Vòng đời kỳ diệu của cây chuối - Bật mí công dụng

Vòng đời kỳ diệu của cây chuối bật mí công dụng Vậy là một tuần nữa lại trôi qua, Hồng Duyên lại được gặp lại quý vị trong chương trình Sức khỏe Trên Nay của Khoẻ Tự nhiên. Kính thưa quý vị, hầu như chúng ta đều không lạ gì cây chuối. Ở các làng mạc của Việt Nam, cây chuối phân bố rải rác khắp các tỉnh thành. Toàn thân cây chuối đều có công dụng của riêng mình, được dùng trong chăn nuôi, nông nghiệp, làm đồ ăn và cả làm vị thuốc. Ông bà ta có lưu truyền lại một sự tích về cây chuối như sau. Ngày xưa, rất xa rồi, thần cây tổ chức thi tìm giống cây lạ 3 năm một lần. Người con út tên Tiêu Lá vì quá yêu đứa con trai nhỏ đã sáng tạo ra một loại cây có thân mập tròn như chân tay con, lá to mát mẻ và cho quả ngọt thơm nuôi con. Từ đó cây chuối ra đời, gắn bó thân thiết với con người và là biểu tượng của tình yêu thương. Chính sự sinh trưởng phát triển của cây mà cây chuối cũng cho chúng ta thấy một bài học về đức hy sinh. Trong vòng đời của mình, cây chuối mẹ chỉ chỗ đúng một bồng quả duy nhất. Khi nuôi quả chín, cây dồn hết chất dinh dưỡng từ thân, lá và củ để những trái chuối thêm ngọt thơm. Đến lúc mà bồng chuối chín cũng là lúc cây chuối mẹ héo khô rồi vụt ngã, nhường chỗ cho những mầm chuối con tiếp tục vươn lên. Hình ảnh này giống như những nỗ lực của người làm cha, làm mẹ mang đến điều tốt đẹp cho con cái của mình vậy. Vòng đời kỳ diệu của cây chuối Vâng thưa quý vị, vòng đời của cây chuối vô cùng kỳ diệu vì nó không phát triển từ hạt như đại đa số các loài cây ăn quả khác mà tái sinh liên tục từ củ ngầm dưới đất. Toàn bộ quá trình từ khi là một mầm mống nhỏ cho đến lúc cho quả ngọt diễn ra khoảng 9-12 tháng qua 4 giai đoạn chính, đó là trời non, trưởng thành, ra hoa, kết quả và tái sinh. 1. Giai đoạn trời non từ 0 đến 3 tháng Khởi đầu từ củ, cây chuối con không mọc từ hạt, chúng bắt đầu từ các trời non gọi là chuối con mọc ra từ củ của cây chuối mẹ dưới lòng đất. Người nông dân sẽ tách những chiếc chuối khỏe mạnh này ra để đem đi trồng ở một khoảng đất mới. Trong những tuần đầu tiên, trời non chỉ mọc ra những chiếc lá nhỏ, hẹp và nhọn như những mũi mắp để tập trung phát triển bộ rễ. 2. Giai đoạn sinh trường từ 3 đến 6 tháng Thân giả khổng lồ, thân cây chuối thực chất không phải là thân gỗ mà là một thân giả do các bẹ lá cuốn chặt lấy nhau tạo thành. Cây bắt đầu bung ra những chiếc lá to bản, rộng và dài. Trung bình mỗi tuần, cây chuối có thể mọc thêm một lá mới nếu đủ nước và ánh sáng. Khi đạt đến kích thước tối đa, sau khoảng 6 tháng, đỉnh sinh trường bên trong thân giả sẽ chuyển từ việc ra lá sang việc hình thành mầm hoa. 3. Giai đoạn ra hoa từ 6 đến 8 tháng Chỗ buồng, trục hoa từ dưới củ ngầm sẽ đâm xuyên qua tâm của thân giả và lộ diện ra ngoài ngọn cây, tạo thành một cụm hoa lớn màu tím đỏ gọi là bắp chuối hay hoa chuối. Khi các lá bắp, cánh hoa màu tím hé mở, các hàng hoa chuối bên trong sẽ lộ ra. Các nải chuối ở phía trên là hoa cái, tự thụ phấn để phát triển thành quả mà không cần côn trùng. Các hàng hoa ở phía dưới cùng là hoa đực, không tạo quả, thường bị cắt bỏ để nuôi quả. 4. Giai đoạn kết quả, ghi sinh và tái sinh từ 8 đến 12 tháng Nuôi quả chín, các nải chuối non cong hướng lên trên về phía mặt trời, hiện tượng hướng quang ngược. Cây chuối mẹ lúc này dồn toàn bộ năng lượng, chất dinh dưỡng để nuôi bùng quả chín mọng. Sau khi quả chín, thân giả của cây chuối mẹ sẽ già cối, héo rũ và chết đi. Cây chuối chỉ ra quả duy nhất một lần trong đời. Trước khi ngã xuống, cây chuối mẹ đã