Thất bại bầu cử giữa kỳ khiến Tòa Bạch Ốc dậy sóng quanh cuộc chiến kéo dài 8 tháng tại Iran. Vì sao Tổng thống Donald Trump gạt Phó Tổng thống JD Vance khỏi bàn đàm phán và bỏ quên 3 quân bài chiến lược có thể định đoạt cục diện?
🏛️ Tâm thư gây tranh cãi của Phó Tổng thống JD Vance và quyết định dừng đàm phán từ Tổng thống Trump. ⛽ Cú đảo chiều giá xăng từ kỳ vọng 2,4 USD lên 4,5 USD và cuộc hộ tống vùng xám tại eo biển Hormuz. ♟️ Sai lầm khi áp đặt kịch bản Venezuela lên Iran cùng sự đổ vỡ của thỏa thuận ngừng bắn tháng 6. ⚙️ Giải mã cơ chế tự vận hành phân quyền tại 31 tỉnh thành giúp Tê-hê-ran chống đỡ đòn không kích. 🃏 3 quân bài chiến lược từ Israel, Thái tử Reza Pahlavi đến nội lực người dân bị Hoa Thịnh Đốn bỏ quên. 🌍 Giới hạn của lòng trắc ẩn trên bàn cờ đại chiến lược và hệ lụy toàn cầu nếu rút quân dang dở. --------- #dknthoisu
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Bên trong cánh tây tòa Bạch Ốc ngay sau cuộc bỏ phiếu giữa kỳ,
bầu không khí tranh luận giữa các cố vấn thân cận đang
căng thẳng hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ đầu nhậm kỳ.
Thay vì ăn mừng chiến thắng lịch sử như kỳ vọng hồi đầu năm,
Đảng Cộng Hòa vừa đánh mất quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội Hoa Kỳ.
Còn Phó Tổng thống J.D. Vance bất ngờ đăng đàn chỉ thẳng chiến
sự tại Iran chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến thất bại.
Đáp lại bước đi hiếm hoi đó, Tổng thống Donald Trump lập tức tuyên
bố Hoa Kỳ không cần bất kỳ thỏa thuận nào với Tehran và yêu cầu cấp
phó rút khỏi bàn đàm phán ngoại giao để quay về lo việc nội trị.
Sự rạn nứt công khai ngay tại thượng tầng Washington chính
là hệ quả trực tiếp từ một cuộc đối đầu quân sự đã kéo dài
hơn 8 tháng mà chưa tìm thấy được điểm dừng dứt khoát.
Một chiến dịch vốn được thiết kế để giải quyết
nhanh gọn chỉ trong vài tuần hồi cuối tháng 2
lại bất ngờ đẩy giá nhiên liệu leo thang,
làm xáo trộn nội các tòa Bạch Ốc
và đặt Ngũ Giác Đài trước sức ép điều tra gay gắt từ đồi Capitol.
Từ vị thế nắm trọn quyền chủ động trên bầu trời lẫn mặt biển
Vì sao siêu cường quân sự số một thế giới
lại rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan
Trước một đối thủ đã mất trắng lưới phòng không
Và đâu là ba quân bài chiến lược mà Tổng
thống Trump vẫn bỏ quên trên mặt bàn
Kim Hoàng xin kính chào quý vị khán giả đã quay trở lại chương trình
Cuộc bầu cử giữa kỳ đầu tháng 11 năm 2026 vừa qua tại Hoa Kỳ
Đã làm mất đi thế đa số của Đảng Cộng
Hòa tại cả Thượng viện lẫn Hạ viện
Đồng thời châm ngòi cho một cuộc tranh luận chiến
lược chưa từng có tiền lệ ngay bên trong tòa Bạch Ốc.
Chỉ một ngày sau khi kết quả kiểm phiếu ngã ngũ, Phó Tổng thống
JD Vance đã đăng tải một bức tâm thư dài trên mạng xã hội X.
Thẳng thừng thừa nhận cuộc chiến tại Iran chính là lý
do trực tiếp khiến đảng cầm quyền thất bại nặng nề tại thùng phiếu.
