Giáo Lý Nhà Phật Mà Albert Anhxtanh Tâm Đắc Nhất | Thế Giới Cổ Đại

Xin chào các bạn. Phật giáo là nội dung xuyên suốt trên kênh thế giới cổ đại trong vài tháng gần đây. Chúng tôi nhận ra rằng các bạn, những khán giả trung thành của kênh rất yêu thích chủ đề này. Dù các bạn là những Phật tử đã và đang tụ tập theo con đường của Đức Phật hay đơn giản chỉ là những người đam mê khám phá những điều mới mẻ về khoa học và vũ trụ thì nhất định bạn không nên bỏ qua video này. Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Thuyết Duyên Khởi, giáo lý căn bản nhất của Đức Phật. Học thuyết này giúp con người ta thấy rõ sự thật của con người, cuộc đời và giá trị hạnh phúc. Thuyết Duyên Khởi cũng chính là nơi gặp gỡ của Phật giáo và các nhà khoa học trong đủ loại lĩnh vực. Nhờ đó đã gạt hái những lợi ích lớn lao từ những cuộc gặp gỡ này. Trong tuyệt phẩm Tây Dục Ký, các yêu quái đều mùa quáng cho rằng ăn thịt nhà hành giả được huyền trang sẽ được trưởng sinh bật lão nên chúng đã bày ra đụng kế bắt nhà sư để thỏa mãn tham dục được sống đời đời kiếp kiếp trẻ mãi không già. Chi tiết này đã phản chiếu rõ bên lầm con người luôn chấp trước, dính mắt đó là tâm lý cố chấp cho thể xác, tâm hồn của mình có tự ngã trường tồn và tìm mọi cách để bảo vệ, nuôi dưỡng, tự hào, khổ đau về nó. Mặc dù vậy, không một ai trên đời, kể cả Đức Phật có thể chiến thắng được quy luật vô thường của cuộc đời. Hiểu được lý duyên khởi sẽ giúp bạn nhận diện ra nhiều điều hơn. Lý duyên khởi được ghi lại ngắn gọn trong kinh như sau Nếu cái này tồn tại thì cái kia hình thành Cái này phát sinh thì cái kia phát sinh Cái này không tồn tại thì cái kia không hình thành Cái này diệt thì cái kia diệt Một ví dụ đơn giản về luật duyên khởi trong tự nhiên như sau Vì có mây nên trời mưa Vì trời đã mưa nên đường trở nên trơn ướt Vì đường trơn ướt nên người đi bị ngã Vì người đó bị ngã nên người đó bị thương Ở đây mưa do có mây trên trời Đường trở nên trơn ướt là do trời mưa xuống Sự té ngã của một người là do đường bị trơn ướt Người đó bị thương là do sự té ngã Và vô số sự việc tiếp diễn do mây ban đầu tạo ra Ngược lại nếu ta đặt câu hỏi Cái gì tạo ra mây Do sự ngưng tụ hơi nước Tại sao có hiện tượng ngưng tụ Do nhiệt độ tăng cao Nước bay hơi lên trời Vì vậy trước đó cũng là vô số nguyên nhân hình thành mây Mà chúng ta không thể liệt kế hết được Trong chuỗi sự kiện xảy ra Chúng ta thấy rằng Một sự kiện xảy ra Là do một sự kiện trước đó xảy ra Và tác động làm cho nó khởi sinh Và sau khi khởi sinh Nó lại tác động làm cho sự kiện xảy ra Mỗi hiện tượng tự nhiên xảy ra trên thế gian này Có thể được dựa vào một chuỗi Tuy thuộc hay phụ thuộc lẫn nhau Tức là không bao giờ xảy ra một cách độc lập Không có cái gì khởi sinh Mà không có nguồn gốc Hay nguyên nhân ban đầu của một sự kiện xảy ra trước nó Sâu hơn Nếu không có một sự kiện xảy ra trước đó Tác động cho sự kiện này xảy