Khi Đói Nghèo Ập Đến: Hàng Chục triệu Người Trung Quốc thất nghiệp, sống sót nhờ bới rác và trôm rau

Khán Trung Quốc
1.1K người theo dõi
155 Lượt xem video·29 thg 5, 2026
Danh Hiệu Cường Quốc Thế Giới nhưng Dân Trung Quốc nghèo đói đến mức khó tin! Mạng xã hội Trung Quốc gần đây xuất hiện một hiện tượng lạ: ngày càng nhiều nơi đều có thể thấy video người dân đào rau dại, cướp rau dại....
Đại nạn đói đang đến, người Trung Quốc nghèo đến mức ăn cà cò, Trung Quốc nguy hiểm như trước khi Liên Xô tan giá.
Mời các bạn cùng Anh Hồng và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Mạng xã hội Trung Quốc gần đây xuất hiện một hiện tượng lạ.
Ngay càng nhiều nơi đều có thể thấy video người dân đào rau dại, cướp rau dại.
Có người xách túi, lật tìm trong đất hoang, có người ngồi sổn bên đường, nhổ từng nắm một.
Còn có nơi cả đám người cùng lúc sông lên cướp hái rau dại, quả dại.
Thậm chí còn ngoạn mục hơn là không ít người bỏ qua sự diện đăng nội dung nói bản thân đang nghèo đến mức phải ăn rau dại rồi.
Ăn rau dại đây không phải là để dưỡng sinh, cũng không phải để trải nghiệm cuộc sống ở đồng quê, mà là để tiết kiệm được chút tiền lương thực.
Nếu chỉ là một vài cá nhân đào rau dại để ăn, người ta sẽ nói đây là trend mới.
Nhưng khi khắp nơi trên cả nước đều xuất hiện cảnh ăn rau dại, cướp rau dại và cướp quả dại,
thậm chí có người chỉ vì một mảnh đất rau, một cây quả mà tranh chấp rồi đánh nhau thì đây đã không còn là trend làm vui mạng xã hội nữa.
Đằng sau cảnh tượng này chính là áp lực kinh tế mà người dân Trung Quốc bình thường đang phải gánh chịu.
Thu nhập giảm sút, công việc bấp binh, tiêu dùng giáng cấp ngày càng chật vật.
Trước đây ăn rau dại là để nhớ khổ nghĩ ngọt, bây giờ lại trở thành lựa chọn vất đắc dĩ của rất nhiều người để tiết kiệm chi tiêu.
Ngoài đào rau dại, những hình ảnh xót xa tương tự vẫn liên tục xuất hiện.
Trong một ký túc xá, một nam sinh viên ngồi trước bàn máy tính, tay cầm một bát cơm lớn.
Trên bàn chẳng có món nào, chỉ có một bát cơm trắng.
Thế mà anh ấy ăn ngấu nghiến, như thế đây không phải là bát cơm bình thường nhất, mà là một bữa ngon hiếm có.
Trên mạng còn lan truyền một đoạn hình ảnh như thế này.
Trước một hàng thùng rác, một cậu bé trông chưa đầy 5 tuổi, mặc quần áo cụ rách, tay cầm bao tài lớn, cúi lưng nhặt rác trên mặt đất.
Phía trước cậu còn có một cậu bé trông chưa đầy 3 tuổi, dường như là em trai.
Cảnh này khiến nhiều người xem xót xa.
Có người than thở, độ tuổi nhỏ xíu thế này, đáng lẽ được cha mẹ dắt đi mẫu giáo, đi chơi đùa,
vậy mà phải xuất hiện bên thùng rác, như người lớn lo toan cuộc sống.
Có thể tưởng tượng kinh tế Trung Quốc hiện nay đã tồi tệ đến mức nào.
Hiện tại, do thất nghiệp và nghèo khó mà lang thang trên phố không thiếu người già,
trên mạng thỉnh thoảng lại xuất hiện hình ảnh người già lật thùng rác, nhặt cơm thừa, cốt để lấp đầy bụng đói.
