Nga bị các đồng minh hậu Xô Viết quay lưng; EU sắp gia nhập liên minh chip AI do Hoa Kỳ dẫn dắt

Đại Kỷ Nguyên - Thời sự
4.6K người theo dõi
2.1K Lượt xem video·2 thg 6, 2026
Bản tin tối ngày 2 tháng 6:
----------
- Iran bất ngờ đình chỉ đàm phán với Hoa Kỳ
- Nga bị các đồng minh hậu Xô Viết quay lưng
- EU sắp gia nhập liên minh chip AI do Hoa Kỳ dẫn dắt
- Sóng ngầm nhân sự tại Trung Nam Hải
- Lãnh đạo Tập Cận Bình khó đến Triều Tiên
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Bản tin tới ngày 2 tháng 6, Iran đình chỉ đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump vì căng thẳng tại Liên bang.
Trung Quốc và Kazakhstan lập tuyến đường sắt nây tránh lãnh thổ Nga.
Liên minh châu Âu gác lại bất đồng, gia nhập sáng kiến công nghệ nhằm đối phó Đảng Cậu Sản Trung Quốc.
Làn sóng điều chỉnh nhân sự cấp cao và sự in lặng của Bộ Chính trị Đảng Cậu Sản Trung Quốc.
Lãnh đạo Tật Cật Bình khó đến Triều Tiên vì vững lịch trình ngoại giao.
Kim Chi xin kính chào quý vị đang theo dõi bản tin tối của Đại Kỳ Nguyên.
Hôm nay là thứ Ba, ngày 2 tháng 6. Sau đây là các nội dung chi tiết.
Iran đình chỉ đàm phán với Mỹ vì căng thẳng tại Liên bang
Thưa quý vị, Iran đã đình chỉ các cuộc đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump
nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn và mở cửa lại eo biển Hormuz.
Nguyên nhân là do các hoạt động quân sự của Israel gia tăng tại Liên bang và tranh chấp về các điều khoản thỏa thuận.
Một quan chức Iran tiết lộ tiến trình đàm phán bị cản trở bởi những thay đổi và phút chóp từ phía Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã bác bỏ thông tin này, khẳng định trên mạng xã hội trước sâu sổ rằng
các cuộc đàm phán vẫn đang tiết diễn với nhịp độ nhanh chóng.
Sự giãn nết này diễn ra trong bối cảnh bạo lực leo thang tại vùng vịnh Batur.
Cuối tuần qua, quân đội Hoa Kỳ đã tấn công các cơ sở radar và vi cơ công người lái của Iran gần eo biển Hormuz.
Sau khi một vi cơ công người lái của Hoa Kỳ bị bắn hạ, Bộ Tư lãnh Trung tâm Hoa Kỳ cho biết
các mục tiêu bao gồm hệ thống phòng không và trạm kiểm soát mặt đất nhằm bảo đảm an toàn cho các chiến hạm và tàu thương mại.
Đáp lại, lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran đã phóng hỏa tiến về phía Kuwait,
nhưng hệ thống phòng không của quốc gia này đã đánh chặn thành công.
Cùng lúc đó, giao tranh cũng bùng phát rữ rồi tại Liên bang khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu
công bố các cuộc tấn công mới nhằm vào Hezbollah.
Ngoại trưởng Iran Abbas Raji nhấn mạnh rằng lệnh ngừng bắn giữa Iran và Hoa Kỳ áp dụng trên mọi mặt trận,
do đó mọi hành động can thiệp quân sự đều phá vỡ thỏa thuận chung.
Hãng thông tuấn Tasnim cảnh báo Tehran và các nhóm vũ trang đồng minh sẵn sàng đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Phó Tổng thấng Chedivan cho biết đôi bên vẫn còn những bất đồng lớn,
Bộ trưởng Tài chính Scott Besson nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng đòi hỏi Tehran phải tư bỏ tham vọng nguyên tử,
trong khi nhiều nghị sĩ bảo thủ kịch liệt phản đối về giải phóng hàng tỷ đô la tài sản bị đóng băng của Iran.
Tình hình căng thẳng leo thang đã khiến Pháp phải khẩn cấp yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc can thiệp.
Trung Quốc và Kazakhstan lập tuyến đường sắt nấy tranh lãnh thổ Nga
Thưa quý vị, sau hơn 4 năm kể từ khi cuộc chiến tại Ukraine bùng nổ,
ảnh hưởng của Nga đối với các đồng minh hậu Soviet đang có dấu hiệu suy giảm nghiêng chậm
khi nhiều quốc gia Trung Á và Belarus bắt đầu giữ khoảng cách với Moscow.
