Bạn có biết chỉ một thay đổi nhỏ trong tư thế ngủ mỗi đêm có thể ảnh hưởng đến trái tim, huyết áp và cả nguy cơ đột quỵ của bạn? Nhiều người trên 50 tuổi không hề biết rằng cách nằm ngủ quen thuộc có thể khiến tim phải làm việc nặng nề hơn trong suốt nhiều năm. Trong video hôm nay, BS. Nguyễn Minh Tâm sẽ cùng quý vị tìm hiểu vì sao tư thế ngủ nghiêng bên trái được nhiều chuyên gia tim mạch đánh giá là có lợi cho hệ tuần hoàn. Chúng ta sẽ khám phá cách máu lưu thông khi ngủ, mối liên hệ giữa tư thế ngủ với huyết áp ban đêm, cơ chế làm sạch của não bộ, cũng như những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ. Nếu bạn thường thức dậy với huyết áp cao, tê tay, ngủ không sâu giấc hoặc có bệnh tim mạch, đây là những thông tin rất đáng để lưu ý. Nếu yêu thích những nội dung sức khỏe được giải thích đơn giản, dễ hiểu và đáng tin cậy, hãy đăng ký kênh để không bỏ lỡ những video mới nhất. Lưu ý: Nội dung trong video chỉ nhằm mục đích giáo dục và cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế cho việc khám, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị nếu bạn có bệnh lý nền hoặc triệu chứng bất thường.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Bác sĩ Nguyễn Minh Tâm khuyến nghị người trên 60 tuổi và người có bệnh lý tim mạch nên chuyển sang tư thế nằm nghiêng bên trái khi ngủ. Thói quen này giúp giảm áp lực cho tim, cải thiện lưu thông máu, hỗ trợ đào thải độc tố trong não và điều hòa huyết áp, từ đó giảm thiểu nguy cơ đột quỵ và nâng cao chất lượng sức khỏe tổng thể.
Nếu tôi nói với quý vị rằng tư thế quý vị nằm ngủ gần như mỗi đêm trong suốt cuộc đời
có thể đang âm thầm bắt trái tim phải gòng mình nhiều hơn mức cần thiết.
Quý vị có tin không?
Tối nay, trước khi quý vị nhắm mắt, có một điều quý vị cần biết.
Một điều không tốn một đồng nào, không cần thuốc, không cần máy móc,
không cần ai chở đi bệnh viện, chỉ là một thay đổi rất nhỏ.
Quý vị có thể làm ngay đêm nay.
Vậy mà phần lớn cô bác trên 60 tuổi chưa từng một lần được ai nói cho biết.
Vì cái âm thầm hại tim trong lúc ngủ,
nó không la hét, nó không gây đau,
nó chỉ lặng lẽ tích lại đêm này qua đêm khác.
Và đó chính là lý do nó nguy hiểm.
Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm.
Hơn 10 năm qua, tôi để tâm đến một điều mà gần như không bác sĩ nào hỏi quý vị.
Trái tim, mặt máu và bộ não của quý vị đang làm gì trong những giờ quý vị ngủ,
những giờ mà không ai theo dõi.
Và điều tôi sắp nói, tôi ước gì mình đã nói cho từng người bệnh nghe sớm hơn,
trước khi họ phải tìm đến tôi.
Có một tư thế ngủ giúp giảm gánh nặng cho tim,
giúp máu chạy về tim dễ dàng hơn.
Suốt cả 8 tiếng, quý vị nằm trên giường
và gần như không ai nằm đúng tư thế đó.
Không phải vì nó khó,
không phải vì nó cần thứ gì quý vị không có sẵn,
mà vì người lẽ ra phải nói cho quý vị nghe.
Bác sĩ quý vị gặp 15 phút mỗi năm một lần,
chưa bao giờ đưa nó vào cuộc trò chuyện.
Hôm nay, cuộc trò chuyện đó bắt đầu.
Câu trả lời thì đơn giản, chỉ một câu là nói xong.
Nhưng một câu trả lời mà không có lý do đằng sau
thì chỉ là lời khuyên suôn, nghe rồi quên.
