TÓM TẮT CUỘC ĐỜI VUA KHANG HI

Lịch sử Trung Hoa trải dài hàng ngàn năm với hơn 400 vị Hoàng đế. Nhưng nếu phải nhắc đến một người đã tự tay kiến tạo nên một thời kỳ thịnh vượng bật nhất, cai trị lâu dài nhất và để lại dấu ấn sâu đậm nhất, chúng ta không thể không nhắc đến Ái Tân Giác La Huyền Diệp hay còn được thế giới biết đến với niên hiệu Khang Hy. 61 năm ngồi trên ngai vàng, Khang Hy đã đối mặt với những thù trong giặc ngoài nào để biến một nhà thanh non trẻ đầy rẫy bất ổn thành một đế chế hùng mạnh. Trong video ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tua ngược dòng thời gian, điểm lại toàn bộ cuộc đời đầy biến động nhưng cũng vô cùng huy hoàng của vị Hoàng đế vĩ đại này. Hãy cùng bắt đầu câu chuyện từ lúc cậu bé Huyền Diệp mới lọt lỏng. Năm 1654, tại chốn tự cấm thành uy nghiêm, Hoàng tử Huyền Diệp ra đời. Cậu là con trai thứ ba của Thanh Thế Tổ, Thuận Trị, Hoàng đế và Đông Giai Thị. Thỏa ấu thơ, Huyền Diệp không phải là người được vua cha yêu thương nhất bởi Thuận Trị dùng toàn bộ sự sủng ái cho Đổng Ngạc Phi và Hoàng tử của bà. Tuy nhiên, số phận của Huyền Diệp lại rẽ sang một hướng khác nhờ vào một căn bệnh vô cùng ám ảnh người Mãng Châu thời bấy giờ, bệnh đầu mùa. Năm 2 tuổi, Huyền Diệp mắc bệnh. Giữa làng ranh sinh tử, cậu bé kiên cường vượt qua và chỉ để lại vài vết sẹo mờ trên mặt. Khả năng miễn dịch với căn bệnh quái ác này vô tình trở thành một lợi thế chính trị to lớn đối với Huyền Diệp bởi nó đảm bảo rằng cậu có thể sống thọ để trị vị vườn quốc. Năm 1661, Hoàng đế Thuận Trị đổ bệnh nặng. Biết mình không qua khỏi, ông gọi Thái hậu Hiếu Trang đến bên dưỡng bệnh để bàn việc lập thái tử. Thuận Trị nói, Hoàng ngặt nương, trầm bệnh tình nguy kịch, Giang Sơn này e rằng phải giao lại cho người khác, trầm muốn nhường ngôi cho Hoàng đế. Thái hậu Hiếu Trang kiên quyết gạt đi. Hoàng thượng hồ đô rồi, ngụy báu phải truyền cho Hoàng tử. Huyền Diệp đã vượt qua được đầu mùa, cốt cách lệ trầm ổn, thông minh, ác có chân mạng thiên tử. Giang Sơn Đại Thanh giao cho nó là hợp lý nhất. Nghe lời mẹ, Thuận Trị hạ chiếu lập Huyền Diệp làm thái tử. Khi Thuận Trị băng hà, cậu bé Huyền Diệp bước lên ngai vàng khi mới tròn 8 tuổi. Lấy niên hiệu là Khang Hy, mang ý nghĩa là thái bình và vạn sự tốt lầm. Vì Hoàng đế còn quá nhỏ, trước khi lâm chung, Thuận Trị đã chỉ định 4 vị Đại Thần Phụ Chính gồm Sách Ni, Tô Khắc Tát Cáp, Ác Tất Lũng và Ngao Bái. 4 vị Đại Thần thề trước triều đình sẽ tận tâm phò tá ấu chúa, nhưng quyền lực luôn có ma lực làm tha hóa con người. Trong 4 người, Sách Ni tuổi cao sức yếu, Ác Tất Lũng ba phải gió chiều nào che chiều ấy. Tô Khắc Tát Cáp tuy có năng lực nhưng lại thiếu vây cánh. Kẻ trỗi dậy mạnh mẽ nhất chính là Ngao Bái. Từng là đệ nhất dũng sĩ của Mãng Châu, Ngao Bái ị vào chiến công hiển hách mà dần thao túng triều chính, kết bè kết phái và gạt bỏ mọi đối thủ. Đỉnh điểm là việc Ngao Bái vưu oan và ép khang hy phải bàn cái chết cho Tô Khắc Tát Cáp cùng cả gia tộc ông ta. Trình Ngày Vàng, vị Hoàng đế thiếu niên chứng kiến tất cả nhưng bị tước đoạt mọi quyền lực. Có lần, Ngao Bái ngàn nhiên bước vào thư phòng lớn giọng nói, Hoàng thượng con nhỏ, việc triều chính đà đoàn cứ để thần lo liệu, bệ hạ chỉ cần an tâm đọc sách, luyện cung ngựa là được rồi, đừng bận tâm những chuyện bên ngoài. Khang hy nắm chặt tay nhưng bề ngoài vẫn giữ vẻ bình thẳng, gợt đầu. Nội út hần của một bậc đế vương bị giam cầm trong chính cung điện của mình, ngày một lớn giận. Nhận thấy sự bất nhận của cháu nội, Thái Hoàng Thái Hậu Hiếu Trang đã bí mật gọi khang hy đến và dặn dò. Cháu phải biết nhấn nhịn, chìm ưng trước khi vộ mồi, phải biết thu mình lại. Bây giờ vây cánh của Ngao Bái bao trùm cả triều đình, cháu chưa đủ sức đối đầu với hắn. Hãy tỏ ra mãi chơi, không màn chính sự, để hắn buôn lỏng cảnh giác. Khang hy nghe lời bà nội, bắt đầu vạch ra một kế hoạch vô cùng táo bạo và cẩn mật. Cậu cho tuyển chọn những thiếu niên con em vương công đại thần