Trước là người nổi tiếng Đài Loan, Giờ phải sống bằng nghề nhặt rác sau khi đổi sang quốc tịch TQ

Khán Trung Quốc
1.1K người theo dõi
868 Lượt xem video·12 thg 6, 2026
Vào tháng 9 năm ngoái, Ứng Chí Hoành - một người nổi tiếng trên mạng ủng hộ Bắc Kinh ở Đài Loan, đã công khai tuyên bố việc mình có được quốc tịch Trung Quốc bằng cách cắt hộ chiếu Trung Hoa Dân Quốc trong một buổi phát trực tiếp trên mạng xã hội đại lục. Thế nhưng chỉ sau 8 tháng, có người đã bắt gặp ông ta lục thùng rác tại Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến....
Một người nổi tiếng trên mạng Đài Loan sau khi được chứng minh thư Trung Quốc đã phải đi nhặt sát trên đường phố
văn phòng sự vụ Đài Loan thuộc Quốc vụ Viện Trung Quốc lại một lần nữa răng bẫy cho giới trẻ Đài Loan.
Mời các bạn cùng Thúy Trang và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Vào tháng 9 năm ngoái, Ứng Chí Hoành, một người nổi tiếng trên mạng ủng hộ Bắc Kinh ở Đài Loan,
đã công khai tuyên bố việc mình có được quốc tịch Trung Quốc bằng cách cắt hộ chiếu Trung Hoa Dân Quốc
trong một buổi phát trực tiếp trên mạng xã hội đại lục.
Thế nhưng chỉ sau 8 tháng, có người đã bắt gặp ông ta lục thùng rác tại Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến.
Gần đây một người qua đường quay được cạnh một người đàn ông có ngoại hình rất giống Ứng Chí Hoành
đang lục tìm trong thùng rác tái chế tại một địa điểm công cộng.
Người này lấy ra một chai nước giải khát, bỏ vào túi ni lông, mang theo rồi đậy nắp thùng rác lại.
Các biển quảng cáo bên đường đều sử dụng chữ giản thể.
Trong video cũ xuất hiện một nhân viên chính quyền Trung Quốc mặc đồng phục đang bỏ rác vào thùng.
Youtuber cử tương trong chương trình truyền thông ngày 20 tháng 5 đã trích dẫn đoạn video trên
và mỉa mai chúc mừng Ứng Chí Hoành vì từ bỏ thân phận Đài Loan,
chưa đầy một năm đã thành công thăng cấp thành đại sứ môi trường Trung Quốc.
Cô nói rằng tuy đã mất đi những lợi thế từ thân phận Đài Loan,
nhưng ít nhất ông ta cũng có được một công việc mới không phân biệt ngày đêm.
Cửu tương cho biết tại một số quốc gia châu Âu, việc người vô gia cư hoặc các nhà hoạt động
môi trường thu gom chai nhựa rồi mang đến máy tái chế tại các siêu thị để đổi lấy tiền lẻ
hoặc phiếu mua hàng là hiện tượng khá phổ biến. Cô tiếp tục châm biếm rằng rất vui khi thấy
Ứng Chí Hoành cuối cùng cũng tìm được một cách kiếm tiền mới, nhật thu gom chai nhựa trong thùng rác,
mà ít nhất cũng không còn phải đói 9 bữa trong 3 ngày.
Ngay từ 6 tháng trước, cửu tương từng tiết lộ trong chương trình rằng việc Ứng Chí Hoành
thân Bắc Kinh đã gặp quả báo, phải sống bằng trợ cấp tối thiểu tại Hạ Môn và làm nghề sau đồ ăn.
3 ngày đói 9 bữa, đoạn video trên đã thu hút sự chú ý của truyền thông Đài Loan và gây nhiều tranh luận
trên mạng. Một số người đã vào xem tài khoản đầu in của Ứng Chí Hoành và phát hiện ông ta dường như
thực sự đang rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Ứng Chí Hoành hiện đã đổi tên tài khoản thành cái tên rất dài,
Ứng Chí Hoành Trung Quốc Đài Loan, có thể căn cước vào hộ chiếu Trung Quốc.
Trong các video, ông ta tự xưng là thanh niên yêu nước Đài Loan,
liên tục chỉ trích chính quyền Đài Loan và đăng tải các phát ngôn thân Bắc Kinh.
