Giải thích về cách các ngân hàng tạo ra tiền trong 17 phút

Hồi nhỏ chúng ta hay được dạy là tiền cực kỳ khó kiếm, cố mà học lên không xong là chết đói đấy. Thế nên là hôm nay chúng ta sẽ nói về tiền và cách tiền được tạo ra. Chào mừng các bạn đã quan trọng lại với Lóng, nơi chúng tôi làm cho câu vấn đề về tài chính, kinh tế và đầu tư đơn giản đến mức đứa trẻ 5 tuổi cũng hiểu, cụ già 80 tuổi vẫn tự tin cầm tiền đi đầu tư. Và quan trọng nhất, Lóng cung cấp một cái nhìn chân thực nhất về hành trình đầu tư của một người chưa biết gì về kinh tế. Các bạn cũng có thể tham gia fanpage của Lóng dưới phần mô tả, hoặc các bạn có thể tham gia phước báo, một group khá ok cho anh em muốn học hỏi và biết thêm kiến thức trong ngành crypto. Và lưu ý, những kiến thức dưới đây thì chúng tôi tổng hợp và cóp nhặt từ nhân nguồn, cũng như là kinh nghiệm cá nhân đã trải qua. Nên là nếu có gì sai hoặc cần đánh chính, các bạn hãy vui lòng comment bên dưới. Ok, trong video này thì chúng ta sẽ nói về 3 cách mà tiền được tạo ra, hệ quả của từng cách là gì, và vì sao người giàu thì càng giàu, người nghèo thì lại càng nghèo. Ok, vào luôn phần đầu tiên. Tiền mặt, tức là tiền cầm được, đếm được, nhét vào ví được. Thì đây là dạng tiền mà chính phủ tạo ra để giao cho ngân hàng trung ương. Kiểu như là ở Mỹ thì là Fed, còn ở Anh thì là Royal Mint, lo phần in ấn. Nhưng mà quyền lực in là từ chính phủ nhá. Tiền thật thì có 2 loại là tiền giấy và tiền su. Nghe thì cho sang mồm thôi, chứ mấy đồng tiền này thật ra chỉ chém khoảng tầm 3% đến 8% tổng lượng tiền đang lưu thông trong nền kinh tế. Kiểu như là tiền mặt mà chúng ta cầm được chỉ là phần nổi của tảo băng chìm. Còn phần lớn, tiền không tồn tại dưới dạng giấy. Tiền mặt được tạo ra để giúp các ngân hàng tư nhân có thể đưa ra khi mà người dân tới rút tiền. Nếu bạn chạy đến cái ATM rút 1 triệu ý, thì ngân hàng phải có sẵn tiền giấy để nhả ra cho bạn. Lúc nào nói đến tiền thì chúng ta cũng sẽ có câu hỏi là tại sao không in cho mỗi người 1 cục tiền để tiêu? Như thế thì xã hội ai cũng giàu. Thì trả lời câu hỏi này 1 lần nữa. Tiền ý, bản chất của nó không có giá trị. Nó chỉ là thứ để trao đổi giá trị. Giá trị ở đây là hàng hóa như là đồ ăn, quần áo này. Dịch vụ ở đây như là khám bác sĩ. Bạn in tiền ra nhưng mà trên thực tế thì không có giá trị tạo ra thêm. Tức là không có thêm đồ ăn, quần áo. Thì chỉ làm đồ ăn, quần áo đi khám bệnh đắt hơn. Đó là lý do việc in tiền thật được kiểm soát rất là chặt chẽ và chỉ chiếm phần rất nhỏ trong tổng lượng tiền. Lấy 1 ví dụ khác đi. Là 1 tờ 10 đô thì in ra chỉ tốn khoảng tầm 3 cent thôi. Tức là 0,03 đô ấy. Mà in ra cái tờ đấy thì giá trị của nó lại là 10 đô. Vậy là chính phủ lãi là 9 đô 