trạc túi mình, ngày ngày tụ tập trong cung để luyện tập môn bố khố, một môn đấu vật truyền thống của người Mãng. Ngao Bái khi vào cung ý kiến, thấy đám trẻ con la hét vật nhau, hoàng đế thì vỗ tay reo hò, bèn nhét mép, cười khinh bỉ. Hắn cho rằng khang hy mãi chỉ là một đứa trẻ hàm chơi, không có chí khí, do đó càng lơ là phòng bị. Nhưng Ngao Bái không biết rằng, đám thiếu niên tưởng chừng như chỉ biết chơi đùa kia, lại đang được huấn luyện thành một đội vệ sĩ tinh nhuệ, trung thành tuyệt đối với khang hy. Cùng lúc đó, hoàng đế bí mật thuyên chuyển những thuộc hạ thương tính của Ngao Bái ra khỏi kinh thành, giao cho những công việc ở phương xa để cắt đứt vầy cánh của hắn. Năm 1669, khang hy bước sang tuổi 15, thời cơ đã chín mùi. Một buổi sáng, khang hy hạ chỉ triệu kiến Ngao Bái vào nam thư phòng để bàn việc. Ngao Bái không chút nghi ngờ, xảy bước ngân ngang tiến vào cung mà không mang theo vũ khí hay thị vệ. Vừa bước qua bậu cửa, khang hy bất ngờ đứng dậy, lớn tiếng quát. Ngao Bái! Ngươi cậy công kiêu ngạo, chuyên quyền độc đoán, khinh thường hoàng ân! Ngươi có biết tội của mình không? Ngao Bái chưa kịp phản ứng, thì đám thiếu niên bố khố từ hai bên cửa lào ra. Với sức trẻ và sự hú nguyện kỹ càng, chúng nhanh chóng quật ngã vị đề nhất dũng sĩ Mãng Châu. Dù mạnh mẽ đến đâu, Ngao Bái cũng không thể chóng lại hàng chục thiếu niên cùng lúc. Hắn bị trói gối xuống sàn, bàn hoàng nhận ra đứa trẻ mà hắn coi thường đã dăng ra một cái bẫy hoàn hảo. Khang hy lệnh cho đại thần liệt kê 30 đại tội của Ngao Bái. Quần thần nhất tỷ dân sớ xin chém đầu hắn để làm gương. Nhưng Khang Hy với sự trưởng thành vượt bật về tư duy chính trị đã đưa ra phán quyết. Ngao Bái tội ác tại trời, đáng lẽ phải xử trảm. Nhưng niệm tình hắn từng cứu mạng tiên đế, có công lớn đánh hại Giang Sơn cho đại thanh, trẩm miễn cho tội chết, lột bỏ mọi chức tước, giam cầm vĩnh viễn. Việc không giết Ngao Bái đã giúp Khang Hy thu phục được nhân tâm của các cựu thần, chứng minh Ngài là một vị vua anh minh, ân uy tịnh thiên. Ở tuổi 15, Khang Hy chính thức nắm toàn bộ quyền lực, tự mình điều hành triều chính. Từ một cậu bé bị coi thường, Ngài đã giành lại ngai vàng thực sự của mình bằng sự nhẫn nại và trí tuệ phi phạm. Thế nhưng, triều đình trung ương vừa yên ổn thì những đám mây đen khác lại kéo đến từ phía nam. Đế chế đại thanh lúc bấy giờ vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Ba vị tướng người Hán từng đầu hàng nhà thanh đã được phong vương và cắt đất hùng cứ ở miền nam, tạo thành một thế lực tự trị khổng lồ được gọi là Tam Phiên. Trong đó, Ngô Tam Quế, người đang nắm giữ Vân Nam và Quý Châu là kẻ mạnh nhất và tham vọng nhất. Nguy cơ đất nước bị chia cắt đang hiện hiện ngay trước mắt. Vị hoàng đế trẻ tuổi sẽ phải đưa ra những quyết định sinh tử như thế nào để bảo vệ bờ cõi? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ngay sau đây. Cần dòng bão từ phương nam nhanh chóng kéo đến, thử thách bản lĩnh của vị hoàng đế trẻ tuổi vừa mới thật sự nắm quyền. Như chúng ta đã biết, để đổi lấy sự ủng hộ của các tướng lĩnh người Hán trong quá trình đánh chiếm Trung Nguyên, triều đình nhà thanh đã phong vương và cắp đất cho ba vị tướng có công lớn nhất. Thượng Khả Hỷ, Trấn Dữ Quảng Đông, Cảnh Tinh Trung, Kiểm soát Phúc Kiến và thế lực mạnh nhất là Ngô Tam Quế, cai quản Vân Nam, Quý Châu. Thế trận Tam Phiên này ban đầu là lá trắng bảo vệ nhà thanh, nhưng theo thời gian, chúng biến thành ba vương quốc độc lập ngay trong lòng đế chế. Bọn họ tự nạp thuế, tự chiêu binh mãi mã và ngốm đến hơn một nửa tổng thu nhập quốc khố hàng năm. Năm 1673, Thượng Khả Hỷ dân sớ xin cáo lão tự quan, nhường lại binh quyền cho con trai. Khang Hy nhìn thấu đây là một phép thử của các phiên vương liên tương kế tự kế, lấy cớ đó để triệu tập quân thần bằng việc triệt phiên, tức là xóa bỏ hoàn toàn thế lực của ba vị vương này. Trong buổi thiết triều, không khí căng thẳng đến bức bối. Đại học sĩ sắc ngạc đồ, người từng