Trống eo lưng - 腰鼓 - Waist Drum

Từ thời cổ đại, khi con người còn tin rằng trời, đất và thần linh luôn hiện diện trong cuộc sống, tiếng trống đã được xem là âm thanh có thể kết nối giữa con người với cõi thiêng. Người xưa gọi trống là thần khí thông thiên, một pháp khí có khả năng truyền đạt lòng thành kính của con người lên trời cao. Trong các nghi lễ tế tự, tiếng trống vang lên để mở đầu những buổi lễ trọng đại. Âm thanh hùng hậu ấy tượng trưng cho sự giao hòa giữa thiên nhiên và con người, giữa đất và trời, giữa thế giới hữu hình và vô hình. Bởi vậy, trong tâm thức cổ nhân, trống không chỉ là nhạc cụ, mà còn là biểu tượng của sự cát tường, bình an và tranh khí. Theo dòng lịch sử, khi nền văn hóa lễ nhạc phát triển rực rỡ dưới thời tru, trống trở thành linh hồn của các gia nhạc cổ đại. Người xưa xếp trống đứng đầu trong bát âm, hệ thống phân loại nhạc cụ truyền thống. Tiếng trống giữ vai trò chỉ huy toàn bộ gia nhạc. Nó kết nối tâm hồn con người với vẻ đẹp của nghệ thuật. Đối với người quân tử thời xưa, âm nhạc không chỉ để thưởng thức, mà còn là phương tiện tu dưỡng đạo đức. Thông qua lễ và nhạc, con người học cách điều hòa nội tâm, hoàn thiện bản thân, hướng tới lý tưởng, tu thân tề gia, trị quốc bình thiên hạ. Chính vì vậy, mỗi tiếng trống không chỉ là âm thanh, mà còn mang theo tinh thần và đạo lý của văn hóa truyền thống, Bên cạnh vai trò trong nghi lễ và âm nhạc công đình, trống còn gắn bó mật thiết với đời sống dân gian, đặc biệt là trong các điệu mối truyền thống. Trong số đó, nổi bật nhất chính là mối trống eo lưng. Các với nhiều loại trống lớn đạch cố định, trống eo lưng được đeo bên hông bằng dây vải chắc chắn. Hai bên thân trống thường buộc những giải lụa đỏ, vàng hoặc nhiều màu sắc rực rỡ. Khi người biểu diễn chuyển động, những giải lụa tung bay theo từng nhịp xoay người, tạo nên hiệu ứng thị giác vô cùng đẹp mắt. Mỗi động tác đánh trống đều kết hợp với bước chân, động tác tay và chuyển động toàn thân. Có lúc nhịp trống rộn rập như vó ngựa phi nước đại, có lúc mạnh mẽ như tiếng sấm mùa xuân, có lúc lại rộn ràng như ngày hội lớn của làng quê. Đó là lý do vì sao trống eo lưng được xem là một trong những biểu tượng nổi bật nhất của nghệ thuật ngũa dân gian Trung Quốc. Từ xa xưa, người dân tin rằng tiếng trống có khả năng su đuổi tà khí, mang lại may mắn và bình an. Trong nhiều lễ hội truyền thống, tiếng trống vang lên để chào đón năm mới, cầu mong mùa màng bội thu, cuộc sống an lành và hạnh phúc. Một câu trong kinh thi từng mô tả, đánh trống, ngũa hát, lòng người Hòa cùng trời đất. Điều đó cho thấy người xưa tin rằng âm nhạc và vũ đạo có thể đưa con người đến gần hơn với những giá trị cao đẹp của cuộc sống. Ngày nay, giữa xã hội hiện đại với vô vàn âm thanh điện tử, tiếng trống eo lưng vẫn giữ được sức sống mạnh mẽ của mình. Mỗi khi tiếng trống vang lên, người ta không chỉ nhìn thấy một màn trình diễn nghệ thuật, người ta còn nhìn thấy lịch sử, nhìn thấy văn hóa, nhìn thấy tinh thần kiên cường của những thế hệ đã đi qua hàng nghìn năm thăng trầm. Và có lẽ đó chính là giá trị lớn nhất của trống eo lưng, không chỉ mang đến niềm vui và sự dôi độc, mà còn nhắc nhở chúng ta về cội nguồn văn hóa, về những truyền thống ký báo đã được lưu giữ qua hết bao thế hệ. Bởi vậy, ở nơi nào tiếng trống còn vang bọc, ở nơi ấy văn hóa vẫn đang được tiếp nối, ở nơi nào tiếng trống còn ngưng vang, ở nơi ấy con người vẫn đang tìm giữ những giá trị tốt đẹp mà Tổ tiên đã để lại. Đó không chỉ là một kiếp mục biểu diễn, đó là tiếng vọng của lịch sử, vang dội từ ngày năm trước đến tận hôm nay. Phụ đề được thực hiện bởi cộng đồng Amara.org