Dẫn lại dữ liệu từ một chuyên gia thăm dò dư luận uy tín,
ông JD Vance chỉ ra rằng trong nhóm cử tri từng bầu cho Tổng thống
Donald Trump năm 2024, nhưng nay quay lưng sang đảng dân chủ,
có tới 2 trong 4 đòi hỏi hàng đầu là phải chấm dứt ngay chiến
sự ở Iran và định hình lại mối quan hệ đồng minh với Israel.
Phát ngôn tách biệt khỏi lập trường của người đứng đầu tòa bạch ốc lập
tức tạo ra những cơn sóng ngầm dữ dội trên chính trường hòa thịnh đốn.
Trong chương trình tọa đàm Viên Trác Kỵ Sĩ phát sóng ngày 11 tháng 11,
bình luận viên Phương Vĩ nhận định rằng lời kêu gọi kết
thúc chiến tranh của Phó Tổng thống J.D. Vance thực chất chỉ
chạm đến phần ngọn mà bỏ trống phần gốc, bởi lẽ không một
chính khách hay cử tri Hoa Kỳ nào muốn kéo dài cuộc chiến,
nhưng câu hỏi hóc búa nhất nằm ở chỗ phải thu xếp chiến trường bằng
cách nào để không biến thành một cuộc triệt thoái mất thể diện.
Việc ông JD Vance lồng ghép chuyện xét lại quan hệ với Israel vào thất
bại bầu cử càng khiến khối cử tri bảo thủ truyền thống phản ứng gay
gắt, bởi họ cho rằng ông đang nhìn nhận lệch lạc bản chất liên minh
an ninh tại Trung Đông, áp lực từ lá phiếu cử tri nhanh chóng
lan thẳng sang bộ máy nhân sự cao cấp của chính quyền liên bang.
Chỉ ít ngày sau cuộc bầu cử, tránh văn phòng tòa Bạch Ốc,
Susie Lewis đã đệ đơn rời nhiệm sở để nhường vị trí điều
phối quyền lực lại cho cố vấn cứng rắn Stephen Miller.
Cùng lúc đó tại Ngự Giác Đài,
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phải trực tiếp lên sóng truyền hình
bảo vệ uy tín quân đội trước các điều khoản đàn hạch tại Hạ Viện
giữa lúc Hậu trường Đảng Cộng Hòa dội lên phương án điều chuyển ông
về tranh cử tại tiểu bang Tennessee để giảm tải áp lực chính trị.
Trước những xáo trộn rồn rập đó, ngày 12 tháng 11,
Tổng thống Donald Trump đã tung ra quyết định dứt khoát
trên mạng xã hội Truth Social nhằm lập lại trật tự điều hành.
Ông khẳng định lệnh phong tỏa và trừng phạt kinh tế vẫn đang phát huy
tác dụng, Hoa Kỳ hoàn toàn không cần ký kết thỏa thuận với Tehran,
đồng thời ra lệnh cho Phó Tổng thống J.D. Vance dừng
toàn bộ kênh liên lạc trung gian qua Qatar hay Pakistan
để tập trung xử lý các vấn đề nội bộ trong nước.
Một chương ngoại giao giang dở vừa bị gác lại
Nhưng bài toán làm sao hóa giải tận gốc vũng lầy Trung Đông
Vẫn đang đặt nặng lên vai vị Tổng Tư lệnh Tối Cao
Thưa quý vị, để hiểu vì sao một cuộc chiến
cách xa lãnh thổ Hoa Kỳ hàng vạn dặm
Lại có thể định đoạt kết quả bầu cử giữa kỳ
Chúng ta cần nhìn nhận thẳng vào mắt xích
nhạy cảm nhất đối với mỗi gia đình cử tri
Là bảng giá nhiên liệu tại các trạm xăng
Theo phân tích của bình luận viên Phương Vĩ, hồi tháng 2 năm 2026,
trước khi xung đột bùng phát tại vùng Vịnh, giá xăng bình
quân tại Hoa Kỳ đứng ở ngưỡng khoảng 3,7 USD cho mỗi galong.