giúp Khang Hy trừ rão ngạo bái, nay lại vội vàng bước ra càng ngăn. Hoàng thượng, Tam Phiên thế lực đáng sen, binh hùng tướng mạnh. Nếu chúng ta vội vã bãi bỏ, thần e rằng Ngô Tam Quế sẽ làm phán. Xin bệ hạ cứ để chúng cha truyền con nối, xoa dự chúng thì thiên hạ mới thái bình. Khang Hy đập tay xuống lòng kỹ, ánh mắt kiên định nhìn quét qua bá quàng văn vỏ. Các Khanh sợ Ngô Tam Quế làm phán sao? Chậm nói cho các Khanh biết, triệt phiên thì chúng phán, mà không triệt thì sớm muộn chúng cũng phán. Bọn chúng bòn rút quốc khố, ức khiếp bá tánh. Nếu để lâu ngày, thế lực của chúng sẽ nuốt chửng cả Đại Thanh. Bệnh độc thì phải khoét bỏ tận gốc, dẫu có đau đớn cũng phải làm. Bất chấp sự phản đối của đa số Đại Thần, Khang Hy kiên quyết hạ chiếu bãi bỏ Tam Phiên. Nhận được thánh chỉ, Ngô Tam Quế tức giận xé nát chiếu thư. Ông ta lập tức hội quân, tự xưng là thiên hạ đô chiêu thảo binh mã đại nguyên xoái. Dương cao ngọn cờ, phản Thanh phục minh. Cảnh tinh trung và con trai thường khá hỉ, nhanh chóng hưởng ứng, khiến một nửa gian sân Đại Thanh phút chóc chìm trong khói lửa chiến tranh. Những tháng đầu tiên của cuộc chiến, quân Thanh liên tiếp thất bại. Ngô Tam Quế với kinh nghiệm dạng dày đã nhanh chóng xua quân vượt qua sông Trường Giang, đánh chiếm nhiều tỉnh thành quan trọng. Tình chiến bại liên tục bay về Kinh Đô khiến triều đình hoang mang tột độ. Nhiều Đại Thần khuyên Khang Hy nên lùi quân về phía Bắc tạng Hải Quang để bảo toàn lực lượng, nhưng vì Hoàng đế 19 tuổi vẫn giữ một cái đầu lạnh đến đáng sợ. Ngài không rời Kinh Thành nửa bước, tự mình thức trắng đêm trong thư phòng để điều binh khiển tướng. Khang Hy hạ lệnh phân hóa kẻ thù. Ngô Tam Quế là kẻ cầm đầu, tuyệt đối không dung tha. Nhưng cảnh tinh trung và thượng chi tính chỉ là kẻ a dua. Truyền lệnh xuống, ai chịu buông vũ khí đầu hàng, chậm sẽ ân xá toàn bộ tội trạng, vẫn cho giữ chức tước như cũ. Chiến lược này lập tức phát huy tác dụng. Quân Tam Phiên vốn chỉ liên kết vì lợi ích. Này thấy Triều Định vừa cứng rắn với Ngô Tam Quế, vừa mềm mỏng với mình, nội bộ liền sinh ra lụt đục. Cảnh tinh trung và thượng chi tính lần lượt quy hàng, Ngô Tam Quế bị cô lập. Năm 1678, Ngô Tam Quế xưng đế tại Hoành Châu để vớt vác chút uy danh. Nhưng lúc này ông ta đã già yếu và mắc bệnh nặng. Vài tháng sau, Ngô Tam Quế út ức qua đời. Lực lượng nổi dậy như rắn mất đầu, nhanh chóng tan rã. Tới năm 1681, quân Thanh tiến vào Vân Nam, dập tắc hoàn toàn mầm mống cuối cùng của cuộc loạn Tam Phiên kéo dài suốt 8 năm. Bằng sự quyết đoán và nhãn quan chiến lược sát bén, Khang Hy đã bảo vệ thành công sự toàn vẹn lãnh thổ của Đại Thanh. Nhưng Vân Nam vẫn chưa thực sự yên bình. Cách đất liền một eo biển, hòn đảo Đài Loan lúc này vẫn đang nằm dưới sự kiểm soát của gia tộc họ Trịnh. Những người trung thành với nhà Minh đã tận diệt. Trịnh Kinh, con trai của Trịnh thành công, liên tục tung thủy quân cướp phá vùng ven biển. Sau khi dẹp xong Tam Phiên, Khang Hy lập tức chuyển hướng sang Đài Loan. Triều Đình lúc bấy giờ phần lớn là người Mãng Châu, vốn chỉ giỏi kỹ bình trên bộ, rất e ngại việc đánh thủy. Nhưng Khang Hy lại quyết định đi nước cờ táo bạo. Bổ nhiệm Thi Lan, một tướng lĩnh người Hán từng phục vụ cho họ Trịnh, nhưng đã đầu hàng nhà Thanh làm thủy sư đủ đốc. Khang Hy trao tận tay ấn tính cho Thi Lan và nói Chẩm giao toàn quyền thủy quân cho Khanh, không cần hỏi ý kiến kinh thành, Khanh tự mình xem xét thời cơ, tùy cơ ứng biến. Chẩm chỉ cần một kết quả, Đài Loan phải thuộc về Đại Thanh. Được sự tin tưởng tuyệt đối của Hoàng đế, năm 1683 Thi Lan dẫn hơn 300 chiến thuyền vượt biển, dán một đòn sấm xét đánh tan hạm đội chủ lực của quân Trịnh Trịnh khắc sản, cháu nội Trịnh thành công, biết không thể chống cử, đành dân biểu sinh hàng. Lần đầu tiên trong lịch sử, Đài Loan chính thức được sát nhập vào bản đồ hành chính của triều đại phong kiến Trung Quốc. Khang Hy hạ lệnh thiết lập bộ máy quang lại, mở cửa thông thương, chấm dứt