Bạn nằm nghiêng bên nào khi ngủ? Tư thế ngủ sai có thể khiến não bị đói máu suốt 5 tiếng mỗi đêm — đây chính là nguyên nhân thầm lặng gây đột quỵ rạng sáng ở người Việt.
Bác sĩ Phan Quang phân tích khoa học não bộ mới nhất về mối liên hệ trực tiếp giữa TƯ THẾ NGỦ và LƯU LƯỢNG MÁU LÊN NÃO, bao gồm: ✅ Hệ glymphatic là gì và tại sao nó hoạt động khi bạn ngủ ✅ 3 tư thế ngủ phổ biến và tác hại cụ thể lên mạch máu não ✅ Tại sao nằm nghiêng bên TRÁI tốt hơn 35% cho não theo MRI ✅ Chiều cao gối lý tưởng để bảo vệ động mạch đốt sống ✅ 5 thói quen nhỏ trước ngủ giúp tối ưu sức khỏe não mỗi đêm
⚠️ Thông tin trong video mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn y tế cá nhân. Nếu bạn có tăng huyết áp, tiểu đường hoặc tiền sử đột quỵ, hãy tham khảo bác sĩ trực tiếp điều trị.
🔔 Nếu video này hữu ích, hãy LIKE để ủng hộ bác sĩ, SHARE cho ba mẹ và người thân trên 40 tuổi, và ĐĂNG KÝ kênh + BẬT CHUÔNG để không bỏ lỡ video tiếp theo về 5 dấu hiệu sáng sớm cảnh báo não thiếu máu!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Bác sĩ Phan Quang chia sẻ về tầm quan trọng của tư thế ngủ đối với lưu lượng máu não và hệ thống làm sạch chất độc (glymphatic). Việc ngủ sai tư thế làm tăng nguy cơ đột quỵ và Alzheimer, trong khi nằm nghiêng bên trái được khuyến nghị là tối ưu nhất để bảo vệ sức khỏe não bộ và tăng cường đào thải độc tố.
Quý vị nằm nghiêng bên nào khi ngủ tối nay? Bên trái? Bên phải? Hay nằm ngửa?
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng câu trả lời sai có thể khiến não quý vị bị đói máu
suốt 5 tiếng mỗi đêm mà quý vị hoàn toàn không hay biết.
Và đây chính là cách một trong 3 ca đột vị trạng sáng ở người Việt khởi pháp mà không ai ngờ tới.
Tôi là bác sĩ Phan Quang.
Trong video hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với quý vị những gì khoa học não bộ mới nhất
vừa phát hiện về mối liên hệ trực tiếp giữa tư thế ngủ và lưu lượng máu lên não.
Thông tin này, không chỉ dừng lại ở lý thuyết, nó có thể thay đổi sức khỏe của quý vị ngay từ tối nay.
Chỉ bằng một điều chỉnh rất nhỏ trên chiếc gối của quý vị.
Và nếu quý vị đang nghĩ rằng điều này không liên quan đến mình, hãy ở lại.
Vì phần tôi sắp nói, sẽ khiến quý vị nhìn lại thói quen ngủ của chính mình theo một cách hoàn toàn khác.
Trước hết, hãy để tôi hỏi quý vị một điều.
Quý vị có bao giờ thức dậy vào buổi sáng mà cảm thấy đầu nặng nề?
Mắt chưa sáng hẳn?
Gãy cứng như bị ai đó bóp chặt suốt đêm?
Nhiều người nghĩ đó là do ngủ không đủ nhất.
Hoặc do căng thẳng công việc.
Nhưng tôi muốn quý vị cân nhắc một khả năng khác,
có thể não quý vị đã không nhận đủ máu trong suốt đêm qua.
Để hiểu tại sao điều đó xảy ra.
Chúng ta cần hiểu não bộ làm gì trong lúc quý vị ngủ.
Nhiều người nghĩ rằng ngủ là lúc não nghỉ ngơi.
Điều đó đúng một phần nhưng không hoàn toàn đúng.
Thực ra,
trong khi quý vị đang nằm yên trên giường,
não quý vị đang thực hiện một công việc cực kỳ quan trọng mà không thể làm được vào ban ngày.
Ban ngày,
não, quý vị hoạt động với cường độ rất cao.
Nó xử lý thông tin,
tra quyết định,
điều phối vận động,
kiểm soát cảm xúc.
Để làm được tất cả những điều đó,
não tiêu thụ một lượng năng lượng khổng lồ,
chiếm khoảng 20% tổng năng lượng của toàn bộ cơ thể.
Mặc dù não chỉ nặng khoảng 1 phần 4 kg rưỡi,
và cũng giống như bất kỳ cổ máy nào hoạt động hết công suất,
não tạo ra rác thải,
những protein độc hại tích tụ giữa các tế bào thần kinh trong suốt ngày dài.
