hô Mớt thực ra chưa phải là lớn nhất thế giới.
Còn một eo biển lớn hơn một chút, bạn đoán là ở đâu?
Chính là eo biển Malacca.
Nó là cửa ngõ thương mại vào Đông Á, với lưu lượng khoảng 23 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Singapore nằm ngay cạnh eo biển này, đó cũng là một phần lý do khiến họ giàu có.
Tuy nhiên, eo biển Malacca không bất ổn như Trung Đông, nên không khiến thị trường lo lắng như Hô Mớt.
Vì vậy, sự chú ý của thế giới vẫn tập trung chủ yếu vào eo Hô Mớt.
Và điều đáng nói là, đòn gánh năng lượng quan trọng này lại nằm ngay trước cửa nhà Iran.
Xung quanh eo biển có 8 hòn đảo, trong đó 7 đảo do Iran kiểm soát.
Tất nhiên, Mỹ cũng hiểu rõ tầm quan trọng của khu vực này,
nên trước khi chiến tranh nổ ra, họ đã triển khai khoảng 40-50.000 binh sĩ tại Trung Đông,
đặc biệt là quanh eo Hô Mớt.
Nhiều người có thể thắc mắc, Mỹ mạnh như vậy, lại có nhiều quân ở đó.
Sao Iran nói phong tỏa là phong tỏa được?
Thực ra, điều này không khó hiểu.
Dù Iran không thể đối đầu trực diện với Mỹ về sức mạnh quân sự,
nhưng với điều kiện địa lý của eo Hô Mớt, việc phong tỏa lại cực kỳ dễ.
Iran không cần vũ khí công nghệ cao, chỉ cần thủy lôi, drone hay tên lửa
cũng đủ để tạo ra sức giăn đè rất lớn.
Ví dụ, ngày 11 tháng 3, Iran tuyên bố đã triển khai 10 quả thủy lôi tại eo Hô Mớt.
Thực tế họ đặt bao nhiêu, đặt ở đâu thì không ai biết.
Nhưng chỉ cần tuyên bố như vậy đã đủ khiến các tàu thương mại không dám đi qua
và các công ty bảo hiểm cũng không dám cấp bảo hiểm cho tàu.
Mà trong chuyện này, bảo hiểm là yếu tố cực kỳ quan trọng.
Trước đây, phí bảo hiểm cho một tàu thương mại khi đi qua khu vực này
là khoảng từ 200.000 đến 400.000 đô.
Còn bây giờ, bạn đoán xem đã tăng lên bao nhiêu?
Con số hiện nay ít nhất là gấp 10 lần, tức là lên khoảng 3 đến 5 triệu đô.
Đó cũng là lý do vì sao ngay khi Iran vừa phòng tỏa,
ngày 3 tháng 3, ông Trump đã lập tức tuyên bố phê duyệt một gói tái bảo hiểm hàng hài trị giá 20 tỷ đô.
Vậy tái bảo hiểm nghĩa là gì?
Tức là chính phủ Mỹ sẽ đứng ra làm người bảo lãnh cuối cùng.
Nếu tàu hàng bị tấn công trong eo biển, công ty bảo hiểm tư nhân bồi thường xong,
chính phủ Mỹ sẽ bỏ tiền túi ra bù phần còn lại cho các công ty bảo hiểm.
Như vậy, về lý thuyết, các công ty bảo hiểm sẽ không bị lỗ mà vẫn có thể tiếp tục cung cấp dịch vụ bảo hiểm.
Nhưng trên thực tế, hiệu quả của kế hoạch này gần như bằng không.
Tại sao?
Chính các thuyền trường và thủy thủ đã nói rất thẳng.
Ông Trump suy nghĩ theo kiểu thương nhân.
Ông nghĩ việc đi qua eo biển chỉ là bài toán chi phí bảo hiểm sao?
Đây là chiến tranh thật sự.
Thủy lôi nằm dưới nước, drone cằm tử thì bay trên trời, đạn tên lửa thì đâu có mắt.
Chúng tôi thậm chí còn không cùng ngôn ngữ với phía Iran.