hoàn toàn sự đe dọa từ mặt biển. Phương Nam đã hoàn toàn bình định, nội bộ Đại Thanh lúc này đã vẫn như bàn thật. Thế nhưng, vận mệnh chưa cho phép Khang Hy được nghỉ ngơi. Khi vị Hoàng đế đánh mắt nhìn lên bản đồ phương Bắc, những đám mây dòng mới lại đang tụ tập. Đế quốc Nga xa hoàng với súng ống hiện đại đang dình rập xâm lấn bờ cõi vùng biên giới. Trong khi thủ lĩnh hãng quốc Chuẩn Cát Nhĩ là Cát Nhĩ Đan lại đang rèn binh luyện mã, nhằm nhẹ nuốt chững thảo nguyên Mông Cổ để tiến về Bắc Kinh. Một kẻ thù dùng hỏa khí phương Tây, một kẻ thù là đội kỵ binh Du Một Thiện Chiến Nhất. Khang Hy sẽ dùng sách lược di để dẹp yên ngọn lửa phương Bắc và mở rộng bờ cõi đế chế đến mức cực đại. Khép lại những trang sử đẫm máu ở phương Nam, triều đình Nhà Thanh chưa kịp tận hưởng niềm vui Thái Bình, thì ánh mắt của Khang Hy đã phải hướng về vùng biên viễn phương Bắc. Ở đó, một bóng đen khổng lồ đang từ từ đổ xuống, đe dọa trực tiếp đến vùng đất hường pháp của người Mãng Châu. Đó chính là đế quốc Nga Xa Hoàng. Từ giữa thế kỷ 17, những toán quân cô sát của nước Nga đã liên tục vượt qua dãy núi Uran, thâm nhập vào lưu vực sông Hát Long Giang. Họ xây dựng thành trì, cướp bóc của cải và tàn sát người dân bản nghịa. Thành Nhã Khắc Tác, hay còn gọi là Abazin, trở thành pháo đại kiên cố nhất của quân Nga trên lãnh thổ Đài Thanh. Nhận thức trỏ mối nguy hại này, Khang Hy không hề vội vã cất quân, ông biết rằng đối đầu với những khẩu súng hỏa mai và đại bác của phương Tây, kỷ binh truyền thống sẽ phải chịu tổn thất nặng nề. Vị Hoàng đế ham học hỏi này đã dành nhiều đêm thức trắng cùng các giáo sĩ phương Tây để tìm hiểu về địa lý, vũ khí và chiến thuật của người Nga. Ông âm thầm cử trinh sát đi vẽ bản đồ toàn bộ vùng Hát Long Giang, đồng thời thiết lập các trạm dịch để đảm bảo nguồn lương thảo cho một cuộc chiến trường kỳ. Đến năm 1685, khi mọi sự chuẩn bị đã hoàn tất, Khang Hy triệu tập bành xuân vì tướng dày dặn kinh nghiệm và hạ lệnh. Quân Nga chiếm đất của ta, giết dân của ta. Tội ác không thể dùng thứ. Lần này người mang quân đi, trước hết hãy gửi thư dụ hàng. Nếu chúng cố tình ngoan cố, hãy dùng pháo binh oanh kích, sang phẳng nhã khắt tác cho trấm. Tuyệt đối không để lại bất kỳ mầm mống họa loạn nào. Đại quân Nhà Thanh nhanh chóng áp xác nhã khắt tác. Đúng như dự đoán, quân Nga kệ có thành cao hào sâu nên từ chối đầu hàng. Băng xuân lập tức ra lệnh cho hỏa pháo nả liên tục vào thành. Đứng trước sức mạnh áp đảo của quân Thanh, thủ lĩnh quân Nga là Tôn Bù-jin buộc phái dương cờ trắng xin hàng. Khang Hy giữ đúng lời hứa, không giết một tụ binh nào và cho phép họ rút về nước. Nhưng chỉ vài tháng sau, quân Nga đã lật lọng, quay lại chính nhã khắt tác và củng cố phòng tuyến vững chắc hơn xưa. Lần này, Khang Hy không khoan nhượng. Ông ra lệnh vây hãm thành suốt nhiều tháng rộng rã, cắt đứt mọi mùn tiếp tế. Quân Nga trong thành chết mòn vì đói khát và dịch bệnh. Cuối cùng, chính phủ Nga sa hoàng buộc phải cử sứ thận đến Bắc Kinh xin nghị hòa. Năm 1689, hai cường quốc đang ngồi vào bàn đàm phán và ký kết điều ước Nhi Bố Sở. Đây là hiệp ước biên giới đầu tiên giữa Trung Quốc và một quốc gia châu Âu. Phân định rõ ràng ranh giới giữa hai nước, buộc quân Nga phải rút khỏi Nhã Khắt Tác và thừa nhận vùng lưu vực sông Hát Long Giang thuộc về Đại Thanh. Bằng cả sức mạnh quân sự lẫn tài ngoại giao, Khang Hy đã bảo vệ thành công vùng đất Tổ Tiên, thiết lập nền hòa bình lâu dài ở biên giới Đông Bắc. Tuy nhiên, ngọn lửa chiến tranh ở phương Bắc vẫn chưa hoàn toàn tắt hẳn. Mối đe dọa lớn nhất và dai dặn nhất đối với Khang Hy lại đến từ những thảo nguyên Mông Cổ bao la. Lúc bấy giờ, bộ tộc chuẩn Cát Nhĩ dưới sự lãnh đạo của Cát Nhĩ Đan đang trỗi dậy vô cùng mạnh mẽ. Cát Nhĩ Đan là một kẻ đầy tham vọng. Hắn không chỉ muốn thống nhất toàn bộ các bộ lạc Mông Cổ, mà còn công khai thách thức quyền lực của nhà Thanh. Cát Nhĩ Đan xù quân tấn công khách nhị khách, tức ngoại mông ngày nay, buộc hàng