Không ít người than thở, có lẽ đây chính là ý nghĩa thực sự của tiến lên xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc,
một ý nghĩa khiến người ta dùng mình.
Hôm nay mọi người nghèo đến mức nào rồi, tôi nói trước với bản thân mình.
Tôi sinh năm 93, năm nay 34 tuổi, đừng nói 1.000 tệ, giờ tôi thậm chí 500 tệ cũng không lấy ra nổi.
Không có việc làm, không có thu nhập, một nhà ba miệng toàn dựa vào bố tôi làm bảo vệ mà trụ.
Nhưng khó hơn là bố tôi cũng sắp thất nhập rồi, đúng là mái nhà rột lại gặp mưa to.
Trước đây tôi khởi nghiệp thất bại, còn dính nợ hơn 200.000.
Vợ tôi trước làm cảnh quan, thuộc ngành xây dựng, nhưng giờ cả ngành đều lao đao, cô ấy cũng không có việc.
Giờ phí quản lý cũng bắt đầu chỉ hoãn.
Vừa nộp xong quý này, quý sau lại đến, nói ra sợ người ta cười.
Thảm lót chân trong xe rách một lỗ to, mãi không nỡ thay.
Bạn bè hỏi tôi, sao lúc nào cũng mặc cùng bộ quần áo quay video?
Thực ra không phải là tôi không muốn thay, mà là tôi chỉ còn mỗi bộ này là mặc được.
Còn là mua chiếc thịt cưới, đã mặc hơn 3 năm rồi.
May mà con giờ bắt đầu ăn dặm, tiền sữa bột tiết kiệm được một chút.
Thảm bò, xe đầy em bé, những thứ vừa đắt vừa dùng không lâu, tôi đều mua hàng cũ, cũng còn dùng được.
Giờ đi siêu thị, cơ bản đều là chờ sau 8h30, vì lúc đó có rau giảm giá, hàng kém phẩm chất một chút, nhưng ít ra còn ăn được.
Đất rách cũng không vứt, tự lấy chỉ khấu lại, giống như hồi nhỏ.
Từ việc ngày càng nhiều người phải ngủ ngoài đường, ngủ chợ, có thể thấy áp lực việc làm ở Trung Quốc vẫn đang gia tăng.
Thất nghiệp, thu nhập giảm rút và chi phí sinh hoạt tăng cao đang đẩy một bộ phận người dân vào hoàn cảnh khó khăn hơn.
Đám lao động Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên đều về nhà hết rồi, các bạn xem giờ nính ba đã không tìm được việc làm.
Các bạn xem trời ơi, nhiều người như vậy mà không có việc, toàn là người Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên, mọi người đều về nhà rồi.
Mới tháng 4 mà đã không có việc làm rồi, làm sao đây? Đừng nói công nhân không tìm được việc, ngay cả chúng tôi làm lao động cũng không có việc. Rốt cuộc là sao vậy?
Hôm 21 tháng 4, Cục Thống kê Quốc gia công bố dữ liệu tỷ lệ thất nghiệp theo nhóm tuổi tháng 3 năm 2026.
Trong đó, tỷ lệ thất nghiệp lao động đô thị từ 16 đến 24 tuổi là 16,9%, tăng 0,8 điểm phần trăm so với tháng trước, lập mức cao mới trong tháng 4.
Tỷ lệ thất nghiệp lao động từ 25 đến 29 tuổi là 7,7%, tăng 0,5 điểm phần trăm so với tháng trước, là mức cao nhất kể từ tháng 3 năm 2025, cũng là mức cao nhất kể từ khi dữ liệu này bắt đầu công bố từ tháng 12 năm 2023.
Tỷ lệ thất nghiệp lao động 30 đến 59 tuổi là 4,3%, cũng tăng 0,1 điểm phần trăm so với tháng trước. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp điều tra đô thị toàn quốc tháng 3 tăng lên 5,4%, cũng là mức cao nhất kể từ tháng 3 năm ngoái.
