Mỹ tung đòn quá nguy - Iran và Trung Quốc "điêu đứng" - TT. Trump tính toán quá đỉnh cao.

Chào mừng quý vị đã quay trở lại chương trình. Kính thưa quý vị! Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đang diễn biến theo một cách rất khác so với những gì nhiều người từng dự đoán. Với sức mạnh quân sự số 1 thế giới, Mỹ đến nay vẫn chưa thể buộc Iran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Tehran vẫn tuyên bố phong tỏa tuyến hàng hài này. Thậm chí ngày 11 tháng 8, Mohammad Reza Naqdi, cố vấn cấp cao của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, còn tuyên bố Iran sẵn sàng chiến đấu cho đến khi Tổng thống Donald Trump hết nhiệm kỳ. Theo Naqdi, chiến tranh càng kéo dài, Iran càng có lợi vì quân đội nước này đang tích lũy được thứ trước đây họ chưa từng có. Đó là kinh nghiệm thực chiến trực tiếp với Mỹ. Chúng tôi chưa từng trải qua một cuộc chiến thực sự để có kinh nghiệm thực tế về cách đối đẩu Mỹ. Trong 5 tháng qua, chúng tôi đã học được điều đó, ông Naqdi nói. Đồng thời tuyên bố, chúng tôi cũng nhận ra quân đội Mỹ yếu hơn những gì chúng tôi từng nghĩ. Không chỉ Iran có suy nghĩ như vậy. Nhìn vào kết quả trước mắt, không ít người cũng có thể cho rằng Mỹ đang gặp khó trước tê hề đàn. Nhưng nếu chỉ nhìn vào việc Hormuz vẫn chưa mở cửa rồi kết luận Washington đang thua thì có lẽ là quá sớm. Chí tuệ của một Tổng thống Mỹ, đặc biệt là một người luôn đặt lợi ích kinh tế lên hàng đầu như Donald Trump, khó có thể chỉ tính toán cuộc chiến bằng chuyện hôm nay, đánh được bao nhiêu mục tiêu hay ngày mai có mở được Hormuz hay không. Những gì thế giới đang nhìn thấy có thể mới chỉ là phân nổi của tảng băng. Iran giữ Hormuz, Mỹ tốn tiền cho chiến tranh, giá dầu tăng và Washington dường như chưa đạt được mục tiêu. Nhưng phía dưới những kết quả dễ nhìn thấy đó còn là một bàn cờ lớn hơn liên quan đến dầu mỏ, dòng tiền, thị trường năng lượng và cả những đối thủ kinh tế của Mỹ. Bởi trong lịch sử, người Mỹ nhiều lần cho thấy họ không chỉ tính toán chiến tranh bằng chuyện chiếm được bao nhiêu đất hay tiêu diện được bao nhiêu quân đối phương. Điều Washington đặc biệt giỏi là biến sức mạnh quân sự thành lợi ích kinh tế. Thế chiến thứ hai là một ví dụ rất rõ về cách người Mỹ tính toán lợi ích từ rất sớm. Khi chiến tranh bùng đổ năm 1939, Tổng thống Franklin Delano Roosevelt chưa muốn đưa nước Mỹ trực tiếp vào cuộc chiến. Nhưng ông cũng hiểu rằng nếu anh và các nước đồng minh lần lượt thất bại trước Đức Quốc xã, cuối cùng Mỹ sẽ phải đối mặt với một châu Âu nằm dưới quyền Hitler. Vì vậy, thay vì lập tức đưa quân sang châu Âu, Washington lựa chọn một cách khác, đó là để đồng minh chiến đấu, còn Mỹ trở thành hậu phương công nghiệp khổng lồ, cung cấp những thứ họ cần để tiếp tục chiến đấu. Cuối năm 1940, Roosevelt công khai gọi Mỹ là kho vũ khí của nền dân chủ. Ông tuyên bố rằng với số lượng vũ khí, đạn dược ở mức dư thừa và không có lý do gì để Washington từ chối yêu cầu