Nới lỏng trừng phạt Iran; ‘Triều Tiên hoá’ Trung Quốc?

Đại Kỷ Nguyên - Thời sự
4.6K người theo dõi
3.9K Lượt xem video·24 thg 6, 2026
Bản tin DKN ngày 24 tháng 6:
----------
- Hoa Kỳ chính thức nới lỏng trừng phạt Iran trong 60 ngày
- Tổng thống Iran đến Pakistan giữa vòng xoáy đàm phán
- Hàn Quốc bất ngờ mở cửa đón tù binh Triều Tiên bị bắt ở Ukraina
- Trung Quốc bỗng đề cập tới hơn 21.000 ca COVID
- Thái Kỳ muốn ‘Triều Tiên hoá’ Trung Quốc?
- Các chuyên gia chỉ ra điểm yếu chí mạng của Bắc Kinh
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Bản tin DKN ngày 24 tháng 6
Hoa Kỳ chính thức nới lỏng trừng phạt Iran trong 60 ngày
Tổng thống Iran đến Pakistan giữa vòng xoáy đàm phán
Hàn Quốc bất ngờ mở cửa đón tù binh Triều Tiên bị bắt ở Ukraine
Dự luận hoang mang trước số liệu dịch bệnh tại Trung Quốc bỗng đề cặt tới hơn 21.000 ca Covid
Thái Kỳ muốn Triều Tiên hóa Trung Quốc
Các chuyên gia chỉ ra điểm yếu chí mạng của Bắc Kinh
Kinh Chi xin kính chào quý vị đang theo dõi Bản tin trưa của Đại Kỳ Nguyên
Hôm nay là thứ Tư, ngày 24 tháng 6
Sau đây là các nội dung chi tiết
Hoa Kỳ chính thức nới lỏng trừng phạt Iran trong 60 ngày
Thưa quý vị, Hoa Kỳ đã chính thức miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với Iran trong 60 ngày
bắt đầu từ thứ Hai sau vòng đàm phán đầu tiên về một thỏa thuận hòa bình mới
Tổng thống Trump cảnh báo ông sẽ làm những gì cần thiết nếu Tehran không tuân thủ các cam kết
Phó Tổng thống Hoa Kỳ Jeremey Van nhận định
các cuộc thảo luận với giới chức Iran tại Thụy Sĩ đã tạo nền tảng vững chắc cho một giải pháp cuối cùng
Tuy nhiên, phía Iran đã phủ nhận việc bắt đầu thảo luận về chương trình hạt nhân
hoặc đồng ý mở các thanh sát viên của Quốc quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế
gọi tắt là IAEA trở lại nước này
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ismail Baghaie hôm thứ Ba đã bác bỏ thông tin cho rằng
giới chức nước này đã gặp Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi tại Thụy Sĩ
đồng thời khẳng định Tehran chưa có kế hoạch cho phép cơ quan này thanh sát các cơ sở hạt nhân đang bị hư hại
Mà dù vậy, các nhà hòa giải từ Pakistan và Qatar cho biết
hai bên đã nhất trí về một lộ trình hướng tới thỏa thuận dài hạn trong vòng 60 ngày tại Bergenstock
Các bên cũng thống nhất cơ chế chấm dứt giao tranh giữa đồng minh của Hoa Kỳ và Israel
và lực lượng Hezbollah tại Liên bang
Đồng thời, thiết lập đường dây liên lạc nhằm bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz
Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã công bố lệnh miễn trừ trừng phạt đến ngày 21 tháng 8
cho phép Tehran bán dầu và nhận tiền thanh toán
Đại sứ Iran tại Liên hiệp quốc ở Geneva Ali Barani cho biết
các cuộc đàm phán đã có tiến bộ tốt và hai nhóm làm việc sẽ được thành lập trong những ngày tới
để tập trung vào việc dỡ bỏ trừng phạt và các hoạt động hạt nhân của Iran
Ông nhấn mạnh Liên bang là một phần không thể thiếu trong thỏa thuận
và yêu cầu quân đội Israel phải rút khỏi nước này
Tổng thống Iran đến Pakistan giữa vòng xoáy đàm phán
