Trung Quốc che giấu đợt bùng phát dịch bệnh quy mô lớn, tồi tệ hơn cả COVID?

KHUNG TRỜI MỚI - NEWSKY TV
3K người theo dõi
1.1K Lượt xem video·29 thg 5, 2026
Nội dung chính:
0:00 Điểm tin
0:55 Tin nóng: Dịch Ebola bùng phát ở Congo. Hàng chục nghìn thợ mỏ Trung Quốc đối mặt rủi ro nghiêm trọng, virus có thể đang trên đường quay trở lại Trung Quốc.
6:52 42 triệu phụ nữ độc thân ở Trung Quốc bị coi là “quá tuổi” để kết hôn: Đàn ông đang tỉnh ra, còn “nền kinh tế simp” đã sụp đổ.
12:30 Căng thẳng ở Biển Hoa Đông bùng lên dữ dội: Tập Cận Bình đâm phải “bức tường thép” khi Nhật Bản dẫn đầu liên minh kiềm chế Trung Quốc.
16:56 Đổng Quân lại gặp rắc rối? Làn sóng đồn đoán mới bùng lên quanh Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc.
21:42 Đảng Cộng sản Trung Quốc siết chặt kiểm soát nhân tài AI tư nhân: Công nghệ tiên tiến bị tuyên bố là vấn đề an ninh quốc gia.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tin nóng, dịch Ebola bùng phát ở Congo, hàng chục nghìn thợ mỏ Trung Quốc đối mặt rủi rào nghiêm trọng,
virus có thể đang trên đường quẩy trở lại Trung Quốc.
42 triệu phụ nữ độc thân ở Trung Quốc bị coi là quá tuổi để kết hôn,
đàn ông đang tỉnh ra, còn nền kinh tế SIM đã sụp đổ.
Căng thẳng ở Biển Hoa Đông bùng lên dữ dội,
Tập Cận Bình đâm phải một bức tường thép khi Nhật Bản dẫn đầu Liên minh kiềm chế Trung Quốc.
Đồng quân lại gặp rắc rối, lan sóng đôn đoán mới bùng lên quanh Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc.
Trung Quốc siết chặt kiểm soát nhân tài AI tư nhân, công nghệ tiên tiến bị nâng lên thành vấn đề an ninh quốc gia.
Xin kính chào quý vị khán giả thân mến của NewSky TV.
Xin kính chúc quý vị một buổi tối ấm áp bên cạnh những người thân yêu.
Sau đây, xin kính mời quý vị cùng theo dõi phần nội dung chi tiết có trong chương trình tới nay.
Tin nóng, dịch Ebola bùng phát ở Công Gô, hàng chục nghìn thợ mỏ Trung Quốc đối mặt rủi rào nghiêm trọng.
Virus có thể đang trên đường quẩy trở lại Trung Quốc.
Thưa quý vị, hiện tôi đang có mặt tại sân bay quốc tế Kigali và phải cắt ngắn chuyến đi của mình sớm hơn 2 ngày so với kế hoạch ban đầu.
Lý do là vì dịch Ebola ở nước láng giềng là Cộng hòa Dân chủ Công Gô đang leo thang rất nhanh.
Trong khi số người chết đã tăng lên tới mức báo động, tình hình hiện đã trở nên quá nguy hiểm.
Sau khi trở về nhà, rất có thể sẽ cần phải tự cách ly.
Ebola với tỷ lệ tử vong từ 25 đến 50% đã quay trở lại và đang làm rơi lên nỗi lo ngày càng lớn không chỉ ở Phi châu.
Và đặc biệt là tại Trung Quốc, đợt bùng phát này đang diễn ra tại một trong những khu vực khai khoáng quan trọng nhất thế giới
đối với chuỗi cung ứng toàn cầu của tiền xe điện, điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử công nghệ cao,
với rất nhiều dự án do Trung Quốc rót vốn và hàng chục nghìn công dân Trung Quốc hiện diện tại đây.
Dịch bệnh này không chỉ là một cuộc khủng hoảng y tế xa xôi ở Phi châu nữa,
mà đã trở thành một đe dọa trực tiếp đối với lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia của Trung Quốc.
Đây không phải là chủng Zaire quen thuộc, loại đã có vaccine.
Thay vào đó, đây là chủng Bundibundio, loại đã hơn 10 năm không xuất hiện và hiện chưa có vaccine nào được quốc tế về chuẩn.
Điều đáng sợ hơn nữa là loại virus này đã âm thầm lây lan suốt ít nhất 2 tháng, từ tháng 3 tới tháng 4,
tại các ngôi làng hẻo lánh và các điểm khai thác mỏ trái phép, gây ra hàng loạt cái chết liên tiếp
với biểu hiện như nôn ra máu đột ngột hoặc tử vong không rõ nguyên nhân.
