Chính phủ đã chốt "tối hậu thư": Sân bay quốc tế Long Thành bắt buộc phải vận hành thương mại vào ngày 1/12/2026.
Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, đại công trường 16 tỷ USD tại Đồng Nai vẫn đang đối mặt với vô vàn thách thức ngổn ngang.
Liệu siêu dự án này có kịp "cất cánh" đúng hẹn, hay chúng ta sẽ phải chứng kiến một kịch bản "chín ép" với nhiều rủi ro về an ninh hàng không, dòng tiền và hạ tầng giao thông kết nối?
0:00 Giới thiệu 00:42 Bức Tranh Tiến Độ Các Gói Thầu Chính Trên Đại Công Trường Long Thành 07:00 Cơn Đau Đầu Về Dòng Tiền Và Bóng Ma Pháp Lý 10:06 Kết Nối Giao Thông: Điểm Nghẽn Trí Mạng Triệt Tiêu Lợi Thế Siêu Sân Bay 12:40 Kết Luận
The Vietnamese government has set a strict deadline for Long Thành International Airport to begin commercial operations by December 1, 2026. However, the project faces severe challenges, including construction delays in critical packages, massive payment bottlenecks, legal investigations into subcontracting violations, and a fragmented transport connection system that threatens its efficiency.
Chính phủ đã chốt tối hậu thư, sân bay Long Thành bắt buộc phải vận hành thương mại vào ngày 1 tháng 12 năm 2026.
Nhưng thưa quý vị, từ trụ sở máy lạnh của các nhà quản lý đến đại công trường ngập ngùa bụi đỏ, rào rạc nắng mưa ở Đồng Nai là một khoảng cách vô cùng lớn.
Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa là đến mốt thời hạn lịch sử.
Liệu siêu dự án này có kịp cất cánh hay chúng ta sẽ phải chứng kiến một kịch bản chính ép với vô vàng rủi ro?
Hãy cùng BCNN đi sâu vào những dữ liệu thực tế để trả lời câu hỏi này.
Bức tranh tiến đổ các gói thần chính trên đại công trường Long Thành
Để trả lời cho câu hỏi ngày 1 tháng 12 năm 2026 có khả thi hay không, chúng ta phải nhìn vào những con số biết nói.
Tính đến đầu tháng 9 năm 2026, Tổng công ty cảng hàng không Việt Nam ACV công bố tổng giá trị sản lượng thực hiện đã đạt sắp xỉ 80% hợp đồng.
Trong 16 gói thầu xây lấp chính, 4 gói đã hoàn thành, 12 gói đang triển khai.
Trong đó, 4 gói thuộc đường găng tiến độ đang đẩy nhanh tiến độ.
Gói thầu thuộc đường găng tiến độ mang ý nghĩa đây là những hạng mục mang tính chất sống con, có thời gian dự trữ bằng không.
Bất kỳ sự chậm trễ nào tại các gói thầu này sẽ trực tiếp làm trễ hạn vận hành thương mại của toàn bộ song bay.
4 gói thầu thuộc đường găng gồm gói thầu 4.8 về giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật.
Gói thầu 5.10 về nhà ga hành khách.
Gói thầu 7.8 về nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ.
Gói 11.5 về nhà đệ xe.
Theo yêu cầu của Chính phủ và Bộ Xây dựng, song bay Long Thành phải khai thác kỹ thuật trong tháng 9 và bảo đảm vận hành thương mại vào ngày 31 tháng 12.
Trong kế hoạch chi tiết, ACV đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục thiết yếu của nhà ga trước ngày 30 tháng 11 sẵn sàng cho việc khai thác từ ngày 1 tháng 12.
Thế nhưng, thực tế tại công trường là một câu chuyện khác.
Tại trái tim của song bay, nhà ga hành khách, gói thầu 5.10 trị giá 35.000 tỷ đồng, đang đập những dịp vô cùng gấp gáp và có phần loạn dịp.
Gói thầu 5.10 có giá trị thực hiện khoảng 77,37%, trong đó phần xây dựng, hoàn thiện đạt khoảng 82,93%, hệ thống điện đạt khoảng 94% và thiết bị nhà ga đạt khoảng 70,39%.
Đây là gói thầu quan trọng.
Sản lược gói thầu này mới chỉ đạt 77%, do đó dự án sẽ đối diện với nguy cơ không thể hoàn thiện toàn bộ không gian trước thời hạn khai thác thương mại bắt buộc vào ngày 31 tháng 12 năm 2026.