97 cent. Đây là cái lãi từ việc in tiền. Do đó là chính phủ có thể đỡ phải đánh thuê dân quá nhiều vì họ đã kiếm được khai khá từ việc tự in tiền rồi. Nhưng mà nói đến in tiền thì chắc chắn phải nói đến lạm phát. Nói đơn giản thì càng có nhiều tiền được in ra thì mỗi tờ tiền lại càng phê đi. Để tôi lấy ví dụ dễ hiểu đi. Lúc mà FIFA Online 4 mới ra mắt. Nó là FC Online bây giờ ấy. Thì ông Rô Béo xịn xò vàng đắt nhất game. Giá là 500 củ. Tôi phải cháy cây hết cụ 1 tháng. Xong rồi đúng 2 tháng sau. Mấy ông nhà phát triển ra thêm mấy mùa mới. Thế là giá ông Rô Béo này của tôi còn đúng 50 củ. Xong rồi bây giờ thì nó thành mấy nghìn tỷ so với mấy trăm triệu của tôi rồi. Nhưng mà thôi nghỉ game đánh đấm đi nữa. Hãy tưởng tượng là ai cũng có 1 triệu đô. Nhưng mà nếu 1 triệu đô chỉ mua được 1 quả táo ấy. Điều này khá tương tự với Zimbabwe. Các bạn có thể xem lại chi tiết trên kênh. 1 triệu đô về cơ bản là vô giá trị. Cái hiện tượng tiền vẫn đầy nhưng mà không mua nổi gì. Nó gọi là lạm phát. Tức là đồng tiền mất giá theo thời gian. Khi mà lạm phát vượt khỏi tầm kiểm soát ấy. Thì tiền nó chẳng khác gì 1 tờ giấy chuỗi đít. Ở Venezuela thì có thời người dân còn dùng tiền để gắp origami. Làm quà lưu niệm, vẽ tranh các thứ. Tại vì dùng tiền có khi còn rẻ hơn dùng giấy. Tiền nó là 1 cái thức đo giá trị. Nhưng mà cái thức này lại làm bằng dây thun. Tại sao tôi lại nói thế? Thì tại vì là có lúc thì 100.000 bạn mua được 1 đống đồ. Nhưng mà cũng có lúc thì 100.000 chỉ đủ để đổ nửa bình xăng. Ngày xưa thì vàng là vua trong vai trò là thức đo. Tại vì nó có thật, nó dùng được. Và không ai tự tạo ra vàng mới mỗi ngày. Chính vì vậy thì vàng làm cho chính phủ không in tiền lung tung. Cho tới năm 1971 thì tổng thống Mỹ Nixon tuyên bố là từ nay không đổi đô la lấy vàng nữa. Thế là từ đó tới nay, tiền trở thành thức đo chính. Không có cái gì cố định để giang buộc nó nữa. Và vì đô la là đồng tiền dự trữ của cả thế giới. Nên là quyết định đó làm trao đảo cả hệ thống tiền tệ toàn cầu. Vậy thì có 1 câu hỏi là chính phủ nói không in tiền quá tay mà sao vẫn lạm phát? Thì chính phủ nói là 1 chuyện. Nhưng mà ngân hàng trung ương và hệ thống tài chính vẫn có cách khác để tạo ra tiền. Đầu tiên là mấy ông ngân hàng đi. Những ngân hàng tư nhân có cái trò là tạo tiền từ không khí. Tại sao tôi lại nói thế? Trong mấy cái nền kinh tế xịn xò như là Mỹ hay châu Âu thì khoảng 97% tiền đang lưu thông là tiền ảo. Do ngân hàng tạo ra mà không phải tiền giấy. Tiền ảo không phải là crypto nhá. Nó là tiền số. Như là bạn dùng máy tính bấm bấm mới phát là nó có tiền. Ví dụ tiền bạn thấy trong mấy cái app ngân hàng ngày xưa ngân hàng bị rút tiền ồ ạt. Nó gọi là bank run. Kiểu như là người