Tổng thống Iran Massoud Barzakhian đã tới Pakistan để hội đàm với các quan chức trưng gian
nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt vĩnh viễn xung đột ở Trưng Đông giữa Tehran và Hoa Kỳ
Chiến thăm diễn ra trong bối cảnh các nhóm kỹ thuật đang thảo luận chi tiết về thỏa thuận
Sau cuộc đàm phán cấp cao tại Thụy Sĩ do Phó Tổng thống Hoa Kỳ Jeydivan
và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammed Beggar Kalibar dẫn đầu
Tuy nhiên, những bất đồng lớn đã bắt đầu xuất hiện, đồng thời bạo lực cũng tái bùng phát tại Liên bang
Tại thủ đô Tehran, người phát ngôn vộng ngoại giao Iran Esmail Baggai khẳng định
nước này không có kế hoạch để Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế IAEA
thanh sát các cơ sở hạt nhân từng bị Hoa Kỳ ném bom
Tiên bố này hoàn toàn tránh ngược với khẳng định trước đó của Phó Tổng thống Hoa Kỳ Jeydivan
rằng hai bên đã đặt được thỏa thuận cho phép IAEA tiếp cận các địa điểm này
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Iran Mahmoud Barzakhian đã tới Pakistan
để thúc đẩy các nỗ lực trưng gian nhằm chấn dứt xương đột
Chiến thần diễn ra sau vòng đàm phán cấp cao tại Thụy Sĩ giữa phái đoàn Hoa Kỳ và Iran
Tuy nhiên, các bất đồng lớn đang xuất hiện
đặc biệt là việc bạo lực vừa tái bùng phát tại miền Nam Liban
khi quân nhân Israel nổ xuống tại thị trấn Nabatiyah al-Faqah
khiến hai người thiệt mạng, đe dọa trực tiếp đến lệnh ngừng bắn mong manh
Chiến đi của Tổng thống Barzakhian tới Islamabad là chiến thăm đầu tiên
kể từ khi xương đột bùng phát sau cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2
Dưới sự bảo vệ an ninh nghiêm ngặt, ông đã gặp Tổng thống Ashif Ali Zardani
Ông Barzakhian cảnh bá rằng hiệu quả cuộc đàm phán phụ thuộc vào việc tuân thủ đầy đủ
các nghĩa vụ đã thống nhất. Các nhóm đàm phán cũng đang tập trung vào việc giảm nhẹ trừng phạt
tái thiết và cơ chế bảo đảm eo biển Hormuz, tuyến hưởng thủy trọng yếu mà Iran từng phong tỏa vẫn được mở.
Một điểm nghẹn lớn trong các cuộc thương thảo là vấn đề sử dụng các quỹ bị đóng băng của Iran
Phó Tổng thống Hoa Kỳ Jerevan tuyên bố nếu được giải tỏa, số tiền này phải được dùng để mua
đậu nành, ngô và lúa mỉ của Mỹ dưới sự giám sát của Mỹ và Qatar.
Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ mạnh mẽ các điều kiện này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ismail
Baghaiemiah mai rằng mục tiêu của cuộc chiến nhằm tiêu diệt Iran nay lại biến thành chiêu bài làm giàu
cho nông dân Mỹ. Ông khẳng định Iran có toàn quyền tự do quyết định nguồn nhập khẩu dựa trên tiêu
chí giá cả và chất lượng. Đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc ở Geneva, ông Ali Barani cũng nhấn mạnh
rằng Tehran là quốc gia duy nhất có quyền quyết định cách sử dụng các tài sản thuộc về chính mình.
Diễn biến tại Liên bang đang đặt ra thách thức cho các nỗ lực ngoại giao, dù Qatar và Pakistan
đang đóng vai trò trung gian trong cơ chế giải trừ xương đột. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu
vẫn tái khẳng định quyền tự chủ tác chiến của quân đội nhằm vô hiệu hóa mọi mối đe dọa.
