Người Do Thái có thực sự là “dân tộc thông minh nhất”? Hay đằng sau sự giàu có của họ là cả một câu chuyện lịch sử phức tạp kéo dài hàng nghìn năm? Trong video này, chúng ta sẽ bóc tách toàn bộ sự thật về nguồn gốc tài sản của người Do Thái: từ thời kỳ lưu vong, sự trỗi dậy dưới Đế chế Arab, vai trò trong thương mại xuyên lục địa, cho đến khi họ kiểm soát các tuyến giao thương quan trọng như Con đường Tơ lụa. Không chỉ dừng lại ở đó, video còn phân tích: • Vì sao người Do Thái có thể xây dựng mạng lưới kinh doanh toàn cầu • Vai trò của tôn giáo, ngôn ngữ và sự đoàn kết nội bộ • Sự chuyển hướng sang cho vay tài chính khi thương mại suy thoái • Và đặc biệt: những bi kịch trong Thập tự chinh – khi họ từ tầng lớp giàu có trở thành mục tiêu bị đàn áp Đây không phải là câu chuyện đơn giản về “giàu nhờ cho vay”, mà là một hành trình lịch sử đầy biến động, chiến tranh, cơ hội và cả những góc tối ít người nói đến. 👉 Nếu bạn muốn hiểu rõ: • Người Do Thái giàu lên bằng cách nào • Lịch sử Trung Cổ thực sự diễn ra ra sao • Và bản chất của tiền bạc, quyền lực trong lịch sử Thì đây là video dành cho bạn.
Trong tập trước, chúng ta đã nói về cuộc đại lưu vong kéo dài suốt 1.800 năm.
Người Do Thái không những không từ bỏ được tin tôn giáo hay quan niệm chủng tộc của mình,
mà ngược lại còn thắt chặt tình đoàn kết, dồn lực vào mảng kinh doanh,
kiếm tiền đến mức túi tham không đáy, giàu nước đố đổ vách.
Và để trả lời cho câu hỏi tại sao họ lại lắm tiền thế,
trong tập 3 hôm nay mình sẽ đưa ra đáp án.
Nội dung chính của tập này là kể về việc người Do Thái đã trở nên giàu có như thế nào,
cũng như về cuộc thập tự trinh,
thứ mà người Do Thái gọi là một trong những nỗi thống khổ lớn nhất trong lịch sử dân tộc họ.
Khi xem tập trước, rất nhiều anh em đều có chung một thắc mắc,
rốt cuộc tiền của người Do Thái từ đâu mà ra.
Khi tìm hiểu về sự thịnh vượng của người Do Thái,
có lẽ nhiều người trong chúng ta sẽ nghĩ ngay đến một lý do quen thuộc,
đó là cho vay nặng lãi.
Chúng ta thường hình dung rằng họ bắt đầu bằng việc dùng số vốn tích lũy được
để cho người khác vay và thú lãi.
Thật ra thì quan điểm này không thể nói là sai,
nhưng về mặt logic thì có một lỗ hổng nhỏ nhỏ,
đó là nếu ngay từ đầu người Do Thái không có tiền,
thì lấy cái gì mà cho người ta vay.
Cái logic này nghe y hệt mấy thể dạy làm giàu hay phán.
Muốn mình giàu lên ạ,
thì hãy đem xe với nhà đăng để không của mình cho thuê đi.
Nhưng vấn đề là tôi không có cả xe lẫn nhà,
thì tôi cho thuê kiểu gì?
Người Do Thái nếu không có tiền thì chẳng cách nào cho vay được,
vì ngay cả bản thân còn ăn chẳng đủ nọ
thì lấy gì mà đem tiền cho người khác mượn.
Chưa kể lúc đó, ấn tượng của các quốc gia về người Do Thái đều chẳng tốt đẹp gì.
Thực tế, nếu chỉ nhìn nhận một cách đơn giản rằng
người Do Thái giàu lên nhà nghề cho vay,
thì có lẽ chúng ta đã vô tình bỏ qua những tầng nức phức tạp hơn của lịch sử.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại,
nếu chỉ tin vào lời kể về một hành trình vượt khó thuần túy
dựa trên tinh thần đoàn kết trong cảnh lưu vong,
thì bức tranh ấy có lẽ cũng chưa hoàn toàn đầy đủ.
Sự thật về sự trỗi dậy của họ
thường nằm ở điểm giao thoa giữa những nỗ lực tự thân
Bối cảnh Châu Âu và Trung Đông thời Trung Cổ
Chúng ta phải tập trung ánh nhìn vào khu vực địa Trung Hải thời Trung Cổ.
Sau khi La Mã chia tách Đông Tây vào năm 395,
vùng địa Trung Hải rơi vào cảnh loạn lạc trên biên.
Cuối cùng vào năm 476, đế quốc Tây La Mã diệt vong,
Châu Âu cũng theo đó bước vào đêm trường Trung Cổ tăm tối.
Lúc này, những người quanh vùng địa Trung Hải đức tin tôn giáo của ai đấy đều cực kỳ cực đoan.
Biểu hiện cụ thể là phần lớn các tôn giáo tồn tại lúc bấy giờ,
bao gồm cả công giáo.
Nếu không hạn chế quyền tự do thân thể của người ngoại đạo
thì cũng cấm người ngoại đạo được sở hữu đất đai.
Những chuyện như cưỡng bức người khác bỏ đạo thì đúng là chuyện cơm bữa.