Với chính sách thúc đẩy khai thác dầu khí nội địa liên tục của chính
quyền Tổng thống Trump, các mô hình kinh tế khi ấy dự báo giá xăng
sẽ giảm sâu về mức 2,4 USD mỗi galong, đúng vào dịp bầu cử tháng 11,
còn dầu diesel sẽ hạ xuống quanh mốc 2,9 USD.
Nếu kịch bản đó thành hiện thực, đảng cầm quyền hoàn toàn đủ sức đảo
ngược quy luật lịch sử để giành chiến thắng vang dội giữa nhiệm kỳ.
Thế nhưng, chiến dịch quân sự bùng nổ vào ngày 28
tháng 2 cùng tình trạng phong tỏa giao thương quanh eo
biển Hormuz đã xoay ngược toàn bộ quỹ đạo kinh tế đó.
Thay vì giảm về mức 2,4 đô la Mỹ như tính toán, giá xăng trung bình
toàn quốc tại Hoa Kỳ có thời điểm vọt lên 4,5 đô la mỗi gallon.
Thậm chí tại các vùng xa phụ thuộc vận tải biển như tiểu bang Alaska,
người dân phải trả từ 9 đến 10 đô la cho mỗi gallon nhiên liệu.
Nghiêm trọng hơn cả là giá dầu diesel phục vụ xe tải và máy
móc canh tác đã leo thẳng lên mức 6,3 đô la mỗi gallon,
khiến chuỗi cung ứng nông nghiệp chịu đòn giáng nặng nề.
Một nghiên cứu thực tế tại tiểu bang Arkansas cho thấy chi phí dầu
diesel tăng tới 92% và giá phân đạm tăng 39% do tắc nghẽn hàng hải,
vùng vịnh đã làm đội thêm hơn 343 triệu đô
la chi phí sản xuất chỉ tính riêng tại một tiểu bang này.
Điều chớ treo mà giới quan sát tại Hoa Thịnh Đốn đều nhận
thấy là ngay sau khi kỳ bỏ phiếu đầu tháng 11 vừa kết thúc.
Giá xăng diesel tại nhiều tiểu bang bất ngờ hạ
nhiệt về quanh ngưỡng 3,8 đến 3,87 đô la mỗi gallon,
dù cục diện chiến trường chưa hề thay đổi.
Lý giải hiện tượng này, ông Phương Vĩ và chuyên gia quân sự Chu Tử Đinh
chỉ ra rằng nút thắt thực sự nằm ở độ trễ của năng lực lọc dầu, kết hợp
với một cơ chế vận chuyển đặc biệt đang diễn ra âm thầm trên mặt biển.
Trái với hình dung rằng eo biển Hormuz bị khóa chặt hoàn toàn,
quân đội Hoa Kỳ từ mùa hè tháng 7 và tháng 8 năm 2026 đã
vận hành một hành lang hộ tống trong vùng xám đầy rủi ro.
Cụ thể, các chủ tàu thương mại của đồng minh có thể nộp đơn đề nghị
chính phủ Hoa Kỳ cử các toán thủy quân lục chiến trực tiếp bước
trên boong tàu, chở hàng và chở dầu cỡ vừa để bảo vệ cận chiến,
kết hợp phi cơ tuần tra yểm trợ liên tục từ trên không.
Chính Bộ trưởng Năng lượng Chris Goyle từng xác nhận nhờ cơ chế
hộ tống đặc biệt này mà hàng triệu thùng dầu thô vẫn được đưa
qua eo biển mỗi tuần, dù một số binh sĩ thủy quân lục chiến Hoa
Kỳ từng bị thương khi làm nhiệm vụ trên tàu hàng của Anh Quốc.
Tuy nhiên, giải pháp tình thế đó vẫn không kịp thời cứu vãn
tâm lý bất mãn của hàng chục triệu cử tri đã đi bỏ phiếu
sớm khi hóa đơn sinh hoạt leo thang suốt 8 tháng ròng.
Thưa quý vị, câu hỏi lớn nhất khiến ngay cả những cử tri ủng
hộ Tổng thống Donald Trump cũng cảm thấy khó hiểu là tại
sao một nhà lãnh đạo vốn nổi tiếng quyết đoán lại để chiến
sự tại Iran dây dưa suốt hơn 8 tháng mà không dứt điểm.