Chúng không thể được dọn sạch,
khi não đang bận làm việc,
giống như bạn không thể quét dọn nhà cửa,
trong khi khách khứa vẫn đang ra vào liên tục.
Hãy hình dung não quý vị như một thành phố lớn.
Ban ngày xe cổ chạy liên tục trên đường phố.
Giao thông hỗn loạn.
Rác thải tích tụ khắp nơi.
Ban đêm là lúc tất cả xe cổ rút vào.
Đường phố vắng lặn.
Và những chiếc xe quét rác bắt đầu ra làm việc lặn lẻ.
Hiệu quả.
Dọn sạch từng góc phố.
Hệ thống xe quét rác đó,
trong não quý vị có tên khoa học,
là hệ lymphatic.
Hệ lymphatic được phát hiện lần đầu tiên,
vào năm 2013,
bởi nhà khoa học Michael Nedegaar
tại Đại học Rochester.
Đây là một trong những khám phá quan trọng nhất
của thần kinh học trong thế kỷ 21.
Hệ thống này sử dụng dịch não tủy một loại chất lỏng
trong suốt bao quanh não,
và tủy sống,
để chảy qua các khe hở giữa tế bạo thần kinh.
Cuốn theo những protein độc hại.
Đặc biệt là beta-amyloid và tau.
Ra khỏi não.
Beta-amyloid là gì?
Đây là một loại protein,
khi tích tụ quá nhiều trong não sẽ hình thành
các mảng bám độc hại.
Đây chính là dấu hiệu đặc trưng của bệnh Alzheimer.
Căng bệnh mất trí nhớ,
ngày càng phổ biến ở người Việt chúng ta.
Vậy điều gì có thể làm tắt nghẽn
hệ thống dọn dẹp này?
Câu trả lời nằm ở chỗ quý vị
đang đặt đầu của mình như thế nào trong đêm.
Bây giờ, tôi muốn nói thẳng
về ba tư thế ngủ phổ biến nhất
mà tôi thấy ở bệnh nhân Việt Nam,
và những hậu quả cụ thể
mà từng tư thế có thể gây ra.
Tư thế thứ nhất là nằm ngửa
với gối quá cao.
Đây có lẽ là tư thế phổ biến nhất.
Đặc biệt với người lớn tuổi,
vì nhiều người nghĩ nằm ngửa
là tư thế tốt nhất cho lưng.
Nhưng vấn đề không nằm ở lưng,
vấn đề nằm ở chiếc gối.
Khi quý vị nằm ngửa
với gối cao hơn 15cm,
phần cổ bị đẩy cuối
về phía trước. Góc gọc này
tạo ra áp lực trực tiếp lên
hai động mạch đốt sống.
Hai mạch máu chạy dọc hai bên
cột sống cổ từ ngực lên đến não.
Hai động mạch đốt sống này
không phải mạch máu nhỏ không quan trọng.
Chúng cung cấp khoảng 30%
lưu lượng máu lên não
sau vùng não kiểm soát thăng bằng,
thị giác, trí nhớ ngắn hạn
và nhiều chức năng
sống còn khác.
Khi bị chèn ép liên tục
từ 5 đến 8 tiếng mỗi đêm,
lưu lượng máu giảm dần
một cách âm thầm,
từng chút một. Đêm này qua đêm khác,
người thường xuyên nằm tư thế này
sẽ thức dậy với những triệu chứng
mà họ thường không biết cách giải thích
chống mặt nhẹ khi vừa đứng dậy.
Mắt mờ mấy phút đầu buổi sáng.
Cứng gái.
Hoặc cảm giác đầu óc như có sương mù.
Những triệu chứng này
thường biến mất sau vài phút
và chính vì vậy mà người ta bỏ qua chúng.
Nhưng đây là điều quan trọng.
Tôi muốn quý vị hiểu triệu chứng
biến mất không có nghĩa là tổn thương
không tích lũy.
Tư thế thứ 2 là nằm sấp.
Tôi phải nói thẳng đây là tư thế nguy hiểm nhất
trong số 3 tư thế.
Khi quý vị nằm sấp,
đầu buộc phải xoay sang
một bên để thở.
Và tư thế đầu xoay này kéo dài suốt đêm
sẽ xoắn vặn đầu mạch cảnh mạch máu
chính cung cấp đến 60% lưu lượng
máu lên phần não trước.
Hãy thử một thí nghiệm nhỏ ngay bây giờ
xoay đầu sang phải hoàn toàn
và giữ trong 30 giây.
Quý vị có cảm thấy gì không?
Với nhiều người, chỉ 30 giây
đã đủ để cảm thấy căng cứng
ở một bên cổ.
Bây giờ hãy tưởng tượng duy trì tư thế đó
trong 6 tiếng.