ra Thì sự kiện này cũng không thể xảy ra Và để đến lượt Nó tác động hay làm điều kiện cho sự kiện sau nó xảy ra Và cũng như vậy Quá trình cứ diễn ra liên tục Nói tóm lại Mọi sự vật hiện tượng xảy ra Đều có thể được truy tìm lại nguồn gốc trước nó Và cũng có thể truy ra hiện tượng sự vật khác Là quả khởi sinh ra nó Do nó tác động Do duyên của nó Để hiểu rõ hơn về bản chất của Thuyền Duyên Khởi Chúng ta hãy cùng xem một ví dụ thực tế Của các nhà khoa học nổi tiếng Nó được bắt đầu bằng khái niệm Về tính bất khả phần trong cơ học lượng tử Đây là một cuộc thí nghiệm tưởng tượng nổi tiếng Do Einstein, Podolsky và Rosen Đưa ra vào năm 1935 Trong một nỗ lực muôn chứng tỏ rằng Sắc xuất lý giải về cơ học lượng tử là sai lầm Và học thuyết này chưa hoàn chỉnh Thí nghiệm này Có thể được mô tả lại một cách dạng dị như sau Tưởng tượng ra một hạt phân hủy một cách tự phát Thành ra hai phổ tông A và B Luật đối xứng nêu rõ rằng Chúng sẽ luôn chuyển ngược chiều nhau Nếu A đi về hướng Tây Chúng ta sẽ khám phá ra B đi về hướng Đông Tất cả có vẻ như bình thường, tuyệt hảo Thế nhưng Đó là ta đang quên đi tính chất kỳ lạ của thế giới lượng tử Cũng dù ánh sáng Các phổ tông này có thể là sóng hoặc hạt Trước khi bị khám phá bởi máy giò Lý thuyết lượng tử cho ta biết rằng A xuất hiện dưới dạng sóng Luông sóng này không được cục bộ hóa Đã có một sắc xuất cho thấy rằng A có thể được tìm thấy ở bất cứ hướng nào Chỉ khi bắt gặp A mới biết là nó đang di chuyển về hướng Tây Thế nhưng Nếu như A đã không biết được trước khi bị khám phá Là mình đi về hướng nào Thì làm sao B có thể đoán được A đang làm gì Để có thể điều chỉnh cách ứng xử phù hợp Là đi về hướng ngược lại của A Theo ảnh Stein Đây là điều khó có thể xảy ra Trừ phi A thông báo cho B Một cách đồng bộ Về phương hướng mà nó đang đi Vì thế Ông nghĩ rằng Có một ẩn số nào đó Mà họ chưa tìm ra để giải thích hiện tượng trên Vào đầu thập niên 80 Niên khoa học kỹ thuật cuối cùng đã 90 Đủ để cho các nhà vật lý Như Alain Aspect Và những người trong nhóm của ông tại Paris Có thể thực hiện một loạt những thí nghiệm Trên cặp phốt tông tương tác nhau Tức là những phốt tông Có những tác động quả lại về nhau Trong những thí nghiệm của Aspect Phốt tông A và B Được giữ cách xa nhau 12 mét Và người ta thấy B luôn luôn biết ngay lập tức Những gì A đang làm Và có những phản ứng tương xứng Những nhà vật lý cũng đã bảo rằng Không có một tín hiệu ánh sáng nào Có thể được trao đổi giữa A và B Bởi vì những đồng hồ nguyên tử Được gắn vào những máy dò Nhằm khám phá A và B Cho phép họ đo lượng được Thời điểm đến của từng phốt tông Một cách cực kỳ chính xác Họ thấy hai thời điểm của hai phốt tông Là giống nhau Vì thế có thể khẳng định A và B không hề có sự liên lạc Với nhau trước đó Ta nhau 10 km Thế nhưng Những ứng xử của chúng Vẫn tương quan tuyệt hào Điều này được giải thích Khi chúng ta nhìn nhận rằng A và B Đã