Nhìn lại thời điểm khởi phát chiến dịch,
bình luận viên Phương Vĩ tiết lộ một chi tiết hậu trường
hết sức đáng chú ý về động cơ thực sự của Nhà Trắng.
Vào đầu tháng 1 năm 2026, khi nhà cầm quyền Tehran thẳng tay
chấn áp khốc liệt làn sóng biểu tình của người dân trong nước,
Tổng thống Trump ngay từ ngày 13 tháng 1 đã ra lệnh
cho phi cơ quân sự chuẩn bị xuất kích trừng phạt.
Tuy nhiên, các cố vấn quân sự tại Ngũ Giác Đài khẩn thiết
can ngăn vì lực lượng phòng thủ trong khu vực chưa sẵn sàng
đón đỡ đòn trả đũa quy mô lớn bằng hỏa tiễn của đối phương.
Nghe theo lời khuyên chuyên môn, Tổng thống Trump đã kiên nhẫn chờ
suốt một tháng rưỡi để điều động hai nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm,
cùng 50.000 quân nhân áp sát vùng vịnh.
Đáng nói là ngay tối thứ sáu trước ngày nổ ra chiến dịch 28 tháng 2,
Ngoại trưởng Iran thông qua kênh trung gian Qatar đã vội vã xuống nước,
ngỏ ý sẵn sàng giao nộp lượng uranium làm dầu ra khỏi biên giới.
Thế nhưng Tòa Bạch Ốc vẫn quyết định tiến hành
gần 900 đợt công kích trong 12 giờ đầu tiên.
Bởi phần lớn hạ tầng làm giàu uranium cốt lõi của Iran,
vốn đã bị vô hiệu hóa từ chiến dịch búa đêm năm 2025,
còn mục tiêu lớn hơn của Hoa Kỳ, lần này là giáng đòn
trừng phạt trực diện và tầng lớp cai trị tại Tehran.
Sai lầm chiến lược bắt đầu xuất hiện ngay sau
thắng lợi quân sự chớp nhoáng của ngày mở màn.
Chuyên gia quân sự Chu Tử Đinh phân tích rằng
Tổng thống Trump đã mang nguyên vẹn tư duy thành công
tại Venezuela sang áp dụng cho chiến trường Iran theo
đúng mưu kế cổ đại là bắt giặc phải bắt vua trước.
Ông tin rằng chỉ cần tung đòn không kích, chính xác loại bỏ giáo
chủ tối cao Ali Khamenei cùng hàng chục quan chức chóp bu đánh
sập hệ thống phòng không, hải quân và không quân đối phương.
thì những nhân vật còn sống sót trong bộ máy Tehran
sẽ lập tức hoàng sợ ngồi vào bàn thương lượng
theo điều kiện của Hoa Kỳ mà không cần
dùng đến lực lượng đối lập lưu vong
giữa lúc chiến thuật đánh nhanh rút gọn đó
vấp phải sự kháng cự lì lợm từ phía Iran.
Nội bộ Tòa Bạch Ốc lại xuất hiện lực cản từ chính cánh chủ hòa
do Phó Tổng thống J.D. Vance đại diện
hồi tháng 6 năm 2026,
trong khi Ngoại trưởng Marco Rubio giữ thái độ rè rặt
và hoàn toàn vắng bóng trước các chương
trình truyền hình bảo vệ hiệp ước.
thì ông Vance lại liên tục xuất hiện trên đài
Fox News để ca ngợi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời
và kêu gọi công chúng tin tưởng vào cam kết hòa bình từ phía Iran.
Thực tế phũ phàng là chỉ đúng một tháng sau,
các vụ tập kích tàu dầu và đe dọa hỏa tiễn
lại tái diễn quanh eo biển Hormuz,
biến bản hòa thuận mùa hè thành trò cười ngoại giao
và đẩy Hoa Kỳ lún sâu hơn vào thế kẹt kéo dài tới tận mùa thu.