dân đua nhau rút tiền để bị sợ ngân hàng sập. Nhưng mà có 1 cái là ngân hàng có giữ đủ tiền thật đâu để trả hết cho mọi người. Và thế là mấy anh ngân hàng mà nghĩ ra là hay là tôi tạo thêm tiền dựa trên nợ. Và ông chính phủ cũng gặt đầu đồng ý luôn. Từ đó trở đi thì ngân hàng có quyền tạo ra tiền ảo bằng cách cho vay. Tức là vay tiền mua nhà á. Vay tiền mua nhà đúng không? Ngân hàng tạo ra tiền. Vay tiền mua xe. Ngân hàng cũng tạo thêm tiền. Vay để tiêu xài. Ngân hàng cũng tạo ra tiền. Và nợ giờ chính là tiền. Thực ra là câu chuyện này bắt đầu từ thế kỷ 18 bên Anh. Năm 1704 thì quốc hội Anh thông qua cái luật Promissory Note Act. Và người khác có thể dùng cái giấy nợ đấy để mua hàng. Và bùm! Tiền được sinh ra. Không cần vàng, không cần bạc. Mà chỉ cần lời hứa có chữ ký. Ngày nay thì cái giấy này trở thành một con số trong hệ thống ngân hàng mà chúng ta gọi là nợ. Và nợ được xem như tiền thật. Từ đây thì cả nền kinh tế sống bằng lời hứa. Ngân hàng rồi có quyền tạo ra nợ. Mà nợ được xem là tiền. Và thế là ngân hàng có quyền tạo ra tiền rồi cho người khác thuê lại cái tiền ảo đó kèm với lãi xuất. Dễ hiểu ý là ngân hàng không cần có tiền sẵn. Họ tạo ra tiền mới mỗi khi bạn ký giấy vay nợ rồi tính lãi trên cái tiền mà họ vừa tạo ra được. Và từ đó tạo thành một vòng lập là bạn vay, họ tạo tiền, bạn trả lãi, họ có lời. Thế giới này xoay quanh niềm tin và thế là xong. Khi bạn bước vào ngân hàng và nói là Ê! Cho tôi vay 500.000 đô để mua nhà thì điều gì sẽ xảy ra? Không phải là ngân hàng lấy tiền từ kho rồi đưa cho bạn. Họ chỉ đơn giản là gõ phím như mấy anh hùng và thế là có 500.000 đô. Tiền này chưa từng tồn tại trước đó và giờ thì nó đang nằm trong tài khoản của bạn vì bạn đồng ý nhận nợ của ngân hàng. Ngân hàng dùng cái gọi là kế toán kép tức là một bên là bạn nợ 500.000 đô bên kia thì ngân hàng ghi nhận là 500.000 đô được tạo ra. Thế cái tiền đấy đi đâu? Bạn dùng 500.000 đô này để mua nhà của ông A. Ông A nhận được tiền rồi thì đem đi mua xe, mua đồ, đầu tư các kiểu. Vậy là cái đống tiền từ nợ đó chui ra khỏi ngân hàng và lan khắp nền kinh tế. Nói chung là muốn kinh tế tăng trưởng thì phải tạo thêm nợ mà muốn có nợ thì ngân hàng phải tạo thêm tiền còn tiền đó không phải là tiền thật mà nó là tiền nợ. Thì ở một góc nhìn khác thì nợ chính là tiền. Với người cho vay ở đây là ngân hàng thì nợ là tài sản vì họ sẽ thu được tiền lãi. Còn với người đi vay thì nợ là gánh nặng vì bạn phải kề quốc trả nợ. Nhưng mà cả hai đang nhìn cùng một khoản tiền chỉ là khác góc nhìn thôi. Và quan trọng hơn hết là tiền bạn vay không phải là tiền có sẵn trong ngân hàng Thế thì ai là người được hưởng lợi? Thì tất nhiên là ngân hàng rồi. Họ tạo ra tiền mới xong