Trước lập trường này, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn giữ thái độ tự tin,
cho rằng bản thân ông là người giải quyết vấn đề và mọi chuyện sẽ sớm được thu xếp.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc mới đây khẳng định nước này sẵn sàng tiếp nhận các tù binh Triều Tiên
từng chiến đấu cho Nga đang bị Ukraine giam giữ nếu họ tự nguyện xin tị nạn.
Seoul nhấn mạnh quan điểm phản đối việc trao trả bất kỳ tù binh nào về Nga hoặc Triều Tiên
nếu điều đó đi ngược lại nguyện vọng của họ. Về vấn đề này, dự kiến các quan chức cấp cao
của Hàn Quốc và Ukraine sẽ tiến hành hội đàm tại Seoul vào ngày 30 tháng 6 tới để thảo luận sâu hơn.
Dư luận hoang mang trước số liệu dịch bệnh tại Trung Quốc bỗng đề cập tới hơn 21.000 ca COVID.
Dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán COVID-19 từng gây ra cuộc khủng hoảng đình trệ toàn cầu
sau khi bùng phát lần đầu tiên vào cuối năm 2019, đã hơn 3 năm trưa qua kể từ khi Tổ chức Y tế Thế giới
chính thức tuyên bố kết thúc tình trạng khẩn cấp cấp độ cao nhất vào ngày 5 tháng 5 năm 2023.
Tuy nhiên, giới chức Trung Quốc mới đây đã thông báo rằng trong tháng trước toàn bộ lãnh thổ nước này
đã ghi nhận thêm hơn 21.000 ca mắc mới là dưới lên nhiều cuộc thảo luận sôi nổi từ dư luận.
Theo số liệu từ Cuộc Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh quốc gia Trung Quốc công bố ngày 10 tháng 6
năm 2026, trong tháng 5 vừa qua, 31 tỉnh thành và binh đoàn sản xuất xây dựng Tân Cương,
không tính Hồng Kông và Macau đã ghi nhận tổng cộng 1.092.528 ca mắc bệnh chuyển nhiễm theo luật định,
trong đó có 21.861 ca COVID-19. Báo cáo này lập tức làm giấy lên làn sóng hoài nghi từ cộng đồng mạng quốc tế.
Nhiều ý kiến suy đoán rằng giới chức trách có thể đang muốn thử nhiệt sức chịu đựng của người dân.
Không ít cư dân mạng mỉa mai cho rằng chính quyền có thể đang đổ lỗi cho việc dỡ bỏ phong tỏa quá
nhanh khiến kinh tế suy thoái, từ đó nảy sinh ý định tái áp dựng các biện pháp kiểm soát nghi ngặt.
Bên cạnh đó, nhiều nhà quan sát cũng chỉ ra rằng thời điểm năm sau,
Chủ tịch Tận Cận Bình sẽ bước vào nhiệm kỳ mới để duy trì ổn định xã hội,
không lại trừ khả năng bộ máy quản lý sẽ một lần nữa sử dụng đến những công cụ kiểm soát dịch bệnh quen thuộc.
Việc dữ liệu COVID-19 vẫn được thống kê và công bố minh bạch vào thời điểm này
đang khiến dư luận không khỏi lo ngại về một đợt phong tỏa thành phố mới có thể sắp xảy ra.
Thái Kỳ muốn chiều tin hóa Trung Quốc
Vào ngày 15 tháng 6, một hệ nghị tọa đàm về công tác xây dựng đảng toàn quốc đã diễn ra tại Bắc Kinh,
sự kiện có sự góp mặt của Thường trực Ban Bí thư Thái Kỳ và Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ lật Trung ương Lý Hy.
Lần đầu tiên, một hệ tư tưởng mới về xây dựng đảng của lãnh đạo Tật Cận Bình được đưa ra,
yêu cầu hệ thống quan chức phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong thời gian tới.