Ngày 19 tháng 5, Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố các đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo
và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng về quan ngại quốc tế.
Tính đến ngày 25 tháng 5, giới chức Congo cho biết đã có hơn 900 ca nghi nhiễm,
với khoảng 220 người tử vong. Ít nhất 25 bệnh nhân đã bỏ trốn khỏi khu cách ly.
Một bệnh nhân nguy kịch đã chết thì đang cố trốn khỏi xương bệnh trong tình trạng xuất huyết nặng.
Những người còn lại hiện chưa rõ tùng tích và có thể đang mang loại virus chết người này
đi khắp các cộng đồng địa phương. Một bác sĩ phẫu thuật người Mỹ làm việc tại Congo
sau khi nhiễm virus đã được khẩn cấp đưa sang Đức điều trị theo tổ chức SIRT mà ông thuộc về.
Tình trạng của ông đã xấu đi rất nhanh trước khi rời khỏi Congo,
đến mức gần như không thể đi lại được nữa. Ít nhất 3 tình nguyện viên Hội giữ thấp đỏ
cũng đã tử vong sau khi bị lây nhiễm trong lúc xử lý thi thể.
Nguy cơ lớn nhất nằm ở hàng chục nghìn thợ mỏ Trung Quốc đang làm việc ngay tại tầm dịch.
Các ước tính cho rằng số công dân Trung Quốc ở Congo vào khoảng từ 30.000 đến 50.000 người.
Nhóm có nguy cơ cao nhất là những thợ mỏ độc lập và những người đảo vàng đang hoạt động
ở các khu vực đầy xung đột như Ituri và Buk-Kivu. Họ làm việc sát bên lao động địa phương,
ăn cùng nhau, ngủ trong lều, và đãi vàng trong cùng một hố. Chỉ cần một lao động bản địa mang virus
vào khu mỏ, khả năng lây lan bùng nổ trong số công dân Trung Quốc sẽ cực kỳ cao.
Những thợ mỏ này thường không nhận ra các trưởng chứng ban đầu của Ebola.
Họ vẫn tiếp tục đi lại tự do, rào rù, rồi tìm cách quay về Trung Quốc qua các kênh sám.
Thay vì bay ra từ các sân bay quốc tế lớn, họ đi đường bộ sang các nước láng giềng như Tongo
hoặc bờ biển Nga, sau đó mới bay qua Dubai, Kuala Lumpur hoặc Bangkok bằng những chặng vé nhiều lần,
trả bằng tiền mặt. Khi đến cửa khẩu Trung Quốc, hệ thống chỉ ghi nhận điểm dừng chân cuối cùng,
thường là Malaysia, từ đó các đất hoàn toàn dấu vết, dẫn ngược về Congo.
Với thời gian ủ bệnh có thể kéo dài tới 21 ngày,
những người mang virus nhưng chưa có triệu chứng hoàn toàn có thể lọt qua kiểm soát biên giới mà không
bị phát hiện. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc đã khuân cáo bất kỳ ai
nhập cảnh từ vùng nguy cơ cao phải tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày.
Tuy nhiên, trước khi các biện pháp kiểm soát hải quan đầy đủ có thể được thục thi,
rất có thể nhiều người đã quay về thông qua các tuyến đường không chính thức,
tình hình càng trở nên nguy hiểm hơn khi xét tới cách phản ứng mang tính hệ thống.
Lịch sử từ SARS cho tới virus Bộ Hán đã cho thấy rằng các quan chức của Đảng Cậu Sản Trung Quốc
luôn ưu tiên duy trì hơn là minh mạch. Họ quan tâm tới việc tránh xảy ra sự cố chính trị trong
nhiệm kỳ của mình hơn là thực sự kiểm soát dịch bệnh hiệu quả. Logic quan liêu đó dẫn tới
việc che giấu thông tin, tri hoãn công bố và để cho virus có thêm thời gian quý giá để lây lan.
Đây là một vấn đề mang tính thể chế, liên tục kích hoạt lại cùng một vòng lập,
phủ nhận, tri hoãn, rồi cuối cùng mới thừa nhận, với gai giá ngày càng nặng nề hơn sau mỗi lần lập lại.
Ngoài mối đe dọa y tế công cộng, đất bông phát Ebola này còn gây rủi ro nghiêm trọng đối với
rưỡi cúng ứng của Trung Quốc. Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng 75% sản lượng coban tinh luyện toàn cầu.
Hơn một nửa trong số 10 mỏ coban lớn nhất tại Congo đang do các công ty Trung Quốc như CMOC Group,
tử kim khoáng hiệp và hoa hữu coban vận hành. Bất kỳ gián đoạn nào trong hoạt động khai thác đều
có thể ráng đòn nặng vào sản xuất pin cho xe điện, tất liệu cathode và cả ngành điện tử nói chung.