Để tích hợp toàn bộ các hệ thống công nghệ cực kỳ phức tạp như xử lý hành lý, so chíu an ninh đa lớp và quản lý tòa nhà, thời gian còn lại là quá ngắn.
Bên cạnh sự chậm trễ của nhà ga, hệ thống giao thông nội bộ, gói thầu 4.8 cũng đang trở thành một điểm ngạn trí mạng.
Với giá trị hơn 11.400 tỷ đồng, gói thầu này chịu trách nhiệm thi công 42 km đường kết nối, các bãi độ xe quy mô lớn và hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm.
Tính đến tháng 9 năm 2026, gói thầu này mới chỉ đạt 76,3% khối lượng thực hiện.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ của gói thầu 4.8 không nằm ở công nghệ thi công, mà nằm ở sự xung đột mặt bằng thi công trầm trọng.
Cụ thể, khu vực thi công hệ thống cầu cạn dẫn vào nhà ga hành khách bị trong lấn nghiêm trọng với mặt bằng thi công của gói thầu 5.10 nhà ga hành khách và gói thầu 11.5 nhà đệ xe,
dẫn đến việc bàn giao mặt bằng bị trễ so với cam kết ban đầu vào tháng 8 năm 2026.
Áp lực về tỉnh không thi công cũng là một bài toán hốc búa, khi không gian hoạt động của các cân cầu tháp thi công đường kết nối bị khống chế bởi kết cấu máy vòng của nhà ga.
Tình trạng xung đột mặt bằng cũng diễn ra gây gắt bên trong nội bộ nhà ga. Áp lực tiến độ đã khiến nhiều nhà thầu phụ phải đưa nhân lực vào làm việc,
ngay cả khi các công đoạn trước đó chưa được nghiệm thu chính thức. Điều này dẫn đến sự gian co, cạn trở lắng nhau giữa các tổ độ thi công cơ điện, phông cháy chữa cháy, lắp trần và lát nền trên cùng một diện tích sàn hàng hẹp.
Đối với gói thầu 7.8, nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ, giá trị thực hiện đạt khoảng 43,74%.
Các hạng 1 đang được triển khai, gồm phần thân nhà ga hàng hóa số 1, công trình phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật và lắp đặt thiết bị.
Gói thầu 11.5, nhà đệ xe, đạt khoảng 41,30% giá trị thực hiện.
Trong tâm là tăng cường nhân lực, đẩy nhanh phần kết cấu, hoàn thiện và phối hợp với các gói thầu liên quan để bảo đảm mặt bằng kết nối giao thông.
Để phá vỡ B8, ACV đã phát lệnh yêu cầu các liên danh nhà thầu tăng cường máy móc và tổ chức thi công liên tục 3K4K.
Tuy nhiên, bài toán nhân lực lại là một rào cản khác.
Dù đã huy động hơn 7.100 nhân sự trực tiếp, công trường vẫn thiếu hộp khoảng 1.600-2.000 kỹ sư và công nhân tay nghề cao.
So với nhu cầu thực tế ở giai đoạn định điểm, hơn 9.000 người.
Áp lực tiến độ đã buộc ACV phải trình một phương án đầy rủi ro.
Khai thác phân kỳ
Theo đó, ACV sẽ dồn toàn lực hoàn thiện khu vực cánh phía Tây và khu trung tâm nhà ga để đưa vào khai thác trước với công suốt tạm 15 triệu hành khách mỗi năm.
Cánh phía Đông sẽ bị dời mốc hoàn thành, kiểm tra và xử lỗi sang giai đoạn sau tháng 11 năm 2026.
Để được cấp phép bay ngày 1 tháng 12 năm 2026, ACV đặt ngưỡng tối thiểu.
Ít nhất một đạo check-in quốc nội, một đạo check-in quốc tế tại cánh Tây,
và chỉ cần 50% khối lượng màn hình thông tin, mạng wifi, camera an ninh dọc hành lan hoạt động.
Chúng ta có thể thấy rõ việc ACV vận hành một nửa, trong khi nửa kia vẫn đang hàng cắt, thi công, tìm ẩn những rủi ro.
Đầu tiên là rủi ro cực lớn về mặt an ninh hàng không, an toàn phòng cháy chữa cháy.
Rủi ro tiếp theo chắc chắn sẽ làm suy dạng trải nghiệm của những thành khách quốc tế hàng sang đầu tiên đặt chân đến Việt Nam.
Cơn đau đầu về dòng tiền và bóng ma pháp lý.