Việc ông Thái Kỳ chủ trì hội nghị này chỉ một tuần sau khi trở về từ Triều Tiên mang nhiều ẩn ý.
Đầu tháng 6, ông Thái Kỳ vừa tiếp quản vị trí Hiệu trưởng Trường Đảng Trưng Hương.
Trong chuyến tháp tùng lãnh đạo Tật Cận Bình đến Triều Tiên từ ngày 8 đến ngày 9 tháng 6,
ông đã chứng kiến tận mắt bầu không khí sừng bái lãnh đạo tuyệt đối tại Trường Đảng Trưng Hương Triều Tiên.
Sự tuân phục tuyệt đối và thái độ cuồng nhiệt của các quan chức tại đây chính là điều mà Bắc Kinh đang mong muốn.
Bản thân ông Thái Kỳ cũng thể hiện thái độ vô cùng nhún nhường trước nhà lãnh đạo Kim Jong-un.
Trường Đảng Trưng Hương tại Bắc Kinh vốn là cơ sở đào tạo quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc,
nhưng nhiều năm qua lại bị dư luận Mỉa Mai là nơi có tỷ lệ phạm tội cao nhất.
Rất nhiều quan chức ngã ngựa đều từng trải qua tiến trình đào tạo tại đây.
Mới đây tài chí Cầu Thị đã lên tiếng chỉ trích tình trạng quan chức phai nhạt niềm tin, lười biếng và tham nhũng.
Điều này cho thấy sự bất mãn sâu sắc của lãnh đạo Tập Cận Bình và ông Thái Kỳ đối với Bộ Máy hiện tại.
Vốn là những người trưởng thành từ thời kết mạng văn hóa, họ dường như đang muốn khôi phục lại sự cuồng nhiệt chính trị của thời kỳ mau chạy đông.
Các chuyên gia phân tích cho rằng ông Thái Kỳ đang nỗ lực áp dụng mô hình Triều Tiên hóa vào hệ thống quản lý cán bộ của Đảng Cậu Sản Trung Quốc.
Mô hình này đòi hỏi sự chưng thành tuyệt đối với cá nhân lãnh đạo, kỷ luật thép và sự tẩy não liên tục.
Việc ông Thái Kỳ đưa các quan chức cấp cao Quỹ Ban Kiểm tra Kỷ Luật tham gia hội nghị nhằm gửi đi một thông điệt gian đe rõ ràng,
bất kỳ ai không đủ chưng thành sẽ bị xử lý dưới danh nghĩa chống tham nhũng.
Những vụ thanh trừng nội bộ và xử lý kín đang ngày càng trở nên phổ biến.
Không chỉ dừng lại ở giới chức, sự kiểm soát này còn lan rộng ra toàn xã hội.
Bằng cách nâng cấp kinh nghiệm phong kiều và di chặt bức tường lửa không gian mạng, Đảng Cậu Sản Trung Quốc đang quay ngược bánh xay lịch sử.
Họ đặt an ninh chính trị lên trên sự phát triển kinh tế, dẫn đến tình trạng suy thoái kéo dài.
Khi kinh tế xa sút và làm sóng bất mãn dâng cao, Bắc Kinh lại càng phải tăng cường các biện pháp ổn định xã hội.
Tuy nhiên, nỗ lực quay ngược thời gian này đều dự báo là sẽ thất bại.
Lãnh đạo từ Cận Bình không có được sức ảnh hưởng lịch sử như Mao Trạch Đông và xã hội Trung Quốc cũng không thể đóng cửa hoàn toàn như Triều Tiên.
Hàng triệu quan chức Đảng Cậu Sản Trung Quốc đã quen với những lợi ích kinh tế suốt nhiều thập niên qua,
chắc chắn sẽ nảy sinh sự kháng cự mạnh mẽ trước các biện pháp kiểm soát cực đoan.