Theo kênh truyền thông độc lập Nesta, Kazakhstan và Trung Quốc mới đây đã đạt được thỏa thuận xây dựng một tuyến đường sắt xuyên qua nhiều quốc gia Trung Á,
hoàn toàn gạt bỏ ảnh hưởng của Nga đối với tuyến vận tải đường bộ từ Đông Á sang châu Âu.
Tuyến đường mới này dự kiến đi qua Kazakhstan, Biên Kastbe, Azerbaijan và Georgia trước khi đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Cơ quan tình báo Ukraine nhận định khi dự án hoàn thành, Nga sẽ đánh mất vị thế cầu nối A-Âu
kéo theo khoảng kiệt hại hàng tỷ đô la Mỹ từ doanh thu vận tải, làn tròn trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế.
Trong khi đó, mối quan hệ giữa Nga và Armenia cũng ngày càng căng thẳng khi nước này xuất lại gần Hoa Kỳ và châu Âu.
Điện Kremlin đã trựu hồi đại sứ để tham vấn, đồng thời đe dọa các nguồn cung dầu mỏ và khí đốt miễn thuế nhằm gây áp lực.
Đáng trí, giới quan sát phát hiện chiến đấu cơ Su-30SM của Armenia được trang bị bom lượng dẫn đường Yarsin do Iran sản xuất.
Điều này làm giới lý nghi ngờ Armenia đang lách quân Nga để thực hiện các giao dịch quân sự ngầm với Tehran.
Không chỉ khu vực Trung Á và Kazakhstan, Belarus cũng đang thay đổi thái độ.
Trước những cảnh báo từ Kyiv rằng Ukraine đã nắm rõ tọa độ 500 cơ sở quân sự tại Belarus và sẵn sàng đá trả nếu bị tấn công.
Tổng thống Belarus Lukashenko đã phải lên tiếng xoa diệu.
Ông khẳng định Belarus sẽ không bao giờ tấn công Ukraine, đồng thời nhấn mạnh cả hai bên đều không mong muốn mở thêm một mặt trận dài 1.000 km, bởi điều đó không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai.
Liên minh Châu Âu gác lại bất đồng, gia nhập sáng kiến công nghệ nhằm đối phó Đảng Cộng sản Trung Quốc
Thưa quý vị, Liên minh Châu Âu chuẩn bị chính thức gia nhập sáng kiến hòa bình Silicon hay còn gọi là Basilica.
Đây là một chiến lược do Hoa Kỳ dẫn dắt nhằm điều phối chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo và kiển soát sất cảng, nhằm đối phó với Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Quy định này được đưa ra sau nhiều tuần thảo luận nội bộ tại Brazil trong bối cảnh khối này lo ngại sáng kiến có thể ảnh hưởng đến quyền tự chủ về mặt quản lý.
Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Basilica nhằm mục đích xây dựng một chuỗi cung ứng an toàn và thịnh vượng.
Chuỗi cung ứng này bao gồm các khoán sản thiết yếu, năng lượng, sản xuất tiên tiến, chất bán dẫn, hạ tầng trí tuệ nhân tạo và hậu cần,
dựa trên sự hợp tác sâu rộng với các đồng minh đáng tin cậy, sáng kiến giúp giảm thiểu các rủi ro phụ thuộc mang tính ép buộc,
bảo vệ các vật liệu cốt lõi, đồng thời bảo đảm các quốc gia chừng trí hướng có thể khai triển những công nghệ mang tính bước ngoặt.
Đài Euronews cho biết, sáng kiến Basilica được chính quyền Tổng thống Trump khởi xướng vào tháng 12 năm ngoái.
Đến nay, hiệp ước đã có sự tham gia của Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc và ba quốc gia thành viên EU, gồm Hy Lạp, Phần Lan và Thụy Điển.
Dù vậy, Pháp từng đưa ra những chỉ trích mạnh mẽ cho rằng sáng kiến này đi ngược lại chương trình tự chủ công nghệ của châu Âu
và có nguy cơ làm tăng sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp Hoa Kỳ.
Bất chất những lo ngại, các đại sứ EU dự kiến sẽ thông qua việc gia nhập vào thứ Tư.
Cùng ngày, châu Âu cũng sẽ công bố một loạt biện pháp nâng cao tính độc lập công nghệ như tăng cường sử dụng chip sản xuất tại châu Âu
và bảo đảm các ứng dụng đám mây nhạy cảm của khu vực công được lưu trữ trong khối.