kịp để lại các chuối non mới mọc lên từ gốc của chính nó. Vòng đời kỳ diệu của một thế hệ chuối mới lại bắt đầu ngay tại vị trí cũ. Cấu tạo độc đáo của hoa chuối Thưa quý vị, hoa chuối hay còn gọi là bắp chuối là một bộ phận cực kỳ đặc biệt, không chỉ đóng vai trò sinh sản trong vòng đời của cây mà còn là một loại rau dân giã, bổ dưỡng trong ẩm thực Việt. Sự phân hóa giới tính kỳ diệu Hoa chuối là hoa lưỡng tính nhưng các bộ phận chức năng lại phát triển lệch phai nhau theo thời gian trổ nguồn. Hoa cái ra trước, khi bắp chuối mới trổ từ trên ngọn xuống, những lớp lá bắp, cánh hoa ngoài đầu tiên mở ra sẽ lộ ra các hàng hoa cái. Hoa cái có bầu nhị phát triển rất lớn, chúng sẽ tự thụ phấn và phình to lên để tạo thành các nải chuối. Hoa lưỡng tính ra giữa, tiếp theo là các hàng hoa có cả nhị đực và cái nhưng thường tiêu biến có thể tạo thành những quả chuối nhỏ, lép và không phát triển được, thường gọi là chuối kẹ. Hoa đực ra sau cùng, sau khi đã ra hết các nải chuối, khoảng 10-15 nải tùy giống, phần bắp chuối còn lại sẽ ở đầu ngọn buồng, chỉ còn toàn hoa đực. Hoa đực này không thể tạo quả. Người trồng chuối thường sẽ cắt bỏ phần bắp chuối thừa chứa hoa đực này sau khi cây đã ra đủ nải để cây tập trung chất dinh dưỡng nuôi buồng chuối to khỏe hơn. Phần bắp cắt ra này chính là một loại hoa chuối chúng ta thường ăn. Phân biệt hoa chuối theo giống cây Không phải hoa chuối nào ăn cũng ngon, trong ẩm thực, người ta chia làm 2 loại chính. Hoa chuối hột, chuối tây. Đây là loại ngon nhất, bắp chuối có màu đỏ tươi ống ả, các lốp lá bên trong màu trắng ngà. Khi thái ra, hoa chuối rất trắng, giòn, dẻo và ít nhựa, không bị chát. Hoa chuối tiêu, bắp chuối có màu tím xỉn, thon dài. Loại này chứa rất nhiều nhựa đen và có vị chát đậm. Nếu dùng để ăn thì phải ngâm rửa cực kỳ kỹ bằng chanh, muối, phọc giấm nếu không hoa chuối sẽ bị thâm đen và khó nuốt. Giá trị dinh dưỡng và ẩm thực Hoa chuối là nguồn cung cấp chất sơ, vitamin E và các khoáng chất như cali, base rất rồi rào. Trong y học cổ truyền, hoa chuối có tính hạn, giúp tản nhiệt, thông sữa cho phụ nữ sau sinh. Món ăn phổ biến nhất từ hoa chuối đó là nộp, gỏi hoa chuối, ngoài ra còn nấu với lươn hoặc cá. Các loại chuối phổ biến ở Việt Nam Việt Nam được xem là một thiên đường của loài chuối và với hàng chục giống loài mang hình dáng, hương vị và công dụng hoàn toàn khác nhau. Dưới đây là các loại chuối phổ biến nhất được phân chia theo đặc điểm và cách sử dụng. Nhóm chuối ăn trực tiếp Chuối tiêu, chuối già, đây được xem là loại chuối quốc dân phổ biến nhất ở cả 3 miền. Quả chuối có hình dáng cong dài như lưỡi liềm, vỏ mỏng khi chín có màu vàng hoặc vàng đốm nâu chính chứng quốc. Thịt mềm và ngọt đậm, theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, đây là một trong những loại chuối bổ dưỡng nhất cho sức khỏe. Chuối tây, chuối sứ, chuối xiêm Loại chuối này có quả mập, ngắn, hai đầu thon nhỏ và phần giữa phỉnh to. Khi chín, chuối tây có vị ngọt thanh, dẻo dai, thịt quả màu trắng ngà và phần vỏ dày hơn chuối tiêu. Chuối câu được gọi tên vì quả nhỏ, bo tròn, bập mạp, nhìn rất giống quả câu. Chuối câu có vỏ mỏng, thịt quả thơm nhẹ, vị ngọt sắc và thường được trồng phổ biến tại miền Nam. Chuối ngự, chuối tiến hua Có ngoại hình nhỏ nhắn khá giống chuối câu nhưng vỏ mỏng hơn khi chín vàng óng ả và đặc biệt là đầu quả vẫn giữ lại phần nhị râu khô, dai. Chuối ngự có mùi thơm nồng nàn, sang quý, nổi tiếng nhất là vùng chuối ngự Đại Hoàng Hà Nam. Chuối la ba, đặc sản chứa xanh của vùng cao nguyên Lâm Đồng, Đà Lạt