Giá toàn cầu có thể tăng bọt, gây chấn động cho toàn bộ lĩnh vực năng lượng mới.
Tóm lại, đất bông phát Ebola ở Congo quyệt xa khuôn khổ của một cuộc khủng hoảng y tế ở Phi
Châu. Với hàng chục nghìn thợ mò, Trung Quốc đang ở trong vùng nguy hiểm. Với văn hóa che dấu
thông tin đã ăn sâu vào đảng cậu sản Trung Quốc, và với vị thế áp đảo của Trung Quốc trong
chuỗi cung ứng coban, đợt dịch này có thể tiềm năng trở thành một mối đe dọa còn lớn hơn cả COVID,
không chỉ đối với y tế công cộng mà còn đối với an ninh kinh tế quốc gia. Cơ sổ thời gian
đề phòng thủ hiệu quả chỉ còn từ 40 đến 50 ngày, và thời gian đang cạn đi rất nhanh.
42 triệu phụ nữ độc thân ở Trung Quốc bị coi là quá tuổi để kết hôn,
đàn ông đang tỉnh ra, còn nền kinh tế SIM đã sụp đổ.
Thưa quý vị, hiện nay Trung Quốc có khoảng 42 triệu phụ nữ độc thân
bị xem là đã quá tuổi để kết hôn. Phần lớn sống tại các thành phố lớn,
nhiều người trong số họ có học vấn cao, thu nhập tốt và từng trải nhưng thị trường hôn nhân lại
ngày càng khắc nghiệp với tuổi tác. Một khi phụ nữ bước qua tuổi 35, họ không còn là người
lựa chọn nữa mà trở thành người bị lựa chọn. Mình 34 tuổi và vừa phải trải qua một cuộc chia tay,
một phụ nữ chia sẻ. Mình luôn dân thành và chưa bao giờ đòi hỏi nhiều,
mình chỉ hy vọng rằng khi mệt mỏi hoặc buồn bã, sẽ có ai đó quan tâm. Nhưng thực tế đã cho cô
thấy rằng phụ nữ không thể tìm được cảm giác an toàn chỉ bằng cách một mình cố gắng duy trì mối quan hệ.
Tình yêu không thể được chống đỡ chỉ bằng nỗ lực của một phía.
Cô sinh năm 1992, chưa kết hôn, không có con và ngay càng cảm thấy cô lập khi vòng tròn xã hội
của mình thu hẹp dần. Khi cha mẹ còn sống, ít ra mình vẫn còn một mái nhà. Nhưng sau khi họ
qua đời thì sao? Một phụ nữ khác sinh năm 1988, có bằng thạc sĩ của một trường đại học 9-8 năm
doanh tiếng. Cô thử mai mối và dịp Tết nhưng càng thử càng tuyệt vọng. Những người đàn ông cô thích
thì không thích lại cô, còn những người thích cô thì cô lại không có cảm tình. Có người nói thẳng rằng
cô đã quá tuổi, người khác thì đưa ra điều kiện về chuyện sinh con. Một phụ nữ 37 tuổi sinh năm
1989 nói đầy hối tiếc, điều tôi hối hận nhất là đã không kết hôn sớm khi mình còn trẻ. Một phụ nữ
gần 36 tuổi trở về quê an Tết, ta nhận ra rằng không còn ai mai mối cho cô nữa. Cô cảm thấy mình
bị lãng quên và bị bỏ rơi. Một phụ nữ đã kết hôn 34 tuổi nhưng chưa có con cũng trượt tỉnh ra trong
đau đớn. Những người đàn ông chất lượng cao mà cô từng từ chối hồi đầu tuổi 20 nay đã nằm
ngoài tầm với. Lời khuyên từ thế hệ lớn tuổi, khi còn trẻ thì phải chọn cho kỹ, sau đây đánh chúng nỗi
đau. Trên các nền tảng Trung Quốc như On the Dying, vô số phụ nữ độc thân bày tỏ nỗi lo khi tuổi
tác của họ trở thành một sao cản vô hình trên thị trường hôn nhân. Nhiều người đã chờ đợi đúng người,
chờ một chàng hiệp sĩ trong mơ, để rồi cuối cùng bị rán nhãn là phụ nữ ế và bị phất lợi.
Trong khi đó, đàn ông đang tỉnh ra. Họ không còn sẵn sàng chiều trượt, nâng niu hay chi tiền vô
điều kiện nữa. Ngày 20 tháng 5 năm nay, vốn được xem là ngày lễ lãng mạn trong văn hóa Trung Quốc,
lại yên ắng khác thường. Gần như không có hoa, không có quà, cũng không có bầu không khí lễ hội. Doanh số
hoa trên toàn quốc giảm gần 27%, trong đó đơn đợt hàng từ nam giới giảm hơn 40% so với năm
trước, nên kinh tế xin đã rụng đổ hoàn toàn. Trước đây, đàn ông thường đăng ảnh quà cáp,
ảnh chuyển tiền và những chuyến đi lãng mạn để gây ấn tượng với bạn gái.