Đây căn bản không phải là chuyện tiền bạc.
Đại Khái ý của họ là như vậy.
Vì thế, bạn sẽ thấy, đây là hình ảnh thời gian thực của các con tàu quanh eo Homer.
Một lượng lớn tàu đang nằm chờ ở bên ngoài.
Còn khu vực trong eo biển thì gần như trống trơn.
Không một con tàu nào dám đi qua.
Có người có thể nghĩ, dầu qua eo Homer chủ yếu là xuất sang châu Á.
Vậy các khu vực khác chắc không bị ảnh hưởng nhiều.
Lập luận này là sai hoàn toàn.
Bạn phải hiểu rằng, dầu mỏ là một sản phẩm có tính thị trường hóa cực cao.
Chỉ cần xảy ra cú sốc nguồn cung, giá sẽ phản ánh gần như lập tức trên toàn cầu.
Vì vậy, việc dầu được vận chuyển đến đâu thực ra không quá quan trọng.
Chỉ cần 20 triệu thùng trên ngày bị kẹt không ra được.
Thì nguồn cung bị hạn chế.
Thì toàn thế giới đều phải chịu cú sốc giá dầu tăng.
Ngay cả người dân Mỹ ở bên kia bán cầu cũng sẽ cảm nhận rõ điều này.
Đó chính là lý do chúng ta thấy biểu đồ giá dầu tăng vọt lúc đầu.
Tuy nhiên, khí tự nhiên thì có phần khác.
Tính khu vực của nó mạnh hơn.
Đó là lý do trong chiến tranh Nga-Ukraine, giá khí đốt của châu Âu tăng cực mạnh.
Còn các khu vực khác chỉ bị ảnh hưởng nhẹ.
Lần này cũng vậy.
Giá khí đốt ở châu Âu và châu Á tăng hơn 50%.
Nhưng giá khí đốt ở Mỹ lại không bị tăng động nhiều.
Tôi bổ sung thêm một chút.
Dù El Hormuz rất quan trọng.
Nhưng không phải cứ Iran phong tỏa là toàn bộ dầu bị chặn hoàn toàn.
Các quốc gia đều có dầu giữ chữ chiến lược.
Nên trong ngắn hạn vẫn có thể cầm cử.
Thường từ khoảng 3 đến 6 tháng.
Chứ không phải lập tức hết dầu.
Tiếp theo, tôi muốn chia sẻ một vài suy nghĩ về tình hình biến động gần đây và giá dầu.
Bạn có nhận ra không?
Cuộc chiến Iran lần này thực ra đã phơi bày một điểm yếu.
Hay có thể nói là giới hạn chịu đựng của chính phủ Mỹ.
Đó chính là giá dầu.
Nhiều người sẽ phân tích rằng
Mỹ có dự trữ dầu lớn, năng lực sản xuất mạnh.
Giá dầu cao thì các công ty dầu khí và tài chính còn có thể kiếm lợi lớn.
Nghe thì có vẻ hợp lý.
Nhưng theo tôi, việc giá dầu tăng,
đặc biệt là tăng sốc và duy trì ở mức độ cao
lại gây tổn hại cho chính phủ Mỹ,
cho ông Trump nhiều hơn,
rất nhiều so với lợi ích mà nó mang lại.
Thậm chí là điều họ khó có thể chịu đựng.
Tại sao?
Trước hết, đây là vấn đề thể diện
và còn liên quan trực tiếp đến bầu cử.
Chúng ta đã phân tích trước đây
các chính sách của ông Trump
từ thuế quan đến các đạo luật kinh tế
đều có một điểm chung
là xu hướng làm nóng lạc phát.
Dù đôi khi họ né tránh không nói rõ
nhưng ai cũng hiểu điều đó.
Và ông Trump, ngay từ khi tranh cử
đã nhiều lần nhấn mạnh rằng
vũ khí kiểm soát giá cả của ông
chính là giá dầu.
Nhưng thực tế ông Trump đã làm tốt chưa?