Quá quát nhất là thỉnh thoảng họ còn đem vài người ngoại đạo ra thiêu sống để làm nóng màu không khí.
Ở Châu Âu bấy giờ, quyền của nhà thờ đé lên trên quyền của nhà vua.
Thế nên, mâu thuẫn tôn giáo chính là mâu thuẫn chủ yếu của Châu Âu lúc đó.
Những kẻ thống trị rất thích dùng mâu thuẫn tôn giáo để che đậy các vấn đề khác.
Chuyện cơm áo gạo tiền của dân chúng bị rơi quý tộc đổ lên đầu nông dân.
Còn những người nông dân tin theo công giáo lại đổ hết tội lỗi lên đầu những người ngoại đạo có địa vị thấp kém hơn.
Cả vùng Châu Âu suốt ngày cứ diễn ra cái vòng xoáy đổ lỗi độc hại như thế.
Ngày sống càng lúc càng nát.
Trai ngược hoàn toàn với viễn cảnh đó là Trung Đông.
Trung Đông lúc này không giống như bây giờ.
Thời đó là một vùng tràn đầy sức sống.
Mặc dù dùng con mắt ngày nay mà nhìn thì tôn giáo thời đó đều khá cực đoan.
Nhưng nếu bàn về thế kỷ thứ 7,
thì Hội giáo chắc chắn là tôn giáo có tính văn minh tiên tiến nhất trong thế giới quanh địa Trung Hải.
Những người lính của Đạo Hồi đã xây dựng nên đế chế Ả Rập.
Trong lịch sử, chúng ta thường thấy một hiện tượng
nếu kinh tế một nước tốt, thì chính sách của họ thường cởi mở và bao dung.
Nếu kinh tế một nước nát, thì chính sách thường đóng kín và cực đoan.
Mà đế chế Ả Rập lúc bây giờ, với tư cách là quốc gia mạnh nhất và giàu nhất Trung Đông,
có thể nói là đã đẩy hai chữ cởi mở và bao dung lên tới đỉnh điểm.
Đế chế Ả Rập tuy là một quốc gia Hồi giáo tin vào độc thần,
nhưng lại vô cùng rộng lượng với tất cả người ngoại đạo.
Luật pháp của đế chế Ả Rập quy định
tất cả người ngoại đạo trong lãnh thổ đế chế đều được hưởng đại ngộ như công dân bình thường.
Người đế chế Ả Rập không đàn áp họ,
cũng không cựng ép họ bỏ đạo,
thậm chí còn cho phép họ tự do đi lại trong lãnh thổ.
Đến đây, mình mời anh em cùng dừng lại một chút để sâu chuỗi các dự kiện nhé.
Giả sử bạn là một người Do Thái, thuộc nhóm ngoại đạo lớn nhất thế giới này,
thì giữa châu Âu và Trung Đông lúc đó, bạn sẽ đi đâu?
Công giáo ở châu Âu bây giờ đã bắt đầu thiêu sống người ngoại đạo rồi,
mấy ngày nữa họ còn làm cho gì tôi còn chẳng dám nghĩ tới.
Thế nên, chỉ cần là người Do Thái có tư duy bình thường,
họ đều sẽ tìm đường sang Trung Đông.
Thế là dưới sự thu hút từ chính sách của đế chế Ả Rập,
những người Do Thái nào có khả năng đi Trung Đông đều bắt đầu lên đường.
Ở đây mình phải nói một chút, chính sách của đế chế Ả Rập bây giờ
cho phép người ngoại đạo hưởng quyền công dân và không hạn chế tự do thân thể.
So với việc bóc lột trực tiếp của châu Âu thì đây là một đẳng cấp cao hơn hẳn.
Bởi vì đế chế Ả Rập quy định,
thân dân của đế chế đều phải nộp thuế đất và thuế thân,
bất kể bạn tin theo tôn giáo nào.
Một người nông dân mỗi năm phải nộp bao nhiêu là thuế,
dù có cho họ tự do thân thể,
nhưng hàng năm họ vẫn bị trói chặt vào mảnh đất của mình thôi.
Hơn nữa, nếu họ muốn đi đây đi đó lang thang,
họ cũng chẳng có cơ hội đâu.
Vì thế đó, muốn đi xa bạn phải biết đường,
phải lên kế hoạch tiếp tế và vạch lộ trình dọc đường.
Đây hoàn toàn không phải việc mà một nông dân bình thường có thể làm nổi.
Chính sách này coi như là một cách gián tiếp thắt chặt sự tự do của nông dân,
trao cho người dân quyền lựa chọn,
nhưng thực tế người dân chẳng có gì để chọn cả.
Và tài chính của đế chế nhờ đó cũng được đảm bảo.
Nhờ vào những cuốc sách cơ bản này,
tốc độ bành trướng thời kỳ đầu của đế chế Ả Rập là cực kỳ kinh khủng.
Thế là lúc này vấn đề này xinh.
Giả sử nhé, chúng ta hãy thử đặt ra một bài toán hóc búa thế này.
Có một dân tộc, họ chẳng sở hữu lấy một tức đất,
cũng tuyệt nhiên không mặn mà với việc cày quốc,
nhưng bù lại họ lại thông thạo mọi ngóc ngách,
mọi con đường trên khắp lục địa Á-Âu như lòng bàn tay.
Họ giống như những bóng ma trên thương trường,
muốn đi đâu thì đi, muốn đến đâu thì đến.
Thử hỏi, những nhà hoạch định chính sách của đế chế Ả Rập
thời đó làm sao có thể lường trước được quân bài chưa từng có trong tiền lệ này?