giúp đỡ của đồng minh. Đến ngày 11 tháng 3 năm 1941, tức gần 9 tháng trước khi Nhật Bản tấn công trên châu Cảng, ông ký đạo luật cho vay, cho thuê. Theo đó, Washington có thể cung cấp máy bay, xe tăng, tàu chiến, xe tải, nhiên liệu, thực phẩm và nhiều loại vật tư cho những quốc gia mà Mỹ cho rằng việc bảo vệ họ có ý nghĩa đối với an ninh của chính mình. Đây là một bước đi rất khôn ngoạn. Mỹ chưa phải đưa hàng triệu binh sĩ ra chiến trường, nhưng sức mạnh công nghiệp Mỹ đã tham chiến từ trước. Quy mô của chương trình sau đó cực kỳ lớn. Đến khi kết thúc, Mỹ đã cung cấp khoảng 50 tỷ USD, theo thời giá lúc bấy giờ cho hơn 40 quốc gia. Anh nhận phần lớn nhất khoảng 31 tỷ USD, Liên Xô nhận hơn 11 tỷ USD. Trong đó có hàng trăm nghìn xe tải, hàng nghìn xe tăng và máy bay. Điều quan trọng không chỉ nằm ở số hàng hóa được chuyển đi, mà ở chỗ những đơn đặt hàng khổng lồ đã giúp các nhà máy Mỹ mở rộng sản xuất với tốc độ chưa từng có, tạo thêm hàng triệu việc làm và biến nước Mỹ thành trung tâm công nghiệp phục vụ chiến tranh lớn nhất thế giới. Đến khi Mỹ trực tiếp tham chiến cuối năm 1941, lợi thế công nghiệp ấy tiếp tục được đẩy lên mức chưa từng có. Trong khi Đức, Nhật, Anh, Pháp và Liên Xô phải chiến đấu ngay trên hoặc sát lãnh thổ của mình và chịu những tồn thất vật chất khổng lồ, các trung tâm công nghiệp chính của Mỹ gần như nằm ngoài tâm pháo hủy của chiến tranh. Washington vừa có thể dồn sức sản xuất cho cuộc chiến, vừa tránh được cảnh phải tái thiết hàng loạt thành phố và nhà máy sau đó. Đến cuối chiến tranh, Mỹ đã tích lý phần lớn lượng vàng tiền tệ của thế giới. Riêng số vàng do Bộ Tài chính và Cục dư chữ Liên bang Mỹ nắm giữ vào giữa năm 1945 vẫn vào khoảng 20.000 tấn. Chính Cục dư chữ Liên bang sau này ghi nhận, Mỹ đã tích lý phần lớn dư chữ vàng tiền tệ toàn cầu trong thời chiến, nhưng thứ Mỹ giành được còn lớn hơn vàng. Năm 1944, khi chiến tranh thậm chí chưa kết thúc, đại diện 44 quốc gia đã tập trung tại Bretton Woods trên đất Mỹ để xây dựng trật tự tiền tệ mới. Kết quả là các đồng tiền được neo vào đồng đô la Mỹ, còn đô la thì lại được quy đổi sang vàng với mức cố định. 35 USD 1oz, IMF và Ngân hàng Thế giới cũng ra đời từ hệ thống này. Nói cách khác, sau một cuộc chiến tàn phá phần lớn các cường quốc công nghiệp khác, Mỹ không chỉ bước ra với những nhà máy còn nguyên vẹt và kho vàng khổng lồ, mà còn đưa đồng đô la Mỹ vào trung tâm của hệ thống tài chính quốc tế. Tất cả những lợi thế ấy cộng lại đã tạo nên nền móng giúp Mỹ vươn lên thành siêu cường số một thế giới và duy trì vị thế ấy cho đến tận ngày nay. Vì vậy, khi đánh giá cuộc chiến với Iran hiện nay, chỉ nhìn xem hôm nay Mỹ đã mở được Hormuz hay chưa là chưa đủ. Muốn biết Washington đang tính toán điều gì, phải nhìn cả dòng tiền, dầu mỏ và những bước đi được thực hiện trước cả khi quả bom đầu tiên rơi xuống Iran. Nếu nhìn lại dòng thời gian, có thể thấy Washington đã chuẩn bị cho rủi ro năng lượng từ rất