Cho nên quý vị hãy ở lại với tôi,
vì khi hết video này,
quý vị không chỉ biết phải làm gì,
quý vị sẽ hiểu vì sao nó có lợi.
Và chính sự hiểu đó mới khiến quý vị thật sự làm,
ngay đêm nay.
Có một điều gần như không ai chịu giải thích cho quý vị,
đó là ngủ không phải là lúc cơ thể nghỉ ngơi,
ít nhất là với trái tim thì không.
Trong lúc quý vị nằm yên, mắt nhắm,
tim mạch của quý vị đang là
một trong những công việc quan trọng nhất của cả ngày.
Khuyết áp đang cố hạ xuống để cơ thể được phục hồi.
Bộ não đang dọn rửa những chất thải tích lại
sau một ngày dài.
Và máu từ đôi chân, từ vùng bụng, vùng chậu
đang được đưa ngược trở về tim
qua một hệ thống mạch mà sau tuổi 60
phải làm việc vất vả hơn xưa rất nhiều.
Đây là điểm mấu chốt.
Hướng quý vị nằm, quay người về bên nào,
quyết định công việc đó diễn ra trơn tru
hay diễn ra trong gán sức.
Suốt bao nhiêu năm,
y học xem tư thế ngủ chỉ là chuyện thoải mái hay không?
Bác sĩ hỏi quý vị ăn gì, tập gì, uống thuốc gì,
có hay căng thẳng không?
Không ai hỏi quý vị nằm nhiên bên nào.
Nhưng cơ thể quý vị trải qua tư thế đó
suốt một phần ba cuộc đời.
Một phần ba.
Và sau tuổi 60, khi mọi thứ đã mong manh hơn,
thì nó càng quan trọng hơn những gì quý vị từng được nghe.
Tôi kể quý vị nghe về một người bệnh của tôi.
Tôi xin gọi là cô Hương.
Cô Hương, 71 tuổi, trước là y tá,
về hưu đã lâu,
nghĩa là cô hiểu biết về sức khỏe hơn phần lớn người bệnh tôi gặp.
Cô ăn uống cẩn thận, sáng nào cũng đi bộ quanh hồ,
uống thuốc khiết áp không bỏ một buổi,
tái khám điều đặn.
Cô tìm đến tôi không phải vì một cơn cấp cứu,
mà vì một chuyện cô không sao lý giải nổi.
Khuyết áp đo buổi sáng của cô lúc nào cũng cao hơn buổi tối.
Bác sĩ tiêm mạch đã chỉnh thuốc cho cô hai lần,
vẫn không nhúc nhích.
Rồi cô kể thêm như thể chuyện vặt.
Hai năm nay, sáng nào ngủ dậy,
cánh tay phải của cô cũng tê.
Cô nghĩ chắc do mình nằm đè lên tay.
Cô chưa bao giờ nghĩ nó dính dáng gì tới tim.
Tôi hỏi cô,
Cô thường nằm nghiêng bên nào?
Cô trả lời ngay, không cần suy nghĩ.
Bên phải.
Tôi nằm bên phải mấy chục năm rồi.
Tôi sẽ quay lại với cô Hương.
Vì những gì xảy ra sáu tháng sau câu hỏi đó
chính là lý do tôi làm video này.
Vậy tư thế đó là gì?
Tư thế tốt cho tim,
tốt cho mạch máu,
tốt cho não cùng một lúc.
Nằm nghiêng bên trái.
Nó là đáp án, nằm nghiêng bên trái.
Nghe đơn giản đến mức khó tin, phải không?
Cho nên bây giờ tôi sẽ nói cho quý vị nghe vì sao.
Vì khi hiểu rồi,
quý vị sẽ không còn nằm nghiêng phải như cũ được nữa.
Có 5 lý do.
Tôi sẽ đi qua từng cái một thật chậm, thật rõ.
Điều này làm gần như người bệnh nào của tôi cũng ngạc nhiên.
Trái tim của quý vị không nằm chính giữa lòng ngực.