Có lẽ ngay cả những bộ óc chiến lược đại tài nhất
bấy giờ cũng phải ngả mũ kinh ngạc trước sự xuất hiện
của một dân tộc ngoại hạng như thế.
Và không ai khác, đó chính là người do thai.
Thời kỳ phất lên, thương mại và con đường tờ lụa.
Lúc bấy giờ, theo đà bành trướng thần tốc của đế chế Ả Rập,
ngay càng nhiều điểm định cư của người do thai lọt vào bản đồ đế chế.
Rồi qua lời truyền tay nhau của người do thai,
họ lại lôi kéo thêm nhiều người đồng hương nữa tới.
Lượng lớn dân số do thai đổ vào các quốc gia không kỳ thị người ngoại đạo này.
Sau đó, bản đồ đế chế Ả Rập không chỉ bao trùm Trung Đông
mà ngay cả vùng Tiểu Á cho tới phía Đông Bắc Phi cũng bị họ thâu tóm.
Đi tới đâu là dẹp loạn tới đó.
Chỉ trong vòng mấy chục năm ngắn ngủi,
đế chế Ả Rập đã nắm chắc trong tay điểm giao cắt của ba châu lục Á, Âu và Phi.
Nếu để ý chút địa lý chúng ta sẽ biết rằng
vùng Trung Đông là mảnh đất vàng để làm ăn
vì chỗ này không chỉ kết nối ba châu lục
mà đường thủy hay đường bộ đều cực kỳ thoại tiện.
Chỉ cần chiếm được mảnh đất này
thì tiền thuế mỗi năm thu về là nứt đố đổ vách.
Và có một đạo lý là
kinh nghiệm là thứ cần người đi trước tổng kết lại.
Phải có người đi tiên phong nếm mũi thất bại rồi thành công
Và kẻ đầu tiên đứng ra nếm mật nằm vùng đó
chính là dân tộc Do Thái.
Đế chế Ả Rập thống nhất
đem lại lợi ích cho người Do Thái kể cả ngày cũng không hết.
Trước đây muốn đi buôn phải đi qua vô số nước nhỏ
cực kỳ hiểm nguy.
Hôm nay ông vua này không vui là con đường đó không đi được.
Ngày mai ông vua núi nào đó cáu kỉnh là thương nhân
coi chừng bị chém đầu làm gương.
Còn bây giờ thì sao?
Người Do Thái có thể buôn bán nội địa trong lòng một đế chế khổng lồ.
Dọc đường không những được bảo vệ an toàn
mà vì các nước nhỏ đã bị thống nhất rồi
nên đi qua các vùng thậm chí còn chẳng phải đóng thuê quan.
Người Do Thái lúc đó đúng kiểu được
thời thế đuổi theo dân tận miệng cho ăn.
Muốn nghèo đi một chút cũng khó hay trước.
Theo ghi chép của nhà sư học Ả Rập nổi tiếng
thời Trung Cổ, Ibn Anathia trong bộ sách
lịch sử hoàn trình.
Trong ba thế kỷ đầu dưới sự cai trị của người Ả Rập
người Do Thái ở vùng Babylon và Ba Tư đã hình thành
nên những điểm tập trung đông đảo nhất
cũng là trung tâm tinh thần chủ yếu của họ.
Lúc bấy giờ, tầng lớp thương nhân Do Thái
luôn giữ vị trí cốt lõi trong giao thương quốc tế.
Họ hoạt động cực kỳ năng nổ
trong các chuyến buôn đường dài thời kỳ đầu của đế chế Ả Rập.
Mạng lưới buôn bán bao phủ khắp châu Âu,
Bắc Phi, Trung Đông, Trung Á, Trung Quốc
và thậm chí tới tận Ấn Độ.
Hàng hóa kinh doanh không chỉ đa dạng về chủng loại
mà số lượng còn cực lớn.
Họ trở thành những xứ giả kết nối thương mại giữa Đông và Tây.
Sau khi giàu có,
người Do Thái cũng xây dựng rất nhiều làng mạc và lâu đài.
Những người Do Thái lẻ tẻ trước kia
giờ đã hình thành nên các cộng đồng lớn mạnh.
Họ giờ đây vừa có tiền lại vừa có đất,
khác hẳn với những gì họ tự thổi phòng
về cái gọi là nghìn năm lưu lạc khổ cực.
Chuyện làm ăn kiếm tiền này đạt tới đỉnh điểm
vào thế kỷ thứ 8.
Đầu thế kỷ 8, đế chế Ả Rập vốn đang không ngừng mở rộng
về phía Đông đã chạm chán với nhà đường
lúc đó đang không ngừng mở rộng về phía Tây.
Là người Việt Nam hay người Á Đông thì ai cũng biết rồi đấy.
Thời đó nhà đường đang vận hành
con đường tơ luộng, đem hàng hóa nhà đường
sang châu Âu bán là lợi nhuận cực cao.
Và khi người Do Thái chạm vào được con đường tơ luộng
họ thực sự đã kiếm được bộ tiền.
Theo ghi chép của nhà địa lý
Ibn Khordadbe, cách thức làm ăn của
người Do Thái lúc đó là nhập nô lệ, tỷ nữ,
bé chay, vải vóc, giá thú,
ra giày cá và kiếm từ địa Trung Hải,
rồi xuất phát đi qua Thổ Nhĩ Kỳ, Barda.