Áp lực lớn hơn còn ở phía trước. Bộ Nhân lực và xã hội Trung Quốc đánh giá, năm nay số cử nhân Đại học lục địa sẽ đạt tới 12,7 triệu người, tăng 480.000 người so với năm ngoái, lập kỷ lục mới.
Điều này có nghĩa là thị trường việc làm rất có thể phải chịu thêm một đợt xung kích mới. Quan trọng hơn là nhóm số liệu nghiêm trọng này còn chưa phải là thật. Lý do chúng ta trước đây cũng đã nhiều lần đề cập.
Tháng 6 năm 2023 chính thức công bố tỷ lệ thất nghiệp thanh niên từ 16 đến 24 tuổi đạt 21,3%, lập kỷ lục mới kể từ khi có thống kê.
Sau đó dữ liệu này từng tạm thời dừng công bố. Đến tháng 12 năm 2023, cách tính thay đổi, thuật toán mới không đưa học sinh đang học vào thống kê,
đồng thời bổ sung nhóm 25 đến 29 tuổi, 30 đến 59 tuổi. Nhưng các nhóm này cũng loại trừ học sinh.
Nghĩa là tỷ lệ thất nghiệp thanh niên hiện nay chúng ta thấy được đã không còn là bộ phận thuật toán cũ nữa.
Số liệu giảm xuống chính là trò chơi con số dùng để Đảng Cộng sản Trung Quốc che đậy sự thật.
Đối với khủng hoảng, cách làm thông thạo của chính quyền Bắc Kinh là tầng tầng dối trá để che đậy.
Truyền thông nhà nước đánh lận con chữ thành vô số nội dung như dân lang thang xin ăn, ghi thành dân lưu tán, dân thất nghiệp ghi thành làm việc tự do.
Trong mắt không ít người, đây là trò chơi chữ quen thuộc. Trước đây Đảng Cộng sản Trung Quốc để làm nhạt áp lực kinh tế,
che đậy vấn đề xã hội, thường xuyên thay đổi từ ngữ, liên tục đánh lận con đen, che đậy thất nghiệp bằng cách nói lươn lẹo.
Nào là việc làm linh hoạt, kinh tế tự làm chủ, khởi nghiệp nhẹ, vân vân, tăng trưởng âm, phát triển giảm lượng, giai đoạn suy thoái kinh tế không ngắn hạn.
Bây giờ dân lang thang xin ăn thì bị đổi thành dân lưu tán.
Trong lời lẽ của chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc chỉ cần thay con chữ là mọi thứ trở nên không còn khó nghe nữa.
Nhưng từ ngữ thay rồi, hiện thực sẽ không theo đó mà biến mất.
Những người không có nơi ở, không có thu nhập ổn định, cần cứu trợ xã hội vẫn tồn tại.
Có cư dân mạng châm biếm, dân nghèo đói đi bới giác xin ăn sao không đổi thành dân chờ giàu, nghe cho đã tay hơn.
Cũng có người mỉa mai, thôi gọi nhóm thơ ca và phương xa đi.
Còn có người nói, gọi là du hiệp đi, nghe năng lượng chính diện hơn.
Phiền tói hơn là trong bối cảnh kinh tế nghiêm trọng như vậy, áp lực việc làm Trung Quốc lại gặp phải cú sốc bên ngoài mới.
Sau khi chiến tranh Mỹ-Israel-Iran bùng nổ, eo biển Hormuz một thời gian rơi vào tê liệt, hệ thống năng lượng và thương mại của Trung Quốc chịu xung kích rõ rệt.
Trong lúc tuyến hàng hải Trung Đông bị càn trở, các trọng trấn ngoại thương như Nghia Âu, Thâm Quyến, Quảng Đông chịu ảnh hưởng đầu tiên,
đơn hàng giảm mạnh, chi phí vận chuyển tăng vọt, doanh nghiệp ngoại thương nhỏ và vừa đang chịu áp lực sinh tử.