Giờ đây, những bài đàm kiểu đó gần như đã biến mất. Đàn ông trở nên tính toán hơn,
chọn chi tiền cho bản thân và cho những điều đem lại niềm vui rõ ràng cho chính mình,
thay vì mãi mãi cố làm hài lòng người khác. Một người đàn ông kể rằng anh hẹn hò với một
phụ nữ suốt 6 tháng, rồi chia tay sau khi cô yêu cầu anh trả giúp một nửa khoản vay mua nhà
200.000 nhân dân tệ, tức khoảng 777 triệu đồng. Để chứng minh thái độ, anh lập tức đồng ý chia tay.
Áp lực kinh tế là động lực chính. Sau đại dịch, Trung Quốc rời vào suy thoái kinh tế,
với làn sóng xa thải hàng loạt, cắt giảm lương và thu nhập đi xuống. Chi tiêu của đàn ông cho
hẹn hò đã giảm 37%, còn khoản chi cho những món mang đậm tính xin, nhiều hoa, bữa tối sàng trọng
và trang sức thì giảm hơn 50%. Ngoài ra, chi phí kết hôn tăng vọt,
bao gồm tiền đặt cọc mua nhà, xe, sinh lễ, đám cưới và đủ loại khoản khác,
thường vượt quá 1 triệu nhân dân tệ, tức khoảng 3,883 tỷ đồng, rồi sau đó là hàng chục năm
gánh nợ. Nhiều người đàn ông sinh trong thập niên 1990 và giữa thập niên 1990 nay xem kết hôn
chẳng khác nào ký một hợp đồng nợ nần suốt đời. Một cuộc khảo sát toàn quốc gần đây gây
sừng rốt, chỉ 2,28% nam giới ở Thượng Hải nói rằng họ muốn kết hôn, còn ở Sơn Đông là 2,31%.
Số đăng ký kết hôn đã lao dốc từ 13,5 triệu cặp năm 2013 xuống chỉ còn 6,1 triệu cặp năm 2024,
rồi tiếp tục giảm thêm 6,2% trong quý 1 năm 2026. Phụ nữ than phiền rằng đàn ông quá nghèo,
còn đàn ông lại coi hôn nhân là quá tốn kém và quá nhiều rủi ro.
Nhiều phụ nữ vẫn giữ những tiêu chuẩn thiếu thực tế, đòi hỏi đàn ông phải cao trên 1,8m,
kiếm được 1 triệu nhân dân tệ một năm, tức khoảng 3,883 tỷ đồng, có nhà có xe,
ổn định cảm xúc, biết làm việc nhà, và vẫn phải trung thành chú đáo. Nhưng kiểu đàn ông như
vậy vốn đã hiếm mà họ lại càng ngày càng không muốn chọn những phụ nữ lớn tuổi và quá kén chọn.
Cuối cùng, cuộc sống độc thân đang ngày càng được chấp nhận hơn. Trung Quốc hiện có hơn 200 triệu
người trưởng thành sống độc thân. Đàn ông không còn sợ cô đơn bằng việc bị rút cạn bởi hôn nhân.
Họ muốn những mối quan hệ bình đẳng và tôn trọng, chứ không phải kiểu cho đi 1 triệu.
Tình yêu không biến mất, nhưng mô hình không biển vững. Trong đó đàn ông cứ phải cho đi vô
tận để đổi lấy hôn nhân, khi đã sụp đổ. Thị trường hôn nhân của Trung Quốc đang trải qua
một sự thay đổi sâu sắc. Phụ nữ độc thân lớn tuổi ngày càng đối mặt với nhiều khó khăn,
còn đàn ông thì đang rút lui. Khi kỳ vọng trôi quá xa thực tế và chi phí trở nên quá cao,
ngày càng nhiều người trẻ dọn đứng ngoài cuộc. Hôn nhân không còn là con đường mặc định nữa.
Căng thẳng ở Biển Hoa Đông bùng lên dữ dội, Tập Cận Bình đâm phải một bức tường thép khi
Nhật Bản dẫn đầu Liên minh kiềm chế Trung Quốc. Thưa quý vị, chiến tranh có thể bùng nổ bất cứ lúc nào
hay sao? Ngày 26 tháng 5, các tàu hải cảnh Trung Quốc một lần nữa xâm nhập vùng biển quanh quần
đảo Senkaku. Nhật Bản lập tức đáp trả mạnh mẽ, khiến căng thẳng ở Biển Hoa Đông tiếp tục leo thang.
Theo các bản tin từ truyền thông Nhật Bản và Đài Loan, các tàu hải cảnh Trung Quốc bị nghi
đang tìm cách áp sát tàu của lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản. Thứ nhất,
nhanh chóng triển khai biện pháp phòng vệ, thả màn khói để ngăn và chạm và tránh leo thang thêm.
