Hàng nghìn tàu đánh cá Trung Quốc che giấu hành tung quân sự; Thủ đoạn “vùng xám” ẩn mình chờ lệnh.

Trong những năm gần đây, hình ảnh hàng nghìn tàu đánh cá Trung Quốc xếp thành đội hình dưỡng lờ hoặc đường thẳng kéo dài hàng trăm km trên biển Hoa Đông, đặc biệt là gần Đài Loan, đã trở thành tín hiệu cảnh báo rõ ràng về một lực lượng vốn lâu nay bị coi là ẩn mình. Đội hình tàu ngư dân xuất hiện hàng loạt lại thường xuyên chủ trương vai chạm, gây hấn với tàu thuyền hàng xóm. Liệu đây có phải sự việc mân thuẫn bình thường hay là hành động được lên kế hoạch từ trước? Xin kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi Trung Một Điểm Nóng trên kênh DBC! Trong bối cảnh địa chính trị hiện đại, canh giới chủ hòa bình và chiến tranh không còn được phân định bằng những phát súng mở mạng hay những lời tuyển diễn chính thức, đôi khi nó đã được thay thế thông qua các chiến thuật, chiến tranh vùng sám. Và không ngẫu nhiên, khi hàng nghìn tàu đánh cá Trung Quốc xếp thành những đội hình quy mô lớn kéo dài hàng trăm km ở biển Hoa Đông hay xung quanh eo biển Đài Loan, Từ những báo cáo quốc tế cho biết, những chiếc tàu vỏ thép tưởng chừng bình thường ấy thực chất là một mắc xích trong lực lượng thứ ba thuộc Hải quân Trung Quốc, lực lượng dân quân biển PAFMM. Đảng Cộng sản Trung Quốc đã áp dụng triệt để từ duy tích tiểu hành đại, không dùng quy mô quân sự bụng nổ để phản ứng đáp trả trực diện của quốc tế, mà thẩm thấu, xâm lấn dần từng mét nước, từng rạng sang hô giữa danh nghĩa dân sự. Tổ chức bán quân sự, lực lượng dân quân biển kiểu mới Thưa quý vị, như chúng ta đã biết, lực lượng dân quân biển của Trung Quốc không phải là hành động mới phát sinh, nó đã trải qua bước chuyển mình mang tính bước ngoặt dưới sự lãnh đạo của Tập Cân Bình từ năm 2012. Ngay từ thập niên năm 1950, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã trưng dụng tàu cáo dân sự để hỗ trợ công tác tuần tra bờ biển. Tuy nhiên, dưới chủ đề hội nhập quân-dân Servo Military Fusion, lực lượng này đã được hiện đại hóa toàn diện như Duyên nghiệp hóa các thiết bị Tàu cáo dân quân được đóng mới bằng vỏ thép gia cường, lắp đặt hệ thống liên lạc vệ tinh bắt đầu, gia cổ mũi tàu để sẵn sàng cho các hành vi đâm va và trang bị vòi đồng công suất lớn. Tổ chức và huấn luyện Người dân không còn hoạt động tử pháp mà được tổ chức thành các đại đội, tiểu đội dân quân tham gia huấn luyện định kỳ với Hải quân PLA và lực lượng bảo vệ bờ biển CCG. Theo nghiên cứu của AMTI CSIS, lực lượng này bao gồm cả dân quân chuyên nghiệp và hạm đội sưu sống trường xa. Những tàu cá dân sự được trợ cấp để hoạt động thường xuyên ở vùng biển tranh chấp, với số lượng trên khắp biển Đông vào năm 2025 là 241 tàu, tăng nhẹ so với năm 2024 là 232 tàu. Thủ đoạn thực tế đáng chú ý là chính sách trợ cấp khổng lồ từ chính quyền địa phương và doanh nghiệp nhà nước. Một tàu cá có thể nhận hơn 24.000 nhân dân tệ, khoảng 3.500 USD mỗi ngày, chỉ để di chuyển đến neo đậu tại các vùng biển canh chấp. Mức trợ cấp này cao hơn nhiều so với lợi ngược từ việc đánh bắt hải sản thông thường. Việc này biến nhiệm vụ chính trị thành động lực kinh tế. Tình trạng này tạo ra một thực tế nhiệt giả. Người dân không cần đánh cá vẫn giàu, chỉ cần làm lái chắn người và cột móc sống cho tham vọng chủ quyền. Gregory Poling, giám đốc chương trình châu Á của CSIS nhận định rằng, việc điều phối hàng nghìn tàu dân sự duy trì đội hình quy mô lớn trong thời gian dài không chỉ là thách thức kỹ thuật, mà còn thể hiện mức độ kiểm soát chính trị cực kỳ cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với hạm độ dân sự, điều hầu như không quốc gia nào khác làm được. Thủ đoạn vuông sám, phủ nhận, quấy rối và chiếm đoạt từng bước. Chiến lược cốt lõi của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại phương vực châu Á-Thái Bình Dương là hoạt động trong vùng sám, dưới ngưỡng xung đội vũ trang công khai nhưng đủ mạnh để thay đổi hiện trạng. Tàu chân quân biển lợi dụng nguyện thể ngư dân để tuần ca đảo canh chấp, giám sát, quấy rối tàu nước ngoài, đồng thời cho phép Bắc Kinh phủ nhận trách nhiệm chính thức. Khi bị chỉ trích, họ tuyên bố đây chỉ là hoạt động thương mại, khi cần họ nhanh chóng chuyển sang vai trò hỗ trợ quân sự. Ở biển Đông, thủ đoạn này đã được áp dụng trịt đẩy khi các tàu dân quân biển thường xuyên vai quanh