Hạ tầng vật lý đang chọc vật, nhưng tài chính và quản trị hợp đồng mới là tử huyệt nguy hiểm nhất của dự án ở giai đoạn nước lúc này.
Thoạt nhìn, năng lực tài chính của ACV rất khủng.
Báo cáo tài chính bản niên năm 2026 cho thấy ACV lại rồng gần 6.700 tỷ đồng chỉ trong 6 tháng, nắm giữ lượng tiền mặt và tiền gửi hơn 10.791 tỷ đồng.
Lũy kế đến giữa năm 2026, ACV đã rót 39.470 tỷ đồng vào Long Thành.
Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ, tiền có trong kép nhưng không thể chạy xuống công trường.
Tính đến tháng 7 năm 2026, các nhà thầu đã thi công khối lượng tương đương 59.195 tỷ đồng, nhưng mới chỉ được ACV thanh toán 40.919 tỷ đồng.
Khoản nợ đồng chưa thanh toán lên tới con số khổng lồ 18.276 tỷ đồng.
Tại sao lại có sự ách tác kinh khủng này?
Khoản 8.925 tỷ đồng liên quan đến 12 trên 16 hỏi thầu đang kẹt trong vòng xoáy pháp lý.
Do nhà thầu buộc phải thay đổi thiết kế, mã hiệu vật tư, xuất xứ thiết bị so với hồ sơ dự thầu ban đầu.
May mắc, thiết bị thay đổi kéo theo chi phí phát sinh.
Nhưng bộ máy kế toán và lãnh đạo ACV không dám đặt bút kỷ duyệt thanh toán, vì chưa có chủ trương điều chỉnh tổng mức đồng tư từ cấp cỏ thẩm quyền.
Việc giam vốn 18.000 tỷ đồng đang bóp ngẹt dòng tiền của các nhà thầu,
khiến họ không có tiền trả lương công nhân, không mua được vật tư, dẫn đến tình trạng thi công đình đốn.
Tình hình nghiêm trọng đến mức Phó Thủ tướng Thương Trực Phạm Gia Tú phải ra lệnh khẩn cấp,
yêu cầu Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính trực tiếp gỡ vướng để dòng tiền được bơm lại cho công trường.
Sự nhắc tay của ACV không phải không có lý do.
Ngày lúc này, bóng ma của thanh tra chính phủ đang phủ bóng lên bộ máy điều hành.
Thông báo kết luận thanh tra số 38 đã chỉ ra hàng loạt sai phạm nghiêm trọng.
Đáng sợ nhất là việc phát hiện một đường dây chuyển nhượng khẩu trái luật, nhiều tầng tại gói 5.10.
Cụ thể, 9 trên 10 nhà thầu chính trong liên danh Việt Tu đã bán lại phần Việt trị giá hơn 1.652 tỷ đồng cho các nhà thầu khác.
Sau đó, 4 nhà thầu phụ lại tiếp tục xé nhỏ, bán thầu xuống lớp dưới với giá trị lên tới 2.835 tỷ đồng.
Việc thanh toán hợp đồng gói 5.10 bằng đồng USD thay vì Việt 5 đồng cũng bị kết luận là vi phạm luật đấu thầu, tạo rủi ro tỷ giá gây thấp thoát vốn.
Thanh tra chính phủ đã chính thức chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xem xét khởi tố, điều tra và xử lý hình sự các tập thể cá nhân tại ACV và các nhà thầu.
Giữa tâm bảo pháp lý này, việc đòi hỏi các cán bộ ACV linh hoạt giải ngân các khối lượng vaccine là một điều cực kỳ xa xỉ.
Đây chính là nút cắt lớn nhất, đe dọa trực tiếp đến tiến độ tháng 12 năm 2026.
Kết nối giao thông, điểm nghẹn trí mạng triệt tiêu lợi thế siêu sang bay
Một siêu sang bay 16 tỷ USD sẽ trở thành một ốc đảo cô lập nếu không có hệ thống giao thông kết nối.
Về đường cao tốc, có những tín hiệu tích cực. Hai tuyến T1 và T2 đã định hình.
Cao tốc Bên Lớt-Long Thành đã đạt 99% khối lượng, chuẩn bị đón 18 triệu dân miền Tây đi thẳng ra sang bay mà không cần qua thành phố Hồ Chí Minh.
Cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu và Vành Đai Ba cũng đang bức tốc hướng tới móc thông xe cuối năm 2026.
Nhưng Tử Việt nằm ở tuyến đường chủ lực gánh 80% lưu lượng khách từ trung tâm kinh tế thành phố Hồ Chí Minh ra sang bay.