Cuối cùng vận chuyển vào lãnh thổ nhà đường
sau đó lại từ Trung Quốc nhập hàng khác
và mang ngược về địa Trung Hải.
Những phi vụ làm ăn như thế mang lại lợi nhuận khổng lồ
cho người Do Thái.
Theo ghi chép, nếu là một món hàng bình thường
vận chuyển từ nhà đường tới vùng Thổ Nhĩ Kỳ
có thể làm giá trị hàng tăng lên gấp 6-10 lần.
6-10 lần, anh em có hiểu
điều đó có nghĩa là gì không?
Các bác từng nói, có 50% lợi nhuận
là người ta sẵn sàng mạo hiểm,
có 100% lợi nhuận là tư bản dám trả đạp
lên mọi luật pháp nhân gian.
Vậy thì với 600-1000% lợi nhuận
có bị chém đầu người ta vẫn cứ làm
huống chi dọc con đường này lại còn khá an toàn.
Đi sang nhà đường thì nửa đường đầu
có đế chế Ả Rập bảo vệ, nửa đường sau
có nhà đường đón tiếp, các nước nhỏ
ở giữa cũng rất biết điều.
Dù gì đây cũng là chuyện làm ăn của 2 ông lớn nhà đường
và đế chế Ả Rập, kinh doanh thiên hạng
nằm trong tay 2 ông này, ai dám không nghe.
Đứa nào không nghe là bị lột ra rút gần ngay.
Cho nên dọc đường này rủi ro lớn nhất
của người Do Thái thực ra là bị lạc đường.
Mà trùng hợp thay, cái lịch sử
lưu lạc của người Do Thái lại giúp họ
hoàn thành xuất sắc cái việc tìm đường này.
Lình cao quyền lực và liên kết nội bộ.
Cứ như thế,
người Do Thái bắt đầu trở nên ngày càng giàu có.
Tiền giống như nước sông quần cuộn đổ vào túi họ.
Và khi họ ngày càng giàu
thì địa vị xã hội của họ cũng không ngừng tăng lên.
Bởi vì lúc bấy giờ,
nội bộ đế chế Ả Rập cũng phát hiện ra là
người đi buôn kiểu này nhiều lắm,
người kiếm được tiền cũng không thiếu.
Nhưng riêng người Do Thái lại có khứ rắc nhạy bén
với tiền bạc, lần nào cũng kiếm được lợi nhuận
khổng lồ một cách ổn định.
Thế là đế chế Ả Rập dần dần hình thành một nhận thức
chung là người Do Thái rất biết kiếm tiền.
Không phải mình nói bừa đâu,
vì sau này đế chế Ả Rập thậm chí còn bổ nhiệm
người Do Thái chuyên trách việc kiếm tiền cho đế chế luôn.
Ví dụ như những cái tên khá nổi tiếng
như Abraham Bahiyyah
hay Solomon Ibn Mualim.
Đây là hai vị đã nhận được sự đồng ý
của đế chế Ả Rập, có dây phép hoàng gia
chuyên phụ trách việc giúp hoàng gia kiếm tiền.
Đương nhiên là những người Do Thái như vậy còn rất nhiều,
hai ông này chỉ là đại diện thôi.
Họ đóng vai trò như là thống đốc
ngân hàng hoàng gia để lo túi tiền cho cung đình Ả Rập.
Về sau, đế chế Ả Rập
thậm chí còn giao toàn bộ việc vận hành
thuế xuất thương mại của cả nước cho người Do Thái thao tác.
Cứ như thế, người Do Thái muốn thu
bao nhiêu thuế là quyền của họ,
và quá trình tích lũy nguyên thủy
của dân tộc Do Thái cũng từ đó mà ra.
Rồi sau này, khi đế chế Ả Rập bắt đầu tiến về phía Tây,
đánh thông Bắc Phi,
vượt qua eo biển Gibraltar và cuối cùng chiếm được
bán đảo Iberia, tức Tây Ban Nha ngày nay,
hoàn thành kế hoạch chiến lược chiếm đóng châu Âu,
thì người Do Thái ở Tây Âu và người Do Thái
ở Trung Đông cuối cùng đã hội quân thành công.
Hành động này đã giúp ích cực lớn cho dân tộc Do Thái,
bởi vì lãnh thổ đế chế Ả Rập
về cơ bản chính là phạm vi làm ăn của người Do Thái.
Nay quốc gia có lãnh thổ rộng lớn hơn
thì chuyện làm ăn của họ càng bành trướng hơn.
Còn về phía người Do Thái Tây Âu trước đây
vốn luôn bị châu Âu bóc lột,
giờ đây cuối cùng cũng hội ngộ được với hội Do Thái Trung Đông giàu sụ.
Hai bên gặp nhau một cái là chuyện
bắt đầu trở nên thú vị rồi đây.
Trong tập trước mình có nói người Do Thái
sẽ giúp đỡ lẫn nhau vì cùng dân tộc.
Nhiều anh em không tin đúng không?
Làm gì có chuyện không quen mà lại vay được tiền?
Nhưng sự thật là lúc đó
những người Do Thái Trung Đông giàu có đã giúp đỡ
những người anh em Tây Âu nghèo dách bồng tơi
thực hiện đúng kiểu người giàu dẫn dắt người nghèo
cùng nhau tiến lên con đường giàu sang toàn diện.
Nhiều anh em sẽ hỏi
thế dựa vào đâu mà họ giúp?
Thực ra cái này có logic nội tại của nó.
Trong việc phát triển thương mại đường dài thời cổ đại
ngôn ngữ và bảo chứng uy tín là hai bài toán cực khó.