sớm. Trước khi cuộc chiến với Iran bắt đầu, Mỹ đã thực hiện một nước đi cực kỳ quan trọng ở bên kia bán cổ. Ngày 3 tháng 1 năm 2026, quân đội Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân. Chỉ 56 ngày sau, ngày 28 tháng 2, chiến dịch quân sự chống Iran bắt đầu. Điều đáng chú ý nằm ở thứ Venezuela sở hữu. Công gia Nam Mỹ này, có khoảng 303 tỷ thùng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới. Sau khi ông Maduro bị bắt, Washington không đưa người Mỹ sang trực tiếp cai trị Venezuela, mà tiếp tục làm việc với chính quyền lâm thời của bà Delsey Rodriguez. Nhưng riêng với dầu mỏ, Mỹ nhanh chóng nắm quyền tri phối rất lớn đối với việc bán dầu và dòng tiền thu được. Ngày 9 tháng 1, tổng thống Trump ký xác lệnh bảo vệ doanh thu dầu Venezuela được giữ trong các tài khoản do Bộ Tài chính Mỹ quản lý. Và tổng thống Trump cũng không hề che giấu cách ông nhìn chiến dịch Venezuela dưới góc độ kinh tế. Đầu tháng 8, ông gọi dầu mỏ Venezuela là chiến lệ phẩm mà Washington giành được sau chiến dịch bắt ông Maduro, đồng thời khẳng định giá trị của nguồn dầu này lớn hơn rất nhiều so với chi phí quân sự mà Mỹ đã bỏ ra. Trước đó khi Financial Times ước tính Washington đã thu được hơn 13 tỷ USD từ việc bán dầu Venezuela. Ông Trump được hỏi trực tiếp về con số này trên chuyên cờ Air Force One. Tổng thống Mỹ trả lời 13 tỷ USD từ Venezuela. Tôi nghĩ còn nhiều hơn thế nữa. Chúng ta đã trả chi phí cho cuộc chiến đó nhiều lần rồi. Ông Trump sau đó cho biết số tiền này được sử dụng để vận hành Venezuela và nhấn mạch Chúng ta đang thu về rất nhiều tiền hàng tỷ tỷ USD từ Venezuela Ông Trump nói. Như vậy trước khi cuộc chiến Iran nổ ra Mỹ vốn đã là một cường quốc dầu mỏ lại vừa có thêm quyền tri phối rất lớn đối với dòng dầu của quốc gia sở hữu chữ lượng lớn nhất thế giới. Rồi chiến tranh với Iran bắt đầu Hormuz gần như đóng băng và giá dầu thế giới lập tức tăng vọt. Dầu Brent có thời điểm leo lên tới 126,41 USD mỗi thùng vào cuối tháng 4, mức cao nhất trong hơn 4 năm. Đến đây mới phải đặt câu hỏi khi dầu trở nên khan hiếm và đắt đỏ ai đang có nhiều dầu để bán hãy nhìn vào những nhà cung cấp lớn nhất thế giới Nga là một cường quốc dầu mỏ Arabsiut là một trong những nước xuất khẩu dầu quan trọng nhất Canada cũng sở hữu nguồn cùng rất lớn nhưng xét về sản lượng dầu thô Mỹ mới là quốc gia đứng số 1 thế giới với khoảng 13,6 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2025 Quan trọng hơn cả con số ấy là vị trí địa lý dầu của Mỹ không cần đi qua Hormuz Arabsiut thì không có được lợi thế đó một phần rất lớn dầu Saudi được khai thác ở phía đông đất nước và xuất qua vịnh Ba Tử Hormuz bị phong tỏa Riyadh buộc phải dựa nhiều hơn vào đường ống Đông Tây để đưa dầu sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ Nhưng vừa né được Iran ở phía đông Arabsiut lại gặp Houthi ở phía Tây Từ ngày 20 tháng 7, Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hài đối với Arabsiut và sau đó liên