Sự thật là GDP của Mỹ có thể tăng
khi ông Trump đắc cử
nhưng điều đó không có ý nghĩa trực tiếp
với đa số người dân.
Khi không kiểm soát được giá dầu
đồng nghĩa là giá cả tăng, lạm phát bùng lên
thì đó là vấn đề của toàn dân.
Toàn dân bị ảnh hưởng,
toàn dân bất mãn.
Bạn nhìn Iran là hiểu
tại sao đầu năm nay
xảy ra bất ổn xã hội quy mô lớn.
Một nguyên nhân rất quan trọng
chính là lạm phát quá cao.
Giá cả khi ổn định thì không ai để ý
nhưng khi mất kiểm soát
thì trở thành vấn đề cực kỳ nghiêm trọng.
Ở Mỹ khoảng 85% người dân đi lại bằng ô tô
tức là giá dầu liên kết trực tiếp
với người tiêu dùng cuối cùng.
Vì vậy, dù nguyên nhân là gì
nếu chính phủ không kiểm soát được giá dầu
để nó tăng vọt
rồi lan sang nền kinh tế thực
gây lạm phát
thì tâm lý người tiêu dùng Mỹ sẽ sâu đi rõ rệt.
Điều đó không chỉ khiến
ông Trump và đảng Cộng Hòa bất mặt
mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc bầu cử
sắp diễn ra vào tháng 11 của Mỹ.
Đó là yếu tố thứ nhất
giá cả.
Yếu tố thứ hai
là giá dầu còn đe dọa trực tiếp
đến mức nợ của Mỹ.
Bạn nhìn này, khi giá dầu tăng
thì kéo theo lạm phát tăng
Cục dư chữ liên bang Fed
sẽ buộc phải dừng hạn lãnh xuất
thậm chí có thể quay sang tăng lãnh xuất.
Trong khi đó
nợ công của Mỹ vốn đã là con vòi trong phòng.
Nếu lạm phát mất kiểm soát
và Fed buộc phải tăng lãnh xuất
mạnh như thời những năm 1980
thì chính phủ Mỹ hiện tại
thật sự khó mà chịu nổi.
Thậm chí điều đó còn khiến ông Trump
phải lên mạng chất social công khai
gây áp lực với Powell
yêu cầu ông hạ lãnh xuất ngay lập tức.
Dù hợp lý hay không
ít nhất ông cũng phải thể hiện lập trường của mình.
Đến đây
những gì chúng ta nói vẫn chỉ là tác động
trực tiếp nhất của việc giá dầu tăng.
Nếu lạm phát thực sự bùng lên
thì những ảnh hưởng kinh tế
rộng lớn hơn thậm chí còn chưa được đề cập.
Tóm lại
nếu ai nói rằng Mỹ tự chủ năng lượng
không sợ cút sốc dầu mò
thì đó là nhận định không đứng vững.
Nên kinh tế Mỹ hiện tại
cũng như bộ chính sách của ông Trump
không thể chịu được việc lạm phát quay trở lại.
Vì vậy
ông Trump bằng mọi giá
phải nghiêm giá dầu xuống.
Việc Iran phong tỏa El Hormuz
chẳng khác nào đánh trúng tử huyệt của ông.
Hãy nhìn xem
ông Trump đã làm gì khi thấy giá dầu khó kiểm soát.
Điều 3 tàu sân bay tới khu vực
triển khai gói bảo hiểm 20 tỷ đô
khẩn cấp giải phóng
172 triệu thung dầu dự trữ
tức là hơn 1 phần 3 kho dự trữ
dầu của Mỹ
thậm chí còn nói về Ấn Độ
trong tình huống đặc biệt này
cho phép tạm thời mua dầu từ Nga
ngoài ra còn tăng cường bảo vệ El Hormuz
v.v.
Dù những biệt pháp này có thực sự
kiểm soát được giá dầu hay không
thì ý đồ của Mỹ rất rõ ràng
họ không thể chịu được việc giá dầu
duy trì ở mức quá cao
Nói đến lạm phát
tôi muốn chia sẻ thêm 1 hiện tượng khá ngược trực giác
mà tôi để ý
Sau khi chiến tranh đổ ra
giá vàng tăng trong 2 ngày đầu
rồi lại bất ngờ giảm xuống
đây là điều khá bất thường
trong khi đó chỉ số đô lạnh
liên tục tăng lên
Tại sao lại như vậy?