Ngôn ngữ không thông thì chẳng cách nào mặc cả giá.
Mà muốn bán đường dài
Hầu hết người ta chẳng thể tin tưởng nhau được lâu thế.
Nhưng đạo Do Thái đã giải quyết cực tốt vấn đề này.
Người Do Thái với nhau
bất kể lưu lạc bao lâu, cách xa bao xa
chỉ cần họ vẫn nói tiếng Do Thái
chỉ cần vẫn tin vào Thiên Chúa
thì bản hợp đồng thương mại đó coi như được Thiên Chúa đứng ra bảo lãnh.
Thế nên
thương mại đường dài của người Do Thái phát triển thần tốc
và tiếng Do Thái cùng đạo Do Thái vốn dĩ sắp bị mai một
thì giờ đây lại đón nhận một thời kỳ hưng thịnh lần thứ hai.
Vô số triệu phú Do Thái và Hồi giáo
đã ra đời từ đó.
Theo ghi chép, lúc bấy giờ người Do Thái lấy Tây Ban Nha
làm điểm khởi đầu, dân dân mở rộng kinh doanh
sang Pháp, Đức, Hungary
tức Vương quốc Franco.
Bởi vì những vùng này người Hồi giáo không tới được
nên người Do Thái ở địa phương chẳng có đối thủ cạnh tranh nào cả.
Ở những nơi này cũng sản sinh ra
một lượng lớn đại gia Do Thái.
Nói tóm lại, các thương nhân Do Thái Trung Đông
sau khi phất lên, nhờ vào sợi dây liên kết
trung tộc và ngôn ngữ đã kéo theo
cả người Do Thái Tây Âu, khiến những người này
cũng nắm giữ lượng tài sản khổng lồ.
Và theo dòng thương mại, đại gia Do Thái xuất hiện
nhanh nhản trên khắp châu Âu và Trung Đông.
Lúc này nhìn vào, ai nấy đều thấy
một tương lai dạng người phía trước.
Khủng hoảng thương mại rụt đổ và cho vây nặng lãi.
Nhưng cái gì thì cũng chỉ có
thời Hoàng Kim thôi. Ngay khi mọi thứ
đang thăng hoà thì loạn an sử ở nhà đường bùng nổ.
Do chiến tranh, tuyến thương mại
Cả nhà đường đột ngột ngừng sản xuất,
hàng hóa làm ra rồi cũng chẳng bán đi đâu được.
Nhà đường tê liệt,
thân dân nhà đường đang khóc mà người Do Thái Trung Đông
cũng đang khóc dòng. Nhà đường ngã xuống
đúng kiểu đại động mạch thương mại Đông Tây bị cắt đứt.
Của cải của giới quý tộc Ả Rập
hay các đại gia Do Thái tăng trưởng được phần lớn
là nhờ tuyến đường này. Mà bây giờ tuyến đường này
đứt thì thu nhập của họ cũng đứt theo.
Chỉ còn tiền tiết kiệm chứ không có tiền đổ thêm vào nữa.
Con người ta có thể chịu được nghèo
nhưng cực kỳ khó chấp nhận cảnh từ giàu xuống nghèo.
Thương nhân Do Thái và Hồi giáo
ở bán đảo Tây Ban Nha lúc này chẳng phải
vẫn còn rất giàu sao. Họ còn trụ được.
Những người nông dân công giáo và thị dân
bình thường quanh họ thì không giàu được như thế.
Và thế là, anh có tiền, tôi thiếu tiền.
Thương nhân Do Thái bắt đầu tung
ra một chiêu trò cực gắt. Cuối cùng
cũng tới đoạn mình nói lúc nãy rồi đây.
Người Do Thái bắt đầu đem tiền của mình ra cho
Dùng tiền để ra tiền trên lưng người khác
Đương nhiên họ làm được nghề này vì lý do rất đơn giản.
Không phải vì người khác không nghĩ ra
trò cho vay nặng lãi mà vấn đề là
Ngoại trừ đạo Do Thái, tất cả các tôn giáo
khác bao gồm công giáo và Hồi giáo
trong giáo lý đều quy định rõ ràng là cấm
cho vay nặng lãi. Chỉ có mỗi ông đạo
Do Thái là bảo Chúa cho phép cho vay đấy.
Không trả được thì chặt tay chặt chân thôi.
Thế là từ khoản cho vay nặng lãi,
người Do Thái giúp họ vẫn kiếm được tiền trong cảnh
Khổ thế nào thì anh em cứ lên mạng
tìm mấy clip những người từng vay tiền
tín dụng đen mà xem. Y hệt như thế luôn.
Thế nhưng, đối với hành vi vơ vét
của người Do Thái, sao chính quyền lúc đó lại làm ngơ?
Dân đau khổ thật đấy mà chính phủ
không quản. Lý do đơn giản thôi.
Đó là vì cuộc sống của vua chúa và quý tộc
cũng cần những thương nhân Do Thái giàu nhất
lúc đó bơm máu. Xây dựng thành phố
cũng phải dựa vào vốn đầu tư của người Do Thái
Vật tư xây đồn lũy cũng phải nhờ thương nhân
Do Thái vận chuyển. Lại động mạch
Đông Tây tuy Đức, nhưng thương mại địa trung hải
vẫn phải dựa vào người Do Thái chống đỡ mà.
Thế nên các ông vua cũng mắt nhắm mắt mở cho qua.
Thôi thì đanh để dân chủng khổ một chút vậy.