Người nằm sấp thường thức dậy
với đau nửa đầu, tê bị tay
và đặc biệt là đầu vai
bên phía đầu bị xoay.
Ngoài ra, tư thế nằm sấp
còn gây áp lực linh ngực,
làm giảm dung tích phổi,
khiến não nhận ít oxy hơn
trong suốt đêm.
Trong 15 năm hành nghề, tôi đã gặp không ít
bệnh nhân thang phiền về đau cổ mạng tính
mà không rõ nguyên nhân.
Khi tôi hỏi về tư thế ngủ,
Câu trả lời thường là nằm sốc
từ nhỏ đến lớn.
Đây không phải trùng hợp.
Tư thế thứ ba là nằm
nghiên bên phải kéo dài.
Bây giờ quý vị có thể hỏi
nằm nghiên bên phải thì có gì sai?
Thực ra không phải hoàn toàn sai,
nhưng nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy
nằm nghiên bên phải kém hiệu quả hơn đáng kể
so với nằm nghiên bên trái
trong việc hỗ trợ hệ
lymphatic hoạt động.
Tại sao tôi sẽ giải thích
ngay bây giờ, và đây là phần
có thể sẽ thay đổi cách quý vị
nghĩ về giấc ngủ mãi mãi.
Năm 2023,
các nhà khoa học tại Đại học
Stony Brook ở Hoa Kỳ
đã thực hiện một nghiên cứu đặc biệt
sử dụng kỹ thuật MRI,
dòng chảy não thất một công nghệ
chụp cộng hưởng từ tiên tiến khác
hoàn toàn với MRI thông thường.
MR, thông thường,
mà quý vị có thể đã từng chụp
chủ yếu nhìn thấy cấu trúc của não
xem có khối u không,
có sốt tuyết không,
có nhòi máu không.
Nhưng MRI, dòng chảy não thất
làm được điều khác biệt hơn nhiều.
Nó đọa chính xác tốc độ
và thể tích của dịch não tuổi
đang di chuyển bên trong
hệ thống não thất theo thời gian thực,
theo từng tư thế nằm khác nhau.
Nói đơn giản hơn,
đây là lần đầu tiên các nhà khoa học
có thể nhìn trực tiếp vào hệ lymphatic
đang làm việc,
và quan sát nó thay đổi như thế nào
tùy theo cách người ta nằm.
Kết quả của nghiên cứu này gây bất ngờ
ngay cả với chính các nhà khoa học.
Khi người tham gia nằm nghiêng bên trái,
hệ lymphatic
hoạt động hiệu quả hơn 30,
5% so với khi họ nằm ngửa.
35% đó
là một con số rất lớn khi nói
về hoạt động não bộ.
Tại sao bên trái lại tốt hơn?
Hãy để tôi giải thích bằng một hình ảnh đơn giản.
Hãy hình dung não quý vị
như một cái chậu hình bầu dục
hơi nghiêng sang một bên.
Bên trong chậu có nước,
đó là dịch não tủy.
Ở đáy chậu có cặn bẩn,
đó là beta-amyloid
và các protein độc hài khác.
Khi quý vị nghiêng chậu sang bên trái,
nước chảy theo chiều,
phù hợp với độ dốc tự nhiên của chậu.
Cuốn sạch cặn bẩn một cách hiệu quả nhất.
Khi quý vị nghiêng sang bên phải
hoặc để thẳng,
dòng chảy kém hiệu quả hơn.
Càng tích tụ nhiều hơn.
Lý do giải thích hiện trường này
nằm ở giải phẫu học.
Hệ thống não thất, hệ thống ống dẫn dịch
não tủy bên trong não
có hình dạng không đối xứng.
Khi cơ thể nằm nghiêng trái.
Hướng dẫn lưu dịch não tủy trùng
với chiều thuận tự nhiên của hệ thống này.
Giống như, bạn trót nước
theo chiều thuận của cái vẻo
thay vì trót ngược.
Nhưng đó chưa phải điều quan trọng nhất
mà nghiên cứu này phát hiện.
Điều quan trọng hơn là kết quả
về lưu lượng máu.
Khi người tham gia nằm nghiên bên trái
tưới máu của động mạch não
giữa tăng lên đáng kể so với tư thế
nằm ngửa và nằm nghiên phải.
Động mạch não giữa là gì
và tại sao nó quan trọng đến vậy?
Đây là mạch máu lớn nhất
cung cấp máu cho não.
Nuôi dưỡng vùng vỏ não kiểm soát ngôn ngữ.
Vận động tay chân.
Tư duy trừ tượng.
Và nhận thức.
Quan trọng hơn động mạch não giữa
chính là mạch bị tắt trong hơn 60%
các ca đột quỵ.
Khi tứ máu của động mạch này được duy trì
tốt hơn trong suốt đêm.
Nguy cơ hình thành những cục máu
đông nhỏ trong lòng mạch giảm đi rõ rệt.