tiếp tấn công các tàu cùng mục tiêu liên quan đến ngành dầu khí Saudi Nguy hiểm nhất, ngày 11 tháng 8, một cuộc tấn công của Houthi tại Bab el-Mandat đã khiến 6 người thiệt mạng và 10 người bị thương trong đó có 4 thủy thủ và 2 nhân viên cứu hộ Nghĩa là Arabsiut vừa tìm cách đưa dầu sang Biển Đỏ để né Hormuz thì con đường thoát hiểm này cũng đang trở nên nguy hiểm Các quốc gia còn lại trong vịnh Ba Tử như Iraq, Kuwait, Bahrain, Qatar AUAE còn khó sự hơn vì phụ thuộc rất lớn vào Hormuz và khả năng đưa dầu ra ngoài bằng đường khác rất hạn chế Tiếp theo là Nga Theo số liệu năm 2025 của cơ quan thông tin năng lượng Mỹ nếu tính riêng dầu thô và Condensate Nga sản xuất khoảng 9,9 triệu thùng mỗi ngày đứng thứ 2 thế giới chỉ sau Mỹ và thậm chí còn cao hơn Arabsiut Vì vậy, về lý thuyết Moskva cũng phải là một trong những nước hưởng lợi lớn khi chiến tranh Trung Đông đẩy giá dầu lên cao Nhưng Nga lại gặp một vấn đề khác Moskva không thiếu dầu giữa lòng đất mà năng lực biến dầu thô thành săng Trong những tháng gần đây Kiev liên tục sử dụng UAV tầm xa tập kích các nhà máy lọc dầu, kho chứa và hạ tầng văn chuyển của Nga Hãng tin Reuters ngày 13 tháng 8 cho biết những cuộc tấn công này đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu đẩy giá tăng khoảng 16-18% trong khi một số khu vực ở Siberia và Zabaykalsky Krai xuất hiện tình trạng thiếu nhiên liệu và giao hàng chậm Thiệt hại đã bắt đầu thể hiện rõ ở khả năng bán nhân liệu ra nước ngoài Trong tháng 7, lượng sản phẩm dầu mỏ Nga xuất khẩu bằng đường biển giảm tới 33% so với tháng trước xuống còn khoảng 3,9 triệu tấn chủ yếu do hoạt động lọc dầu suy giảm Thậm chí Nga đang phải làm một việc khá nghịch lý đối với nhà sản xuất dầu lớn thứ 2 thế giới đó là đi nhập săng từ nước ngoài về để bù thiếu ụt trong nước Ngày 12 tháng 8 xuất hiện thông tin Nga đã nhận lô săng đầu tiên từ Ấn Độ trong bối cảnh các nhà máy lọc dầu Như vậy, nhìn quanh như ông lớn dầu mỏ của thế giới gần như ai cũng đang vướng một vấn đề Và đây chính là lúc lợi thế của Mỹ phát hủy tác dụng Dầu Trung Đông khó ra ngoài Nhưng dầu Mỹ vẫn ra thị trường bình thường Giá dầu tăng nhưng các cảng dầu của Mỹ vẫn hoạt động Khách hàng thiếu mùn cung Họ phải tìm tới những người bán khác Kết quả xuất hiện rất nhanh Tháng 4, xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Mỹ lập kỷ lục lịch sử Điều đáng nói là cơ quan thông tin năng lượng Mỹ không hề né tránh nguyên nhân Họ cho biết, chính sự gián đoạn dòng dầu qua Hormuz đã khiến nhu cầu thế giới đối với dầu Mỹ tăng mạch Đến đây mọi chuyện trở nên rất rõ Nói đơn giản, y đan đóng Hormuz không khiến Mỹ hết dầu để bán Ngược lại, nó khiến dầu của những nhà cung cấp khác khó ra thị trường và làm khách hàng cần dầu Mỹ hơn Nhưng đây mới chỉ là một nửa bàn cờ Muốn thấy cuộc chiến năng lượng này thú vị đến mức nào phải nhìn sang phía còn lại Ai đang cần mua dầu nhất thế giới Câu trả lời chính là Trung Quốc Cũng là đối thủ kinh