Nhưng chuyện gì cũng sẽ có bước ngoặt
như mình đã nói ở trên.
Khi kinh tế một nước tốt, chính sách thường
cởi mở bao dung. Và khi kinh tế nát,
chính sách thường đóng kín và mâu thuẫn.
Trước đây, kinh tế tốt thì sự phát triển
tốc độ cao đã che lấp đi mâu thuẫn tôn giáo.
Còn bây giờ, kinh tế đi xuống
Mâu thuẫn tôn giáo nội bộ đế chế Ả Rập
bắt đầu lộ rõ. Người Do Thái giàu có
và các thế lực tôn giáo khác bắt đầu
xảy ra xung đột gây gắt. Vào giai đoạn cuối
của đế chế, khi môi trường chính trị xấu đi
Ngày càng nhiều người Do Thái bắt đầu
di cư về phía Tây của đế chế, nơi có
môi trường sống khoan dung hơn. Đặc biệt là
sau khi vùng Ai Cập và Maghreb ở Bắc Phi
bắt đầu tụ hợp lại, một lượng lớn các gia tộc
Trong thời gian ngắn, người Do Thái đã xây dựng
rất nhiều làng mạc và lâu đài quanh vùng địa Trung Hải
mà những lâu đài này thường giàu có hơn hẳn nơi
ở của các tín đổ tôn giáo khác. Kể từ
khi người Ả Rập đánh chiếm Tây Ban Nha
những người công giáo ở địa phương chưa bao giờ ngừng
phản kháng. Cuộc phản kháng này được gọi là
phong trào tái chiếm, Reconquista
Thời gian đầu có đế chế Ả Rập mạnh mẽ
thì còn áp chế được đám dân công giáo này
Nhưng tới thế kỷ 10, do thương mại
Đông, Tây Đức đoạn, đế chế Ả Rập
đã như mặt trời xế bóng. Đế quốc
Senjuk trỗi dậy thực tế đã kiểm soát phần lãnh thổ
phía bắc của Ả Rập. Đến thế kỷ 11
người thổ Senjuk lại chiếm được thánh địa
Jerusalem. Cả đế chế Ả Rập
chỉ còn lại một tòa cô thành. Và những
người thổ này vốn chẳng được giáo dục mấy
thủ đoạn vơ vét tiền của họ không được ôn hòa
như người Ả Rập trước đó đâu. Họ
bắt đầu trực tiếp thu thuế nặng đối với thương nhân đi qua
lại còn cấm tín đổ công giáo tới
Jerusalem hành hương. Hành động này
coi như chặt đứt luôn thương mại địa trung hải
Người Do Thái sống bằng nghề buôn bán thì đúng là
ngày sống càng lúc càng tệ. Nhưng người
thấy khó chịu không chỉ có mỗi dân Do Thái
bởi vì cùng thời kỳ đó, công giáo cũng
bị chia tách thành thiên chúa và chính thông giáo
Tòa Thánh La Mã ở phía Tây vì
muốn khẳng định tính chính danh của mình nên định
tìm một cơ hội để chơi lớn một vố trên đấu trường
quốc tế. Ý đồ của giáo hoàng Gregorio VII
lúc bấy giờ là đánh chiếm Jerusalem
rồi đưa cái điểm khởi nguồn thương mại này
vào tầm ảnh hưởng của thiên chúa giáo
Dù sao thì lúc này đời sống ai nấy đều chẳng khá
giả gì. Một lượng lớn nông dân phá sản
ở Tây Âu đã trở thành yếu tố bất ổn cho
xã hội. Lúc đó, tín đổ
thiên chúa giáo thường cho rằng muốn có cuộc sống tốt đẹp
thì cách duy nhất là tiêu diệt đám người thổ này
chiếm lại trung tâm thương mại là thánh địa
Jerusalem
Thập tự trinh và vi kịch
Năm 1096, giáo hoàng
đã tổ chức cuộc thập tự trinh
của dân nghèo. Dưới sự tổ chức của giáo hoàng
một lượng lớn nông dân chưa qua đào tạo
và đám quý tộc sa cờ lỡ vận đã dân thân
vào hành trình trinh phạt Jerusalem
Đây đúng nghĩa là một đội quân thập tự toàn
dân nghèo. Ở thời Trung Cổ
việc quản lý biên giới giữa các nước không hề nghiêm ngặt
Trong thời Bình, người lưu lạc băng qua
biên giới nước khác chẳng ai ngăn cản
mấy ông vua cũng chẳng buồn quản. Thế nên
lúc đầu đội quân dân nghèo này đi xuyên quốc gia
khá thuận lợi. Nhưng càng đi xa
tình hình bắt đầu trở nên quái đạn
Xưa nay vẫn có câu, binh mã chưa động
lương thảo đi trước. Vậy lương thực cho đội
quân dân nghèo này ai lo? Đây là cả một vấn đề
Và câu trả lời của giáo hoàng là
Dù sao thì tôi cũng không có tiền đâu nhá
Thế là gánh nặng lương thực bị đổ lên đầu
mỗi thành viên trong đội quân
Đám sĩ quan quý tộc sa cờ thì còn đỡ
Mượn họ hàng bộ giáp hay ít lương thực không khó
Nhưng đám dân đen trong quân thì vốn dĩ
đã là nông dân phá sản rồi. Bắt họ
Thế nên cái độ quân dân nghèo này
ngay từ lúc lên đường đã bắt đầu dở cho cướp bóc
Đi tới đâu cướp tới đó
Nói theo cách của chính quân thập tự trinh thì là
Lúc đầu, quân thập tự định để
các chủ lâu đài và dân làng hòa bình chấp nhận