Nó lệch hẳn sang bên trái.
Phần lớn khói lượng tim nằm ở nửa trái cơ thể.
Đó là cấu tạo tự nhiên.
Quý vị sưng ra đã như vậy.
Giờ thử nghĩ xem chuyện gì xảy ra khi quý vị nằm nghiêng trái.
Trọng lực đứng cùng phía với trái tim.
Vị trí tự nhiên của tim được nâng đỡ thay vì bị cản trở.
Tim không phải gắn sức nhiều để đẩy máu đi.
Giống như quý vị xách một thúng đồ nặng,
xách đi xuống dốc nhẹ nhàng hơn xách lên dốc rất nhiều.
Cùng cái thúng đó, cùng quảng đường đó.
Nhưng một bên thì khỏe re, một bên thì thở dốc.
Trái tim quý vị đập khoảng 100.000 lần mỗi ngày.
100.000 lần.
Con số đó lớn đến mức khó hình dung.
Nhưng điều đó có nghĩa là
bất cứ thứ gì giúp mỗi nhịp đập nhẹ đi một chút,
dù chỉ một chút thôi,
qua nhiều năm sẽ cộng dồn thành một điều rất đáng kể.
Sau tuổi 60, khi cơ tim có thể đã hơi cứng hơn,
hơi yếu hơn xưa,
thì tình chúc lợi thế điều quý
nằm nghiêng trái cho trái tim cái lợi thế đó
mỗi đêm, 8 tiếng, hoàn toàn miễn phí.
Đây là phần mà bác sĩ tim mạch
gần như chưa bao giờ nói với quý vị.
Và có thể đây là phần quan trọng nhất
của cả video hôm nay.
Trong cơ thể quý vị có một đường mặt máu lớn nhất.
Lớn nhất.
Nhiệm vụ của nó là gom máu từ nửa dưới cơ thể,
từ đôi chân, vùng bụng, vùng chậu,
rồi đưa ngược trở về tim.
Và đây là chi tiết then chốt.
Đường mặt lớn này chạy dọc bên phải cột sóng.
Cho nên khi quý vị nằm nghiêng bên phải,
sức nặng của các cơ quan trong bụng,
lá gan là cơ quan nặng nhất,
rồi giả dày, ruột đè xuống đường mặt đó.
Sức nặng của nó không phải đèn nghẹt hẳn,
không phải bịch kính,
chỉ là một sức ép nhẹ âm ỉ kéo dài suốt đêm,
đủ để làm dòng máu chảy về tim chậm lại.
Máu về chậm,
tim phải gắn sức bù lại phần máu thiếu hụt.
Đêm này qua đêm khác,
năm này qua năm khác,
với một trái tim vốn đã phải làm việc
với mặt máu cứng hơn,
kém đàn hồi hơn,
thì cái gánh nhỏ đó không hề nhỏ.
Khi quý vị nằm nghiêng trái,
sức ép nó được gỡ bỏ,
đường mặt lớn được thông thoáng,
máu chảy về tim dễ dàng hơn.
Và với cô bác trên 60 tuổi,
khi van trong tỉnh mặt đã yếu,
thành mặt đã kém co dãng,
gỡ được vật cản đó là một điều thật sự có ý nghĩa.
Cục máu đông
Hai từ này nghe quen,
nhưng ít ai hiểu nó hình thành thế nào.
Cục máu đông trong lòng tỉnh mặt
là một trong những mối nguy âm thầm nhất của tim mặt.
Nó hình thành trong các tỉnh mặt sâu,
ở chân, ở vùng chậu
và nó nguy hiểm vì có thể trôi đi,
lên phổi hoặc gớp phần gây đột quỷ.
Đây là điều nhiều người không biết.
Cục máu đông không chỉ hình thành
sau chuyến bay dài hay sau mổ,
nó hình thành ở bất cứ đâu máu chảy quá chậm.
Máu chảy chậm, máu ứa đậm,
đó là môi trường cho cục máu đông sinh ra.
Mà ban đêm, ở người lớn tuổi,
máu vốn đã chảy chậm hơn.