Hệ quả tất yếu là bộ máy quan chức sẽ rơi vào trạng thái đình công, tình cách tháo chạy ra nước ngoài, hoặc thậm chí là nổi dậy.
Sự dồn nén quá mức này có thể trở thành chất sức tác đẩy nhanh sự sụp đổ của chế độ.
Các chuyên gia chỉ ra điểm yếu trí mạng của Bắc Kinh
Thưa quý vị, so với tình trạng giạn nứt và mong manh ngày càng gia tăng ở nhiều hệ thống chính trị khác trên thế giới,
bao gồm cả Hoa Kỳ, chế độ Bắc Kinh dường như luôn phô diễn ra bên ngoài một hình ảnh ổn định và đầy quyền lực.
Đây cũng chính là ấn tượng mà Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn nỗ lực xây dựng và tuyên truyền.
Tuy nhiên, hai cuốn sách nghiên cứu mới xuất bản gần đây đã thẳng thắn đạt ra những nghi vấn sâu sắc về lớp vỏ bọc tưởng chừng hoàn hảo này.
Trong tác phẩm mang tên Niên tin chính trị ở Trung Quốc,
học giả Lý Liên Giang đã tiến hành một cuộc kiểm tra tỉ mỉ về các phương pháp khảo sát,
qua đó thách thức cách thức mà giới học thuật nhằm đao lường sửng hộ dành cho giới lãnh đạo Bắc Kinh.
Ông khẳng định, Niên tin công chúng thực chất mong manh hơn nhiều so với những gì từng được lầm tưởng.
Ở một góc nhì khác, trong cuốn Gen Thể Chế, nhà kinh tế học Hứa Thành Cương sử dụng lăng kính lịch sử
và so sánh vĩ mô để chỉ ra điểm nghẽn của hệ thống chính trị Trung Quốc.
Theo ông, sự văng bóng của cải cách tự thân cùng mô hình cai trị độc tài,
thứ từng nâng đội đế quốc thời phong kiến đang trở thành lực cản kim hãm và bóc nghẹt nền kinh tế hiện đại.
Đã từ lâu, việc dự đoán sự sụp đổ của Bắc Kinh vốn dĩ không còn là chủ đề mới trong giới quan sát quốc tế.
Thế nhưng ở thời điểm hiện tại, hiếm có học giả nghiên túc nào vội vã kết luận nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang đứng bên bờ vực sụp đổ.
Bất chấp hàng loạt thách thức bùa vây, từ cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài từ năm 2021
đến cối nợ công khổng lồ đèn nặng lên các chính quyền địa phương, hệ thống chính trị của Đảng Cậu Sản Trung Quốc vẫn cho thấy sức dẻo dài đáng kể.
Bộ máy quyền lực tiếp tục nắm vững trong tay giới lãnh đạo cao nhất.
Đồng thời, Bắc Kinh vẫn duy trì được ưu thế cạnh tranh và vị thế thống trị trong các ngành công nghệ mũi nhọn của thế kỷ 21, tiêu biểu như xe điện và công nghệ sinh học.
Chưa kể các số liệu thống kê chính thức hiện nay cũng liên tục chỉ ra rằng tỷ lệ ủng hộ của công chúng dành cho thể chế vẫn đang ở mức rất cao.
Tuy nhiên, giáo sư Lý Liên Giang, Đại học Hồng Kông, chuyên gia nghiên cứu về niềm tin xã hội tại Trung Quốc lại đưa ra góc nhìn sát sảo hơn.
Theo ông, những số liệu đo lường mức độ hài lòng cao thực chất là một dạng niềm tin nhúng hình thành khi người dân buộc phải thích ứng với các giới hạn của hệ thống.
Khác với các thể chế tự do nơi quyền lực thuộc về lá phiếu, người dân Trung Quốc tỏ ra tin tưởng đơn thuần vì họ không có quyền hợp pháp để thay đổi chính phủ.
Thay vì sử dụng cách đo lường truyền thống, ông Lý đã tái định nghĩa niềm tin thành hai phương diện là cam kết và năng lực.
Cam kết là niềm tin rằng các nhà lãnh đạo thực sự muốn thúc đẩy các chính sách tốt đẹp,
còn năng lực là niềm tin rằng họ có thể bảo đảm bộ máy qua lưu thực thi hiệu quả những chính sách đó.
Dựa trên lăng kính này, ông chia niềm tin của người dân Trung Quốc đương đải thành bốn nhóm cùng tin tưởng hoàn toàn, tin tưởng một phần, hoài nghi và hoàn toàn không tin tưởng.
Đáng trí, nhóm tin tưởng hoàn toàn chỉ chiếm một thiểu số rất nhỏ, đa số người dân rơi vào trạng thái tin tưởng một phần hoặc hoài nghi,
trong khi một tỷ lệ không nhỏ thẳng thắn bày tỏ sự bất tín tuyệt đối.
Phát hiện này đã đánh đổ giả thuyết lâu nay cho rằng người dân Trung Quốc vẫn luôn ủng hộ chế độ một cách vô điều kiện.
Một khi nền kinh tế suy thoái hoặc khủng hoảng bùng phát, nhóm hoài nghi có thể dễ dàng ngả sang nhóm không tin tưởng,
trông ngòi cho các làn sóng biểu tình lan rộng và làm xói mòn nền tảng ổn định của chế độ.
Cường trưng các nhìn thận trọng vào kinh tế, học giả hứa Thành Cương đã bác bỏ những đánh giá lạc quan về Trung Quốc.
Dù dữ liệu chính thức báo tăng trưởng 5%, ông hứa nhận định thực tế có thể thảm hại hơn, thậm chí tiệm cận mức đình trệ.
Ông nhấn mạnh, gâu dễ của căn bệnh này không nằm ở trư kỷ thị trường, mà cằm dễ sâu trong hệ thống chính trị.
Sự trỗi dày của giới doanh nhân và tầng lớt trưng lưu đã làm trầm trọng thêm sự xung đột giữa sức sống kinh tế và nhu cầu kiển soát.
Dưới thời ông Tập Cận Bình, Bắc Kinh liên tục xích chặt giám sát, mở rộng vai trò của Đảng Cậu Sản Trung Quốc trong doanh nghiệp và kiển soát thông tin.
Dẫu củng cố được quyền lực tuyệt đối, chi tiết này vô hình trung lại bóp nghẹt động lực đổi mới và sự linh hoạt của thị trường.
Ông hứa đã đưa ra khái niệm gen thể chế để chỉ những đặc trưng thâm căn cố đế trong cách thức quản lý của Trung Quốc, như tật trưng nguồn lực, cỡ chức quan liêu phân tầng và cơ chế kiển soát ý thức hệ.
Quá trình cải cách và mở cửa về bản chất chỉ là những giới hạn mang tính tạm thời.
Hệ thống có thể chấp nhận những điều chỉnh bì mặt nhưng tuyệt đối không cho phép một sự chuyển đổi cốt lõi.
Sự tự do hóa kinh tế sớm muộn cũng sẽ xung đột với lô dịch kiểm soát chính trị, tạo ra những vòng lập nới lỏng rồi lại thắt chặt, kìm hãm sự phát triển trong dài hạn.
Phân tích của ông Lý và ông Hứa đề trị ra một thực tế, xuẩn định của Bắc Kinh mong manh và mang tính điều kiện hơn nhiều so với vẻ bề ngoài.
Chính sự cứng nhất này đang tự giới hạn khả năng ứng phó với các thách thức mới dù chưa thể dụng đổ trong một sớm một chiều
nhưng hệ thống này bộc lộ rõ sự dễ bị tổn thương trước những cú sốc từ khủng hoảng kinh tế, y tế hay địa chính trị.
Bản tin của Đại Kỳ Nguyên tạm dừng ở đây. Cảm ơn quý vị đã tin tưởng đồng hành cùng chúng tôi. Hẹn gặp quý vị trong các bản tin tiếp theo.