việc quyên góp vật tư không hoản lại
Nhưng cuối cùng thường chỉ có thể dùng vũ lực để đạt được mục đích
Và lúc đầu dùng vũ lực còn hơi nhẹ nhàng
Kiểu như rút đau ra dọa đối phương
đưa lương thực cho mình thôi. Nhưng càng về sau
Quân thập tự dần biến thành những kẻ
giết người cướp của đúng nghĩa
Và ngòi nổ cho chuyện này phải kể đến một nhóm lính tản lạc
Lúc đó, độ quân dân nghèo được
chia làm 5 nhánh. Trong đó có 16
gã lính tiên phong bị lạc đoàn
Họ đi tới vùng xem linh. Tới đây
vì trăm người không còn hạt cơm nào, họ bèn theo
thói quen rút đau ra dọa nông dân đòi nộp lương
Nhưng trước đây các ông dọa được người ta là
vì các ông đông. Đằng này có mỗi 16
mạng mà cũng dám làm cho đó
Thế là chọc giận dân làng ngay lập tức
Dân làng cũng có tiếng nói của dân làng chứ
Sau đó, dân địa phương
xúm vào hội đồng mấy gã kỵ sĩ này
đuổi tận vào trong nhà thờ rồi treo cổ
chết cả 16 mạng. Nhưng đây chính là ngòi nổ
Sau đó khi đại quân thập tự phát hiện
có dân làng dám treo cổ binh lính của mình
Họ bèn kéo tới ngôi làng đó trả thù
và tan sát hơn 4 ngàn cư dân
Trong đó bao gồm cả người Hungary và một số
ít người Do Thái. Kể từ đó
cách thức trưng thu lương thực của quân thập tự
trở nên cực kỳ phóng túng. Ví dụ như
khi quân của họ đi tới Belgrade, nay là thủ đô
Serbia. Tới đây họ lại thiếu lương
Cộng thêm việc các chiến sĩ thập tự trinh đang có
tâm trạng cực kỳ xuống dốc, bực bội
vì xa nhà quá mà. Thế là để chút giận
họ đã tăm máu cả thành phố này luôn
Nói chung là, dấu chân của thập tự
quân đi đến đâu cũng để lại nỗi khiếp sợ
và sự ghét cay ghét đắng cho dân lành châu Âu
đến đó. Khi họ tới thủ đô của đế quốc
Byzantine là Constantinople
Họ thậm chí còn không được phép vào thành
chỉ được đóng quân ở ngoài ô
Kết quả là vì bị bắt đóng quân bên ngoài
họ cảm thấy dân địa phương hình như
coi thường mình. Thế là lại bắt đầu cướp bóc
các làng mạc ngoại thành. Tới lúc này
chắc anh em nhận ra quy luật rồi
cứ không tôn trọng quân thập tự là họ bắt đầu giết người
Sau đó, những kẻ thống trị
ở địa phương đành phải giúp họ lập cứ điểm riêng
Khi có cứ điểm rồi, tưởng là họ
sẽ thôi không cướp nữa. Thế mà không
họ lại bắt đầu cướp bóc người thổ quanh cứ điểm
đốt phá nhà cửa, nhà thờ
Với một lũ thổ phỉ giết người vì muốn giết
cướp quả vì muốn cướp như thế
thì mọi người hãy hình dung
khi chúng đụng độ với những người do Thái
giàu nước đố đổ vách lúc bấy giờ
chuyện gì sẽ xảy ra? Ví dụ đơn giản là
khi quân thập tự đi qua miền Bắc nước Đức
họ đã tấn công cứ điểm của người do Thái
ở Prague. Không đánh thì thôi
mà đánh một cái là quân thập tự giật mình luôn
vì sau khi cướp xong chỗ này họ phát hiện
dân ở đây giàu quá, đặc biệt là người do Thái
Cả đời chúng nó chưa bao giờ cướp được
chỗ nào béo bở thế này
Thế là chúng bắt đầu cản quét khắp vùng đó
thanh chiến gì tầm này nữa, dẹp hết đi
lo làm giàu cái đã. Sau đó
chúng cướp bóc toàn bộ vùng Ryland
từ những ngôi làng cho đến các tòa lâu đài kiên cố
dọc từ Spire, Wum, Menger cho tới tận
Regenburg đều bị chúng sờ gáy
Hầu như tất cả các làng Bạc vùng này
trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 7 năm 1996
đều bị nhánh quân thập tự này
tàn sát sạch bách. Hành vi bạo ngược này
đương nhiên khiến các lãnh chúa địa phương
phải đem quân đi dẹp. Nhóm thập tự
trinh này khi nghe tin có người tới đánh mình
với tư cách là một đội quân thanh chiến
họ đã giải tán tại chỗ luôn, rồi mạnh ai
nấy chạy, mang theo một lượng lớn của cái cướp
được trốn về nhà. Cuối cùng
trong 5 đạo quân dân nghèo xuất phát
chỉ có 2 đạo tới được đích là vùng Tiểu Á
3 đạo còn lại hoặc là cướp đủ rồi chuồn
hoặc là bị các lãnh chúa nơi khác tiêu diệt
mà anh em chắc cũng đoán được
một đội quân có quân kỷ nát bét như thế
2 đạo quân tới được Tiểu Á
sau đó cũng nhanh chóng bị người thổ thịt sạch
cuộc thập tự trinh của dân nghèo kết thúc
thất bại thảm hại, tin bại trận truyền về