Trong chuỗi cung ứng toàn cầu hiện nay, các công ty Hoa Kỳ như Nvidia đang thứng chỉ khâu thiết kế chip AI,
trong khi châu Âu nắm giữ vị trí trọng yếu như Tập đoàn ASML của Hà Lan trong lĩnh vực thiết bị sản xuất bán dẫn.
Thủy ban châu Âu EC kêu gọi các nước thành viên hành động thống nhất trong khuôn khổ Basilica nhằm tăng cường hợp tác, đối tác và mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp.
Theo cam kết thương mại với Hoa Kỳ, EU dự kiến sẽ chỉ ít nhất 40 tỷ đô la để mua chip AI.
Tuy nhiên, sau tham vấn với Bộ Ngoại giao Mỹ, châu Âu đã làm rõ rằng tuyên bố hòa bình silicon chỉ mang tính chính trị,
không có giảng buộc pháp lý và không ảnh hưởng đến quy trình ra quyết định nội bộ của khối.
Thưa quý vị, ngày 30 tháng 5, Tân Hoa Xã đưa tin về việc thay đổi bí thư tỉnh ủy Hồ Bắc.
Tuy nhiên, trong ngày cuối cùng của tháng 5, truyền thông nhà nước không hề đưa tin về bất kỳ cuộc họp nào của Bộ Chính trị.
Gần đây, một loạt quan chức cấp phó bộ trường và cấp tỉnh của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã được điều chỉnh liên tục.
Việc Bộ Chính trị có họp để thảo luận về những sát xét nhân sự quan trọng này hay không dường như đã trở thành một bí ẩn.
Trước thềm thay đổi nhân sự cấp cao, quan trường Đảng Cộng sản Trung Quốc tiếp tục trải qua những đợt thay máu bất thường.
Quân đội lệnh tiến hành các đợt thanh trường, cho thấy sóng gió vẫn đang quẩn quẩn trong nội bộ Trung Nam Hải.
Việc ông Quan Chí Âu bất ngờ được bổ nhiệm là bí thư tỉnh ủy Hồ Bắc thay cho ông Vương Trưng Lâm thu hút nhiều sự chú ý.
Ông Quan Chí Âu, 57 tuổi, hiện là bí thư tỉnh ủy trẻ nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Đáng trí, ông chỉ là Ủy viên Dự khuyết Trung ương quá 20, nên việc đảm nhận chức vụ này được xem là một đợt thăng tiến vượt gấp.
Quay trình thăng tiến của ông Quan Chí Âu trước đây vẫn lớn gắn liền với sự cất nhắc của cựu Thủ tướng Lý Khắc Cường, khi ông Lý còn nắm quyền tại Liêu Ninh.
Việc một người không thực sự thuộc phe cánh cốt lõi của lãnh đạo Tập Cận Bình nắm giữ vị trí này cho thấy
đây có thể là sự nhượng bộ giữa các phe phái hoặc là một bước tiến của phe đoàn thanh niên trong việc giành lại quyền lực ở địa phương.
Trong khi đó, việc ông Vương Trưng Lâm bị mất chức bí thư Hồ Bắc ngay trước thềm tuổi nghỉ hưu 65 được coi là một bước lùi lớn đối với phe cánh của lãnh đạo Tập Cận Bình.
Ông Vương Trưng Lâm từng gây tay tiếng trong thời kỳ đại dịch khi yêu cầu người dân Vũ Hán phải biết ơn Đảng,
một phát ngôn mang tính nịnh bỡ các trên và bất phải sự chỉ trích gây gắt từ dư luận.
Vào nửa cuối tháng 5, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã công bố một loạt thay đổi nhân sự ở các phó tỉnh trường, phó bộ trường và lãnh đạo các trường đại học, tập đoàn nhà nước.
Đảng lý ra những quyết định này phải được thảo luận thông qua Bộ Chính trị nhưng không có thông tin nào về cuộc họp này được công bố.
Giới quan sát nhiệt định có thể Bộ Chính trị đã họp kín nhưng nay tránh công khai vì tháng 5 vừa qua.
Trung Quốc đại lục hứng chịu hàng loạt tai nạn thảm khốc và thiên tai như nổ hầm mỏ, nổ nhà máy pháo hoa và lũ lụt diện rộng.
Việc không một ủy viên Bộ Chính trị nào đến hiện trường chỉ đạo cứu nạn cho thế giới lãnh đạo đang né tránh trách nhiệm.
Các hội nghị nếu công khai lúc này sẽ chỉ thu thêm sự phẫn nộ từ dư luận.
Bên cạnh đó, quân đội Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng có những dấu hiệu bất ổn.