Nó liên quan gì đến lạm phát?
Ban đầu khi chiến tranh xảy ra
mọi người đều tìm đến tài sản trú ẩn
nền vàng và trái phiêu Mỹ đều tăng
Nhưng khi tình hình phát triển
Iran phong tỏa El Hormuz
thị trường nhận ra rằng
Mỹ dường như không có cách giải quyết hiệu quả
Nếu giá dầu tiếp tục tăng
rất có thể sẽ gây ra
lạm phát toàn cầu
Nếu chỉ dừng ở đây
bạn sẽ nghĩ lạm phát tăng
đồ mất giá vàng phải tăng mạnh hơn
nhưng thực tế lại ngược lại
Tại sao?
Bởi vì thị trường còn nghĩ thêm 1 bước nữa
là khi lo ngại lạm phát
có 1 bên còn lo hơn cả thị trường
đó chính là Fed
Fed có thể sẽ hành động
dừng hạng lãi xuất
thậm chí là thắt chặt tiền tệ tăng lãi xuất
Trong ngắn hạn
chính sách của Fed ảnh hưởng đến
giá tài sản tăng mạnh hơn
so với tác động dài hạn của lạm phát
Vì vậy khi kỳ vọng thắt chặt tiền tệ tăng lên
sẽ dẫn đến đồ tăng giá
vàng giảm
và trái phiêu Mỹ giảm giá
tức lợi xuất tăng
Bạn thấy không?
Trong phân tích thị trường
chỉ cần thiếu 1 tầng suy nghĩ
kết luận có thể hoàn toàn đảo ngược
Thông thường đến đây là có thể kết thúc video rồi
Nhưng video này thì khác
còn rất nhiều kiến thức bổ ích ở phía sau
Hãy kiên nhẫn thêm 1 chút nhé
Khi tìm hiểu
tôi có 1 thắc mắc
Tại sao cứ hết có biến động
ở 1 quốc gia liên quan đến năng lượng
Truyền thông lại lập tức nói rằng
khung hoảng năng lượng toàn cầu
sắp xảy ra
Vậy thực sự có khung hoảng không?
Nó nghiêm trọng đến mức nào?
Và tại sao thị trường năng lượng
lại dễ biến động như vậy?
Vì thế tôi quyết định nhìn ở góc độ tổng thể
phân tích cục diện năng lượng toàn cầu
không chỉ dầu mò
không chỉ LHM
mà tất cả các dạng năng lượng
Bạn cũng nên hiểu
về điều này đúng không?
Tôi đã tìm được 1 loại dữ liệu
sản lượng, tiêu thụ
nhập khẩu, xuất khẩu
nguồn nhập từ đâu, xuất đi đâu
của các quốc gia và khu vực
Từ đó rút ra 1 số điểm
có thể hữu ích cho tất cả mọi người
Trước hết, hãy nhìn tổng thể tiêu thụ
năng lượng toàn cầu
Dầu mò đúng là quan trọng
nhưng không phải là tất cả
3 nguồn chính hiện nay là dầu mò
khí tự nhiên, than đá
gần như chia 3 thiền hạ
Năng lượng sạch vẫn còn chiếm tỷ trọng
Nếu xét theo quốc gia
Trung Quốc tiêu thụ nhiều nhất
hơn 1 phần tư toàn cầu
Mỹ khoảng 16%
Sau đó là EU và Ấn Độ
Nhìn tổng thể thì khá hợp lý
Giờ chúng ta tách ra
từng loại năng lượng để xem kỹ hơn
Trước tiên là than đá
Nhiều người có thể nghĩ
đã năm 2026 rồi
sao vẫn dùng nhiều than đá như vậy
Nhưng thực tế khoảng
27% năng lượng toàn cầu
và 36% sản lượng điện
vẫn đến từ than
Và quốc gia sử dụng than nhiều nhất
chủ yếu chỉ tập trung ở 1 nước
đó là Trung Quốc
Trung Quốc tiêu thụ tới 51%
lượng than toàn cầu
Nguyên nhân chủ yếu là do các ngành công nghiệp
tiêu hào năng lượng lớn như thép, xi măng
hóa chất và phần lớn
năng lượng cho các ngành này đều đến từ than
Nhắc đến đây
tôi chợt nhớ một dữ liệu từng xem
Trong tất cả các thành phố
cấp địa khu ở Trung Quốc
thành phố có GDP bình quân đầu người cao nhất
là nơi nào?