Thành mặt kém đàn hồi,
nếu cô bác lại uống ít nước,
hơi thiếu nước một chút,
máu càng đặc hơn.
Nói cách khác,
điều kiện để hình thành cục máu đông
có mặt mỗi đêm.
Câu hỏi là tư thế ngủ của quý vị
đang làm nguy cơ đó tốt lên
hay xấu đi.
Nằm nhiên trái giúp giữ cho máu chảy.
Đường mạch lớn thông thoáng,
máu cứ thế lưu thông.
Mà máu đang chảy là máu an toàn.
Máu đứng yên mới là nơi nguy hiểm bắt đầu.
Tôi xin nói rõ,
nằm nhiên trái không phải là thuốc,
không thay thế được việc uống đủ nước,
vận động và dùng thuốc
theo toa của bác sĩ.
Nhưng nó là một việc nhỏ, miễn phí
mà quý vị có thể làm cho mình mỗi đêm
để không tự đặt thêm gánh nặng
lên một hệ tuần hoàng
vốn đã vất vả.
Quý vị nghe đến đây rồi,
nghĩa là quý vị thật sự quan tâm
đến sức khỏe của mình.
Cho tôi hỏi quý vị một câu
và xin hãy trả lời ngay dưới phần bình luận.
Quý vị đã quen nằm nhiên bên nào
suốt mấy chục năm qua?
Trái, phải, nằm ngửa hay nằm sấp?
Biết một chữ thôi cũng được, tôi đọc hết.
Và cho tôi biết thêm,
đã có bác sĩ nào từng hỏi quý vị câu này
trong một buổi khám tim chưa?
Tôi nghĩ tôi đã đoán được câu trả lời,
nhưng tôi vẫn muốn nghe từ chính quý vị.
Nếu video này có ích,
quý vị bấm theo dõi giúp tôi.
Mỗi tuần tôi đều mang đến những điều
của bác thật sự cần biết sau tuổi 60.
Bấm một cái thôi, mất một giây.
Còn không, lát nữa quý vị lướt qua
là quên mất kênh này ngay.
Giờ ta đi tiếp.
Còn hai lý do nữa
và lý do thứ tư
từng làm chính tôi bất ngờ.
Cái này làm tôi ngạc nhiên khi đọc được
dù tôi đã đọc tài liệu tim mặt mấy chục năm.
Bộ não của quý vị
có một hệ thống dọn rác riêng
và nó hầu như chỉ hoạt động
khi quý vị ngủ.
Cả ngày dài suy nghĩ,
làm việc, lo toan,
não tích lại những chất thải.
Ban đêm khi quý vị ngủ say,
một dòng dịch sẽ chảy qua mô não
cuốn những chất thải đó ra ngoài.
Trong số những chất được dọn đi,
có những loại đạm xấu
mà các nhà nghiên cứu thường tìm thấy
tích tụ trong não người
bị suy giảm trí nhớ, sa súc trí tuệ.
Và đây là điều nghiên cứu
bước đầu cho thấy.
Hệ thống dọn rửa này
hoạt động hiệu quả nhất
khi quý vị nằm nghiêng,
hơn hẳn nằm ngửa hay nằm sấp.
Trong đó, nằm nghiêng được cho là
giúp dòng dịch chảy thuận lợi hơn.
Vì sao điều này liên quan
đến tim và đột quỵ?
Vì não và tim
không phải hai bộ phần tách rời.
Chúng dùng chung một dòng máu.
Khi chất thải tích lại trong não,
nó gây viêm âm ỉ
ở các mặt máu nhỏ trong não.
Mà viêm mặt máu não
chính là một con đường dẫn tới
những cơn đột quỵ nhỏ,
rồi đến đột quỵ lớn.
Bảo vệ hệ thống dọn rửa ban đêm của não
cũng chính là đang bảo vệ
mặt máu của quý vị.
Ở một cơ thể khỏe mạnh,
ban đêm huyết áp tự hạ xuống,
thường thấp hơn ban ngày khoảng
10 đến 20%.
Đây không phải chuyện tình cờ.