trăm ngàn người Mông Cổ phải chạy nạn xuống phía Nam, xin trừ định nhà Thanh che chở. Không dừng lại ở đó, Cát Nhĩ Đan còn nông cuồn dẫn đại quân tiến sát biên giới, cắt Bắc Kinh chỉ vài trăm dặm, đe dọa trực tiếp đến an nguy của Kinh Thành. Trong buổi thiết triều khẩn cấp, các đại thần đều hoang mang lo sợ, có người khuyên hoàng đế nên lùi binh phòng thủ, có người lại đề nghị nghị hòa để tránh binh đao. Khang Hy uy nghi đứng dậy, giọng nói vang vọng khắp điện Thái Hòa. Cát Nhĩ Đan tàn sát bá tánh, dồm ngó giang sơn của ta, nay lại dám mang quân đến sát nách Kinh Thành. Nếu ta lùi một bước, hắn sẽ tiến mười bước. Trẩm quyết định sẽ ngự giá thân chinh, đích thân cầm quân tiêu diệt nịch tặc. Ai còn dám bàn chuyện lùi bước, trẩm chém không tha. Quyết định ngự giá thân chinh của Khang Hy đã thổi bùng ngọn lửa tinh thần cho toàn quân. Năm 1690, Khang Hy dẫn đầu đại quân vượt qua Vạn Lý Trường Thành, tiến thẳng ra sa mạc Gobi khắc nghiệt. Trận chiến quyết định diễn ra tại U Lan Bố Thông. Quân chuẩn các nhĩ sử dụng chiến thuật lạc đà thanh, trói hàng vạn con lạc đà lại với nhau thành một bức tường sống, từ phía sau bắn hỏa mai và nả pháo ra ngoài. Khang Hy bình tĩnh quan sát thế trận, lập tức ra lệnh cho pháo binh nhà Thanh tập trung hỏa lực bắn phá bức tường lạc đà, đồng thời cho kỵ binh đi đường vòng bọc hậu. Đội hình của các nhĩ đang vỡ trận, hắn phải bỏ lại hàng vạn sát chết và tháo chạy thuộc mạng về Thảo Nguyên. Nhưng các nhĩ đang như một con sói gian xảo, hắn không chịu từ bỏ giả tâm. Vài năm sau, hắn lại chiều binh mãi mã, tiếp tục quấy rối biên cương. Khang Hy nhận ra rằng nếu không diệt trừ tận gốc các nhĩ đang, vùng Thảo Nguyên sẽ không bao giờ có ngày thái bình. Vị hoàng đế kiên nghĩ ấy đã không quản ngại gian khổ, thêm hai lần ngựa đích thân dẫn quân băng qua sa mạc Gobi khô cằn để truy kích kẻ thù. Tại trận chiến Chiêu Mạc Đa năm 1696, đại quân Nhà Thanh đã gián một đòn ân oán cuối cùng, tiêu diệt hoàn toàn chủ lực của quân chuẩn các nhĩ. Các nhĩ đang lúc này chỉ còn là một kẻ cùng đường, bị thủ hạ phản bội, vợ con ly tán. Mùa xuân năm 1697, từng tức báo về kinh thành, các nhĩ đang đã uống thuốc độc tự vẩn. Nhận được tin báo tiệp, Khang-hi đang đi vi hành, liền quỳ xuống giữa đất trời, hướng về Bắc Kinh mà khấn bái tổ tiên. Gánh nặng ngàn cân để trên vai ông suốt nhiều năm rộng rã, cuối cùng đã được trút bỏ. Bằng ba lần ngựa giá thân chinh, Khang-hi không chỉ xóa sổ hoàn toàn mối đe dọa từ chuẩn các nhĩ, mà còn chính thức đưa toàn bộ vùng đất Mông Cổ và Tân Cương rộng lớn, sáp nhập vào bản đồ Đại Thanh, mở ra một lãnh thổ bao la chưa từng có trong lịch sử. Đất nước lúc này đã ở thời kỳ toàn thịnh, cương vực được mở rộng từ biển Đông đến dãy Himalaya, từ rừng rậm Vân Nam đến thảng nguyên Siberia. Dưới sự trị vị anh minh của Khang-hi, kinh tế phục hồi mạnh mẽ, văn hóa phát triển rực rỡ, bách tính được hưởng nền Thái Bình thịnh trị. Ông ban hành chính sách vĩnh viễn không tăng thuế định, khuyến khích khai hoang, trừng trị quan lại tham nhũng, để lại một di sản đồ sộ cho các thế hệ sau. Thế nhưng, khi những kẻ thù bên ngoài đã bị quét sạch, một cuộc chiến khác tàn khốc và đau đớn gấp trăm ngàn lần lại âm thầm nổ ra ngay bên trong những bức tượng đỏ của Tự Cấm Thành. Đó không phải là cuộc chiến với gươm đào hay súng đạn, mà là sự chém giết lẫn nhau giữa những người ruột thịt mang cùng dòng máu, ái tần, giác la. Sự ưu tú của Khang-hi đã tạo ra một thế hệ hoàng tử vô cùng tài năng, nhưng ngai vàng lại chỉ có một. Chính vị hoàng tử xuất chúng nhất sẽ bước vào một cuộc tranh đoạt vương quyền đẫm máu nhất trong lịch sử nhà Thành, được hậu thế gọi là cử tử đoạt nít. Vị hoàng đế vĩ đại đã đánh đồng dẹp bắt, bắt chiến bắt thắng. Liệu có thể chiến thắng được bi kịch của chính gia đình mình? Những mưu mồ sảo quyệt nào sẽ được các hoàng tử tung ra để giành lấy ngôi báo? Khi những tiếng reo hò chiến thắng ngoài biên ải dần lãng xuống, triều đại của Khang-hi