Và khi không có cục máu đông,
không có đột quỵ.
Kết quả thứ ba của nghiên cứu
liên quan trực tiếp đến Alzheimer.
Những người nằm nghiên trái
cho thấy nồng độ beta-amyloid
trong dịch não tủy
thấp hơn sau một đêm ngủ.
Có nghĩa là hệ lymphatic
đã đào thải protein đột này
ra ngoài hiệu quả hơn.
Tích lũy qua nhiều năm.
Đây có thể là sự khác biệt
giữa một bộ não già đi khỏe mạnh
và một bộ não dần mất đi
những ký ức quý giá.
Trong 15 năm hành nghề, tôi đã thấy
nhiều bệnh nhân sa súc trí tuệ
mà không ai giải thích được
tại sao họ ngủ đủ giấc
mà não vẫn lão hóa nhanh.
Họ không hút thuốc,
không uống rượu nhiều,
không có tiện xử gia đình.
Nhưng khi hỏi về tư thế ngủ,
câu trả lời thường là nằm ngửa
với nhiều gối cao
hoặc nằm sấp từ hồi còn trẻ.
Tôi không thể nói chắc
đây là nguyên nhân, nhưng
đây là một mảnh ghép còn thiếu
mà chúng ta không nên tiếp tục bỏ qua.
Bây giờ tôi muốn nói về một hiện tượng
mà trong y học chúng tôi gọi là
đột quỵ trạng sáng.
Và tại sao?
Tư thế ngủ có liên quan mật thiết
đến nó hơn bất kỳ yếu tố nguy cơ nào khác
mà ít ai nhắc đến.
Quý vị có biết rằng
đột quỵ xảy ra nhiều nhất
vào khoảng từ 4 giờ đến
8 giờ sáng.
Đây là sự thật được ghi nhận
trong rất nhiều nghiên cứu lâm sàng lớn.
Khoảng thời gian trạng sáng
là giờ cao điểm của đột quỵ
cao hơn đáng kể so với
bất kỳ thời điểm nào khác trong ngày.
Tại sao?
Có ba nguyên nhân y học cổ điển
được biết đến từ lâu.
Nguyên nhân thứ nhất là huyết áp
và nhịp tim tăng đột ngột
khi cơ thể chuẩn bị thức dậy.
Đây là phản ứng sinh lý bình thường cortisol
bắt đầu tiết ra
từ khoảng 4 giờ sáng
để chuẩn bị năng lượng cho ngày mới.
Kéo huyết áp tăng theo.
Nhưng với người có mạch máu đã yếu
hoặc hẹp, cú tăng huyết áp
đột ngột này đủ để gây vỡ mạch
hoặc bông mãn sơ vửa.
Nguyên nhân thứ hai là máu đặc hơn
vào trạng sáng.
Sau 6 đến 8 tiếng không uống nước
cơ thể mất nước qua hơi thở
và mồ hôi.
Máu trở nên đặc hơn.
Dễ hình thành cục đông hơn.
Nguyên nhân thứ ba là nhịp sinh học
ảnh hưởng đến hệ đông máu.
Một số yếu tố đông máu trong cơ thể
tự nhiên hoạt động mạnh hơn
vào buổi sáng sớm. Đây là cơ chế tiến hóa
để bảo vệ cơ thể khi tỉnh dậy
và bắt đầu hoạt động.
Nhưng đây là điều mà ít bác sĩ nhắc đến
và tôi cho rằng đây là
mắc xích còn thiếu quan trọng nhất.
Nếu suốt 5 đến 8 tiếng đêm qua
từ thế ngủ sai
đã âm thầm làm giảm lưu lượng máu
đến một vùng não nhất định
thì đúng vào lúc 4 giờ sáng
khi huyết áp bắt đầu tăng và máu
đã đặc lại. Vùng não đó
đang ở trong trạng thái thiếu oxy
kéo dài. Mạch máu
đã mệt mỏi. Tế bào
nội mô mạch đã căng thẳng. Đây là
điều kiện lý tưởng để cục máu đông
hình thành. Hoặc để một
mạch máu nhỏ vốn đã suy yếu
bị vỡ ra. Hãy hình dung như thế này
một sợi dây cao su bình thường
chịu được lực kéo căng đột ngột
mà không đứt. Nhưng nếu sợi dây
đó đã bị đẩy ngoài nắng hàng tháng
bị căng liên tục
bị mỏi mòn dần thì một lực
kéo nhỏ cũng đủ làm đứt.
Tôi đã gặp nhiều bệnh nhân nhập viện
vì cân thiếu máu não thoáng qua
tức là đột quỷ thoáng qua vào
buổi sáng. Khi khai thác
thêm tiền sử. Họ đều có
chung một số điểm gối rất cao.