tế và chiến lược lớn nhất của Mỹ Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới Nên kinh tế nước này tiêu thủ lương dầu khổng lồ Nhưng sản lượng trong nước không đủ đáp ứng Vì vậy, mỗi ngày Bắc Kinh phải mua hàng triệu thùng từ bên ngoài Đặc biệt, phần lớn dầu nhập khẩu của Trung Quốc đi bằng đường biển khiến nước này nhạy cảm với bất kỳ biến động nào tại các tuyến hàng hài Trung Đông Và Hormuz chính là một trong những điểm yếu đó Trước chiến tranh Trung Quốc nhập gần 12 triệu thùng dầu mỗi ngày Đến tháng 6, lượng dầu nhập khẩu đã giảm xuống gần mức thấp nhất trong một thập kỷ Chớ chiêu hơn nữa Trung Quốc lại là khách hàng quan trọng nhất của Iran Theo cơ quan thông tin năng lượng Mỹ Phần lớn dầu xuất khẩu của Iran trong những năm gần đây đều chảy về Trung Quốc Tehran cần Bắc Kinh mua dầu để lấy ngoại tệ Còn Trung Quốc lại rất thích dầu Iran vì thường được bán rẻ hơn giá thị trường do các lệnh trừng phạt của phương Tây Nhưng bây giờ xuất hiện một tình thế rất đặc biệt Iran khóa Hormuz ở một đầu Còn Mỹ phong tỏa các cảng Iran ở đầu kia Đến ngày 13 tháng 8 Tình thế ấy vẫn chưa được tháo gỡ Vậy tại sao Trung Quốc vẫn chịu được được suốt những tháng vừa qua? Trước hết bởi Bắc Kinh đã chuẩn bị một kho dự trữ dầu khổng lồ được Reuters ước tính vượt 1,2 tỷ thùng Trước hết Trung Quốc còn chuyển sang tìm thêm dầu từ Nga, Mỹ, Châu Phi và Mỹ Latin Chính khả năng đa dạng hóa nguồn cung cộng với kho dự trữ khổng lồ đã giúp Bắc Kinh tránh được một cú sốc năng lượng tức thời Nhưng đó là cách chống đỡ tức thời Không phải giải pháp có thể kéo dài vô thời hạn Hãng tin Reuters tính rằng Bình quân tháng 6 và tháng 7 Trung Quốc chỉ nhập khoảng 7,78 triệu thùng mỗi ngày Thấp hơn tới 4,21 triệu thùng so với mức trước chiến tranh Vì vậy Hormuz đóng một vài tuần Trung Quốc chịu được Vài tháng Bắc Kinh vẫn có thể xoay sờ Nhưng nếu đúng như Iran tuyên bố rằng Cuộc đối đầu có thể kéo dài tới khi ông Trump hết nhiệm kỳ Bài toán sẽ hoàn toàn khác Kho dự trữ dù lớn đến đâu cũng không phải bồ hạn Trong khi việc thay thế lâu dài hàng triệu thùng dầu Trung Đông mỗi ngày vừa khó vừa đắt Nhìn tổng thể Đây chẳng khác nào một mũi tên chúng nhiều đích Mỹ mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran với mục tiêu công khai là xử lý mối đe dọa hạt nhân và quân sự từ Tehran. Nhưng hệ quả của cuộc chiến lại đồng thời gây sức ép lên nguồn cung năng lượng của Trung Quốc. Iran chiều đòn quân sự Trung Quốc chiều sức ép năng lượng Còn Mỹ lại có cơ hội biến chính của khủng hoảng đó thành lợi ích kinh tế Đúng nghĩa một mũi tên nhưng chúng nhiều đích Đương nhiên, lập luận này cũng có mặt trái Giá dầu tăng cao đồng nghĩa người dân Mỹ phải trả nhiều tiền hơn cho săn vận tải và hàng hóa từ đó gây thêm áp lực lên chi phí sinh hoạt Nhưng nếu đặt khoản thi thại đó bên cạnh lợi ích mà ngành dầu khí và xuất khẩu năng lượng có thể mang về Washington lại có nhiều dư địa để xử lý hơn các nước phụ thuộc nhập khẩu