Ngày 16 tháng 5, ông ta thậm chí còn tuyên bố trong một video rằng Trung Quốc,
Mỹ và Nga có thể liên thủ tiếp quản Nhật Bản và phân chia tài sản của nước này.
Gần đây các video của anh ta chỉ nhận được khoảng 1.000 lượt thích.
Trong phần bình luận, anh liên tục kêu gọi người xem, xin hãy theo dõi và ủng hộ tôi,
cho thấy tài khoản của anh ta có thể đang thiếu lượt xem hoặc nguồn thu để trang trải cuộc sống.
Nhiều cư dân mạng ở nước ngoài bình luận, quả báo đã đến, đây chính là kết cục của những người ủng hộ Trung
Quốc. Một khi mất thân phận Đài Loan, anh chẳng còn gì cả, hoàn toàn vô dụng. Đài Loan phải luôn
tỉnh táo, hãy bảo vệ nền dân chủ của mình, nếu không Hồng Kông sẽ là bài học cành tình. Đây là cái giá
phải trả cho việc mù quáng theo đuổi sự công nhận về chính trị, giá trị của tự do chỉ được thấu
hiểu khi đã đánh mất nó. Tháng 9 năm ngoái, Ứng Chí Hoành từng đăng video trên một nền tảng Trung Quốc,
khoe hộ chiếu Trung Quốc Đại lục Ô Vang Yêu Trung Quốc, đồng thời dùng kéo cắt thủy hộ chiếu Trung
Hoa Dân Quốc và tuyên bố có thể dùng thân phận Trung Quốc để trở về Đài Loan.
Ngày 13 tháng 9 năm ngoái, Ủy ban Các vấn đề Đại lục của Đài Loan cho biết,
sau khi được cơ quan chức năng xác minh, Ứng Chí Hoành đã nhận thẻ can cước và hộ chiếu Trung Quốc.
Vì vậy, cơ quan chức năng đã hủy đăng ký hộ tịch và hộ chiếu Đài Loan của ông ta, theo quy định pháp luật.
Người này còn bị nghi liên quan đến một vụ án lừa đảo, sau khi bỏ trốn ra nước ngoài vào năm 2021,
đến nay vẫn chưa quay lại Đài Loan và đang bị Viện Kiểm soát Địa phương Đài Đông truy nã.
Ủy ban Các vấn đề Đại lục nhấn mạnh rằng dù thân phận Đài Loan của Ứng Chí Hoành đã bị hủy bỏ,
nhưng các trách nhiệm và nghĩa vụ pháp lý mà ông ta phải gánh chịu không vì thế mà mất đi hay được miễn trừ.
Cơ quan tư pháp vẫn tiếp tục truy nã theo điều 9.1 của luật quan hệ hai bờ eo biển.
Nhà văn kiêm nhà bình luận thời sự Đài Loan lâm dụ nhân cho biết, khi Ứng Chí Hoành công
khai tuyên bố từ bỏ thân phận Đài Loan và chuyển sang trung thành với Đảng Cộng sản Trung Quốc,
ông ta từng được phía chính quyền Bắc Kinh ra sức ca ngợi.
Tuy nhiên, sau khi sức nóng truyền thông qua đi, ông ta cũng nhanh chóng bị gạt ra bên lề,
hiện bị nghi chỉ có thể sống qua ngày bằng việc nhặt phế liệu và đồ ăn thừa.
Lâm dụ nhân tiếp tục nhắn gửi tới những người nổi tiếng trên mạng Đài Loan,
thân Bắc Kinh khác như Quán trưởng Trần Chi Hán rằng nếu vẫn muốn tuyên
truyền cho Đảng Cộng sản Trung Quốc thì nên hành động nhanh lên,
nếu không sau này đến cả nghề nhặt rác cũng phải xếp hàng.
Trần Chi Hán, người từng có lập trường phản đối Trung Quốc, năm ngoái đã bất ngờ đến Đại lục
để kể câu chuyện Trung Quốc, khiến dư lận chú ý đến các hoạt động thâm nhập của Bắc Kinh đối với Đài Loan.