rồi cho bạn vay xong rồi tính lãi trên đống tiền ảo vừa mới bịa ra Đến khi bạn trả xong nợ thì tiền đó biến mất Nhưng mà lãi thì ngân hàng bỏ túi. Một pha kinh doanh không vốn đỉnh cao luôn. Bạn thì còng lưng thăm ngàn kẹp ngân Còn họ thì chỉ còn có giấy phép in tiền. Và chưa hết, nhà đất cũng được coi là công cụ in tiền khác. Thị trường nhà đất là mỏ vàng cho mấy ông ngân hàng Tại vì vay mua nhà là khoản nợ lớn dài hạn và cực kỳ an toàn cho ngân hàng Mà nếu bạn không trả thì ngân hàng siết nhà tài sản đảm bảo đầy đủ, không sợ lỗ Đó là lý do mà ở nhiều nước thì ngân hàng chỉ lo bơm tiền cho thị trường bất động sản thay vì đầu tư vào công nghệ, sản xuất, sáng tạo Tại vì nhà cửa nó sinh lời nhanh, ít rủi ro không có gì phải suy nghĩ cả. Ví dụ như là Úc hiện tại đang có suất đất khá lớn Ngân hàng ngó lơ nền kinh tế Dân thì phải vay tiền để mua những căn nhà vượt xa khả năng tài chính, giá thì cứ tăng Ngân hàng thì thu lại béo bở Và kết quả là một trong những bong bóng bất động sản lớn nhất thế giới đang trôi nổ Thế thì ngân hàng không lấy tiền của bạn cho người khác vay thì điều gì sẽ xảy ra khi mà bạn gửi tiền vào ngân hàng Khi bạn đem 100 đô ra ngân hàng thì về cơ bản là bạn vừa mất quyền sở hữu cái tiền đấy. Khi bạn gửi tiền mặt vào ngân hàng thì tiền đó không còn là của bạn nữa mà là của ngân hàng. Bạn chỉ còn lại một lời hứa Hứa hẹn từ ngân hàng là mọi người có thể giúp lại số tiền này khi cần, nhưng mà chỉ khi nếu tôi có đủ thôi nhé. Tiền đó được ghi lại là ngân hàng nợ bạn x đô la chứ không phải là bạn có x đô la để tiêu Và trên thực tế thì ngân hàng sẽ chỉ phải giữ lại 10% số tiền của bạn gửi Còn 90% còn lại thì ngân hàng sẽ dùng nó cho người khác vay hoặc mang đi đầu tư kiểu gì đấy Ví dụ bạn gửi 100 đô thì ngân hàng sẽ giữ lại 10 đô để phòng ngừa rủi ro 90 đô còn lại thì đem cho người khác vay Nếu mà người nhận 90 đô kia cũng đi gửi ngân hàng thì từ đấy ngân hàng mới lại giữ 9 đô cho vay 81 đô nữa. Cứ thế thì 100 đô ban đầu có thể biến thành 1.000 đô đang lưu thông ngoài xã hội. Đây gọi là Fractional Reserve Lending, dịch ra là cho vay dựa trên một phần tiền gửi Nhưng vào một ngày đẹp trời thì cái luật này cũng bị xóa Cụ thể là vào ngày 26 tháng 3 năm 2020 thì cục giữ chữ lên bang Mỹ đã thông báo là không cần giữ lại đồng nào cả Tạm biệt cái tỷ lệ giữ chữ 10% đi Từ giờ đến ngân hàng không phải giữ phần trăm nào số tiền người ta gửi vào cả. Tức là ngân hàng bây giờ có thể tạo ra vô hạn tiền chỉ bằng niềm tin và cái dây phép của ngân hàng giống như một cái máy photo tiền không cần mực Vậy thì tiền bạn gửi họ sẽ làm gì? Ngân hàng sẽ dùng tiền bạn gửi và phối hợp với mấy ông lớn như là quỹ đầu cơ để đánh future trong thế giới tài