Mỹ không thiếu dầu, chính phủ cũng có trong tay nhiều công cụ như điều chỉnh thuế sử dụng dự trữ chiến lược hay dùng nguồn thu ngân sách để hỗ trợ người dân nếu sức ép giá cả trở nên quá lớn Nếu nguồn thu tăng thêm lên tới hàng chục tỷ USD Washington hoàn toàn có thể sử dụng một phần để giảm bớt tác động trong nước hoặc tăng chi tiêu cho các chương trình xã hội Vì thế, người Mỹ có thể phải chịu giá săn cao hơn trong ngàn hạn, nhưng nước Mỹ lại có cơ hội thu về một lợi ích kinh tế lớn hơn Nếu một phần lợi ích ấy cuối cùng quay trở lại dưới dạng việc làm, thu nhập và phục lợi thì đó cũng chính là một trong những nền tảng nuôi dưỡng thứ mà hàng triệu người trên thế giới vẫn gọi là giấc mơ Mỹ Một đất nước đủ giàu, đủ mạnh và đủ cơ hội để người dân tin rằng cuộc sống của họ có thể ngày một tốt hơn Một sự khôn ngoan khác của Washington khi phát động chiến tranh với Iran cũng khá giống kịch bản của Mỹ trong Thế chiến thứ hai Đó là chiến trường nằm rất xa quê nhà Từ Tehran tới New York đã gần 10.000 km Trong khi Iran đến nay mới chứng minh khả năng sử dụng tên lửa tầm khoảng 4.000 km Vì vậy, Tehran có thể tập kích căn cứ, tàu chiến và binh si Mỹ ở Trung Đông Nhưng chưa thể dùng những tên lửa hiện có để đưa bom đạn tới New York, Washington hay các trung tâm công nghiệp trên lãnh thổ chính quốc Nói cách khác, Mỹ có thể đưa chiến tranh tới Iran trong khi Iran chưa thể làm điều ngược lại Và hãy thử đảo ngược tình thế Nếu Iran nằm ngay sát nước Mỹ Sở hữu tên lửa đủ sức đánh trực tiếp các thành phố Mỹ lại đang phát triển chương trình hạt nhân Chưa chắc Washington đã lựa chọn một cuộc chiến quy mô lớn như hiện nay Bởi chỉ cần vài tên lửa lọt qua phòng thủ Cây giá phải trả có thể là chính các thành phố và người dân Mỹ Nếu rơi vào tình thế nguy hiểm như vậy Chưa chắc Washington đã lựa chọn một cuộc chiến trực diện Mỹ hoàn toàn có thể chuyển sang cách đánh khác chẳng hạn giống những gì họ đã làm với Venezuela Nói cách khác, Mỹ không chỉ tính xem mình có đủ sức đánh Iran hay không Washington còn tính rất kỹ Iran có đủ sức đánh ngược trở lại nước Mỹ hay không Về phía Iran Tehran cũng không cho rằng cuộc đối đầu đã kết thúc Giới chức nước này lập luận rằng Washington sẽ không dễ dàng chấp nhận một kết quả bất lợi và hoàn toàn có thể nối lại chiến dịch quân sự Vì vậy, Iran đang chuẩn bị cho khả năng chiến tranh bùng phát trở lại bất cứ lúc nào Một trong những ưu tiên lớn nhất là khôi phục kho tên lửa đã tiêu hào trong những tháng giao tranh Ngày 12 tháng 8 Ebrahim Zolfagari người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung ương Khatamanabia cho biết Iran đã bổ sung toàn bộ số tên lửa được sử dụng trong chiến tranh Thậm chí cho rằng sức mạnh hiện nay còn lớn hơn trước khi xung đột nổ ra Năng lực quân sự của chúng tôi vượt xa những con số và thống kê của các ông ông Zolfagari tuyên bố Nhưng Iran không chỉ muốn tái lập số lượng Tehran tuyên bố họ đang cố gắng làm cho thế hệ tên lửa