Các học sả và nhà quan sát nhìn chung cho rằng trong nhiều năm qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc liên
tục tổ chức lôi kéo và định hướng influencer trong các sáng tạo nội dung Đài Loan như một
phần trong chiến lược chiến tranh nhận thức của mình. Cũng có người cho rằng quán trưởng không có
giá trị lợi dụng đối với chính quyền Trung Quốc thì kết cục của ông ta có thể còn tệ hơn cả việc đi nhặt rác.
Những người thân Bắc Kinh từng sinh sống tại Đài Loan sau khi trở về Trung Quốc cũng rơi
vào hoàn cảnh không mấy khả quan. Kể từ khi Tổng thống Đài Loan lại Thanh Đức nhậm chức,
nhiều phụ nữ Đại lục kết hôn với người Đài Loan đã bị chính quyền Đài Loan trục xuất vì thường
xuyên đăng tải trên mạng các phát ngôn gây tranh cãi như cổ suý Đảng Cộng sản Trung Quốc dùng
vũ lực thống nhất Đài Loan. Trong số này có các influencer như Á Á, Tiểu Vi, Ân Khởi và Tiền Lệ.
Sau khi trở về Đại lục, những người vỡ gốc hoa thân Bắc Kinh này tiếp tục đăng tải các nội
dung hạ thấp Đài Loan nhằm thu hút lưu lượng truy cập và sự chú ý. Tuy nhiên điều bất ngờ là họ
lại thường xuyên bị chính quyền Trung Quốc đàn áp. Trong đó trường hợp của Tiểu Vi đặc biệt gây chú ý.
Sau khi bị chính quyền Đài Loan trục xuất ngày 1.4.2025 vì cổ suý thống nhất bằng vũ lực,
chưa đầy ba tháng sau khi trở về quê nhà ở Quý Châu, cô đã gặp sắc dối.
Tiểu Vi đăng video trên mạng xã hội cho biết nhiều khoản bồi thương liên quan đến việc hồ chứa nước
làm ngập làng ở thôn Tân Trường, Trấn, Quang Châu, tỉnh Quý Châu, bao gồm tiền bồi thương đất đai,
trợ cấp tái định cư, bồi thương tài sản gắn liền với đất, hoa màu và các khoản hỗ trợ hậu kỳ,
đều chưa được chi trả cho cô. Trong video, Tiểu Vi cầm điện thoại đến văn phòng Bí
Thư Thôn để khiếu nại, vừa quay phim vừa lớn tiếng tranh luận với cán bộ địa phương,
chỉ trích Bí Thư Thôn Tân Trường không làm tròn trách nhiệm. Thế nhưng, không lâu sau khi video được tăng tài,
cô nhận được cuộc gọi cảnh cáo vào đêm khuya từ nhân viên đồn công an Quang Châu. Tiểu Vi cho biết
viện cô rất sợ hãi. Cô nói mình chỉ là một nông dân bình thường, thuộc tầng lớp thấp trong xã hội,
không làm điều gì sai trái, chỉ đến Ủy ban thôn hỏi vì sao tiền bồi thương chưa được chi trả nhưng lại bị
cảnh sát đe dọa. Nghẹn ngào trong nước mắt, cô chất vấn chính quyền. Còn pháp luật hay không,
còn công lý hay không, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình là sai sao. Sao ai quan chức để làm gì,
tôi thật sự rất sợ hãi. Mong các cơ quan chức năng bảo vệ chúng tôi, những người nông dân. Chúng tôi
có oan khuất thì không được khiếu nại sao, không được lên tiếng sao, không được bảo vệ quyền lợi của mình sao.
Ngày 22 tháng 1 năm nay, Tiểu Vi tiếp tục đăng video trên tài khoản Darwin tố cáo hồ chứa nước
tại quê nhà bị ô nhiễm và một cây cầu bị phong tỏa. Cô kêu gọi các quan chức Đảng Cộng sản Trung
Quốc quan tâm đến vụ việc phong tỏa cầu tại hồ chứa Quang Châu và mở một lối đi cho người dân.