Cao tốc thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành
Dù tuyến đường này đang được thi công mở rộng lên 8-10 làng xe, nhưng cây cầu khen chốt Long Thành 2 phải đến quý I năm 2027 mới xong.
Kinh hoàng hơn cả là nút thắt cổ trai tại nút giao An Phú.
Dự án 3.400 tỷ đồng này là cửa ngõ duy nhất để xe từ thành phố Hồ Chí Minh bơm vào cao tốc, nhưng hiện tại nó đang chìm trong bế tắc pháp lý.
Việc vướng mắt giải phóng mặt bằng 2,2 hectare trên đường Lương Định Cũ liên quan đến 64 hộ dân kéo dài hơn thập kỷ đã khiến các nhánh cầu cạn N1.1, N1.2 và N4 không thể thi công.
Hậu quả, toàn bộ nút giao An Phú chính thức vỡ tiến độ, lùi từ năm 2025 sang tận quý III năm 2027.
Tuyến metro thủ thiêm Long Thành trị giá 134.000 tỷ đồng, thiết kế chạy 120 km trên giờ, giúp đưa khách từ thủ thiêm ra sân bay chỉ trong 20 phút.
Nó từng được kỳ vọng khởi công vào tháng 9 năm 2026.
Nhưng do thủ tục chuẩn bị đầu tư quá yếu kém, dự án này đã bị đẩy lùi lịch hẳn thành tới năm 2030.
Vậy trong 4 năm đầu, từ năm 2026 đến năm 2030, hàng chục triệu khách sẽ di chuyển bằng gì?
Sở giao thông vận tải TP.HCM và Đồng Nai đang tính phương án chữa cháy bằng 13 tuyến xe buýt chạy liên tỉnh.
Mặc dù xe buýt trung chuyển nội bộ giữa nhà ga T1, T2, T3 tại Tân Sơn Nhất hoạt động rất tốt.
Nhưng việc bắt du khách buýt doanh nhân quốc tế phải sách vali lên xe buýt, đi quảng đường 50 km, hoa vào dòng kẹt xe trên cao tốc
là một trải nghiệm hoàn toàn không tương xứng với tầm vóc của một hub quốc tế.
Trở lại với câu hỏi cốt lõi, sân bay Long Thành có kịp khai thác thương mại vào ngày 1 tháng 12 năm 2026 hay không?
Về mặt kỹ thuật, việc một chiếc máy bay cấp hạ cánh và xử lý khách cơ bản vào ngày 1 tháng 12 năm 2026 là có thể xảy ra.
Nhưng đó sẽ là một sự vận hành chính ép bằng giải pháp phân kỳ.
Chỉ mở một nửa nhà ga, trong khi xung quanh tiếng máy khoan, máy xúc vẫn ấm ỉ.
ACV sẽ phải vượt qua một ngọn núi rủi ro.
Từ điểm nghẹn dòng tiền 18.000 tỷ đồng, sự đóng băng tâm lý của một bộ máy trước những cuộc điều tra hành sự từ Bộ Công an về hành vi bán khẩu
cho đến bài toán ngang giải về nguồn nhân lực.
Tuy nhiên, thách thất lớn nhất không nằm trong hàng rào sân bay, mà nằm ở hệ thống giao thông kết nối đang bị cắt khúc,
đặc biệt là nút giao an phú và sự vẫn bọc hoàn toàn của tiếng metro xương sóng.
Chi ra 16 tỷ đô la Mỹ để tạo ra một cực tăng trưởng logistic,
một đô thị sân bay 6.300 hectare tại Đồng Nai là một tầm nhìn chiến lược đúng đáng.
Nhưng trong ngắn hạn 2-3 năm đầu, những nút khắc về hạ tầng kết nối và khai thác không đồng bộ
sẽ tạo ra một cuộc chuyển giao đầy đau đớn cho cả thị trường hàng không lẫn người tiêu dùng.
Quý vị nghĩ sao về kết bản này?
Nếu ngày 1 tháng 12 năm 2026 khai trương, bạn có sẵn sàng chịu rủi ro kẹt xe hàng giờ đồng hồ trên đường
từ TP.HCM ra Đồng Nai để trải nghiệp siêu sân bay này hay không?
Hãy để lại ý kiến của quý vị ở phần bình luận để cộng đồng BCNN có thể cùng thảo luận nhé!
Đừng quên nhấn like, đăng ký kênh và bọc chung thông báo để không bỏ lỡ những phân tích tiếp theo từ BCNN!
Xin cảm ơn, xin chào và hẹn gặp lại!