mới khó bị đánh trạn hơn Chuyển tướng Hossein Mohebi người phát ngôn IRGC cho biết một số tên lửa Iran hiện có khả năng được điều hướng và thay đổi quy đạo trong quá trình bay để né tránh phòng không Theo ông tên lửa không còn đơn giản được phóng từ một điểm rồi bay theo quy đạo cố định tới mục tiêu mà trong một số trường hợp còn có thể điều chỉnh đường bay thậm chí thay đổi mục tiêu sau khi đã phóng Nếu những tuyên bố này phản ánh đúng năng lực thực tế đây sẽ là một vấn đề đáng kể đối với phòng không Mỹ và đồng minh Bởi khi quy đạo tên lửa có thể thay đổi hệ thống phòng thủ không chỉ phải phát hiện và tính toán điểm đánh chặn mà còn phải liên tục cập nhật đường bay xác định mục tiêu thực sự của quả đạn và quyết định nên phân bổ tên lửa đánh chặn vào đầu Iran dường như đang rút kinh nghiệm từ 9 cuộc chiến vừa qua Nếu không thể áp đảo Mỹ về không quân họ sẽ tìm cách khiến mỗi quả tên lửa phóng đi trở nên khó đối phó hơn Một mục tiêu khác mà Tehran đặc biệt nhắm tới là mạng lưới căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Động Iran từ lâu coi sự hiện diện của hàng chục nghìn binh sĩ Mỹ quanh Vịnh Ba Tử là công cụ để Washington kiêm chế và bao vây Tehran Chính vì vậy ông John Fargary công khai kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh trục xuất quân đội Mỹ khỏi lãnh thổ của các bạn đồng thời cảnh báo những thỏa thuận hiện nay với Tehran chỉ có thể giải quyết căng thẳng tạm thời nếu lực lượng Mỹ vẫn còn hiện diện trong khu vực Thậm chí giới chức IRGC còn đe dọa mở rộng cuộc đối đầu sang một mặt trận hoàn toàn khác Ngày 11 tháng 8 tướng Mohammed B. cảnh báo rằng nếu Iran tiếp tục bị đe dọa hàng nghìn nhà máy điện, hàng trăm nghìn km đường truyền tải năng lượng, các hệ thống của Mỹ và thậm chí những hạ tầng kết nối với Internet trên phạm vi toàn cầu có thể gặp nguy hiểm Tuyên bố này không đồng nghĩa Iran đã chứng minh được khả năng thực hiện một cuộc tấn công ở quy mô như vậy nhưng nó cho thấy Tehran muốn phát đi thông biệp rằng cuộc chiến tiếp theo có thể không chỉ diễn ra bằng tê lửa và máy bay Iran cũng đang theo dõi một điểm mà họ cho là ngày càng bất lợi đối với Washington Mỹ không chỉ phải chuẩn bị cho một cuộc chiến với Iran Tướng Mohammed B. tuyên bố học thuyết của Mỹ dựa trên khả năng tiến hành chiến tranh đồng thời trên nhiều mặt trận trong khi sự suy giảm kho vũ khí đang tạo ra một mối đe dọa lớn đối với nước này tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương trong đối đầu với Nga và Trung Quốc cũng như trên những mặt trận khác mà Mỹ coi là các mối đe dọa Một diễn biến khác rất đáng chú ý tại Trung Đồng đó là Mỹ đang chuẩn bị khép lại hơn 2 thập kỷ hiện diện quân sự tại Iraq Các quan chức Mỹ ngày 12 tháng 8 xác nhận lực lượng còn lại đang trên lộ trình rút hết khỏi Iraq trước ngày 30 tháng 9 đúng thời hạn mà Washington và Baghdad đã thống nhất Nếu kế hoạch được thực hiện đầy đủ ngày 1 tháng 10 sẽ đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều năm Iraq không còn lực lượng quân sự Mỹ đồn trú thường trực trên lãnh thổ Đây là một cột mốc mang tính lịch sử Quân đội Mỹ tiến vào Iraq năm 2003 lật đổ chính quyền Saddam Hussein và có thời điểm triển khai hơn 170.000 binh sĩ tại đây Phần lớn lực lượng Mỹ rút đi năm 2011 Nhưng chỉ 3 năm sau Washington phải quay trở lại khi tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng ISIS chối dậy và chiếm những vùng lãnh thổ rộng lớn ở Iraq và Syria Đầu năm 2025 Mỹ vẫn còn khoảng 2.500 quân tại Iraq Còn số này sau đó liên tục được cắt giảm Quá trình rút quân thực tế đã diễn ra từ trước Tháng 1 năm nay Quân đội Mỹ rời căn cứ không quân Ain al-Assad Một trong những căn cứ quan trọng nhất từng được Washington sử dụng tại Iraq và bàn giao lại cho quân đội nước này Những lực lượng cuối cùng chủ yếu được giữ lại tại khu vực Khustan ở miền Bắc để hỗ trợ hoạt động chống ISIS Hiện việc rút người và khí tài khỏi khu vực Erbil cũng đã bắt đầu Ngày 12 tháng 8 Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tiếp tục tái khẳng định quyết định này trong cuộc gặp với Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ Đô đốc Brad Cooper Bác đạt gọi ngày 30 tháng 9 là thời hạt ấn định và cuối cùng để chấm dứt nhiệm vụ quân sự của Liên minh Quốc tế chống ISIS tại Iraq Theo ông al-Zaidi từ ngày 1 tháng 10 Iraq sẽ bước sang một giai đoạn mới tự chịu trách nhiệm về an ninh và thực thi đầy đủ chủ quyền trên lãnh thổ của mình Điều đáng chú ý là Mỹ rút quân đúng lúc Trung Đông vẫn đang cực kỳ căng thẳng Trong cuộc chiến với Iran Các căn cứ Mỹ tại Iraq đã trở thành mục tiêu trả đua Tháng 7 một quân nhân Mỹ thiệt mạng trong một vụ tấn công UAV của Iran Trước đó vào tháng 3 6 quân nhân khác thiệt mạng khi một máy bay tiếp dầu Mỹ rơi trong khu vực Việc tiếp tục duy trì những căn cứ nằm trong tầm tên lửa và UAV Iran vì thế cũng đồng nghĩa Washington phải bỏ thêm lực lượng và hệ thống phòng thủ chỉ để bảo vệ chính những căn cứ đó Nhưng cũng không nên hiểu việc rút quân lần này đơn giản là Mỹ bị Iran đánh nên phải rời Iraq Lộ trình đã được Washington và Bác đạt thống nhất từ tháng 9 năm 2024 tức gần một năm rưỡi trước khi cuộc chiến Mỹ-Iran hiện nay nổ ra Tuy nhiên Washington cũng phải chấp nhận đánh đổi một quân bài quân sự rất đáng giá Trong số những quốc gia Trung Đông đang đặt các căn cứ và lực lượng lớn của Mỹ Iraq có vị trí đặc biệt vì có đường biên giới trên bộ trực tiếp với Iran Trong khi các căn cứ lớn khác của Mỹ tại Qatar, Bahrain, Kuwait hay Jordan đều không có được vị trí này Vì vậy rút khỏi Iraq đồng nghĩa Washington mất đi một bàn đạp nằm ngay sát phía tây Iran qua đó thu hẹp một phương án triển khai lực lượng Nếu sau này Mỹ cần mở rộng chiến dịch quân sự trên bộ hoặc cây sức ép trực tiếp từ biên giới Nói đơn giản, Mỹ giảm đường một điểm đóng quân dễ bị Iran tập kích Nhưng đổi lại, cũng phải tự bỏ đi một hướng tiếp cận quân sự rất thuận lợi đối với Tây Hề Rạn