trở thành một bộ phần Của thực tại bất khả phân Ngay cả mỗi hạt ở mỗi đầu vũ trụ A không phải gửi tín hiệu đến cho B Bởi vì chúng cũng chia sẻ Một thực tại Ngành cơ học lượng tự như thế Đã loại trừ mọi ý tưởng Về cục bộ Và mang đến cho một cái nhìn tổng thể Về không gian Với hai cái phốt tông tương tác này Ý niệm về nơi này Và chỗ kia Trở thành vô nghĩa Bởi vì nơi này Cũng chính là chỗ kia Đó là những gì mà nhà vật lý Gọi là tính bất khả phân của không gian Điều này Cũng tương tự với ý niệm Duyên sinh duyên khởi Của thế giới hiện tượng Trong Phật giáo Phật giáo nhìn thế giới này Như là một dòng chảy mênh bông Bao gồm những sự kiện kết nối lại Và cũng giữ phân tác động lên nhau Trong khi đó Cách mà chúng ta nhận thức về dòng chảy này Cố động lại một vài khía cạnh Của cái vũ trụ bất khả phân Từ đó Tạo ra một áo tượng rằng Đã có những thực thể độc lập hoàn toàn Tách biết nhau Và tách rời khỏi chúng ta Vậy Câu hỏi lớn nhất được đặt ra là Nếu mọi sự kiện xảy ra Đều có nguyên nhân của nó Thì cái gì Là nguyên nhân đầu tiên Hay đến khi nào Thì nguyên nhân kết thúc Vào thời Nguyên Thủy Mọi người Đều quan sát thấy những điều kỳ lạ xảy ra trong tự nhiên Và luôn tò mò Đi tìm những lời giải thích thỏa bán Tuy nhiên Vì không biết đến quy luật duyên khởi Và vì sợ sệt những thế lực siêu nhiên siêu thần Nên lẽ tự nhiên Là họ đã cố gắng giải thích Bằng những niềm tin tin ngưỡng Người Nguyên Thủy tin rằng Khi gió nổi lên Là vì thân gió đang giao duyên Hay đang chuẩn bị cưới bạn tình Nếu khoa học chấp nhận kiểu giải thích này Và không truy tìm nguyên nhân Theo như luật duyên khởi Thì chúng ta chắc đã không biết được Gió hay bão Tức là sự chuyển động của không khí Chỉ là do sự tranh lệch về áp suất không khí Ở những nơi khác nhau mà thôi Những sự giải thích về mê tín Hay mang tính hiệu thần Vốn đã đặt dấu chấm hết Cho những câu hỏi Hay sự truy tìm một cách khoa học Và tự do vào thời Nguyên Thủy Bởi vì Lúc đó người ta không còn có thể hỏi được Ai tạo ra thần gió Hay tùy thuộc vào cái gì Mà có thần gió Lý duyên khởi Là một quy luật khoa học Đã và đang được áp dụng Trong tất cả các suy luận Hay nghiên cứu Về khoa học Và kỹ thuật trên thế gian này Nhưng nếu ta đặt vấn đề Với các nguyên nhân đầu tiên Thì điều đó có nghĩa là chấm hết Tức là đã hỏi vậy Thì không còn những suy luận tiến bộ Hay tiến xa hơn nữa Vào việc khám phá quy luật tự nhiên Bởi vì Nếu cứ chuyên ngược và hỏi Thì mãi mãi không bao giờ tìm thấy nguyên nhân đầu tiên Về vấn đề nguồn gốc khởi thủy Của một chúng sinh Đức Phật đã nói rằng Này các tị khéo Khởi thủy của Hoàng Luân Hồi Là không nghĩ bàn được Sự khởi thủy của chúng sinh Là không thể nào nhìn thấy được Chúng sinh bị che mở bởi vô minh Và mê đắm vào sục vọng Càng lúc càng ra vào Trôi rạt rất xa trong phòng Luân Hồi sinh tử Chúng ta có thể thấy Đức Phật cũng không đặt ra Vấn đề nguyên nhân đầu tiên Hay nguyên nhân