Thưa quý vị, vì sao đòn không kích loại bỏ tầng lớp lãnh đạo
cao nhất từng giúp Hoa Kỳ xoay chuyển cục diện tại Nam Mỹ,
nhưng khi đem đặt lên bàn cờ Trung Đông lại vấp phải một bức tường
ngầm không thể xuyên thủng bằng hỏa lực tầm xa từ trên không,
xét trên bình diện của quân sự toàn cầu?
Một chiến dịch không kích có thể buộc đối phương khuất
phục khi trung tâm quyền lực và dân cư của quốc gia đó
tập trung gọn trong một không gian hẹp, dễ bị cô lập.
Tại Venezuela, dù diện tích bản đồ khá rộng,
nhưng phần lớn dân số và huyết mạch kinh tế chỉ nằm dọc dải bờ biển
hẹp nối từ thủ đô Caracas tới vùng dầu mỏ Maracaibo, nên một khi đầu
não trung ương tê liệt thì toàn bộ hệ thống bên dưới lập tức rệu rã.
Ngược lại hoàn toàn, khi thu hẹp ống kính và lãnh thổ Iran,
quân đội Hoa Kỳ phải đối diện với một quốc gia rộng lớn,
có địa hình núi non hiểm trở và quy mô dân số lên tới 90 triệu người.
Quan trọng hơn cả, yếu tố địa lý, bình luận viên Phương Vĩ
và chuyên gia Chu Tử Định chỉ rõ về thể chế thần quyền tại
Tehran không phải một chính phủ độc tài thế tục thông thường,
luôn đặt mục tiêu bảo toàn mạng sống và tài sản lên trên hết.
Đây là một bộ máy mang tư tưởng cuồng tín tận thế,
vốn biết rõ mình không bao giờ đủ sức đối đầu trực diện với hỏa lực,
quy ước của Hoa Kỳ, nên đã âm thầm chuẩn bị suốt gần nửa
thế kỷ cho kịch bản mất trắng ban lãnh đạo Trung ương.
Họ thiết kế cấu trúc quyền lực và mạng lưới an ninh theo mô hình
phân quyền tự động hóa trải rộng khắp 31 tỉnh thành trên toàn quốc.
Mỗi tỉnh đều sở hữu hệ thống chỉ huy quân sự,
kho tàng hậu cần và cơ chế chấn áp hoàn toàn độc lập
để tự tác chiến mà không cần chờ mệnh lệnh từ thủ đô.
Do đó, ngay cả khi cuộc tập kích ngày 28
tháng 2 xóa sổ giáo chủ Ali Khamenei,
cùng khoảng 25 nhân vật quyền lực nhất tương đương cấp bộ chính trị,
đồng thời đưa người con trai là Mostafa Khamenei lên thay thế
trong cảnh hỗn loạn, thì tay chân của chế độ ở cả 31 tỉnh vẫn
tự động vận hành trơn tru như một cỗ máy đã được lập trình sẵn.
Trước thực tế đó, mọi kịch bản trông chờ và việc cơ
quan tình báo Mossad của Israel hay phi cơ Hoa Kỳ tiếp
tục truy quét những nhân vật cứng rắn để ép lực lượng
an ninh Iran tự tan rã đều đã chứng minh là bất khả thi ngay từ giai
đoạn tháng 3 và tháng 4 trong một hệ thống được nhào nặn bằng giáo điều
cực đoan suốt 47 năm khi lớp chỉ huy hàng đầu ngã xuống thì lớp kế cận
lập tức bước lên lấp vào chỗ trống với thái độ quyết liệt không kém.
Bằng phép loại trừ trong khoa học quân sự,
cả khi Hoa Kỳ lẫn Israel đều kiên quyết không đưa bộ
binh tiến vào giải phóng một đất nước 90 triệu dân,
còn các đợt không kích tầm xa không thể xóa sổ bộ máy cai trị mặt đất,
thì con đường duy nhất để làm sụp đổ pháo đài đó bắt buộc
phải khởi phát từ chính nội lực bên trong lòng xã hội Iran.