chính. Mấy cái trò đó gọi là đầu tư vào công cụ tài chính phái sinh tức là Derivatives. Nghe thì sang mồm nhưng về bản chất nó là cá cực xem giá giàu lên hay xuống, cổ phiếu tăng hay giảm lạm phát tăng mấy phần trăm Năm 2008 thì chính mấy cái trò này đã thổi bay thị trường nhà đất Mỹ và thổi bay luôn nền kinh tế toàn cầu. Tệ hơn là ngày nay ý, ngân hàng và các quỹ đầu tư vẫn đang chơi những cái trò này ở cấp độ điên hơn với những cái đòn bẩy trồng cháo lên nhau Nhiều chuyên gia tài chính thì nói là chúng ta thậm chí không biết chính xác bao nhiêu tiền đang bị kẹt trong các khoản cuộc này. Có người ước tính là thị trường phái sinh có thể lên đến 1 triệu tỷ đô la tức là gấp hơn 10 lần tổng nền kinh tế toàn cầu. Ok, nãy thì chúng ta đang bỏ rỡ khi mà nói về nợ thì bây giờ hãy nói sâu hơn về nợ đi. Nợ nó là cái vòng lập khiến nền kinh tế như lên voi xuống chó khá là bất ngờ. Khi mà nền kinh tế phát triển thì ai cũng muốn nợ Nợ để mua nhà, mua xe, để đi du lịch như Mr.Pips. Nhưng mà rồi cũng đến lúc không ai đủ khả năng vay thêm nữa thì ngân hàng cũng không dám cho vay nữa và nền kinh tế đi xuống Vòng lập này đã diễn ra từ cái thời Napoleon rồi nên là nó cũng khá bình thường thôi Nhưng mà năm 2008 nó là ngoại lệ Năm đấy là hệ quả của nhiều năm trước đó Ngân hàng Mỹ chơi dại, vỡ nợ hàng loạt Đáng lẽ phải để nó sụp luôn nhưng mà chính phủ lại cố cứu bằng tiền của ngân hàng Trung ương Tại vì 97% tiền ngoài đời là tiền vay mượn tức là nợ ấy. Nếu mà ai cũng không trả được thì cả hệ thống tài chính sập Kết quả là từ 2008 về sau nền kinh tế như sống nhờ ống thở Và ống thở ở đây là tiền bơm từ ngân hàng Trung ương vào Suốt cả thập kỷ sau đó thì lại suốt cực kỳ thấp. Nghe thì thích thật đấy nhưng mà tiền dễ vay thì người ta lại mượn để đầu cơ chơi liều dẫn đến rủi ro phình to Lãi thì ngắn hạn nhưng mà hậu quả thì lại để lại giải hạn cho tương lai. Trong một buổi phỏng vấn trên chương trình 60 minutes thì Chủ tịch Fed Jerome Powell đã thừa nhận là ông in tiền bằng cách gõ phím. Kiểu như là Fed tạo ra tiền bằng cách mua trái phiếu và tài sản chính phủ, tức là bơm thêm tiền vào thị trường. Nhưng mà tiền này phải trả lại là công sức của người dân. Luật không cho phép cho không mà họ cho vay và phải trả lại Thế thì ai trả? Thì chính phủ trả với ngân hàng cá cực thua lỗ thật ra là tiền của dân chúng. Và nói đơn giản thì đây là cách vận hành của dòng tiền. Bây giờ thì chúng ta đến với cấp độ cuối của việc là in tiền từ không khí đó là QE. Nghe thì hơi phức tạp nhưng mà thực ra nó là trò chơi tiền ảo của mấy ông ngân hàng trung ương. QE được mấy ông Anh Nhật nghĩ ra từ năm 1989 nhưng mà đến năm 2008 thì Mỹ mới trình thông hóa nó như một vũ khí để cứu nền