Thường xuyên nằm ngửa hoặc nằm
sấp từ nhiều năm. Hay thức
dậy với đau đầu hoặc
chống mặt nhẹ mà bỏ qua.
Đây không phải bằng chứng. Nhân quả
chắc chắn y học cần những nghiên cứu
lớn hơn để kết luận chính thức.
Nhưng đây là tín hiệu
cảnh báo mà tôi nghĩ mọi người đều nên biết.
Nhóm nguy cơ cao nhất
cần chú ý những điều tôi đang nói
là người trên 40 tuổi đặc biệt
quý vị đang xem video này bây giờ.
Người tăng huyết áp.
Người tiểu đường.
Người có vòng cổ lớn trên 40 cm
với nam và trên 30-35 cm
với nữ, người ngáy ngủ.
Và người đã từng có
chẩn đoán ngưng thở khi ngủ.
Nếu quý vị thuộc bất kỳ
nhóm nào trong số này.
Những điều tôi sắp nói trong phần tiếp theo
là dành riêng cho quý vị.
Được rồi.
Chúng ta đã hiểu vấn đề là gì
và tại sao nó nguy hiểm.
Bây giờ hãy đi vào phần quan trọng nhất
giải pháp cụ thể.
Thực tiễn.
Có thể áp dụng ngay tối nay.
Tư thế ngủ tối ưu cho lưu lượng máu não
và hệ Glymphatic
là nằm nghiên bên trái.
Nhưng nằm nghiên trái đúng cách không phải là
cứ úp mặt sang bên trái là xong.
Có 4 điểm cụ thể quý vị cần chú ý.
Điểm thứ nhất là vị trí đầu và gối.
Chiều cao lý tưởng của gối
khi nằm nghiên là từ 10 đến 12 cm
đủ để giữ cổ thẳng hàng
với cột sống.
Không quá cao.
Không quá thấp.
Cách kiểm tra đơn giản nhất nhờ người thân
nhìn từ phía sau khi quý vị đang nằm nghiên.
Nếu đường thẳng từ tai xuống đến vai
không bị gãy khúc lên hoặc xuống
tức là đường này thẳng hàng
thì chiều cao gối của quý vị đã phù hợp.
Điểm thứ hai là vị trí tay.
Tay trái dũi nhẹ ra phía trước mặt.
Không gặp dưới thân người.
Và tuyệt đối không đặt tay dưới đầu.
Khi đặt tay dưới đầu,
quý vị đang tạo áp lực trực tiếp
lên dây thần kinh trụ
và dây thần kinh giữa ở vùng cổ tay
và khủyu tay nguyên nhân phổ biến
của tay bị tay và hội chứng ống cổ tay
mà nhiều người Việt gặp phải.
Điểm thứ ba là vị trí chân.
Đây là điểm nhiều người bỏ qua
khi nằm nghiên.
Hai đầu gối
có xu hướng khép lại với nhau
tạo ra xoay bất đối xứng
ở vùng hông và làm vẹo
cuộc sống thắt lưng.
Giải pháp rất đơn giản đặt một chiếc gối nhỏ
hoặc một chiếc khăn tấm cuộn tròn
giữa hai đầu gối.
Điều này giữ hông
và cuộc sống thẳng hàng tự nhiên.
Giảm áp lực lên địa điểm thắt lưng
và giúp quý vị duy trì
tư thế nghiêng trái lâu hơn
trong đêm.
Điểm thứ tư dành cho những ai đã quen
nằm ngửa và không thể thay đổi ngay.
Đừng ép bản thân quá nhanh.
Điều đó sẽ chỉ làm
quý vị mất ngủ và nản lòng.
Thay vào đó,
hãy bắt đầu bằng một thay đổi nhỏ hơn
đổi gối hiện tại sang gối thấp hơn
15cm
và đặt thêm một chiếc gối mỏng
dưới đầu gối khi nằm ngửa
để giảm ứng cuộc sống thắt lưng.
Đây chưa phải tư thế tối ưu
nhưng tốt hơn nhiều so với nằm ngửa
với gối quá cao.
Về cách chuyển đổi thói quen
Tôi có một lộ trình 3 tuần
dành cho quý vị.
Tuần thứ nhất
Quý vị chỉ cần làm một việc
mỗi tối khi vừa lên giường.
Hãy nằm nghiêng trái ở tư thế đúng
trong khoảng 15-20 phút
trước khi ngủ.
Dù sau đó quý vị có lăng sang tư thế khác
trong lúc ngủ cũng không sao.
Mục tiêu tuần đầu chỉ là làm quen
không phải hoàn hảo.
Tuần thứ hai
Thêm một chiếc gối đặt sau lưng
Gối này đống vai trò như
một rào cản nhẹ nhàng ngăn cơ thể
lăng sang phải.
Không cần gối to một chiếc gối bình thường
xếp đôi là đủ.