bước vào thời kỳ hoàng kim rực rỡ nhất. Lãng thổ bao la, quốc khố sùng thúc, bá tánh an cư lạc nghiệp. Thế nhưng trong thâm cung tỉnh lặng của tử Cấm Thành, một cơn bão ngầm tàn khốc lại bắt đầu nhanh nhóm. Cơn bão ấy không đến từ quân thù mà đến từ chính những đứa con mang dòng máu của ngai. Sự vĩ đại của Khang-hi đã rèn vũa nên một thế hệ hoàng tử vô cùng tài ba. Ai nấy đều văn võ song toàn, thông minh xuất chúng. Nhưng ngai vạn muôn đời chỉ có một. Chính vị hoàng tử thế lực nhất đã bị cuốn vào vòng xoáy tranh đoạt quyền lực đẫm máu mà lịch sử gọi là sự kiện Cửu tử đoạt đích. Câu chuyện bi thương này phải bắt đầu từ nhị A-ca, Dân Nhân. Mẹ của Dân Nhân là Hiếu Thành Nhân Hoàng hậu, người vợ kết tắp xe tơ mà Khang-hi yêu thương nhất. Nhưng bà đã qua đời vì sinh khó. Để bù đắp tình cảm, Khang-hi phá lệ tổ tông, lập Dân Nhân làm thái tử khi cậu bé mới tròn 2 tuổi. Khang-hi dùng hết tâm huyết để bồi dưỡng Dân Nhân. Đích thân dạy thái tử đọc sách, cửi ngựa, bắn cung, hy vọng sau này sẽ giao lại một giang sơn vững bền. Tuy nhiên, quyền lực đến quá sớm đã làm tha hóa con người. Sống trong nhung lụa và sự sủng ái tột cùng, Dân Nhân dần trở nên kiêu ngạo, tàn bạo và độc đoán. Thái tử ngàn nhiên bòn rút quốc khố, dùng túng thuộc hạ ức khiếp bá quàng vàng vỏ. Đỉnh điểm là vào năm 1708, trong một chuyến đi săn ở nhiệt hà, Khang-hi lâm bệnh. Thế nhưng Dân Nhân không hề mãi mãi lo lắng, thậm chí ban đêm còn lén lút trình mò bên ngoài ngựa trướng của Hoàng đế. Hành động này khiến Khang-hi vô cùng phẫn nộ và ám ảnh. Ngài cho rằng thái tử đang có ý đồ hành thích cướp ngồi. Trong buổi thiết triều ngay sau đó, Khang-hi nước mắt tuôn rơi, đau đớn chỉ thẳng mặt Dân Nhân mà tuyên bố. Chẩm bao năm qua dùng hết tâm huyết dạy dỗ người, mong người nối nghiệp đại thống. Nào ngờ, người bạo ngược bất nhân, kết bè kết phái, rình mò ngựa trướng, tội ác không thể dùng thứ. Từ nay, chẩm phế bỏ ngôi vị thái tử của người, giam lỏng tại hàm An Cung. Việc phế trước thái tử Dân Nhân, như một mồi lửa ném vào kho thuốc súng. Ngôi vị thái tử bỏ trống, khiến khát vọng đế vương của các hoàng tử khác bùng lên dữ dội. Trong số đó, bác A-ca Dân Tử là người có vây cánh mạnh nhất. Dân tử bản tính ôn hòa, hay giúp đỡ người khác, nên được bác Hoàng văn võ nước lòng ca tụng là bác hiền vương. Đại A-ca Dân Thì, Cửu A-ca Dân Đường, Thập A-ca Dân Ngã đều đứng về phía dân tử, tạo thành thế lực bác gia đảng, khuynh đảo triều chính. Thấy các đại thần liên tục dân sớ tiến cử dân tử làm thái tử, Khang-hi lập tức nhìn thấu giả tâm của bầy tôi và người con trai này. Ngài căm ghét vì các hoàng tử kết bè phái, uy hiếp hoàng quyền. Khang-hi dẫn dữ mắng chữa dân tử giữa triều. Người bề ngoài ra vẽ hiền tư, nhưng bên trong thì dối trá, mua chuột nhân tâm, mua đồ đại nghịch. Dân tử tuyệt đối không thể làm thái tử. Siêu thịnh nộ của Khang-hi đã dán một đòn trí mạng vào bác gia đảng, tước bỏ mọi thước vị của dân tử một thời gian. Để xoa dịu cuộc diện đang ngày càng hỗn loạn, Khang-hi quyết định phục ngôi thái tử cho dân nhân. Thế nhưng ngựa quen đường cũ, dân nhân sợ bị phế trước lần ngứa, nên đã bí mật liên kết với các tướng lĩnh nắm binh quyền nhằm đảo chính ép Khang-hi thoái vị. Mưu sự bại lộ, năm 1712, Khang-hi một lần nữa phế trước dân nhân và giam cầm vĩnh viễn. Đến lúc này, Khang-hi đã bước vào tuổi xế chiều, sức khỏe suy giảm, tinh thần tiều tụy vì chứng kiến cảnh cốt nhục tương tàn. Ngài quyết định không lập thái tử nữa mà âm thầm quan sát các hoàng tử còn lại. Lúc này, cuộc đua giận ngai vàng chỉ còn lại hai ứng cử viên sáng giá nhất, tứ A-ca giận chân và thập tứ A-ca giận đề. Hai người tuy lã nem ruột cùng mẹ sinh ra, nhưng lại thuộc hai phe đối lập. Thập tứ A-ca giận đề là người có tài thao lược, tính tình hào sản, rất được Khang-hi yêu quý. Khi quân chuẩn các nhĩ lại nổi loạn ở Tây Tạng, Khang-hi đã phong giận đề làm phủ viễn đại tướng quân, trao cho binh quyền to lớn ra trận dạch-dạch. Việc Khang-hi