kinh tế khỏi sụp đổ. Tức là khi mà ngân hàng trung ương búng tay ra tiền thì không phải để phát tiền cho dân mà là bơm tiền cho ngân hàng thương mại rồi bơm tiền cho mấy tấp đoàn to đùng. Và gần đây là bơm thẳng cho người dân. Tức là in tiền và ném thẳng vào nền kinh tế như đang dập lửa. Và để làm được điều đó thì ngân hàng trung ương phải mua lại mấy cục nợ xấu từ ngân hàng doanh nghiệp nó gọi là mua trái phiếu. Thì chính như điều này thì mà năm 2008 Mỹ ném thẳng 700 tỷ đô để cứu mấy ông ngân hàng tư nhân chơi ngu. Chính phủ bảo là phải cứu phố ua thì phố thường dân mới sống được. Nhưng mà thực chất là mấy khoản nợ xấu kiểu như là khoản vay mua nhà không trả nổi thì đã được đẩy lên đầu người dân thường. Muốn bơm tiền kiểu đấy thì Mỹ phải nâng nợ công từ 10,6 nghìn tỷ đô lên 11,3 nghìn tỷ đô và cứ thế nó tăng mãi. Lúc đầu thì tưởng QE là tình huống khẩn cấp dùng một lần nhưng mà Mỹ đã vô tình biến nó thành thói quen trong hơn 10 năm sau. Ví dụ ta 1996 đến 2008 thì nợ chỉ dưới 1 nghìn tỷ đô Đến 2014 thì nợ lên đến 4,4 nghìn tỷ đô. Năm COVID 2020 thì họ bơm thêm 3 nghìn tỷ chỉ trong vòng 3 tháng và hiện tại thì Fed có thể tạo ra hàng trăm tỷ đô trong vài giờ Người ta gọi QE là tiền ảo của chính phủ đơn giản là vì Fed lấy tiền ảo để mua trái phiêu chính phủ. Còn chính phủ thì vay tiền đó về và phải trả lãi. Vấn đề ở đây là ngân hàng trung ương thì không có đồng nào tích lũy nhưng mà vẫn in tiền vô hạn để mua nợ. Và vì có thể in vô hạn nên là không bao giờ vỡ nợ theo lý thuyết. Và như tôi đã nói ở trước thì chính người dân Mỹ là người trả nợ thuê. Chính phủ thì chỉ có 2 cách kiếm tiền là thuế và xuất khẩu. Nên là khi họ vay tiền ngân hàng trung ương để cứu ngân hàng dư nhân thì dân sẽ là người gánh nợ qua thuế Giờ thì chúng ta nói về ngân hàng trung ương Bắt đầu tôi tưởng là ngân hàng trung ương chỉ có nhiệm vụ là điều tiết lãi xuất. Nhưng mà thực ra là không phải thế Ngân hàng trung ương đang âm thầm sở hữu cả nền kinh tế. Ví dụ như là ngân hàng trung ương Nhật Bản đang có bảng cân đối kế toán to hơn cả GDP nước Nhật. Cụ thể là Tức là cổ đông lớn nhất của Nhật Bản không phải là tập đoàn mà là ngân hàng trung ương Ngân hàng tuyển sĩ thì còn chơi lớn hơn Cầm 90 tỷ đô cổ phiếu Mỹ gồm toàn hàng khủng như là Apple, Google, Amazon Microsoft. Nhưng mà ngân hàng trung ương nó chả bán gì, chả kiếm mất tiền gì mà vẫn có tiền tại vì tự tạo ra tiền rồi dùng tiền đấy để đi mua tài sản thật như là nhà đất, cổ phiếu, trái phiếu tạo ra tiền ảo để đi shopping Và hậu quả rõ nhất là thị trường trừng khoán này Chả khác gì crypto nhưng mà có sự kiểm soát của chính phủ cả. Ngày xưa thì thị trường trừng khoán phản ánh phần nào sức khỏe của nền kinh tế Bây giờ thì nó phản ánh độ máu liều của ngân hàng trung ương. Tôi nói vậy là vì tháng 4 năm 2020, 33 triệu người Mỹ thất nghiệp. Nền kinh tế lao đao vì Covid nhưng mà thị trường trừng khoán Mỹ lại tăng mạnh nhất từ năm 1987 bởi vì Fed đã bơm hàng nghìn tỷ đô vào hệ thống tài chính gần như là cho các ngân hàng và các quỹ đầu cơ vai miễn phí mà tiền in ra thì không đến tay Giá cổ phiếu tăng vù vù, giá nhà cũng leo thang Ai sở hữu nhiều tài sản thì càng giàu Ai chỉ có lương cố định thì hít khói Đấy là lý do vì sao các bạn thấy giới siêu giàu ngày càng giàu khủng khiếp. Còn tầng lớp chung lưu thì vật độn mãi mà không khác gì Mọi người cảm thấy bất công nhưng mà không ai chỉ rõ được là tại sao lại như vậy. Từ năm 1980 thì người giàu bắt đầu buộc số phận của mình với thị trường trừng khoán. Đến năm 2008 sau khủng hoảng tài chính, thị trường trừng khoán dính chặt với Fed như Keo 502 Fed in tiền, thị trường tăng nên giới giàu càng giàu. Chỉ riêng năm 1980 đến nay thì tài sản của người giàu đã tăng khoảng tầm 420% Có một hiệu ứng tên là Cantillian Effect tức là khi in tiền, người nhận tiền đầu tiên như là ngân hàng, quỹ đầu tư sẽ được tiêu tiền với giá rẻ vì lúc đó lãng phát chưa kịp xảy ra. Còn người nhận tiền cuối cùng tức là chúng ta, người dân bình thường thì tiền đã mất giá, mọi thứ đã leo thang Sau cùng thì người giàu ăn trước, người nghèo gặm sương sau. Ngay trước thì thị trường trừng khoán Kinh tế tệ thì cổ phiếu rớt Nghe thì hợp lý nhưng bây giờ đã khác Thị trường trừng khoán Mỹ đã phình ra gần gấp đôi so với GDP cả nước. Nhiều người thất nghiệp nhưng mà cổ phiếu cũng đồng thời tăng Cái hồi Covid 2020, 33 triệu người Mỹ mất việc thì ai cũng tưởng là thị trường trừng khoán sẽ sập. Nhưng mà nó đã có tháng tăng mạnh nhất kể từ năm 1987 Và lãng phát thì đã diễn ra. Giá nhà tăng cao Giá cổ phiếu cũng tăng. Tiền in ra để giá tài sản lên trời. Còn tiền kinh tế thật thì đứng yên như tượng. Một số chuyên gia cho rằng là khi giới nhà giàu bắt đầu bán bớt cổ phiếu và nhà đất để chuyển sang tài sản khác thì tiền mới bắt đầu vòng lập trong nền kinh tế Khi đó thì vòng quay tiền tệ tăng lên và lãng phát sẽ thực sự bùng nổ. Thế thì bây giờ chuyện gì sẽ xảy ra? Rõ ràng là nhiều người mất việc cần được giúp. Nhưng mà theo tôi thì cái việc in tiền ra thì nó chỉ là một cái gián ơ gô thôi Nó chỉ chữa được một vết dách nhẹ chứ không chữa được gãy xương Cái thực sự làm thì lẽ ra phải làm từ mấy chục năm trước. Xã hội nên tập trung vào tạo ra cuộc cải và đầu tư vào kinh doanh, giáo dục sản xuất, công nghệ và nghiên cứu chứ không phải đổ tiền vào bất động sản hay là mấy trò đánh bạc tài chính, kiểu như là giá tăng hay giảm. Nếu mà ngân hàng đổ cả đống tiền vào