Đây là một cơ chế sửa chữa của cơ thể.
Mặt máu, quả thận
và chính trái tim
đều cần khoảng thời gian áp lực
hạ thấp đó để được nghỉ ngơi
và phục hồi.
Có những người huyết áp ban đêm
không chịu hạ xuống
và nhóm người này có nguy cơ
nhồi máu cơ tim, đột quỵ,
suy thận cao hơn hẳn.
Tuổi càng cao, khác biệt này
càng đáng kể.
Vậy tư thế ngủ liên quan ở chỗ nào?
Khi máu lưu thông kém
trong lúc ngủ,
khi đường mặt lớn bị đề ép,
khi máu về tim chậm,
cơ thể không thật sự được thư giãn.
Nó vẫn ở trạng thái
giáng sức nhẹ suốt đêm.
Hormôn căng thẳng
vẫn lởn vỡn ở mức cao hơn bình thường.
Mà hormôn căng thẳng cao
thì huyết áp khó mà hạ xuống được.
Nằm nhiên trái
giúp máu về tim tốt hơn.
Nó còn giúp giảm tình trạng ngấy,
nghẹt thở khi ngủ.
Những cơn nghẹt thở ngắn
làm huyết áp vọt lên đột ngột
giữa đêm.
Ít cơn nghẹt thở hơn,
ít cú vọt huyết áp hơn,
huyết áp hạ xuống điều đẳng hơn.
Và quý vị thức dậy
với một trái tim được nghỉ thật sự,
chứ không phải một trái tim đẳng gồng
suốt 8 tiếng.
Tôi đã hứa quay lại với cô Hương.
Sau buổi nói chuyện hôm đó,
cô Hương chỉ thay đổi đúng một việc.
Cô tập nằm nghiêng bên trái.
Cô kê một cái gói chắc sau lưng
để khỏi lăng trở lại trong đêm.
Một mẹo đơn giản mà hiệu quả.
Rồi cô kê thêm một cái gói
giữa 2 đầu gói để giữ thẳng lưng
và đỡ mỏi hồng.
3 tháng sau, cô quay lại tái khám.
Huyết áp buổi sáng của cô,
con số đã làm bác sĩ tim mặt
đau đầu suốt 2 năm, đã hạ xuống.
Không phải đột ngột, nhưng điều đẳng hơn,
dễ chịu hơn.
Cắn tay tê mỗi sáng, đã hết.
Cô ngủ sâu hơn,
ông nhà bảo cô ngấy ít hẳn đi.
Tôi muốn quý vị hiểu cho đúng.
Tôi không nói nằm nghiêng trái
đã chữa bệnh cho cô Hương.
Cô vẫn uống thuốc điều, vẫn đi bộ,
vẫn ăn uống cẩn thận.
Đây là một trong nhiều yếu tố.
Nhưng nó là cái yếu tố mà
suốt mấy chục năm chưa từng ai
nói với cô. Và cô đã nói với tôi
một câu mà tôi nhớ mãi. Cô nói
tôi làm y tá 30 năm.
Tôi dặn biết bao bệnh nhân
về ăn uống, thuốc men, tập luyện.
Vậy mà chưa một ai
từng nói với tôi chuyện này.
Đó chính là khoảng trống.
Không phải khoảng trống về kiến thức y học.
Nhiên cứu đã có sẵn rồi.
Khoảng trống nằm ở chỗ.
Điều đó chưa bao giờ được nói ra
trước khi người bệnh về nhà
và lên giường đi ngủ.
Hôm nay tôi đang nói điều đó ra
với quý vị.
Tôi gói lại cho quý vị 5 điều.
5 điều để mang theo
và làm ngay đêm nay.
1. Trái tim
nằm lệch bên trái.
Nằm nhiên trái để trọng lực
giúp tim thay vì cản tim.
8 tiếng mỗi đêm
cộng dồn lại thành một điều lớn.
2.
Đường mạch máu lớn nhất
chạy bên phải cục sóng.
Nằm nhiên phải đè lên nó.