Đây không phải lần đầu Bắc Kinh sử dụng chiến thuật cắt lát xúc xích để áp đặt yêu
sách lãnh thổ vô lý của mình. Nhưng hành động kiêu khích mới nhất này đã thực sự sọc giận Tổng
Kiều. Trong bối cảnh đó, Nhật Bản đang quyết liệt thúc đẩy các sáng kiến xây dựng một mạng lưới
an ninh nhằm đối phó với Trung Quốc. Theo Kyodo News, Nhật đang xúc tiến xuất cảnh các tàu
hộ vệ thế hệ mới Love Mogami tiên tiến cho New Zealand. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản,
Koizumi Shinjiro, được cho là sẽ tổ chức cuộc gặp ba bên với Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard
Mullis và Bộ trưởng Quốc phòng New Zealand Chris Pink bên lề đối thoại Shangri-La tại Singapore,
với trọng tâm là hợp tác tàu hộ vệ và khả năng tương tác quốc phòng trong khu vực.
Các tàu hộ vệ Love Mogami có thiết kế tàng hình, hệ thống radar và sonar tiên tiến,
cùng năng lực đối phó thủy lôi mạnh. Vào tháng 4, Nhật Bản và Úc đã công bố kế hoạch
phát triển thế hệ tàu hộ vệ tiếp theo dựa trên mẫu này, trong đó Úc được kỳ vọng sẽ đóng 11 chiếc.
Nếu Nhật Bản, Úc và New Zealand hình thành được một hệ thống chiến hạm chung,
năng lực phối hợp hải quân, hậu cần và bảo trì của họ trên toàn khu vực Ấn Độ Dương,
Thái Bình Dương sẽ được nâng lên đáng kể. Cùng lúc đó, quan hệ Nhật Bản-Philippines cũng đã có
một bước đột phá lớn. Tổng thống Philippines Marcos Junior đến Tokyo vào ngày 26 tháng 5 và dự kiến
hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Shanae Takachi vào ngày 28 tháng 5. Hai bên được cho là sẽ nâng
quan hệ song phương lên thành đối tác chiến lược toàn diện, đồng thời thảo luận về việc xúp cảng tàu
hộ vệ Nhật Bản và khởi động đàm phán về một hiệp định bảo vệ thông tin quân sự để chia sẻ
tình báo mật. Vượt ra ngoài các quan hệ song phương, cơ chế đối thoại an ninh bộ tứ,
tức Quad, giữa Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc đã được khôi phục tại New Delhi. Ngoại trưởng
Hoa Kỳ Rubio tuyên bố rằng Quad đã tạo ra các kết quả hữu hình và đã trở thành trọng tâm trong
chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ. Bốn nước thống nhất khởi động một côn cố an ninh năng lượng và khoáng
sản trọng yếu cho khu vực Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương, tăng cường hợp tác trong thăm dò,
chế biến và tái xế, đồng thời triển khai một sáng kiến giám sát hàng hải mới nhằm duy trì trật
tự hàng hải tự do và rộng mở. Họ cũng công bố một dự án thí điểm phát triển hạ tầng cảng tại
Fiji, cho thấy hợp tác của Quad đã mở rộng từ an ninh quân sự sang cảng biển, chuỗi cung ứng và
giám sát hàng hải. Hoa Kỳ và Nhật Bản cũng tái khẳng định tầm quan trọng của hòa bình và ổn định
ở eo biển Đài Loan, trực tiếp nhắm vào những thách thức an ninh do Trung Quốc gây ra,
theo Financial Times. Trong một cuộc họp, Tập Cận Bình đã tỏ ra kích động rõ rệt khi bàn tới
việc Nhật Bản gia tăng ngân sách quốc phòng và việc Thủ tướng Sanae Takachi thúc đẩy củng cố
năng lực phòng vệ quốc gia. Bắc Kinh thường xuyên cảnh báo người khác không được quân sự hóa,
nhưng chính Trung Quốc mới là bên mở rộng quân sự hung hàng nhất trong hai thập niên qua,
từ hàng không mẫu hạng, tàu khô trục Type 055, cho tới các loại hỏa tiến thuộc dòng Đông Phong,
quá trình quân sự hóa các đảo nhân tạo ở Biển Đông và các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn
quanh Đài Loan. Sức mạnh quân sự ngày càng mở rộng vùa Trung Quốc đã làm thay đổi thế cân bằng ở
Đông Á. Trong khi Bắc Kinh tiếp tục tăng cường quân bị, Nhật Bản hoàn toàn có quyền củng cố khả
năng tự vệ của mình. Sau Chiến tranh lệnh, Nhật Bản từng là một trong những quốc gia kiềm chia
nhất ở Á Châu suốt nhiều thập niên. Thế nhưng, hiện nay tư duy an ninh của Tokyo rõ ràng đã thay đổi,
và đó là điều thật sự khiến Bắc Kinh lo ngại. Toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương đang
hình thành một xu hướng rất rõ. Trung Quốc càng hành sự hung hàng và cứng rắn bên ngoài,
khi các nước xung quanh càng đẩy nhanh việc liên kết, tăng cường tự vệ và tái vũ trang. Lần này,
Tập Cận Bình thật sự đã đâm phải một bức tường thép, và chính chủ nghĩa bành trướng
kiều khích của Bắc Kinh đã dựng nên bức tường đó. Đồng quân lại gặp rắc rối, lan sóng đôn đoán mới
bùng lên quanh Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc. Thưa quý vị, sau khi nhà chức trách gần đây
chính thức công bố án tử hình hoãn thi hành đối với hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc,
là Nguyễn Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc, việc Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm đồng quân liên tiếp
vắng mặt tại các sự kiện ngoại giao quan trọng một lần nữa đã làm rơi lên những đôn đoán rộng khắp.