Cô nói, người dân thật sự rất cần cây cầu này. Cầu bị phong tỏa thì người dân không thể canh
tắc đất đai nữa. Cuộc sống của người dân vốn đã quá khó khăn rồi. Cây cầu này đã được sử dụng
hàng chục năm nay, chẳng có lý do gì để bị phong tỏa cả. Trong một video khác, Tiểu Vi vừa khóc
vừa nói trước ông Kính, tôi mới trở về đây sinh sống chưa được bao lâu mà việc cây cầu bị phong tỏa
đã gây ra rất nhiều bất thiện cho tôi. Nỗi khổ của người nông dân, sự khó khăn của người nông dân,
ai có thể hiểu được, ai có thể cảm nhận được. Cô cho biết xung quanh cây cầu có hơn 10 ngôi làng
và đây là tuyến đường bắt buộc người dân phải đi qua. Nông dân gia đồng làm việc, đi lại hay đến
ủy ban thôn đều phải sử dụng cây cầu này. Việc cây cầu bị phong tỏa đã gây rất nhiều khó khăn
cho cuộc sống của người dân địa phương. Tuy nhiên các video phát trực tiếp và khiếu nạn bảo vệ
quyền lợi của Tiểu Vi đều bị xóa gần như ngay lật tức. Nhiều người dùng trên nền tảng ít chế diễu,
có vẻ như nhà nước đã ra tay giúp cô giải quyết vấn đề rồi, đã nếm mùi thiết quyền rồi chứ.
Video biến mất rồi, giờ thì cô đã thấy vực thẳm. Cô cũng biết nỗi khổ của người dân Trung Quốc,
vậy tại sao lại muốn kéo người Đài Loan cùng chịu khổ? Ngày 17 tháng 1 năm nay, ân khởi một người vợ gốc
hoa thân Bắc Kinh khác cũng bị Đài Loan trục xuất, đã phát trực tiếp trên đường phố Trung Quốc để tuyên
truyền hai bờ một nhà. Kết quả là vừa bắt đầu phát sóng đã bị cảnh sát Trung Quốc yêu cầu dừng lại,
thậm chí bị đưa đi như một đối tượng tình nghi gián điệp, khiến cô bật khóc ngay tại chỗ.
Một đoạn video lan truyền trên nền tảng ít cho thấy ân khởi đăng phát trực tiếp trên một con phố
tại Trung Quốc nói rằng muốn có mọi người thấy sự phồn vinh của Tổ quốc và tuyên truyền hai bờ một nhà.
Cô vừa mới nói đến câu, khoác lên mình màu đỏ Trung Quốc, cầm lá cờ 5 sao của chúng ta,
khi ngay lập tức xảy ra chuyện. Một cảnh sát Trung Quốc tiến tới và yêu cầu cô lập tức tắt live stream.
Trong video, ân khởi tỏ ra vô cùng hoảng loạn, văn nai viên cảnh sát.
Tôi vừa mới bắt đầu thôi, có thể chưa tắt ngay được không? Tôi có làm gì sai không?
Viên cảnh sát đưa cô sang một bên để thẩm vấn, và yêu cầu tháo tay nghe micro cùng các thiết bị phát sóng khác.
Ân khởi làm theo và nói với khán giả đang theo dõi. Cảnh sát tới rồi, cảnh sát tới rồi, mọi người chờ tôi một chút nhé.
Khoảng 2 phút sau, cô xuất hiện trở lại trước ống kính và giải thích với người xem rằng,
có người đã báo cáo cô và cô phải đi cùng cảnh sát để làm việc. Đây là đóng góc của tôi cho Tổ quốc.
Nói đến đây, ân khởi bất ngờ bật khóc. Con đường này thật sự rất, rất khó đi.
Thực tế cho thấy môi trường chính trị và kinh tế giữa hai bờ eo biển có sự khác biệt rất lớn.
Và bất kỳ điều gì phản ánh những khác biệt đó đều có thể trở thành điểm nhạy cảm đối với chính quyền Trung Quốc.
Những năm gần đây, không ít blogger Đài Loan đã sang Trung Quốc phát triển nội dung. Trong đó có một
blogger Đài Loan mở tài khoản Darwin, tự nhận mình phải lòng đại lục, dường như muốn thu hút lưu lượng yếu nước.
Tuy nhiên gần đây người này đã chạm vào cơ chế kiểm duyệt của Đảng Cộng sản Trung Quốc khi chia sẻ
mức lương của một nhân viên nhà hàng lầu ở Đài Bắc và nhanh chóng bị cấm năng tài.