Nằm nhiên trái gỡ bỏ
sức ép đó.
Máu về tim thong thoáng.
3. Cục máu đông
sinh ra trong máu đứng yên.
Nằm nhiên trái
giúp máu ở chân và vùng chậu
tiếp tục lưu thông.
Với cô bác trên 60,
điều này quan trọng hơn quý vị nghĩ.
4. Hệ thống dọn rửa của não
làm việc tốt nhất khi nằm nhiên.
Dọn sạch chất thải mỗi đêm
giúp giảm viêm mặt máu não
và từ đó giảm nguy cơ đột quỷ
về lâu dài.
5. Nằm nhiên trái giúp
huyết áp ban đêm hạ xuống điều đặn hơn.
Ngấy ít hơn, hormone căng thẳng
Giờ làm sao đổi
nếu cả đời quý vị đã quen
nằm nhiên phải hay nằm nữa?
Đừng lo, dễ hơn quý vị tưởng.
Bắt đầu ngay đêm nay.
Lấy một cái gói chắc kê sau lưng.
Không cần to, chỉ cần đủ chắc
để giữ quý vị khỏi lăng trở lại
trong lúc mũ say mà không hề hay biết.
Lấy thêm một cái gói nữa
kẹp giữa hai đầu gói.
Cái này giúp hông cân,
lưng thẳng và đỡ mỏi khớp.
Cái mỏi mà nhiều người nằm nghiên hay thang phiền.
Cho cơ thể một tuần
để làm quen.
Thời gian thích nghi ngắn hơn quý vị nghĩ.
Sau khoảng hai tuần, phần lớn
mọi người không còn phải để ý nữa.
Cơ thể tự tìm được nếp mới.
Quý vị chỉ đang dẫn dắt nó
về một nếp tốt hơn thôi.
Đây là điều tôi xin quý vị làm.
Không phải tuần sau, là tối nay.
Trước khi lên giường, kê một cái gói
sau lưng, một cái giữa hai gói.
Vậy là xong.
Phần còn lại tự diễn ra
trong lúc quý vị ngủ.
Quý vị quen nằm nghiên bên nào?
Và đã có bác sĩ nào
từng nói chuyện này với quý vị chưa?
Hãy viết cho tôi ở phần bình luận.
Tôi đọc hết từng bình luận một.
Và nếu video này
cho quý vị một điều gì đó đáng giá,
xin chia sẻ cho người bạn đời,
cho anh chị em,
cho người hàng xóm
đang phải uống thuốc khuyết áp
hay vừa qua một cơn đau tim.
Thông tin này
không nên khó tìm đến vậy.
Hãy giúp tôi đưa nó tới những người cần
trước khi họ cần nó nhất.
Nếu quý vị chưa theo dõi kênh,
xin bấm theo dõi.
Mỗi tuần tôi mang đến những điều
trung thực dựa trên nghiên cứu
về những gì cơ thể quý vị cần
sau tuổi 60.
Những điều tôi ước gì mỗi người bệnh
đều biết từ rất lâu
trước khi họ ngồi trước mặt tôi.
Hãy chăm sóc trái tim mình.
Nó đã làm việc cho quý vị
từng phút từng giây suốt mấy chục năm
mà không đòi hỏi gì.
Tối nay, hãy giúp nó một chút
quay người về bên trái
để nó được nghỉ ngơi dễ dàng hơn.
Mọi điều chia sẻ trong video này
là thông tin sức khỏe chung
dựa trên các nghiên cứu đã công bố
và kinh nghiệm lâm sàng.
Đây không thay thế cho việc khăm khám
của bác sĩ riêng của quý vị.
Nếu quý vị đang điều trị bệnh tim,
hội chứng ngưng thở khi ngủ,
đang mang thai hoặc đã được bác sĩ dặn
nằm một tư thế nhất định
vì lý do y khoa,
xin làm theo hướng dẫn của bác sĩ
và mang thông tin này hỏi lại
trong lần khám tới.
Mỗi người một hoàn cảnh.
Đây là kiến thức để hiểu,
không phải một đơn thuốc.