Không phải Bắc Kinh hay Thượng Hải
vì dân số quá đông
Mà là Odos thuộc nội Mông
Tật nhiên bảng xếp hàng này không hẳn tuyệt đối
Nhưng Odos gần như luôn đứng
top 1 hoặc 2
Tại sao ư?
Vì nơi này có ngành công nghiệp than khổng lồ
Đồng thời cũng có chữ lượng khí tự nhiên rất lớn
Tuy nhiên
dù than có sản lượng rất lớn
Nhưng nếu xét từ góc độ chiến lược quốc gia
và ảnh hưởng đến cung diện năng lượng toàn cầu
thì Trung Quốc
chỉ nhọc khẩu hơn 10% nhu cầu than
chủ yếu từ Indonesia
Mông Cổ và Nga
đều là các nguồn gần
Vì vậy, hệ thống này tương đối ổn định
và không tác động quá lớn
đến cấu trúc năng lượng toàn cầu
Đó cũng là lý do vì sao tin tức hàng ngày
chủ yếu nói về dâu mỏ
và khí tự nhiên
chứ rất ít khi nghe đến cuộc chiến than đá toàn cầu
Tiếp theo
chúng ta nói về dâu mỏ
Dâu thì hoàn toàn khác
Toàn cầu mỗi ngày sản xuất khoảng 100 triệu thùng dâu
Trong đó
70 triệu thùng tham gia vào thương mại quốc tế
Về sản xuất
Trung Đông chiếm khoảng 30%
Mỹ khoảng 20%
Nga khoảng 10%
Đây là những khu vực chủ lực
Về tiêu thụ
Mỹ và Trung Quốc là 2 ông lớn
Mỹ tiêu thụ khoảng 19%
Nga khoảng 19 triệu thùng trên ngày
Trung Quốc thì khoảng 16%
Toàn châu Âu cộng lại khoảng 14%
Những con số này
Có lẽ cũng phù hợp với nhận thức chung
Nhưng điều tôi muốn nhìn sâu hơn
Là cấu trúc dâu mỏ toàn cầu
Vì vậy
Chúng ta loại bỏ phần tự sản xuất
Tự tiêu thụ trong nội địa
Và chỉ tập trung vào thương mại xuyên quốc gia
Ai phụ thuộc vào ai
Dẫn đầu tuyệt đối là
Đại ca Trung Đông
Tiêu thụ ít chủ yếu là cung cấp
Tiếp theo là Nga
Canada, Mỹ sản xuất nhiều
Nhưng xuất khẩu dòng không quá lớn
Do tiêu thụ nhiều
Còn khu vực nhập khẩu dòng lớn nhất
Là châu Âu, Ấn Độ và Nhật Bản
Nếu xét theo tỷ lệ nhập khẩu dầu
Thì châu Âu khoảng 87%
Ấn Độ 80%
Nhật Bản 97%
Singapore 75%
Rõ ràng các khu vực này
Phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu dầu
Nhưng nếu nhìn sâu hơn
Chúng ta cần biết trong tổng tiêu thụ
Năng lượng của một quốc gia
Bao nhiêu phần phụ thuộc vào nhập khẩu dầu
Ví dụ Trung Quốc
Hơn một nửa năng lượng là từ than
Dầu chỉ chiếm khoảng 18%
Trong 18% này
Khoảng 3,4% là nhập khẩu
Tức là khoảng 13% tổng năng lượng
Đến từ dầu nhập khẩu
Còn số này không nhỏ
Nhưng cũng không quá đáng sợ
Áp dụng cách tính tương tự
Châu Âu phụ thuộc khoảng 31%
Ấn Độ 21%
Nhật Bản 36%
Singapore thì lên tới 65%
Hàn Quốc không có số liệu chi tiết
Nhưng ước tính khoảng 50%
So sánh như vậy
Bạn sẽ thấy rằng
Những khu vực phụ thuộc nhiều nhất
Vào dầu nhập khẩu là Singapore