Theo các thông tin lan truyền trên mạng, tài khoản này mới được lập không lâu, chỉ có hơn 1.000 người
theo dõi. Địa chỉ IP hiển thị là Trung Quốc-Đài Loan, có phần giới thiệu ghi tháng 4-2026,
lần đầu tiên đặt chân lên mảnh đất đại lục, từ đó thay đổi cách nhìn và dần yêu mến nơi này.
Đồng thời cho biết tài khoản được lập để ghi lại cuộc sống thường nhật chân thực giữa hai bờ eo biển.
Ngày 26-5, tài khoản này đăng tải một video chia sẻ thông báo tuyển dụng của một quán lầu tại
thành phố Đài Bắc. Thông báo cho biết nhân viên chính thức có mức lương từ 45.000-60.000 đài tệ
mỗi tháng, khoảng 38-50 triệu VNĐ, trong khi lương theo giờ có thể lên tới 300 đài tệ khoảng
250.000 đồng VNĐ. Sự tranh lệch rõ rệt giữa những mức lương này và thu nhập thấp của người
lao động tại Trung Quốc-Đài Lục đã nhanh chóng thu hút sự chú ý. Hàng nghìn cư dân mạng Trung Quốc
để lại bình luận, bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với xã hội Đài Loan, đồng thời cảm thông với
hoàn cảnh khó khăn của những người lao động Đài Lục, vốn bị ví như những con ngựa thồ trong
máy mưu sinh. Không lâu sau đó, video này đã bị xóa, tài khoản liên quan cũng bị cấm đăng
tải nội dung. Khi thông tin được lan truyền về Đài Loan, cư dân mạng nước này đồng loạt chế
diễu, yêu nước bị phản tác dụng chứ gì. Trái tim thủy tinh lại vỡ nữa rồi, không có so sánh
thì không có tổn thương. Ngoài ra, việc so sánh chính sách trợ cấp sinh con của Đài Loan với các
chính sách tương tự tại Trung Quốc-Đài Lục gần đây cũng thu hút nhiều trành luận. Ngày 20 tháng 5,
trong bối cảnh tỷ lệ sinh tại Đài Loan tiếp tục suy giảm, Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc Lại
Thành Đức đã công bố chiến lược dân số mới, nhân dịp tròn hai năm nhận chức.
Theo đó, từ tháng 1 năm sau, chính phủ sẽ cấp trợ cấp trưởng thành 5.000 đài tệ mỗi tháng,
khoảng hơn 4 triệu Việt Nam đồng, cho người dân từ 0 đến 18 tuổi nhằm ứng phó với tình trạng
tỷ lệ sinh thấp, giúp giới trẻ dám kết hôn, dám sinh con, dám nuôi con.
Ông Lại Thành Đức cho biết, nền kinh tế Đài Loan tăng trưởng,
nguồn thu ngân sách gia tăng, vì vậy thành quả phát triển cần được chia sẻ để chăm lo cho người dân.
Viện trưởng Viện Hành chính Trác Vinh Thái cũng cho biết, đối với trẻ từ 0 đến 6 tuổi,
khoảng trợ cấp 5.000 đài tệ mỗi tháng sẽ do gia đình toàn quyền sử dụng,
cho việc nuôi dạy con và các chi phí sinh hoạt. Đối với nhóm từ 7 đến 18 tuổi,
chính phủ có xu hướng áp dụng mô hình 2.500 đài tệ tiền mặt, 2.500 đài tệ gửi vào tài khoản,
với mục tiêu giúp trẻ có được khoản vốn đầu đời khi trưởng thành.
Chính sách này đã gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc Đại lục. Nhiều người dân Trung
Quốc bày tỏ sự ngưỡng mộ và cho đây mới là biện pháp thực sự hỗ trợ việc sinh nhiều con.
Ngay 28 tháng 5, nhân vật bất đồng chính kiến nổi tiếng người Trung Quốc Vương Dan đã đem chính sách
này so sánh với chế độ lương hưu của Đảng Cộng sản Trung Quốc và lên tiếng chế diễu.
Trong bài đăng trên nền tảng X, Vương Dan cho biết để ứng phó với tình trạng tỷ lệ sinh
thấp và xã hội giàu hóa, chính phủ Đài Loan tuyên bố tất cả công dân từ 0-18 tuổi sẽ
được nhận trợ cấp trưởng thành 5.000 đài tệ mỗi tháng, khoảng hơn 4 triệu đồng Việt Nam.