Quả chuối to, thuôn dài, phần thịt bên trong vàng óng, cực dẻo dính và có mùi thơm nồng đậm, đặc trưng khó lẫn. Nhóm chuối chuyên chế biến, nấu chín hoặc làm thuốc. Chuối sáp, loại chuối nhỏ, mập, đặc biệt là không thể ăn sống vì chuối nhiều nhựa và chát. Chuối sáp khi đem luộc chín sẽ nứt vỏ, mực chuối tràn ra, thịt chuối chuyển sang màu vàng trong suốt, nhất là giống chuối sắt nghệ, ăn sần sật, dẻo quánh và ngọt lịm. Chuối hột, chuối chát, quả chuối có rất nhiều hạt đen lột nhột bên trong. Lúc xanh, chuối cực kỳ chát, thường được sắt lát mỏng, ăn kèm cõi, nộm. Quả chín hoặc xanh thái phơi khô được dùng chủ yếu để ngâm rượu làm vị thuốc hỗ trợ trị đau lưng, xoải thật, theo y học cổ truyền. Chuối tá quả, giống chuối khổng lồ có nguồn gốc từ miền Tây, Bạc Liêu, Cà Mau. Mỗi quả chuối có thể nặng từ 0,5 đến 1 kg. Loại chuối này buộc phải luộc chín hoặc nướng khi thịt mới xẻo ngọt, nếu ăn sống sẽ mở và nhạt nhẽo. Tác dụng của cây chuối trong y học dân gian Từ xa xưa, ông bà ta đã gọi cây chuối là một nhà thuốc của làng quê. Không phải ngẫu nhiên mà đi đến bất cứ vùng quê nào của Việt Nam, chúng ta cũng dễ dàng bắt gặp vài bụi chuối sau vườn. Loại cây này không chỉ cho những buồng quả ngọt lành, mà gần như bộ phận nào cũng được người xưa tận dụng để chăm sóc sức khỏe. Trước hết phải kể đến quả chuối. Ngày nay khoa học đã chứng minh chuối rất giàu cali, chất sơ và nhiều vitamin có lợi cho cơ thể. Nhưng từ nhiều thế hệ trước, khi chưa có những nghiên cứu hiện đại, ông bà ta đã biết cho người mới ốm dậy ăn chuối chín để nhanh hồi sức. Người lao động sau một ngày làm việc vất vả cũng thường ăn vài quả chuối để lấy lại sức. Rồi đến hoa chuối. Trong y học dân gian, phần này được xem là một thực phẩm có tính mát, giúp thanh nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa tốt cho phụ nữ sau sinh. Ngày nay các nhà khoa học cũng phát hiện hoa chuối chứa nhiều chất chống oxy hóa và chất sơ. Phần thân chuối có lõi trắng mềm bên trong có thể làm gọi, nấu canh hoặc ép lấy nước uống. Theo kinh nghiệm dân gian, thân chuối giúp thanh nhiệt, đợi tiểu và làm dịu cảm giác nóng trong người. Đối với trẻ em bị suốt nóng, thân cây chuối non một đoạn dài chừng 40cm, ngâm rửa sạch rồi bóc bỏ bẹ già bên ngoài, thái vụn, dã nát, vắt lấy nước cốt uống. Tuy nhiên, đây chủ yếu là kinh nghiệm truyền lại qua nhiều thế hệ, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ. Ngay cả phần củ chuối nằm sát gốc cây cũng từng xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian. Người xưa thường dã lấy nước để hỗ trợ cầm máu khi bị chảy máu cam hoặc đắp ngoài lên những vùng sưng đong nhẹ. Nón chuối tiêu non có thể nhai kỹ hoặc dã nát, đắp vào vết thương nhỏ để cầm máu. Dù vậy, những cách làm này chỉ nên xem là kinh nghiệm dân gian, nếu tình trạng chảy máu nhiều hoặc kéo dài thì việc đến cơ sở y tế vẫn là lựa chọn an toàn nhất. Và cuối cùng, chiếc lá chuối từng chừng chỉ để gói bánh, gói xôi cũng có câu chuyện riêng. Ngoài việc giữ hương thơm tự nhiên cho món ăn, lá chuối còn được dùng để gói các bài thuốc nam hoặc đắp ngoài trong một số trường hợp cần làm mát vùng da bị nóng rát nhẹ. Đó là những ứng dụng rất mộc mạc, phản ảnh sự sáng tạo của người xưa khi tận dụng những gì mà thiên nhiên ban tặng. Chương trình sức khỏe của khỏe tự nhiên đến đây cũng xin dừng lại. Quý vị còn biết những công dụng nào của cây chuối trong cuộc sống? Hãy cùng chia sẻ cùng với khỏe tự nhiên quý vị nhé! Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại quý vị trong những chủ đề tiếp theo!