Thưa quý vị, mặc dù bộ máy 31 tỉnh thành của Tehran
tỏ ra lì lợm trước các đợt không kích đơn thuần,
nhưng theo giải mã của bình luận viên Phương Vĩ,
Cuộc chiến này thực chất hoàn toàn không
phải bài toán vô nghiệm đối với Washington
Trái lại, để thực hiện mưu kế rút sạch củi dưới đáy nồi
Nhằm giải quyết tận gốc mối đe dọa tại eo biển Hormuz
Mà không cần hy sinh xương máu bộ binh Hoa Kỳ
Trên bàn làm việc của Tổng thống Donald Trump
Vốn có sẵn 3 quân bài chiến lược cực kỳ lợi hại
Điều đáng tiếc là suốt 8 tháng qua
Tòa Bạch Ốc lại tự tay gạt bỏ cả 3 quân bài đó sang một bên
Chỉ vì quá tự tin vào nghệ thuật đàm phán cá nhân
Quân bài chiến lược thứ nhất chính là sức
mạnh quân sự trực tiếp của đồng minh Israel.
Sau các đợt tấn công mở màn của Hoa Kỳ, toàn bộ lưới phòng không,
hải quân và không quân của Iran đều đã bị vô hiệu hóa,
biến các cơ sở công nghiệp quân sự còn lại của
Tehran thành mục tiêu không còn khả năng che chắn.
Với mối đe dọa sinh tử treo lơ lửng
trên đầu hàng triệu người dân của mình
Một mình Israel hoàn toàn đủ quyết tâm lẫn năng lực hỏa lực
Để quét sạch nền tảng công nghiệp hậu cần của chế độ thần quyền
Nếu được Washington bật đèn xanh và tiếp tế đạn dược
Thế nhưng suốt giai đoạn tháng 4 năm 2026
Khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel liên tục chờ đợi tín hiệu phối hợp
Tổng thống Trump lại kìm giữ Thủ tướng Benjamin Netanyahu vì muốn tự
mình đóng trọn cả vai cứng rắn lẫn vai mềm mỏng trên bàn thương lượng.
Quân bài chiến lược thứ hai là ngọn cờ tập hợp
tinh thần của Thái tử lưu vong Reza Pahlavi
Nhắc lại lịch sử chiến tranh lạnh,
ông Phương Vĩ kể rằng người dân Liên Xô tại Moscow từng phải lái
xe suốt 50 km ra vùng ngoại ô để bắt sóng đài phát thanh ngắn,
chỉ mong nghe được một lời khẳng định ủng hộ từ Tổng thống Ronald
Reagan hay giáo hoàng John Paul II, một dân tộc bị kìm kẹp
suốt 47 năm không đòi hỏi một vị minh quân hoàn hảo không tỳ vết
mà họ cần một ngọn cờ biểu tượng có tính
chính danh lịch sử để quy tụ lòng người.
Giống như Thái tử Reza Pahlavi cũng thu hút hàng trăm ngàn người Iran
hải ngoại xuống đường tại Munich, Toronto và Los Angeles hồi tháng 2.
Chỉ cần Tòa Bạch Ốc định kỳ đón tiếp và trao
cho ông vị thế đối tác chuyển tiếp, chính thức,
ngọn lửa hy vọng bên trong nước Iran sẽ lập tức bùng cháy trở lại.
quân bài chiến lược thứ ba là hậu thuẫn tài lực và
trang bị tự vệ cho chính 90 triệu người dân Iran
cùng các lực lượng kháng chiến bản địa.
Thay vì phàn nàn và cắt đứt viện trợ chỉ vì một nhóm
vũ trang người Kurd từng biển thủ lô hàng đầu tiên,
Hoa Kỳ chỉ cần trích chưa đầy 5% ngân
sách duy trì quân đội tại vùng Vịnh
để tiếp sức bền bỉ cho phong trào phản kháng trong nước,
đồng thời giữ lại một nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm,
khóa chặt cửa ngõ Hormuz.
Khi ấy, Tehran sẽ ngập chìm trong muôn vạn bất
ổn nội tại mà không còn sức quấy phá bên ngoài.
Đúng như lời danh thần Ngụy Trưng từng tấu lên vua Đường Thái
Tông rằng bậc nguyên thủ khôn ngoan chỉ cần trao việc cho đúng
người tài để ung dung rũ áo khoanh tay và đại cục tự khắc an định.