dùng lễ nghi vô cùng lâm trọng để tiển giận đề xuất chinh, khiến ca trừ định tin rằng người báu chắc chắn sẽ thuộc về vị hoàng tử thứ 14 này. Việc cử đi đánh giặc chỉ là để tạo uy danh trước khi kế vị. Trong khi đó, tứ A-ca giận chân lại chọn một con đường hoàn toàn khác biệt. Hiểu rõ sự chán ghét của phụ hoàng đối với việc kết bẻ phái, giận chân áp dụng chiến thuật, không tranh chính là tranh. Bề ngoài, tứ A-ca tỏ ra không màng thế sự, tự sưng là thiên hạ đệ nhất nhàng nhân. Mỗi khi Khang-hi giao việc, giận chân đều là một cách tỉ mỉ, công tâm và nghiêm minh nhất. Giận chân sẵn sàng đắc tội với các đại thần để thu hồi những khoản nợ quốc khố, giải quyết triệt đệ những vấn đề hóc búa mà không ai dám làm. Chính sự trầm ổn, thực tế và quyết liệt của giận chân đã lọt vào mắt xanh của vị hoàng đế già yếu. Khang-hi nhận ra rằng để bảo vệ một đế chế rộng lớn, đang có dấu hiệu tham nhũng, trì trệ sau nhiều năm Thái Bình, Đại Thanh không cần một vị vua hiền lành hay một viên tướng đánh trận, mà cần một bàn tay sắt đá để chỉnh đốn triệu cương. Cùng lúc đó, giận chân cũng đã âm thầm cắm rễ quyền lực, lùi kéo được hai nhân vật cực kỳ quan trọng. Niên Canh Nhiêu, người nắm giữ binh quyền vùng Thiểm Cam, trực tiếp khống chế tuyến đường tiếp tế của giận đệ, và Lâm Khoa Đa, cử môn đề đốc, người nắm toàn bộ binh quyền bảo vệ Kinh Thành. Vào mùa đông năm 1722, sức khỏe của Khang-hi đột ngột chuyển biến xấu. Vị hoàng đế từng cầm quân đánh đông dẹp bắt, nay nằm thoi thớp trên dưỡng bệnh tại Sướng Xuân Viên. Xung quanh ngài là những ánh mắt dò xét, những âm mưu bổ vây của các hoàng tử đang chờ chợt dây phút ngài nhắm mắt để tranh giằng tờ di chiếu định đoạt phận mệnh thiên hạ. Gió lạnh dích gạo qua những mái ngói lưu ly của Sướng Xuân Viên trong những ngày cuối tháng 11 năm 1722. Cả Kinh Thành Bắc Kinh chìm trong một bầu không khí u ám và tỉnh lặng đến đáng sợ. Trên chiếc dường rộng được chạm trổ tinh xảo, vị hoàng đế vĩ đại Khang-hi, người từng cửi ngựa dương cung tung hoành khắp những thảo nguyên bao la, này chỉ còn là một ông lão ớm yếu, thòi thớp chút hơi tàn. 61 năm trị vị, ngài đã dốc cạn sức lực cho Giang Sơn Đại Thanh. Giờ đây, ở tuổi 69, ngài biết rằng chuyến nghi cuối cùng của đời mình đã đến. Nhưng trước khi nhắm mắt, ngài phải hoàn thành nhiệm vụ quan trọng nhất, cũng là nhiệm vụ khó khăn nhất, chọn ra người kế vị ngai vàng. Bên ngoài tẩm cung, các hoàng tử và đại thần quỳ rạp dưới đất, nín thở chờ đợi. Binh lính của cử môn đệ đốc Lâm Khoa Đa đã phong tỏa toàn bộ xướng Xuân Viên, nổi bất xuất, ngoại bất nhập, tạo nên một sự căng thẳng đến nghẹt thở. Sáng ngày 13 tháng 11, Khang-hi dùng chút sức lực cuối cùng, hạ lệnh triệu tập 7 vị hoàng tử đang có mặt ở kinh thành, cùng với đại thần thân tính Lâm Khoa Đa vào tẩm cung. Khang-hi đưa mắt nhìn lướt qua những đứa con mang dòng máu của mình. Sự mệt mỏi hàng sâu trên gương mặt vị đế vương khi nhớ lại những màn cốt nhục tương tàn suốt hơn một thập kỷ qua. Ngài hít một hơi thật sâu, bằng giọng nói theo thao, nhưng vô cùng rành rọt. Ngài Bang Hạ khẩu dụ cuối cùng, Hoàng tử tử dận chân, nhân phẩm quý trọng, thâm trầm chính trắng, rất giống trẩm, tất có thể gánh vác đại thống. Sau khi trẩm Bang Hạ, hãy truyền ngôi lại cho dận chân. Tứ A-ca dận chân, lúc này mới vội vã chạy đến từ trai giới, quỳ phục xuống bênh dường bệnh, nước mắt tuồn rơi. Khang-hi nhìn người con trai luôn tự xưng là thiên hạ đệ nhất nhàng nhân, này sắp phải gánh vác một đế chế khổng lồ. Vị hoàng đế già mỉm cười thanh thản, từ từ nhắm mắt lại. Đêm hôm đó, Khang-hi hoàng đế Bang Hạ, khép lại trọn vẹn 61 năm ngự trên hai vàng, kỷ lục trị vị lâu nhất trong địch sử phong kiến Trung Hoa. Ngay sau khi Khang-hi Bang Hạ, dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt của Long Khoa Đa và binh lực trong tay niên canh nghiêu ở phía Tây, Tứ A-ca dận chân chính thức bước lên ngai vàng, lấy niên hiệu là ùn chính. Sự kiện truyền ngôi này đã tạo ra một