Trong khi đó, chính quyền Trung Quốc mới đây chỉ thông báo tăng lương hưu cơ bản cho cư dân
thành thị và nông thôn, thêm 20 nhân dân tệ mỗi người mỗi năm, tương đương khoảng hơn 90.000 đồng.
Trước đây, Đảng Cộng sản Trung Quốc từng tuyên bố rằng thống nhất hai bờ eo biển sẽ giúp người
Đài Loan được hưởng thành quả tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc. Vương Dan thẳng thắn đặt câu hỏi,
bạn nghĩ người Đài Loan sẽ tin điều đó sao? Cư dân mạng bình luận, lấy của dân, dùng cho dân,
đây mới là chính sách thực sự thúc đẩy tăng trưởng dân số. GDP quý một của họ tăng gần 14%.
Thật khó tưởng tượng một chính sách có thể kéo dài suốt 18 năm, được lòng dân thì được thiền hạ.
Gần đây, Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Trung Quốc đã điều chỉnh cơ cấu tổ chức,
bổ sung Cục số 10 trực thuộc, phụ trách các công việc liên quan đến người dân Đài Loan sang
Đại lục học tập, làm việc và sinh sống. Cơ quan này tuyên bố việc thành lập Cục số 10 sẽ giúp
người dân Đài Loan chia sẻ tốt hơn những thành quả phát triển và tiến bộ của Đại lục.
Tuy nhiên, ngay tại Trung Quốc Đại lục, tình trạng thất nghiệp cũng đang rất nghiêm trọng.
Số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố ngày 21 tháng 4 cho thấy, tỷ lệ thất nghiệp của
lực lượng lao động thành thị từ 16 đến 24 tuổi, không bao gồm học sinh, sinh viên đang đi học,
trong tháng 3 đạt 16,9%, mức cao nhất trong vòng 4 tháng. Nhiều ý kiến cho rằng tỷ lệ thất nghiệp của
thanh niên Trung Quốc thực tế còn cao hơn rất nhiều so với con số 16,9%.
Ngày 17 tháng 7 năm 2023, Phó giáo sư kinh tế Trương Đan Đan thuộc Đại học Bắc Kinh đăng bài
trên tờ Kaixin cho biết nếu tính cả 16 triệu thanh niên không đi học và cũng nằm yên,
không tham gia lao động, thì tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên trong tháng 3
2023 có thể lên tới 46,5%, cao hơn rất nhiều so với mức 19,7% do chính quyền công bố.
Chuyên gia nghiên cứu các vấn đề Trung Quốc Vương Hách cho biết, số liệu của chính quyền Trung Quốc
chỉ thống kê tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên thành thị, không bao gồm sinh viên đang theo học và cũng
không tính thanh niên sống tại khu vực nông thôn. Trong khi đó, Bộ Nhân lực và An sinh Xã hội Trung
Quốc ước tính số sinh viên tốt nghiệp đại học trong năm nay sẽ đạt 12,7 triệu người,
số lượng sinh viên mới tốt nghiệp tại Trung Quốc liên tục tăng trong những năm gần đây.
Năm 2026 là 12,7 triệu người, năm 2025 là 12,22 triệu người, năm 2024 khoảng 11,79 triệu người,
và năm 2023 khoảng 11,58 triệu người. Nhiều nhà quan sát cho rằng xã hội Trung Quốc sẽ phải đối
mặt với một làn sóng áp lực mới trên thị trường việc làm. Người dân Đài Loan cũng nhìn nhận khá
rõ về vấn đề thất nghiệp tại Trung Quốc. Giáo sư Trần Văn Giác, Phó Hiệu trưởng Đại học Khai Nam
của Đài Loan, cho biết trong chương trình Toàn cảnh thời sự của đài truyền hình Tân Đường Nhân rằng
vấn đề thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc không đơn thuần là do dân số quá đông,
mà còn phản ánh việc cơ cấu kinh tế không thể gánh nổi số lượng lao động lớn như vậy.