Liệu đồng quân đang gặp vấn đề sức khỏe, hay người từ lâu đã bị đồn là đang bị điều tra,
nay lại thực sự rơi vào tình thế nguy hiểm? Lần xuất hiện công khai gần đây nhất của đồng quân là vào
ngày 14 tháng 5, trong cuộc gặp giữa Donald Trump và Tập Cận Bình. Khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng
Hoa Kỳ Hexad đã đi cùng ông Trump tới Trung Quốc. Cả hai bên có trả đổi ngắn thông qua phiên dịch
tại buổi tiệc thiêu đãi. Tuy nhiên, đồng quân lại vắng mặt đáng chú ý trong cuộc gặp giữa Tập Cận
Bình với Thủ tướng Pakistan Sebas Sharif vào ngày 25 tháng 5. Trong bối cảnh Tổng Tham mơ trưởng
kiêm tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Muni cũng có mặt, sự vắng mặt ấy lập tức thốt sự chú ý từ
bên ngoài. Dù vậy, việc đồng quân không xuất hiện trong cuộc gặp cụ thể này chưa thể được xem là
bằng chứng mạnh cho thấy ông đang gặp chuyện với tư cách là chỉ huy quân sự cao nhất của Pakistan.
Người đối ứng hợp lý với Muni ở phía Trung Quốc lẽ ra phải là các tướng lĩnh cấp cao của quân
ủy Trung ương, chứ không phải một Bộ trưởng Quốc phòng thiên về chức năng hành chính. Quả đúng như
vậy, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Thang Dân đã gặp Muni vào ngày 26 tháng 5. Cuộc gặp này
phần lớn mang tính nghi thức, đi theo đúng quy trình thông thường với những bài phát biểu đã được
chuẩn bị sẵn. Trước đó, trong các chuyến thăm Trung Quốc của Muni vào tháng 7 năm 2025 và tháng 4
năm 2023, người tiếp ông là Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Khi đó, Trương Hụ Hiệp, người sau này
đã chính thức thất thế. Trong những năm gần đây, cả lý thượng phúc lẫn đồng quân đều không có cuộc
gặp trực tiếp nào với Muni. Họ chủ yếu tiếp xúc với các tướng lĩnh Pakistan ở cấp tương đương,
như tư lệnh không quân. Cuộc gặp giữa Vương Nghị và Muni cũng không phải chuyện chưa từng có.
Video tương tự đã xảy ra một lần vào tháng 4 năm 2023. Ngoài ra, các nguồn tin cho biết đồng
quân cũng sẽ vắng mặt tại đối thoại Shangri-La ở Singapore vào cuối tuần này. Đây là năm thứ
hai liên tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc không tham dự diễn đàn an ninh cấp cao này. Thay vào đó,
Bắc Kinh sẽ cử một phái đoàn cấp thấp hơn do Đại học Quốc phòng dẫn đầu. Năm này,
các cuộc thảo luận dự kiến sẽ tập trung vào tình hình Trung Đông và eo biển Đài Loan. Sự vắng mặt
của ông có thể xuất phát từ lý do cá nhân hoặc phản ánh quyết định có chủ ý của giới lãnh đảo Trung
Quốc nhằm hạ thấp mức độ đại diện vì cho rằng việc tham gia không còn nhiều ý nghĩa trong bối
cảnh quốc tế hiện nay. Đồng quân là Ủy viên Trung ương khoa 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông được
bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng vào ngày 29 tháng 12 năm 2023, sau khi Lý Thượng Phúc thất thế
và trở thành Sĩ quan Hải quân đầu tiên nắm giữ trước vụ này kể từ khi Đảng Cộng sản Trung
Quốc lập xà chế độ. Tuy nhiên, ông đến nay vẫn chưa được thăng lên các vị trí, vốn được xem là
thông lệ đi kèm, tức Tủy viên Quân ủy Trung ương và Quốc vụ ủy viên. Giới quan sát bên ngoài
nhìn chung cho rằng đồng quân được Miêu Hoa tiến cử với Tập Cận Binh. Miêu Hoa là cựu chủ nhiệm bàn công
tác chính trị của Quân ủy Trung ương và cũng là một đồng minh quân sự thẳng cận của Tập. Sau khi chính
Miêu Hoa gặp rắc rối vào năm 2024, những tiên đồn về việc điều tra đồng quân liên tục xuất hiện,
kèm theo các cáo buộc liên quan đến tham nhũng, hệ thống công tác chính trị trong quân đội,
nơi Miêu Hoa phụ trách hơn 6 năm, từ lâu đã bị xem là ổ tham nhũng. Hai người tiền nhiệm của ông ta
là Từ Tài Hậu và Trương Dương, đều từng dính vào các đại án tham nhũng, một người thì chết vì bệnh,
người kia thì tự giết. Tiên đồn về việc đồng quân bị điều tra đã lưu truyền suốt gần 2 năm.