cuối cùng Bởi tất cả đều do nguyên nhân mà có Nó luôn tồn tại Và mãi mãi như vậy Đức Phật dạy Tất cả các Pháp đều vô ngã Hết thảy các hành đều vô thường Môn vật sinh diệt Đều do nhân và duyên Duyên khởi Không chỉ là giáo lý chỉ dọn nguyên tắc vận hành Của mọi Pháp trong thế gian Từ vật lý cho đến tâm lý Không một Pháp nào hình thành Hay biến hoại mà ra ngoài quy luật này Đây còn là lý thuyết đầu tiên Phản bác hệ thống chết học vệ đà Của bà Lam Môn Phủ nhận tư tưởng sáng tạo của Đấng Phạm Thiên Để hình thành tư tưởng tự tác tự thỏ Mình làm mình chịu Để cao vị trí con người Con người là chủ nhân ông cho chính mình Không ai khác hơn Có thầm quyền định đoạt cuộc sống cho mình Vào thời đại của Đức Phật Học thuyết của giáo phái Đều dạy con người chập ngã Và ngã sở Họ sáng tạo ra đứng tối cao, đứng tạo hóa Để tôn sùng và nương tựa Do đó Khi phát hiện và tuyên bố lý duyên khởi Với luận điểm Mọi sự vật lớn nhỏ Từ các hành tinh trong vũ trụ Cho đến mảnh mũn hạt bụi, hạt cát Đều do nhân duyên hòa hợp Từ căn thân cho đến thế giới Đều không thật có Đức Phật đã khẳng định Phạm giới vô ngã Và mở ra cuộc cách mạng tư tưởng phỹ đại Thời bấy giờ Với quan điểm trung đạo Không phân biệt khách thể, trụ thể Không gì là tuyệt đối Nhất tức, nhất thiết, nhất thiết, tức nhất Một là tất cả Tất cả là một Duyên khởi Là lời giải đáp minh bạch, hùng hồn Đầy thuyết phục, trả lời cho câu hỏi Nhân loại bao lâu chẳng trở Bên cạnh đó Lý duyên khởi Là tuyên ngôn khẳng định quyền tự do Bình đẳng của mọi người trong xã hội Bác bỏ hoàn toàn lý thuyết Phân biệt giai cấp, trụ tộc Do giai cấp bóc lột bịa đặt ra Để phục vụ mục đích thống trị xã hội Phục vụ lợi ích giai cấp bóc lột Do vậy Mà hơn 2.500 năm sau Nhà bác học Einstein đã nhận định Nếu có một tôn giáo nào Đương đầu được với các nhu cầu của khoa học hiện đại Thì đó là Phật giáo Phật giáo Không cần phải từ bỏ quan điểm của mình Để theo khoa học Vì Phật giáo bao gồm cả khoa học Cũng như vượt qua cả khoa học Trong kinh tương Ngộ ưng bộ 2 Đức Phật dạy Do đoạn diệt thảm ái Vô minh một cách hoàn toàn Thì hành diệt Do hành diệt nên thức diệt Lão tự sầu bi Khổ yêu não diệt Như vậy là toàn bộ khổ uẩn diệt Này các tỷ kheo Như vậy là đoạn diệt Hiết vô minh Thì ta thấy Pháp vô ngã Hành vô thường Không còn chấp ngã, chấp Pháp Tức chứng đạt tránh nặng giác Chấm dứt vòng sinh tự luân hồi Giá trị thoát khổ đau ở đây Chính là duyên khởi Đã trả con người về với vai trò Làm chủ vật mệnh của mình Đồng thời khai mở cho chúng sinh Con đường giải thoát sinh tự luân hồi Đưa con người và môn loài Đến bờ an vui hạnh phúc Nhưng Phật tử chúng ta Sống đời cư sĩ Nghĩa là nguyện tài sinh trong luân hồi Với cuộc sống súng túc đầy đủ Và thân hình đẹp đẽ Thì giá trị giải thoát và giác ngộ Chính là cái nhìn chân xác Khoa học về sự tồn tại của thân tâm Trong quy luận bất biến Thành, trụ, hoại, diệt Để không bàm víu, chấp trước