Hiện tại, tình trạng thông hành eo biển Hormuz thay đổi lặp lại, nghiêm trọng, làm dối loạn chuỗi logistics xuất khẩu Trung Đông của Trung Quốc.
Hôm 25 tháng 4 đưa tin, ông Quách Bồi Cương, một tổng giám đốc công ty quản lý chuỗi khung ứng ở Chiên Giang tiết lộ,
công ty ông vẫn còn hơn 50 container hàng nổ trên biển, trong đó hơn 10 container vốn dự định vận chuyển đến Châu Âu, Trung Đông và Châu Phi.
Sau khi chiến tranh Mỹ-Israel-Iran bùng nổ, hai tuyến hàng hải quan trọng là Biển Đỏ và eo biển Hormuz đều trở nên rủi ro cực kỳ cao.
Đặc biệt là eo biển Hormuz chịu trách nhiệm khoảng 1 phần 3 thương mại dầu thô vận tài biển toàn cầu.
Một khi thông hành không ổn, ảnh hưởng không chỉ giá dầu mà còn trực tiếp đẩy chi phí logistics và ngoại thương toàn cầu tăng vọt.
Trước đây, từ Thượng Hải gửi hàng đến Trung Đông, một container tiêu chuẩn chi phí vận chuyển chỉ khoảng 3.000-4.000 USD.
Bây giờ, phí vận chuyển cơ bản đã tăng lên 5.000-6.000 USD, cộng thêm phí rủi ro chiến tranh, v.v.
Chi phí vận chuyển toàn trình cao nhất vượt 10.000, gần như gấp 3 lần thời kỳ bình thường.
Đối mặt với tắc nghẽn cảng và rủi ro tuyến hàng, một số công ty vận tài chỉ có thể chọn vòng qua mũi hảo vọng.
Nhưng như vậy, thời gian dài hơn, chi phí cũng cao hơn.
Quách Bồi Cương cho biết, sau khi xung đột bùng nổ, công ty khẩn cấp dừng khoảng 20 container xếp hàng, một phần đơn gấp chuyển sang tàu hỏa Trung Âu.
Nhưng những container đã ở trên biển vẫn liên tục phát sinh chi phí lưu kho và phí chuyển vận, chi phí mỗi ngày đều tăng.
Một chủ nhà máy chiếu sáng Giang Môn, Quảng Đông, Lưu Gia Vinh cho biết, sản phẩm nhà máy ông toàn bộ bán sang Trung Đông, doanh thu hàng năm từng vượt 200 triệu tệ.
Trước đây, chỉ cần thị trường Trung Đông ổn định, đơn hàng có thể giữ cho nhà máy vận hành bình thường, công nhân có việc làm, dây chuyền không dừng.
Nhưng khi chiến tranh bùng nổ, đơn hàng đột nhiên biến mất, khách hàng không dám đặt hàng, hàng hóa không gửi được nữa, thu hồi tiền cũng trở nên khó khăn hơn.
Lưu Gia Vinh chỉ có thể thúc khách hàng thanh toán sạch nợ năm ngoái trước, sau đó đóng cửa nhà máy, chờ chiến tranh kết thúc rồi mới tính tái khởi động lại.
Nhà máy một khi dừng, hậu quả trực tiếp nhất là nhân viên tất nghiệp.
Tình hình Nghị Âu cũng nghiêm trọng, Hiệp hội Thương mại Điện tử xuyên biên giới Nghị Âu thống kê sơ bộ.
Một tháng qua, đơn hàng Trung Đông của một phần thương nhân giảm 50% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo truyền thông Trung Quốc đưa tin, 5 tỉnh xuất khẩu sang Trung Đông nhiều nhất của Trung Quốc lần lượt là Chiết Giang, Quảng Đông, Giang Tô, Sơn Đông và Thượng Hải, tổng hợp chiếm 67,2%.