Tuy nhiên, cho đến gần đây, ông vẫn xuất hiện công khai khá đều đặn, dường như phát ra tiến hiệu
rằng mình đã hạ cảnh an toàn. Việc ông đột ngột vắng mặt trong một loạt hoạt động quan trọng gần đây
khiến nhiều người nghi ngờ rằng các tướng lĩnh hiện đang bị điều tra có thể đã cung cấp thêm chứng cứ
liên lụy đến ông. Khả năng đồng quân hiện đang hợp tác với điều tra viên, hoặc thậm chí đã bị bắt giữ
vẫn là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Vì chính quyền Trung Quốc từ lâu vẫn vận hành như một hộp đen,
nên rất khó kiểm chứng ngay lập tức bất kỳ suy đoán nào. Tuy nhiên, nếu đồng quân thật sự bị
xác nhận đang bị điều tra, đó sẽ lại là một cú mất mặt lớn nữa đối với Tập Cận Bình và Đảng
Cộng sản Trung Quốc. Việc đã có hơn 100 tướng lĩnh ngã ngựa, trong đó có 4 phó chủ tịch quân
ủy Trung ương, 4 bộ trưởng quốc phòng và nhiều tư lệnh chiến khu, đang gửi tới thế giới một thông
điệp rất rõ. Một quân đội bị tham nhũng ăn sâu tới mức này, thì năng lực tác chiến thực sự có
thể mạnh đến đâu. Khi bước vào chiến tranh thật, rất có thể nó sẽ nhanh chóng xúc đổ.
Trung Quốc siết sặt kiểm soát nhân tài AI tư nhân, công nghệ tiên tiến bị nâng lên thành vấn đề
an ninh quốc gia. Thưa quý vị, chính quyền Trung Quốc đã mở rộng đáng kể các hạn chế xuất cảnh,
vốn trước đây chủ yếu áp dụng với quan chức cấp cao và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước,
sang cả những chuyên gia AI hàng đầu trong khu vực tư nhân. Động thái này cho thấy Bắc Kinh đã
chính thức nâng trí tuyệt nhân tạo lên mức an ninh quốc gia, đặt cả nhân tài lẫn công nghệ
trọng yếu dưới sự kiểm soát toàn diện. Theo Bloomberg, các chuyên gia AI bị xem là có
tầm quan trọng chiến lược, giờ đây phải xin phê chuẩn của nhà thức trách trước khi ra nước ngoài.
Những hạn chế này bao trùm cả các nhà sáng lập start-up, nhà nghiên cứu và lãnh đạo doanh nghiệp
trong lĩnh vực công nghệ. Các lãnh đạo cấp cao, nhà nghiên cứu và nhân sự kỹ thuật cốt lói
tại những công ty như DeepSake và Alibaba được cho là cũng đang đối mặt với các giới hạn tương tự.
Đảng Cộng sản Trung Quốc đánh giá từng cá nhân không chỉ dựa trên chức vụ của họ,
mà còn dựa vào tầm quan trọng chiến lược của họ trong lĩnh vực AI.
Một ví dụ nổi bật là vụ Manos. Ngày 27 tháng 4 năm 2026,
UBND Cải Cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc đã bàn hành quyết định dặn đầu tư nước ngoài
vào thương vụ thâu tóm dự án Manos, yêu cầu huy bỏ giao dịch vì lo ngại công nghệ này có thể rơi
vào tay Meta, công ty do Mark Zuckerberg lãnh đạo. Sau phán quyết đó, hai lãnh đạo chủ chốt của
Manos đã bị mời trở về Trung Quốc đại lục để làm việc, rồi sau đó bị cấm rời khỏi đất nước,
khiến họ không thể quay lại Singapore để điều hành hoạt động kinh doanh.