Khi cơ thể cảm thấy có gì đó chặn lại
nó thường tự điều chỉnh
quay trở về bên trái.
Sau 3 tuần, cơ thể sẽ bắt đầu quen
với tư thế mới.
Não bộ học rất nhanh khi quý vị kiên định.
Nhiều bệnh nhân của tôi chia sẻ rằng
sau 2-3 tuần
họ thức dậy thấy đầu óc tỉnh táo hơn
cổ bớt cứng hơn
và cảm giác buổi sáng nhẹ nhàng hơn hẳn.
Không phải tất cả mọi người
đều có kết quả như vậy
nhưng đủ nhiều để đáng thử.
Ngoài tư thế ngủ
Có 5 thói quen trước khi ngủ
mà tôi muốn quý vị cân nhắc thực hiện.
Những thói quen này
không chỉ hỗ trợ lưu lượng máu não trong đêm
mà còn tối ưu hóa
toàn bộ quá trình phục hồi
của não bộ khi quý vị ngủ.
Thói quen thứ nhất
uống 1 ly nước ấm khoảng 200ml
trước khi ngủ
từ 20 đến 30 phút.
Lý Dorotôn dạng
Trong đêm, cơ thể quý vị
mất nước liên tục qua hơi thở
và mồ hôi trung bình từ 3
đến 700ml mỗi đêm
tùy theo khí hậu và thể trạng.
Khi máu mất nước
nó trở nên đặc hơn
chảy chậm hơn qua mạch máu
và dễ hình thành cục đông hơn.
1 ly nước ấm
trước khi ngủ giúp duy trì độ loạn
của máu trong những giờ đầu của giấc ngủ
đúng lúc hệ Glymphatic
bắt đầu hoạt động.
Tại sao nước ấm thay vì nước lạnh
nước ấm được hấp thu nhanh hơn
ít kích thích bàn quan hơn
và không làm cơ thể phải tiêu thêm
năng lượng để điều chỉnh nhiệt độ.
Thói quen thứ 2
tắt màn hình điện thoại và TV
ít nhất 30 phút trước khi ngủ.
Tôi biết đây là điều khó nhất trong danh sách này
đặc biệt với những ai có thói quen
xem điện thoại trên giường.
Nhưng đây cũng là thói quen có tác động lớn nhất
đến chất lượng giấc ngủ sâu.
Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại
ước chế tiết melatonin
họp môn tín hiệu cho não biết
đã đến giờ đi ngủ
và kích hoạt giấc ngủ sâu
khi melatonin bị ước chế.
Quý vị có thể vẫn ngủ được
nhưng giấc ngủ sẽ không đủ sâu
để hệ Glymphatic kích hoạt đầy đủ.
Điều đó có nghĩa là
dù quý vị nằm đúng tư thế
não vẫn không được dọn sạch hiệu quả.
Đây chính là lý do tại sao
nhiều người ngủ đủ 8 tiếng
mà vẫn thức dậy mệt mỏi
không phải vì thiếu thời gian ngủ
mà vì thiếu chiều sâu của giấc ngủ.
Thói quen thứ ba
duy trì nhiệt độ phòng ngủ
từ 25 đến 28 độ Celsius.
Đây là khoảng nhiệt độ lý tưởng
cho khí hậu Việt Nam.
Cả trong nước
lẫn ở các vùng nhiệt đới hải ngoại
phòng quá nóng
làm mạch máu giãn nở quá mứt
và không đều
gây giao động huyết áp bất thường trong đêm
phòng quá lạnh
thì mạch máu co lại
cũng không tốt
khoảng từ 25 đến 28 độ
giữ nhiệt độ cơ thể ổn định
hỗ trợ giấc ngủ sâu liên tục
Thói quen thứ tư
không uống rượu bia
trong vòng 3 tiếng trước khi ngủ
Đây là điều tôi cần giải thích rõ
vì có rất nhiều hiểu lầm
về rượu và giấc ngủ
Nhiều người Việt tin rằng
uống một chút rượu vang đỏ
buổi tối giúp ngủ ngon
Thực tế, rượu có thể giúp
quý vị ngủ nhanh hơn
nhưng nó phá hoại
chất lượng giấc ngủ về sau
Rượu ức chế giai đoạn ngủ rem
và làm gián đoạn cấu trúc
giấc ngủ tự nhiên
khiến quý vị dạy thức giấc
vào nửa đêm
Tệ hơn
Rượu làm giảm trương lực cơ hộng
tăng nguy cơ ngấy và ngưng thở
khi ngủ hay yếu tố làm giảm oxy não
rất mạnh trong đêm
Và cuối cùng
Rượu có tác dụng lợi tiểu
làm mất nước nhanh hơn
khiến máu đặc hơn vào rạng sáng
Thói quen thứ 5
đặc biệt quan trọng với những ai đang điều trị tăng huyết áp
Hãy uống thuốc huyết áp đúng giờ