Trong đó được gọi là siêu thị thế giới Chiết Giang Nghị Âu, năm 2025 xuất khẩu sang thị trường Trung Đông đạt 110 tỉ tệ.
Nhưng bây giờ, số lượng khách thương Trung Đông trong chợ Nghị Âu rõ ràng ràng, số lượng giảm khoảng một nửa.
Thương nhân Vu Khánh Văn, người làm ngoại thương lâu năm ở Nghị Âu nói,
năm trước tháng 3-4 vốn là mùa cao điểm xuất hàng, nhưng năm nay lượng lớn đơn hàng vì chiến đoạn mà đã bị hủy.
Một nhà cung cấp hàng trăm món nhỏ quen thuộc của ông,
năm trước đơn hàng Ramadan thường cao hơn bình thường 50-100%, doanh số tháng cao nhất có thể vượt 20 triệu tệ.
Nhưng tháng 3-4 năm nay chỉ bán được hơn 100 vạn tệ hàng, chứ đến 1 phần 10 bình thường, bằng với đơn hàng bốc hơi 9 phần 10.
Một ông chủ khác tên Chu Bân cũng cho biết, dòng người thị trường so với chức chiến tranh giảm gần một nửa,
tuyên toái hơn là nhiều nguyên liệu đều phụ thuộc khai thác từ dầu mỏ, ví dụ như nhựa, sợi, v.v.
Giá dầu và chi phí vận chuyển tăng sâu, giá nguyên liệu cũng theo đó tăng.
Không gian lợi nhuận bị ép thêm. Nói cách khác, cú sốc mang lại bởi cuộc chiến tranh này mang đến cho Trung Quốc khó khăn muôn phần.
Một bên là logistics bị cản, hàng không gửi được. Một bên là phí vận chuyển tăng vọt, lợi nhuận bị ăn mòn.
Bên kia là nhu cầu tiêu dùng Trung Đông giảm, khách hàng không dám đặt hàng.
Đối với thương nhân ngoại thương, đây là áp lực từ 3 tầng, đơn hàng, chi phí và dòng tiền cùng ép xuống.
Nếu nhu cầu thị trường tiếp tục thấp kém, tiếp theo mùa hè vốn nên khởi động đơn hàng chuẩn bị cho Giáng sinh cũng có thể tiếp tục giảm.
Đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, vấn đề lớn nhất bây giờ đã không phải là kiếm được bao nhiêu tiền,
mà là có thể trụ đến khi chiến tranh kết thúc hay không.
Ở bên kia, dữ liệu ngoại tư cũng rơi vào một mê trận số, bịt tai trộm chuông.
Số tiền ngoại tư thực sự và Trung Quốc vẫn đang giảm.
Nhưng đồng thời, số doanh nghiệp đầu tư ngoại thương mới thành lập lại tăng thêm 11% so với cùng kỳ.
Nhưng đây chỉ là cách doanh nghiệp ma lập ra gắn mắt ngoại thương để môi tiền trợ cấp từ Trung ương.
Phía nhà nước đưa ra các con số sáng sủa nhưng che đậy không được một mâu thuẫn.
Tại sao số doanh nghiệp ngoại tư tăng nhưng số tiền thực sự đầu tư lại giảm?
Ông Doan Minh, một người trong giới tư vấn đầu tư Bắc Kinh giải thích,
số doanh nghiệp ngoại tư mới thành lập tăng chủ yếu liên quan đến ngưỡng đăng ký giảm thấp.
Chỉ cần báo vốn vài chục vạn là được thông qua.
Giáo sư Phan Gia Trung, khoa Kinh tế Đại học Đài Loan cho rằng,
cấu trúc kinh tế Trung Quốc hôm nay và trước khi Liên Xô tàn giả có mấy điểm tương tự.
Thứ nhất, chi tiêu ngày càng nặng.
Kinh tế Trung Quốc đã chậm lại nhưng chi phí quân sự mười mấy năm nay vẫn giữ tăng trưởng để cạnh tranh với Mỹ.