Đau khổ, bị lụy Trước hiện thực cuộc sống Thực tế cho thấy Các tế bào trong thân thể của chúng ta Luôn luôn thay đổi Và cứ mỗi 7 năm thì những tế bào này Hoàn toàn đổi mới Chính sự thay đổi này Đã làm cho chúng ta trọng lớn Trọng giả Và dĩ nhiên là trọng chết Vì sự vô thường của thân như thế Nên cổ nhân mới có câu Thân như bóng chớp chiều tà Cọ xuân tê tốt Thù qua rụng rời Xá chi suy thịnh việc đời Thịnh suy như hạt sương rơi đầu cảnh Hay trong bài đi thuyền Của nhà sơ Xuân Diệu Đã nhận định rất chiết lý về sự vô thường của vạn vật Cái may không đợi cái trôi Từ tôi phút trước sang tôi phút này Lý duyên khởi thật bổ ích Đối với những người đang mắc bệnh hiểm nghèo Hoặc những người đã tuổi cao sức yếu Gần đất xa trời Đạo lý này Giúp con người đoán nhận bệnh tật Chịu được đau đớn Đối diện với cái chết một cách bình thản Tự nhiên Đạo lý ấy giúp chúng ta không vì lợi ích riêng mình Mà vị kỷ, tham lam Xé toang mong tối của vô mình Khai mở ánh sáng của tự tại Hạnh phúc Nhận biết đạo lý ấy Ta tránh được bao hể lụy Phân chia đẳng cấp Phân biệt trùng tộc Màu da sắc tộc Chiến tranh tàn sát Giết hại các loại hữu tình Gieo rắc khổ đau kinh hoàng Cho con người và một loại Lý duyên khởi Giúp chúng ta thấy rõ mối tương quan sinh diệt Của vạn hữu và vũ trụ Không có một pháp nào Có thể hiện hữu độc lập Theo đó Trong cái này trước cái kia Và chi phần nào cũng vừa là nhân Đồng thời cũng vừa là quả Nêu lên mối quan hệ nhân quả Của vạn vật Suy dụng ra mối quan hệ xã hội Khi hiểu lý duyên khởi Mỗi con người sẽ tự nhận thấy cá nhân Mình tồn tại trên cuộc đời Không chỉ nhờ công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ Không hẳn là nhà độc tiện Bắt gạm kiếm được nhờ sức lao động Của mình Mà nhận biết được sự hiện hữu của thần sát Tâm hồn mình trên thế gian Là sự kết hợp tổng hòa của buôn vạn pháp Nói như vậy để thấy Sự có mặt Và sự tồn tại của chúng ta trên cuộc đời này Là một phép nhiệm màu của các pháp Cuộc sống nó ấm Hạnh phúc của chúng ta có được Là nhờ sự chung tay của bao nhiêu người khác Công an việc làm ổn định của ta có được Cũng có sự đóng góp Của nhiều cá nhân khác Và trong thành công của người khác Át hẳn đã có sự góp công sức Của ta dù là nhỏ nhất Từ cái nhìn đúng đắn Và tích cực mỗi ngày Phật tử thêm yêu mến cuộc sống Thêm nỗ lực trong công việc Để góp phần cho sự phát triển chung Của xã hội Lý duyên khởi không chỉ cho con người Cái nhìn toàn diện về cuộc đời Mà từ đó chỉ đường Hướng dẫn con người Nỗ lực chuyển hóa vô mình Phát triển trí tuệ Thấy được sự tối hậu trong thực tướng của vạn pháp Ai nhận thức được quỷ luật này Bằng tránh trì kiến Tránh tư duy Thì người đó có thể xa lĩa thả mãi Chấp thủ để đạt được cuộc sống An bình và hạnh phúc Đó chính là giá trị thiết thực Của lý duyên khởi Và bài học sâu sắc về cuộc sống Kinh ghi lại Đức Phật chứng ngộ đầu tiên Về con người trong một đêm Trước hết Ngài nhận thấy