theo đúng chỉ định của bác sĩ điều trị quý vị
Tôi hay gặp trường hợp
bệnh nhân tự ý bỏ thuốc buổi tối
vì lo sợ thuốc làm ngủ không ngon
hoặc vì đêm hôm không muốn dậy uống thuốc
nên dồn hết vào buổi sáng
Đây là sai lầm rất nguy hiểm
Huyết áp có xu hướng tăng cao nhất
vào rạng sáng đúng lúc
nguy cơ đột quỷ cao nhất
Nếu quý vị bỏ thuốc buổi tối
huyết áp sẽ không được kiểm soát
trong suốt đêm
và tăng vọt vào sáng sớm
không có gì cản lại
Xin hãy trao đổi với bác sĩ của quý vị
về lịch uống thuốc phù hợp
đừng tự ý điều chỉnh
Bây giờ tôi muốn nói thêm về một điều
mà ít người chú ý
đủ mức chiếc gối của quý vị
Chiếc gối không chỉ là vật
để gối đầu cho thoải mái
nó là yếu tố vật lý
trực tiếp quyết định gốc nhiên
của cổ quý vị trong suốt đêm
Một chiếc gối sai có thể phá hủy
mọi nỗ lực thay đổi tư thế
mà quý vị đang cố gắng thực hiện
Chiều cao lý tưởng của gối
bằng khoảng cách từ tai
đến vai của quý vị
tức là chiều rộng của vai
Với người Việt Nam
Con số này thường rơi vào khoảng từ
10-12cm
Đây là điều tôi hay dặn bệnh nhân
nhưng rất ít người để ý
Nhiều người chọn gối
theo cảm giác thoải mái ngay lúc đầu
nhưng gối sẹp dần sau 1-2 tiếng
Và quý vị không biết điều đó
vì đang ngủ
Về chất liệu gối
Có 2 loại
Tôi thường khuyên bệnh nhân gối memory
foam và gối latex
Cả 2 loại này có khả năng giữ hình dạng
tốt trong suốt đêm
Không bị lúng sẹp
Và giữ gốc cổ ổn định từ khi
quý vị vừa nằm xuống cho đến khi thức dậy
Ngược lại
Gối lông vũ và gối bông
Tổng hợp trẻ tiền
Dù ban đầu rất êm
sẽ sẹp xuống sau 1-2 tiếng
Khiến gốc cổ thay đổi
Đây là lý do tại sao gối đắt tiền hơn 1 chút
Thực sự là đầu tư đáng giá
cho sức khỏe não bộ dài hạn
Dấu hiệu nào cho thấy
gối của quý vị đang sai
Nếu quý vị thường xuyên thức dậy
với đau cổ hoặc đau vai
Cảm thấy tê bị một
hoặc cả hai tay vào buổi sáng
bị đau nửa đầu khi vừa dậy
hoặc cảm thấy cứng cổ kéo dài hơn 30 phút
sau khi thức đây là 3
trong số những dấu hiệu đặc trưng
Nếu quý vị có 3 trong số các triệu chứng này
thường xuyên hơn 3 lần mỗi tuần
Hãy đổi gối trước khi
lo đến bất kỳ loại thuốc
hay thực phẩm chức năng nào
Một điểm đặc biệt tôi muốn nhắc đến
cho những ai hay ngáy ngủ
Ngáy ngủ là dấu hiệu cho thấy
đường thở đang bị thu hẹp trong đêm
lưỡi và các mu mềm vùng họng
đổ xuống chặn một phần đường khí
Nằm nghiêng trái so với nằm ngửa
thường giúp giảm ngáy đáng kể
vì tư thế nghiêng không cho phép
lưỡi đổ ngược ra sau chặn họng
Tuy nhiên, nếu quý vị ngáy to
hay thức giấc giữa đêm
thức dậy với đau đầu buổi sáng
và ban ngày buồn ngủ nhiều
dù đã ngủ đủ giờ đây
là bộ 3 triệu chứng kinh điển
của hội chứng ngưng thở khi ngủ
Một tình trạng y tế nghiêm trọng
cần được kiểm tra chính thức
Trong trường hợp này
chỉ thay đổi tư thế ngủ
là không đủ quý vị cần được
Bác sĩ thực sự thăm khám
và làm đo giấc ngủ ra ký
trước khi tôi tóm tắt
Tôi muốn quý vị biết một điều
về thời gian
Những thay đổi tôi đã mô tả
trong video hôm nay
không cho kết quả sau một đêm
não bộ không hoạt động theo cách đó
Và tôi sẽ không trung thực
nếu nói với quý vị rằng
chỉ cần nằm nghiêng trái tối nay
là tất cả sẽ ổn
Nhưng đây là điều thực sự
xảy ra theo thời gian
Từ tuần thứ nhất đến tuần thứ hai
Nếu quý vị chuyển từ nằm ngửa
sang nằm nghiêng trái
với gối đúng chiều cao