trong những nghi án lớn nhất lịch sử triều thanh. Dân gian sau này đồn đại rằng Khang-hi vốn định truyền ngôi cho thập Tứ A-ca dận đệ, nhưng dận chân đã thông đồng với Long Khoa Đa sửa lại di chiếu, thêm một nghét bút để biến chữ thập thành chữ vu, tức là đổi từ truyền ngôi cho thập Tứ A-ca thành truyền ngôi vu Tứ A-ca. Tuy nhiên, theo các sử gia hiện đại, đây chỉ là lời theo dệt vô căn cứ. Chiếu thư của nhà Thanh luôn được viết bằng cả hai ngôn ngữ là tiếng Hán và tiếng Mãn. Việc sửa chữa chữ Hán có thể qua mặt được người đời, nhưng không thể nào thay đổi được chữ Mãn mà không bị phát hiện. Sự thật là Khang-hi đã nhìn thấu những căn bệnh trầm kha của đế quốc sau nhiều năm Thái Bình, nạn tham nhũng hoành hành, quang lại kết bẻ phái, quốc khố thâm hụt nghiêm trọng. Khang-hi biết rằng triều đại này không cần một vị vua hiền làng nhượng bộ như bác A-ca dận tự, cũng không cần một vị tướng chỉ biết đánh trận như thập Tứ A-ca dận đệ. Đại Thanh cần một người có bàn tay sắt đá, sẵn sàng chịu tiếng ác để cải cách triệt để, và trần những góc khuất thối nát và nạp đầy lại quốc khố. Và người duy nhất có đủ sự tàn nhẫn, lạnh lùng, cùng tính kỷ luật thép để làm điều đó, chính là Tứ A-ca dận chân. Sự lựa chọn của Khang-hi hoàn toàn là một quyết định dựa trên lý trí và tầm nhìn chiến lược vĩ đại của một bậc minh quân, vượt lên trên mọi tình cảm cha con thông thường. Và lịch sử đã chứng minh Khang-hi đã đúng. Dù Ung Chính là một vị vua khắc khe và dính nhiều tiếng ác trong việc thanh trừng anh em, nhưng ông lại là người đã làm trong sạch bộ máy quang liều, thực thi những cải cách kinh tế mạnh mẽ, tạo ra một quốc khố đầy ấp để lại cho đời sau. Nếu không có nền tảng vững chắc mà Khang-hi xây dựng và bàn tay sắt của Ung Chính tiếp nối, thì sẽ không thể có một thời kỳ càng long thịnh vượng rực trở sau này. Chủ thời gian hơn một thế kỷ Phùng Vĩnh ấy được hậu thế tôn vinh là Khang Càng Thịnh Thế. Và Khang-hi chính là người đã đặt viên gạch đầu tiên vững chắc nhất. Nhìn lại toàn bộ cuộc đời của Khang-hi, chúng ta không khỏi kinh ngạc trước bản lĩnh và trí tuệ của vị Hoàng đế này. Linh mùi năm tám tuổi, giữ bốn bề là những quyền thần khao khát vương quyền. Mười lăm tuổi, tự mình bày mưu bắt sống đệ nhất dũng sĩ Ngao Bái. Tuổi đôi mươi, Ngài kiên quyết dẹp yên loạn tam phiên, dập tắt ngọn lửa chiến tranh chìa cắt đất nước. Bước vào tuổi trung niên, Ngài thu hội Đài Loan, dán những đòn xấm xét vào quân Nga xa hoàng, buộc phương Tây phải cúi đầu ký hiệp ước biên giới bình đẳng đầu tiên. Và cũng chính Ngài, ba lần đổi tuyết băng sa mạc, tiêu diệt hoàn toàn giả tâm của hãng quốc chuẩn các nhĩ, mở rộng bờ cõi đế chế đến mức cực đại. Khang-hi không chỉ là một thiên tài quân sự mà còn là một học giả uyên bác. Ngài đam mê toán học, thiên văn, địa lý của phương Tây, đồng thời tôn trọng sâu sắc nho giáo của người Hán. Ngài cho biên soạn Khang-hi tự điển, một trong những công trình môn ngữ vĩ đại nhất lưu dành muôn thuở. Ngài trị vị đất nước bằng sự ân uy tình thiên, lấy dân làm gốc, lấy khoan dung để hóa giải hận thù dân tộc, dung hợp thành công văn hóa mãng Hán. Từ một cậu bé từng bị bệnh đậu mùa hành hạ, Ngài đã vương lên trở thành thiên cổ nhất đế, vị hoàng đế vĩ đại nhàn năm có một trong lịch sử Trung Hoa. Cuộc đời của Khang-hi là một bản hùng ca bất khủ về lòng kiên nhẫn, ý chí sắc đá và tầm nhìn vượt thời đại, mãi mãi được hậu thế lưu truyền và ngưỡng mộ. Đến đây, hành trình lật dỡ những trang sử đầy biến động về cuộc đời của hoàng đế Khang-hi xin được khép lại. Cảm ơn các bạn đã đồng hành cùng Ngẩm Sử Đông Tây trong suốt câu chuyện dài lịch sử này. Nếu các bạn yêu thích video, đừng quên nhấn nút đăng ký kênh, để lại một lượt thích và chia sẻ cảm nghĩ của mình dưới phần bình luận nhé! Liệu có chi tiết nào về vị vua vĩ đại này khiến bạn ấn tượng nhất? Hãy cho chúng tôi biết! Xin chào và hẹn gặp lại các bạn trong những thước phim lịch sử hấp dẫn tiếp theo trên kênh Ngẩm Sử Đông Tây!