start-up, vào sưởng sản xuất, vào giáo dục thay vì nhà đất thì có thể là ngân hàng sẽ gặp rủi rô cao hơn. Nhưng mà đổi lại là có thêm việc làm, có công nghệ xịn hơn, cạnh tranh lành mạnh hơn và chất lượng cuộc sống cao hơn Khi mọi người kiếm được tiền thật tiền làm việc thì chính phủ cũng thu được nhiều thuế hơn mà không cần tăng thuế. Lúc đó thì mới có tiền để giúp người nghèo thực sự. Và nhớ là tiền thì in được nhưng mà giá trị thì không thể in được Những thứ tạo ra giá trị thì cần thời gian và công sức mà bây giờ thì ai cũng lười và chúng ta đang phải sống trong một hệ thống tài chính như một cái ly thủy tinh. Theo tôi, sắp tới thế giới sẽ có một cái chuyện to, có thể lạm phát khủng khiếp kéo dài trong lúc kinh tế y ảnh Cái này sẽ gọi là stockflation, nhưng kiểu là Cái này đã từng xảy ra vào thập niên tầm 70 rồi Nhưng mà lần này có vẻ nặng hơn tại vì nợ gập đầu và xã hội thì bất ổn. Một số người nghĩ là thế giới sắp bất niềm tin vào đồng đô la Mỹ Nhưng mà ngược lại thì cũng có chuyên gia bảo là đô la còn tăng giá nữa và ai cũng muốn đổi sang đô la Lý thuyết này gọi là dollar milkshake theory tức là hút sạch sữa còn sót trong ly này. Một số khác thì hy vọng vào Sable Coins có nghĩa là tiền điện tử ổn định cho rằng nó sẽ giải quyết được nhiều vấn đề Còn có nhóm tin rằng là chính phủ có thể in tiền vô hạn miễn là họ còn sản xuất được đủ hàng hóa để trả phần lãi vay cho ngân hàng trung ương. Tức là không cần trả gốc chỉ cần trả lãi. Lý thuyết này gọi là modern monetary theory. Liệu mấy cái này có hiệu quả không thì tôi cũng không biết. Chưa ai dám làm thật bao giờ cả. Nhưng mà nghe cũng toàn phết Vậy thì chúng ta nên làm gì thì theo tôi nghĩ thôi nhá. Thì các bạn nên chuyển một phần tiền sang mấy tạn sản không dính nợ coi như mua bảo hiểm. Có thể cân nhắc vàng vàng thì không thể được in ra tiền. Ngay cả cũng gọi vàng là tiền tệ cuối cùng còn lại Trung Quốc và Nga thì liên tục coi vàng từ nhiều năm nay rồi nên là chắc là họ biết trước chuyện gì sẽ tới Bây giờ các bạn có thể quan tâm đến crypto hay cả mấy ông lớn chính phủ và ngân hàng cũng bắt đầu coi trọng đến công nghệ này rồi. Nhưng mà có một câu thần chú phải nhớ là hãy tự tìm hiểu tự quyết định. Đừng nghe ai bốc phép Vậy là chúng ta đã cùng nhau đi qua tất hẳn tật mọi thứ về cách tiền được tạo ra. Mỗi cách để có những đặc điểm và tiềm năng riêng. Quan trọng nhất vẫn là trình kiến riêng của mỗi người và chọn cách nào phù hợp để sử dụng tiền của mình. Toàn bộ video này là do chúng tôi tổng hợp và cóp nhặt từ nhiều nguồn trên mạng. Nên là nếu có gì sao hay cần hình chính, các bạn hãy vui lòng comment bên dưới. Và đừng quên đăng ký để không bỏ lỡ bất kỳ video nào. Xin chào và hẹn gặp lại