con người khổ Là do sinh, lão Bệnh, tử, sầu bi Yêu khổ não Nguyên nhân do đâu mà có lão Bệnh, tử Là tại vì có sinh Do đâu có sinh, do hiểu Hiểu là ý muốn có mặt đời sau Do đâu có hiểu Muốn sống hoài Do thủ Thủ là luôn nắm chặt Giữ chặt Do đâu có thủ Là do ái Do thọ có ái Do súc có thọ Do sáu căn có súc Do danh sắc có sáu căn Do thức có danh sắc Do hạnh có thức Do vô minh có hạnh Sau khi tiềm năng giác ngộ Kiến dạy ra 12 mảnh mối Khiến cho con người phải chịu luân hồi sinh tử Đức Phật bắt đầu tránh tư duy Về những điều này Và cánh 1 Đức Phật chiêm nghiệm lý duyên khởi theo triệu xuây Do duyên vô minh khởi sinh hạnh Nghĩa là vì vô minh Nên con người mới khởi ra hạnh Hạnh Là trạng thái tâm hay tâm sở Vô minh Là nhân Là điều kiện sinh ra quả là hạnh Do hạnh khởi sinh thức Khi con người chết đi Thì thức thoát ra khỏi thân xác Tùy nghiệp mà tái sinh vào một thân mới Khởi đầu là danh sắc Do danh sắc khởi sinh 6 xứ hay 6 căn Mắt, tai, mũi Lưỡi, thân và ý Sau căn này Tiếp xúc với hiện tượng thế gian Nên khởi lên xúc Do ham muốn là ái Khi có ái thì muốn giữ chặt Tức là khởi lên thủ Khi có thủ Thì khởi lên ý muốn cuộc sống mãi Trong đời này hay đời sau Nên khởi hiểu Vì có hiểu Nên khởi lên động lực đưa tới tài sinh Do sinh Thì sẽ có lão tử Có sầu bi yêu khổ não Đó là các yếu tố cấu thành đau khổ Gọi là khổ uẩn Sang canh 2 Đức Phật lý luận duyên khởi theo chiều ngược Nghĩa là do cái này không có mặt Cái kia không có mặt Do cái này diệt, cái kia diệt Như vậy Nếu con người hoàn toàn ly tham Có chỉ hiểu rõ Về bản thể thế gian là vô thường Khổ, vô ngã Có chỉ hiểu rõ về nghiệp báo Về luân hồi Về lý duyên khởi Thì không còn vô minh nữa Tận diệt vô minh đưa đến tận diệt hành Tận diệt hành Đưa đến tận diệt thức Tận diệt thức Đưa đến tận diệt danh sắc Tận diệt danh sắc Thì sau căn diệt Tận diệt sau căn Thì súc diệt Tận diệt súc thì thỏ diệt Tận diệt thỏ Thì ái diệt Tận diệt ái thì thủ diệt Tận diệt thủ thì hiểu diệt Tận diệt hiểu Thì sinh diệt Tận diệt sinh thì lão tử Sầu, bi, khổ, yêu Não, tận diệt Như vậy Là đoạn tận hoàn toàn hậu quả Của các yếu tố gây nên đau khổ Xa canh thứ ba Đức Phật quan triệu duyên khởi theo Chiều xuôi và chiều ngược một lần nữa Sau khi hoàn tất Ngài sắp xếp thành hệ thống Cả hai chiều xuôi và ngược Do cái này có mặt, cái kia hiện hữu Do cái này sinh, Cái kia sinh Do cái này không có mặt, Cái kia không hiện hữu Do cái này diệt, cái kia diệt Tức là do duyên vô minh có các hành Do duyên các hành Có thức Như vậy là tập hợp của khổ quần này Do đoạn diệt Ly tham, vô minh Không có dư tàn Do các hành diệt Nên thức diệt Như vậy là đoạn diệt khổ quần này Hoàn tất chứng ngộ lý duyên khởi Đức Phật đạt được giác ngộ tối hậu Chứng quả vô thượng tránh đẳng Tránh giác Là mực đạo sư của chú thiên và loài người Đồng thời được tôn sưng Là vị Phật lịch sử có một không hai Ở thế giới ta bả này Đó là Đức Phật Thích Cả Mâu Nì