Ngày 31 tháng 5, Tờ Giải phóng quân báo đăng bài bình luận yêu cầu các sĩ quan không được làm bồ tát đất,
ái chỉ những người chỉ biết giữ mình, sợ hãi trước khó khăn và né tránh trách nhiệm.
Đây là một thông điệp đe dọa công khai, yêu cầu các sĩ quan phải nhanh chóng chọn phe.
Sau những đợt thanh trừng nhắm vào các tướng lĩnh cấp cao, có vẻ như phần lớn các sĩ quan quân đội vẫn đang trong trạng thái
quan sát, bất mãn và không muốn thể hiện sự chân thành tuyệt đối với lãnh đạo Tờ Cận Bình vì lo sợ giúp họ vào thân.
Sự điều chỉnh nhân sự liên tục, những cuộc thanh trừng nội bộ và sự bế tắc trong việc xử lý khủng hoảng đang phơi bày một thực trạng dối ghen.
Các phế phái trong nội bộ Đảng Cậu Sản Trung Quốc dường như đang cướng vào một cuộc giăng cao quyết liệt không có hồi kết,
phản ánh rõ nét sự suy yếu và bế tắc của hệ thống quyền lực tại Trung Nam Hải.
Lãnh đạo Tờ Cận Bình khó đến Triều Tiên vì vướng lịch trình ngoại giao
Thưa quý vị, giới quan sát nhận định rằng chuyến thăm Triều Tiên của lãnh đạo Tờ Cận Bình vào đầu tháng 6 dường như khó có khả năng diễn ra do vướng mắt về lịch trình ngoại giao.
Theo hãng tin Yonhap, một nguồn tin ngoại giao tại Bắc Kinh cho biết, chuyến thăm Triều Tiên là một sự kiện trọng đại,
nhưng thời gian tới Đảng Cậu Sản Trung Quốc phải đón tiếp nhiều phái đoàn quốc tế, khiến quỹ thời gian trở nên eo hẹp.
Cụ thể, Chủ tịch nước Lào Thông Luân Sinh Solit sẽ coi chuyến thăm các nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 2 đến ngày 6 tháng 6,
và thông thường lãnh đạo Tờ Cận Bình sẽ ở lại trong nước để tiếp đón.
Thêm vào đó, lịch trình dày đặc của Ngoại trưởng Vương Nghị, người luôn thắt tùng lãnh đạo Tờ Cận Bình trong các chuyến công du Triều Tiên,
cũng là một trở ngại lớn. Trong khoảng thời gian này, ông Vương Nghị phải đón Ngoại trưởng Brazil và Ngoại trưởng Anh Quốc.
Nguồn tin ngoại giao tiết lộ thêm rằng, khí thời gian chống của Đảng Cậu Sản Trung Quốc không còn nhiều,
bởi họ đang phải chuẩn bị cho chuyến đi Hoa Kỳ vào cuối tháng 9, tiếp đến là hội nghị thượng đình APEC vào tháng 11 và hội nghị G20 vào tháng 12.
Dù truyền thông Hoa Kỳ chỉ ra việc lắp đặt các công trình lớn tại quảng trường Kinh Nhật Thành ở Bình Nhưỡng,
các nhà ngoại giao cho rằng việc liên hệ điều này với chuyến thăm của lãnh đạo Tờ Cận Bình là khá khín cưỡng.
Nếu chuyến thăm diễn ra, dư luận cũng đặc biệt quan tâm đến việc liệu hai bên có thảo luận về quyền tiếp cận biển qua sông Đổ Môn hay không.
Trong tuyên bố chung sau hội nghị thượng đình giữa Nga và Đảng Cậu Sản Trung Quốc hồi tháng trước, hai bên khẳng định sẽ cùng Triều Tiên tham vấn về vấn đề này.
Đảng Cậu Sản Trung Quốc từ lâu đã khau khắc khai thông tuyến đường thủy ở hạ lưu sông Đổ Môn tắp biên giới Triều Tiên và Nga nhằm mở rộng mạng lưới hậu cần hàng hài từ tỉnh Cắt Lâm ra biển.
Tuy nhiên, các nhà phân tích chỉ ra rằng việc thông tuyến gặp rất nhiều trở ngại kỹ thuật do lượng nước ít, dòng chảy hẹp, và đặc biệt là sự cản trở từ các cây cầu gầm thấp do Nga và Triều Tiên xây dựng.
Bản tin của Đại Kỳ Nguyên tạm dừng ở đây. Cảm ơn quý vị đã tin tưởng đồng hành cùng chúng tôi. Hẹn gặp quý vị trong các bản tin tiếp theo.