Đàm Va hoặc rừng Hoà Đông tấn công tàu kiểm nương của Việt Nam hay tàu bảo vệ bờ biển của Philippines. Họ bảo vệ các hoạt động thảo sát và đánh bắt bất hợp pháp trong vùng đặc quyền kinh tế EEZ của các nước láng giềng, gần thời duy trì hiện diễn gần như liên tục tại các rạng san hô chiến lược. Ở biển Hòa Đông, hoạt động tương tự nhằm vào quần đảo Senkaku biểu ngư tranh chấp với Nhật Bản. Gần đây, các đội hình lớn còn xuất hiện gần đảo Jeju của Hàn Quốc, cho thấy phạm vi mở rộng hơn. Sau đó, Bắc Kinh luôn nhanh chóng tuyên bố đó là tranh chấp thương mại hoặc hành vi tự phá của người dân. Nếu đối phương dùng lực quân sự phản công, Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ ngay lập tức vô cáo đối phương dùng thủ lực tấn công ngư dân vô tội, kích động chủ nghĩa dân tộc trong nước và tranh thủ chưa lượng quốc tế. Nếu đối phương nhẫn lại, Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ từng bước củng cố sự hiện diện thực tế. Tháng 12 năm 2025, khoảng 2.000 tàu từ khu vực Chu Sơn, Chiết Giang và các cảng miền Đông đã tạo thành đội hình dài gần 450-500 km, dư trị trong hơn 12 giờ hoặc các cuộc tập hợp kéo dài hơn 30 giờ gần đảo Seju của Hàn Quốc đã chứng minh khả năng điều động đáng kinh ngạc. Chỉ trong trưa đầy 6 tháng sau đó, ít nhất 4 lần tập hợp tương tự đã diễn ra, trong đó có lần duy trì vị trí hơn 30 giờ. Chính quyền Trung Quốc khẳng định đây là hoạt động thương mại bình thường, nhưng dữ liệu IAS, ảnh vệ tinh và phân tích của các tổ chức độc lập đều cho thấy mức độ khối hợp vượt xa khả năng của ngư dân thông thường. Nguy hiểm tiềm tàn trong kịch bản xung đột Đài Loan và khu vực bị mối lo ngại lớn nhất của các nhà phân tích chiến lược không chỉ dừng lại ở những vụ qua chạm đơn lẻ mà nằm ở bản chất biến dạng của môi trường an ninh hàng hải mà đảng Cộng sản Trung Quốc đang tạo ra. Về vai trò của dân quân biển trong trường hợp khủng hoảng eo biển Đài Loan, lực lượng này có thể thực hiện trinh sát, tiếp tế, liên lạc, phá hoại các quang dưới biển và hỗ trợ phong tỏa. Trong kịch bản phong tỏa một phần hoặc toàn bộ, hàng nghìn tàu cá có thể làm tắt ngẹn lối vào cảng, tạo ra vô số mục tiêu dân sự, khiến phía phòng thủ khó phân biệt và phản ứng. Chúng còn có thể đóng vai trò lá chắn người hoặc tạo ra các sự cố giả để kích động giêng luận và buộc đối phương leo thang trước. Bằng cách biến hàng vạn người dân thành lực lượng bán quân sự, đảng Cộng sản Trung Quốc đã đưa khái niệm còn dân vi binh lên một tầm cao mới trên biển. Người dân ở vùng Tru Sơn hay Chiết Giang dù nhận thức được nguy cơ chiến tranh ảnh hưởng đến sinh kế, nhưng dưới sự kiểm soát chính trị tuyệt đối của chính quyền, họ có thể trở thành dân quân biển một khi có lệnh. Trong trường hợp xảy ra xung đột bủ trang ở eo biển Đài Loan, lực lượng dân quân biển sẽ đóng vai trò đặc biệt nguy hiểm, cung cấp tỏa độ mục tiêu theo thời gian thực cho tên lửa lực lượng tên lửa PLA. Các đức đáp quan ngầm truyền thông tin của Đài Loan, hàng nghìn tàu cá sẽ làm nhiễu radar đối phương, khiến hệ thống phòng thủ của Đài Loan và đồng minh không thể phân biệt đâu là tàu quân sự thật, đâu là tàu cá dân sự. Đặc các quốc gia phòng thủ còn thấy tiễn lưu lượng nàng, nếu tiêu diệt tàu dân quân sẽ bị măng tiến thảm sát dân thường, nếu không tiêu diệt sẽ bị vô hiệu hóa hệ thống phòng thủ. Ngoài Đài Loan, chiến lược này đe dọa trực tiếp đến Philippines, Việt Nam, Malaysia, Indonesia và Nhật Bản. Việc kiểm đóng và quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Trường Sa đã tạo bàn đạp. Dân quân biển giờ đây duy trì thiện diện thường xuyên để củng cổ yêu sách đường chiến đoạn. Mỗi nguy hiểm thực sự từ chính sách hàng hải của đảng Cộng sản Trung Quốc không nằm ở những thạm đội tàu chiến uy hiếp công khai, mà ẩn dấu đằng sau hàng ngàn chiếc thuyền đánh cá đơn thuận. Đó là một chiến lược được tính toán kỹ lượng, được nuôi dưỡng bằng tiền trợ cấp và được điều hành bởi một bộ máy kiểm soát chính trị chặt chẽ. Khi hàng nghìn chiếc thuyền đánh cá bình thường đã trở thành một phần của công tác chuẩn bị chiến tranh, không chỉ làm gia tăng bất ổn quanh eo biển Đài Loan, mà còn phức tạp hóa toàn bộ môi trường an ninh hàng hải châu Á, Thái Bình Dương. Đã đến lúc, thế giới phải nhìn nhận bản chất thực của lực lượng dân quân biển Trung Quốc là một nhánh quân sự vô cùng nguy hiểm.