Theo ông Trần Văn Giác, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc đã làm lộ rõ những vấn đề
mang tính cơ cấu trong nền kinh tế nước này. Trước hết là sự lệch pha giữa giáo dục và ngành nghề,
việc mở rộng giáo dục đại học dẫn đến tình trạng lãng phát bằng cấp, trong khi thị trường lại thiếu
lao động kỹ thuật và lao động ở các vị trí cơ sở. Thứ hai là sự đứt gãy trong quá trình
chuyển đổi kinh tế. Động lực tăng trưởng của Trung Quốc đã chuyển từ bất động sản và sản xuất
sang lĩnh vực công nghệ, nhưng các ngành mới lại chỉ có khả năng hấp thụ lao động ở mức hạn chế.
Ông cho rằng xét về mặt lịch sử, thời kỳ đóng băng việc làm hiện nay khác với giai đoạn sau
cải cách doanh nghiệp nhà nước trước đây, khi ngành sản xuất còn có thể hấp thụ lượng lớn lao động.
Hiện nay Trung Quốc không còn ngành nghề mới đủ sức tiếp nhận nguồn nhân lực khổng lồ,
tăng trưởng kinh tế không còn kéo theo tăng trưởng việc làm, trong khi doanh nghiệp ngày càng giảm
nhu cầu tuyển dụng. Vì vậy, khi làn sóng thất nghiệp của thanh niên lần này rất có thể trở thành
một vấn đề cơ cấu mang tính xảy hạn. Chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc Dương Ba cho rằng
việc văn phòng sự vụ Đài Loan của Trung Quốc thành lập cục số 10 để hỗ trợ thanh niên Đài
Loan sang đại lục học tập và làm việc thực chất là một phần trong chiến lược mặt trận thống nhất
và là một cái bẫy chính trị. Theo ông, chính quyền Trung Quốc dùng cơ hội việc làm để lôi kéo
người dân Đài Loan, một khi hai bờ thống nhất và những người này không còn giá trị sử dụng,
họ có thể rơi vào hoàn cảnh như ứng trí hoành, trở thành những công dân bình thường phải đi nhặt
phế liệu để kiếm sống. Dương Ba cũng cho rằng nếu chính quyền Trung Quốc tạo điều kiện việc làm cho
thanh niên Đài Loan thì đồng nghĩa với việc một người dân Đại lục sẽ mất đi cơ hội việc làm đó,
người dân Đại lục có thể cần công việc ấy để nuôi sống cả gia đình,
trong khi người Đài Loan vốn có nhiều lựa chọn khác. Vì vậy, theo quan điểm của ông,
việc sang Đại lục làm việc cũng đồng nghĩa với việc gây ảnh hưởng tiêu cực đến người lao động
địa phương. Về việc cơ quan mới của văn phòng sự vụ Đài Loan hỗ trợ thanh niên Đài Loan sang Đại
lục học tập, Dương Ba cho rằng sách giáo khoa tại Trung Quốc chứa đựng rất nhiều nội dung mang
màu sắc văn hóa Đảng của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Theo ông, việc học tập trong môi trường đó đồng
nghĩa với quá trình bị tuyên truyền tư tưởng, đồng thời chính quyền Trung Quốc cũng sẽ không thực sự
tin tưởng người Đài Loan mà luôn giám sát họ. Ông cho rằng ở đó tồn tại rất nhiều cạm bẫy và đã có
không ít người Đài Loan kinh doanh, học tập và làm việc tại Đại lục từng trải qua điều này.
Năm 2019, lưu học sinh Đại lục Lý Gia Bảo đã nộp đơn xin cư chú giải hạn theo diện tị nạn
chính trị tại Đài Loan và được chấp thuận gia hạn lưu chú. Trong một cuộc phỏng vấn, Lý Gia Bảo
cho biết từ năm 12 đến 13 tuổi, sau khi vượt tường lửa Internet, anh mới biết đến sự kiện ngày
4 tháng 6, tình hình Tây Tạng và Tân Cương. Những thông tin đó khiến anh vô cùng chấn động vì nhận ra
lịch sử trong sách giáo khoa Trung Quốc thực chất là những câu chuyện được biện đặt.
Thông qua các buổi phát trực tiếp, anh chỉ trích Tập Cận Bình đang đưa lịch sử đi thuột lùi và hy vọng
có thể thức tỉnh thêm nhiều người trẻ đứng lên, lên tiếng bằng những cách mà họ có thể thực hiện được.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi
hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên hai nền tảng
YouTube và kênh Trung Quốc. Xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