Thưa quý vị, khi đặt cả ba quân bài chiến lược từ Israel,
Thái tử Reza Pahlavi cho đến nội lực người dân Iran lên bàn cân.
Câu hỏi sâu xa nhất còn động lại là vì sao Tổng thống
Donald Trump vẫn chần chừ không tung ra đòn quyết định,
phân tích tâm lý hoạch định chính sách tại Tòa Bạch Ốc.
Cả hai bình luận viên Phương Vi và Phù Giao
đều chạm tới một góc khuất mang tính nhân bản,
nhưng cũng chính là giới hạn nhận thức của một doanh
nhân thành đạt bước ra từ thương trường Manhattan,
sinh trưởng trong kỷ nguyên hòa bình
và thịnh vượng bậc nhất của Hoa Kỳ,
chưa từng trực tiếp nếm trải sự tàn khốc của các thể chế toàn trị.
Tổng thống Trump luôn mang tâm lý chân quý sinh mạng
con người và kết nối các công trình hạ tầng kỹ thuật.
Chính ông từng nhiều lần bày tỏ nỗi dai dứt trước cảnh hàng ngàn
thanh niên thiệt mạng mỗi tuần trên chiến trường Nga-Ukraine.
Và ông cũng thẳng thắn thừa nhận không muốn kêu gọi người dân
Iran nổi dậy tổng lực vì lo ngại một cuộc xung đột thương
vong quy mô lớn sẽ cướp đi sinh mạng của vô số thường dân.
Thế nhưng trong lịch sử bang giao và binh pháp của Kim,
tấm lòng chắc ẩn của người cầm quân khi đặt trước một bộ
mấy độc tài cuồng tín sẵn sàng trà đạp lên mọi quy chuẩn
đạo đức lại vô tình trở thành lòng nhân tử không đúng chỗ,
sự nương tay nửa vời không những chẳng cứu vãn được hòa bình
mà trái lại còn kéo dài nỗi khổ của 90 triệu người dân Iran và
giữ nguyên ngòi nổ bất ổn ngay tại yết hầu năng lượng thế giới.
Nguy hiểm hơn nếu dưới sức ép của phe chủ hòa sau thất
bại bầu cử giữa kỳ, Hoa Kỳ chọn cách rút lui giang dở
khi chế độ thần quyền tại Tehran vẫn còn nguyên vẹn,
hậu quả địa chiến lược sẽ tồi tệ gấp nhiều lần cuộc triệt thoái
hỗn loạn khỏi Afghanistan dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.
Bởi lẽ, Afghanistan nằm khuất sâu trong lục địa Á-Âu,
không ảnh hưởng trực tiếp tới mạch máu thương mại toàn cầu
Còn eo biển Hormuz là cửa ngõ vận chuyển hàng triệu
thùng dầu thô mỗi ngày, nuôi sống nền kinh tế quốc tế
Một sự nhượng bộ tại đây sẽ trao cho Tehran
quyền khóa van dầu mỏ bất cứ lúc nào
Đồng thời phát đi tín hiệu suy giảm sức răn đe của Hoa Kỳ tới
Bắc Kinh và các điểm nóng chiến lược tại Tây Thái Bình Dương
Dẫu vậy, lịch sử nhân loại vẫn luôn ẩn chứa những
bước ngoặt vượt ngoài toan tính thông thường
Giống như bình luận viên Phù Giao nhắc lại cảnh khối Đông Âu năm 1989
Hay chính quyền Assad kéo dài nhiều năm tại Syria
tưởng chừng kiên cố nhưng lại sụp đổ chỉ trong vỏn vẹn 10 ngày
Khi điểm gãy nội tại chạm ngưỡng
Với hồ sơ Iran hôm nay, chỉ khi Tòa Bạch Ốc rút bỏ ảo
tưởng đàm phán nửa vời để kết hợp sức ép phong tỏa bên
ngoài với khát vọng tự giải phóng của người dân bên trong,
bàn cờ Trung Đông mới thực sự tìm thấy hồi kết bền vững.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi.
Kim Hoa xin kính chào và hẹn gặp lại.