thế giới thiên chúa giáo phương Tây
làm giáo hoàng tức đến nổ phổi, vốn dĩ định
phát động thanh chiến để làm vẻ vang cái mặt mình
ai rè chưa thấy mặt đâu đã lỏi cái mông ra rồi
không những đánh không thắng
mà hành vi dọc đường còn làm nhục mặt giáo hội
lúc này thì biết làm sao
giáo hoàng đang phải bỏ ra đống tiền lớn
tổ chức một đội quân thập tự
gồm toàn quân chính quy để đi lấy lại thẻ diện
cái đội quân chính quy này thì đúng là mạnh hơn
hẳn đội dân nghèo, dọc đường chiếm được
một số vùng ở Libang và Syria
thậm chí còn lập nên Vương quốc Jerusalem
nhưng liệu những gì đám quân chính quy này
làm có tốt đẹp hơn đám dân nghèo trước đó không
thực ra là không
ví dụ như năm 1099
sau khi quân thập tự chiếm được Thánh Thảnh Jerusalem
họ đã thực hiện những cuộc thảm sát tàn khốc
đối với tín đổ do Thái và Hồi giáo trong thành
gần như giết sạch người ngoại đạo ở đó
mà như mình đã nói
người do Thái với tư cách là nhóm ngoại đạo lớn nhất
vừa có tiền lại vừa có lý lịch ngoại đạo đậm nét
đương nhiên là đối tượng bị thanh toán đầu tiên
trong những hoạt động thế này rồi
và những cuộc thanh trừng kiểu đó kéo dài suốt 200 năm
người châu Âu tổng cộng phát động 10 cuộc đồng trình
những chiến binh thập tự này
lần lượt ở Bắc Phi, Ai Cập, Tiểu Á
và Syria tiến hành cướp bóc điên cuồng
người do Thái và người Hồi giáo
của cải mà đế chế Ả Rập tích lũy
trong 300 năm gần như bị quân thập tự
vỡ vét sạch xanh xanh, càng cướp
họ càng thấy có gì đó sai sai
quân thập tự châu Âu phát hiện ra một vấn đề
tiền của người do Thái sao mà lúc nào cũng nhiều
thì không biết, thế là dần dần họ đạt tới
một nhận thức chung, thay vì chúng ta
phải đi bộ hàng ngàn dặm để đánh đám ngoại đạo Hồi giáo
để giải cứu mộ thánh chúa Giê-xu
sao không xử lý luôn cái đám do Thái giết chúa Giê-xu
ngay trong lòng châu Âu này đi
làm thế này vừa thể hiện được tính thần thánh
của tôn giáo, vừa vỡ được một đống tiền
khổng lồ, thế là những cuộc đàn áp
quy mô lớn nhắm vào người do Thái bắt đầu nổ rạt
thảm sát, cách ly trụng tập
và nô dịch, cái gì cũng có thể xảy ra
nói tới đây chắc anh em sẽ thắc mắc
quân thập tự làm thì không thấy cắn rứt
lương tâm à? Đáp án là không
vì đối với người châu Âu lúc đó thì bất kể
là người do Thái, người Hồi giáo hay người
trinh thống giáo, trong mắt họ thấy đều là dị giáo
mà đã là sinh vật dị giáo
sau đó, những cuộc đàn áp này kéo dài
trong một thời gian rất dài, nhưng ở đây
mình cũng phải nói rõ một điều, đó là
người do Thái cũng chỉ là một trong số rất nhiều
nạn nhân thôi, chẳng qua là lúc đó
tiếng nói của người do Thái trên quốc tế là lớn nhất
làm mọi người cứ tưởng là quân thập tự
chỉ giết mỗi người do Thái, nhưng thực tế
là người Tây Âu luôn luôn tự do và bình đẳng mà
họ bình đẳng tàn sát mọi chủng tộc
ai cũng có quyền tự do chết như nhau
tuy nhiên, phải thừa nhận là người do Thái
nghĩ nhiều hơn các dân tộc khác một chút
vì sau này, trong khoảng thời gian bị đàn áp
đẳng đẳng đó, người do Thái bắt đầu suy ngẫm
có cách nào để người do Thái
không còn rơi vào cạnh như ngày nay không
và để không bị đàn áp, người do Thái thực ra
luôn luôn nỗ lực, ví dụ như lúc đế chế
Ả Rập còn mạnh, những người do Thái giàu
có luôn giữ quan hệ hợp tác với quý tộc và
vua chúa địa phương, hưởng cuộc sống nhung lụa
họ cứ ngỡ biến mình thành một phần của chính trị
thì sẽ không bị chè nép nữa
nhưng cuộc thập tự trinh đã tát cho họ một vát
lật mặt, rõ ràng là quốc gia mạnh
đến đâu cũng có ngày diệt vong, con đường này
không ổn, vậy thì rốt cuộc còn cách nào
để người do Thái tránh bị đàn áp đây
tất cả sẽ có trong tập sau
trong tập sau, mình sẽ kể cho anh em nghe
về ngân hàng do Thái và sự trỗi dậy của chủ nghĩa
tư bản, người do Thái cuối cùng đã
tìm ra một cách có thể thao túng mọi thứ
từ sau bức màn, liệu kết cục của họ
có tốt đẹp không, cuối cùng họ sẽ đi về đâu
tập sau chúng ta bàn tiếp nhé