Đảng Cộng sản Trung Quốc không ngừng đầu tư nguồn lực quân sự và ngoài sổ sách còn có lượng lớn chi tiêu sám.
Đây là hố không đáy, cũng chính là nguyên nhân quan trọng kéo sập tài chính Liên Xô năm xưa.
Thứ hai, kinh tế ngày càng do chính phủ định hướng.
Từ kinh tế kế hoạch đến kế hoạch 15 năm, Đảng Cộng sản Trung Quốc can thiệp vào kinh tế ngày càng mạnh,
bộ phận quốc hữu ngày càng lớn, kinh tế dân doanh ngày càng yếu.
Xu hướng quốc tiến-dân thoái đang đẩy kinh tế Trung Quốc lại,
hướng với mô hình kinh tế tập trung những năm đầu cấp chính quyền.
Thứ ba, hệ thống quang liêu ngày càng cứng nhất, thanh trường chính trị nghiêm trọng,
quan chức phổ biến hình thành tâm thái làm nhiều sai nhiều, làm ít sai ít, không làm không sai.
Ngày càng nhiều người chọn nằm yên, không dám phơi bày vấn đề,
cũng không dám báo cáo khủng hoảng thực tế.
Kết quả là tầng cao nhất ngày càng dễ bị kẹt trong các buồng thông tin giả dối,
không nghe được lời thật để rồi dựa vào mới thông tin sai để làm ra quyết sách.
Thứ tư, giả mạo dữ liệu ngày càng nghiêm trọng.
Giả mạo là tật bệnh nan giải của chế độ Cộng sản.
Khi tất cả mọi người đều làm giả, thì không ai biết sự thật.
Dữ liệu sai lầm dẫn dẫn quyết sách sai.
Chính sách sai lầm liên tục tiếp tụ, cuối cùng sẽ hình thành khủng hoảng hệ thống.
Điểm này cũng rất tương tự với trước khi Liên Xô tàn giả.
Ngoài ra, khủng hoảng nợ Trung Quốc cũng đã khá nghiêm trọng.
Phan Gia Trung cho rằng, nợ chính phủ Trung Quốc đã vượt 100% GDP,
nợ toàn xã hội càng vượt 300%.
Thâm mù tài chính vẫn đang mở rộng.
Nếu tiếp tục xấu đi, một khi đến mức lương công chức phát không ra,
máy móc duy trì ổn định không trụ nổi, toàn bộ hệ thống sẽ đối mặt rủi ro sụp đổ thực sự.
Vì vậy, vấn đề của Trung Quốc hôm nay không chỉ là bắt động sản,
không chỉ là tiêu dùng cũng không chỉ là thất nghiệp.
Vấn đề thực sự là toàn bộ logic phát triển đã có vấn đề.
40 năm qua, Trung Quốc dựa vào mở cửa, thị trường hóa, ngoại tư và dân số hồng lợi,
nhanh chóng làm lớn kết bánh kinh tế.
Nhưng phần lớn tiền bạc để dùng đầu tư cho công an, chính quyền,
để làm ổn định dân chúng, ép hẹp sức sống thị trường, suy yếu khả năng tự sửa chữa của xã hội.
Kết quả là, kết bánh không làm lớn được nữa, phân phối ngày càng chặt,
vốn rút lui, người cũng đi, niềm tin mất dần.
Kinh tế Trung Quốc đi đến hôm nay không phải là biến động ngắn hạn,
cũng không phải là sai lầm chính sách đơn nhất,
mà là khủng hoảng cấu trúc tích lũy từ logic quản trị dài hạn.
Cái thực sự đáng sợ không phải là một dữ liệu lạnh lùng,
mà là ngày càng nhiều người bắt đầu nhận ra
hệ thống chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc đã mất khả năng tự sửa chữa.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi.
Những gọi ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày.
Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên 2 nền tảng Youtube và Kanchi World.
Ánh hồng và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