Một nguồn tin thân cận với Bộ Thương mại được xác định là ông Vương nói với truyền thông
hoa ngữ hải ngoại rằng đây không còn là một giao dịch thương mại đơn thuần nữa.
Vì có sự tham gia của một công ty như Meta, Đảng Cộng sản Trung Quốc coi đây là một nguy cơ
an ninh quốc gia tiềm tàng, với khả năng công nghệ và dữ liệu chảy sang tay một đối thủ chiến lược.
Tương tự, nhân viên của DeepSake cũng bị đặt dưới các biện pháp hạn chế chặt chẽ.
Ngày 14 tháng 3 năm 2026, The Information dẫn các nguồn tin nội bộ cho biết lãnh đạo DeepSake đã
cấm một số nhà nghiên cứu AI nằm cốt ra nước ngoài. Công ty này còn yêu cầu những nhân viên đó
giao nộp hộ chiếu, một thông lệ vốn thường chỉ áp dụng đối với quan chức của Đảng Cộng sản Trung
Quốc. Lý do được nêu ra là lo ngại gió dỉ bí mật thương mại, thậm chí cả bí mật quốc gia.
Nhà chức trách tỉnh Triết Giang, nơi công ty mẹ của DeepSake là HiFlyer Capital đặt trụ sở,
đã tiến hành sàng lọc rất nghiêm ngặt đối với các nhà đầu tư tiềm năng,
đồng thời chỉ thị cho các công ty săn đầu người không được lôi kéo nhân sự từ công ty này.
Nhà bình luận nổi tiếng tại Hoa Kỳ là Đường Tĩnh Viễn nhận định rằng,
việc mở rộng lệnh cấm xuất cảnh sang khu vực tư nhân là một bước leo thang rõ ràng trong kiểm
sát của Trung Quốc đối với nhân tài AI. Trước đây các biện pháp như vậy chủ yếu nhắm vào các
nhà khoa học trong lĩnh vực nhạy cảm, các nhà nghiên cứu đại học và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước.
Nhưng giờ đây, nó đã mở rộng sang các nhà sáng lập start-up AI tư nhân, lãnh đạo công ty và các
nhà nghiên cứu, thậm chí có doanh nghiệp còn yêu cầu toàn bộ nhân viên phải giao nộp hộ chiếu.
Đường Tĩnh Viễn cho rằng, chính quyền Trung Quốc có hai mục tiêu chính, một là ngăn dặn các công nghệ
nhạy cảm, dữ liệu và bí mật thương mại bị đưa ra nước ngoài thông qua hội nghị quốc tế,
hợp tác nghiên cứu hoặc lời mời làm việc từ các tập đoàn đa quốc gia.
Hai là giữ dân nhân tài để phục vụ cho cuộc cạnh tranh công nghệ chiến lược giữa Trung Quốc và
Hoa Kỳ. Một người trong cuộc dùng gút danh Phần Trình tiết lộ với Vietbox Times rằng Đà Cậu rằng
Trung Quốc đã nâng công nghệ trí tuệ nhân tạo và các hoạt động kinh doanh liên quan đến vị thế của mối
đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia, từ đó cho phép áp dụng cơ chế giám sát nghiêm ngặt hơn.
Kể từ ngày 1 tháng 5 năm 2026, lệnh cấm xuất cảnh đã được áp lên các giám đốc điều hành chủ
chốt và nhân dụng nghiên cứu, phát triển cốt lõi tại nhiều công ty AI và các biện pháp này đang
dần được triển khai trên toàn ngành. Những động thái này phơi bày mô hình kiểm soát,
cưỡng bức và chiếm giữ của Bắc Kinh đối với cả nhân tài lẫn công nghệ.
Trước sức ép cạnh tranh quốc tế ngày càng gây gắt, chế độ này không ngần ngại khóa chặt bất kỳ
yếu tố nào mà họ cho là có khả năng gây bất ổn, đối xử với doanh nghiệp tư nhân bằng cùng
một mức độ giám sát như với các cơ quan nhà nước. Điều đó cho thấy Bắc Kinh không còn xem AI
chỉ đơn thuần là một công nghệ, mà là một tài sản chiến lược quốc gia phải bị kiểm soát chặt
để duy trì lợi thế trước Hoa Kỳ. Những chia sẻ vừa rồi cũng đã khép lại
chương trình tối nay của chúng tôi với mong muốn mang đến cho người xem những thông tin chính xác
để quý vị có thể tạo lập những ý kiến của riêng mình về các chủ đề quan trọng nhất trong thời đại của chúng ta.
Chúng tôi sử dụng nguyên tắc trung thực và truyền thống làm ánh sáng dẫn đường.
Một lần nữa, Mali xin chân thành cảm ơn sự yêu mến và ủng hộ của quý vị khán biến giả
và xin hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình lần sau.