Hàn Quốc, Nhật Bản và Châu Âu
Trong đó Châu Âu có nguồn nhập khá đa dạng
Mỹ, Trung Đông, Châu Phi, Nga
Còn Nhật Bản
Hàn Quốc và Singapore
Phụ thuộc gần như chủ yếu vào Trung Đông
Ấn Độ trước đây cũng phụ thuộc Trung Đông
Nhưng gần đây đã bổ sung thêm một nguồn lớn
Đó chính là Nga
Với khoảng 1 triệu thùng trên ngày
Từ phân tích này
Chúng ta có thể rút ra một điều rằng
Nếu El Hormuz bị phong toà
Xét về sản lược
Trung Quốc và Ấn Độ chịu ảnh hưởng lớn nhất
Nhưng nếu xét về tác động
Đến toàn bộ hệ thống năng lượng quốc gia
Thì Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore
Mới là những nước bị ảnh hưởng nặng hơn
Tiếp theo là một nguồn năng lượng
Rất quan trọng
Khí tự nhiên
Hai quốc gia sản xuất khí lớn nhất thế giới
Vượt trội hoàn toàn
Là Mỹ và Nga
Trung Quốc dù sản xuất nhiều
Nhưng vẫn phải nhập khẩu lượng lớn
Trong lĩnh vực khí đốt toàn cầu
Có thể gọi là 5 ông lớn xuất khẩu
Gồm Mỹ, Nga, Naui, Qatar và Úc
Ngoài ra còn có
Canada, Turkmenistan
Iran, Algeria, Malaysia
Trong số này
Còn một quốc gia rất đáng chú ý
Đó chính là Iran
Xét về chữ lượng
Iran đứng thứ 2 thế giới
Chiếm khoảng 17% tổng chữ lượng khí tự nhiên toàn cầu
Mỏ khí lớn nhất thế giới
Mà chúng ta vừa nhắc đến
Chính là khu mỏ
Mà Iran và Qatar cùng chia sẻ
Dù chúng ta chưa biết
Tình hình chính trị sẽ phát triển ra sao
Nhưng Iran rõ ràng có tiềm năng
Trở thành một ông lớn trong lĩnh vực khí tự nhiên
Khí tự nhiên
Tuy sạch hơn dầu mỏ
Và là nguồn năng lượng lý tưởng hơn
Nhưng lại có một điểm khó hơn so với dầu
Đó là vận chuyển
Hiện nay có 2 hình thức vận chuyển chính
Đường ống và khí tự nhiên hóa lòng
LNG
Nhìn trực quan thì bạn sẽ thấy
Vận chuyển bằng đường ống sau khi xây dựng xong
Sẽ rất tiện lợi
Gần như một lần cho mãi mãi
Nhưng chi phí đầu tư ban đầu rất cao
Và không phù hợp cho vận chuyển đường dài xuyên đại dương
Nếu nhìn vào bản đồ hệ thống đường ống
Bạn sẽ thấy một số tuyến lớn
Như từ Nauri sang châu Âu
Từ Nga sang châu Âu và Trung Quốc
Hệ thống dày đặc trong nội bộ Bắc Mỹ
Và tuyến từ Turkmenistan sang Trung Quốc
Đây đều là các tuyến có lưu lượng lớn
Còn với LNG
3 tuyến vận chuyển chính
Là Qatar sang châu Á, Trung Quốc,
Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc
Mỹ sang châu Âu
Và Úc sang châu Á
Do khí tự nhiên trước đây
Chủ yếu phụ thuộc vào đường ống
Nên bị hạn chế bởi yếu tố vận chuyển
Khiến nó không hoàn toàn hóa mạnh như dầu mò
Hiện này
Trong tổng tiêu thụ khí tự nhiên toàn cầu
Chỉ khoảng 20% là thông qua thương mại quốc tế