Nhiều người bắt đầu nhận thấy
giảm cứng cổ buổi sáng
và cảm giác đầu óc tỉnh táo hơn
sau khi thức dậy
Từ tuần thứ ba đến tuần thứ tám
Với việc duy trì đều đặn cả tư thế ngủ
đúng lẫn năm thói quen trước khi ngủ
Chất lượng giấc ngủ sâu
cải thiện rõ rệt
Hệ Glymphadip
có điều kiện hoạt động hiệu quả hơn
Đào thải beta-amyloid
và các chất thải thần kinh tốt hơn
Sau ba tháng duy trì liên tục
Những người có tăng huyết áp nhẹ
thường nhận thấy
huyết áp sáng ổn định hơn
Những người hay đau đầu buổi sáng
thấy tận suất giảm
Và quan trọng nhất, quý vị đang giảm dận
tích lũy những yếu tố nguy cơ cho độc quỷ
và suy giảm nhận thức trong tương lai
Đây là đầu tư dài hạn cho não bộ
Không có thuốc nào
Không có thực phẩm chức năng nào
thay thế được những thay đổi căn bản
trong thói quen ngủ
Bây giờ, hãy để tôi tóm tắt những điểm
cốt lõi nhất của video hôm nay
Điểm thứ nhất, trong khi quý vị ngủ
Não bộ thực hiện quá trình dọn dẹp
quan trọng, thông qua hệ
Glymphadip đào thải, beta-amyloid
và các protein độc hại
Hệ thống này hoạt động hiệu quả nhất
khi quý vị nằm nhiên bên trái
Với hiệu suất cao hơn
35% so với
nằm ngửa theo nghiên cứu MRI
dòng chảy não thất của Đại học Stony Brook
năm 2023
Điểm thứ hai
gối cao hơn 15cm
và tư thế nằm sấp là
2 nguy cơ thầm lặn của độc quỷ trạng sáng
mà ít ai để ý
Chúng chèn ép động mạch đốt sống
và động mạch cảnh
làm giảm lưu lượng máu lên não trong suốt đêm
và tạo nền tảng
để độc quỷ khởi phát vào lúc
4 đến 8 giờ sáng
Điểm thứ ba
nằm thói quen nhỏ trước khi ngủ
uống 200ml nước ấm
tắt màn hình 30 phút trước khi ngủ
duy trì nhiệt độ phòng
từ 25 đến 28 độ
không uống rượu trong 3 tiếng
trước khi ngủ
và uống thuốc huyết áp đúng giờ
nếu có chỉ định cộng hưởng với tư thế ngủ đúng
để tối ưu hóa sức khỏe não bồ mỗi đêm
Tôi muốn kết thúc
bằng một suy nghĩ mà tôi hay nói
với bệnh nhân của mình
quý vị dành một phần ba cuộc đời để ngủ
nếu quý vị sống đến 80 tuổi
đó là hơn 26 năm
nằm trên giường
đó không phải thời gian lãng phí
đó là thời gian quý giá nhất
mà não quý vị có để tự sửa chữa
dọn dẹp
và làm mới chính nó
hãy để não làm tốt công việc đó
hãy tạo điều kiện cho nó làm việc
bằng cách chọn đúng tư thế tối nay
đợi chiếc gối phù hợp
uống ly nước ấm trước khi đi ngủ
những thay đổi nhỏ này
trông rất đơn giản
nhưng tích lũy qua 10 năm
hãy mưu uy nằm
chúng có thể là sự khác biệt
giữa một bộ não già đi khỏe mạnh
và một bộ não đang dần mất đi
những điều quý giá nhất
một điều cuối tôi muốn nhắc những thông tin
trong video này
mang tính giáo dục
và không thay thế cho lệ quyền y tế cá nhân
nếu quý vị có tăng huyết áp
tiểu đường
tiền xử độc quỷ
hoặc bất kỳ bệnh lý nền nào khác
xin hãy trao đổi với bác sĩ
trực tiếp điều trị quý vị
trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào
trong video tiếp theo
tôi sẽ nói về 5 dấu hiệu
sáng sớm trên cơ thể cảnh báo não
đang thiếu máu
những dấu hiệu mà nhiều người bỏ qua
vì tưởng là bình thường
nếu quý vị thức dậy
và thấy bất kỳ điều gì trong số đó
đừng coi thử
đừng bỏ lỡ video đó
chia sẻ video này cho một người
mà quý vị yêu quý
và quan tâm đặc biệt ba mẹ
anh chị em
hoặc người thân trên 40 tuổi
trong gia đình
nhớ nhấn đăng ký kênh
và bật chuông để tôi gửi video sớm nhất cho quý vị nhé