Mà ngay trong phần này
Một tỷ trọng lớn vẫn là giao dịch nội bộ
Như trong Bắc Mỹ
Hoặc trong châu Âu
Ví dụ Nauri cung cấp cho các nước châu Âu khác
Nếu lại bỏ các giao dịch nội vùng này
Thì vai trò của thương mại khí tự nhiên
Đối với toàn bộ cấu trúc năng lượng toàn cầu
Thực ra khá hạn chế
Đây cũng là lý do
Vì sao bạn cảm thấy khí tự nhiên rất quan trọng
Nhưng truyền thông lại nói nhiều về dầu mò hơn
Tổng kết lại
Trong cuộc diện năng lượng toàn cầu hiện nay
Năng lượng hỏa thạch vẫn chiếm khoảng
90% tổng tiêu thụ
Trong đó
Than mang tính khu vực rõ rệt
Tập trung ở Trung Quốc và Ấn Độ
Dầu mò là thị trường toàn cầu hóa
Tài chính hóa mạnh nhất
Và gắn chặt nhất với kinh tế thế giới
Còn khí tự nhiên
Dù hiện vẫn mang tính khu vực
Nhưng đang tăng trưởng rất nhanh
Và một khi bị gián đoạn
Thì các quốc gia liên quan rất khó xoay chuyển
Về tương lai
Dù chúng ta có cảm giác rằng
Thế giới đang để mạnh năng lượng sạch và xanh
Như thế năng lượng hỏa thạch sắp bị thay thế hoàn toàn
Nhưng theo ước tính
Đến năm 2050
Vẫn còn khoảng 60% năng lượng toàn cầu
Đến từ nhiên liệu hỏa thạch
Dù đây chỉ là ước tính sơ bộ
Nhưng cũng cho thấy
Những xung đột và cạnh tranh
Xoay quanh năng lượng hỏa thạch
Sẽ còn kéo dài vài thập kỷ nữa
Trong ít nhất 20-30 năm tới
Dầu mò vẫn sẽ là chiến trường chính của năng lượng toàn cầu
Trung Đông vẫn là trung tâm xuất khẩu lớn
Và các quốc gia sở hữu tài nguyên này
Vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng
Khí tự nhiên trong thời gian tới
Sẽ ngày càng quan trọng hơn
Khi công nghệ hóa lỏng phát triển
Dần chuyển từ thời đại đường ống
Sang thời đại vận tải đường biển
Bên cạnh đó là năng lượng mới
Xu hướng này chắc chắn không thay đổi
Và sẽ ngày càng quan trọng
Nhưng điều đáng chú ý là
Cạnh tranh không chỉ nằm ở công nghệ
Như pin hay tấm pin mặt trời
Mà nằm ở khai thác, luyện kim
Và chế biến tài nguyên
Như đồng, lithium, nickel, cobalt, đất hiếm
Các nguồn tài nguyên này
Phân bố chủ yếu như khu vực Châu Phi
Úc, Nam Mỹ, Indonesia, Chile
Và đây cũng là một chủ đề rất lớn
Mà chúng ta có thể bàn sâu hơn
Ở những video sau
Hôm nay chúng ta bắt đầu từ eo biển Hồ Mớt
Rồi mở rộng ra toàn bộ cục diện
Năng lượng toàn cầu
Và xu hướng phát triển trong tương lai
Không phải là phát hiện gì quá chấn động
Nhưng hy vọng giúp bạn
Có một khung nhìn tổng thể rõ ràng hơn
Cá nhân tôi tìm hiểu
Cũng thấy rất hữu ích
Còn bạn thấy sao về chủ đề này
Nếu thấy hay thì nhớ để lại bình luận nhé
Còn bây giờ thì xin chào và hẹn gặp lại