Vì Sao Người Miền Tây Hay Gọi Nhau Là Bà Con?

Nụ Cười Miền Tây
1.6K người theo dõi
Ở miền Tây, hai tiếng “bà con” nghe rất nhẹ,
nhưng lại chứa cả một câu chuyện dài.
Từ những người đi mở đất,
đến cách sống nương nhau giữa vùng sông nước,
cho tới những bữa cơm, tiếng gọi, và nếp sống rất riêng.
Nụ Cười Miền Tây không kể chuyện để hoài niệm buồn,
mà để bạn nhớ lại những điều đẹp,
và thấy lòng mình nhẹ hơn một chút.
#nucoimientay #luctinh #miennamxua #lichsumientay #mekongdelta #vanhoamientay #namkyluctinh #podcast
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Ở miền Tây mình có một kiểu gọi nghe rất lạ mà càng nghe lại càng thấy thương.
Ra chợ người ta kêu
Bà con ơi, vô lựa cá ngang
Xuống bến đò nghe ai đó nói
Bà con mình đi cẩn thận
Ngay cả gặp người mới quen, chưa biết tên, chưa biết tuổi, người miền Tây cũng vẫn có thể mở miệng gọi một tiếng
Bà con
Nghe nhẹ hẳn vậy thôi mà ấm dữ lắm
Lạ một chỗ lạ, đâu phải ai cũng chung họ hàng, đâu phải ai cũng cùng máu mũ ruột rà
Vậy mà sao người miền Tây lại hay gọi nhau là bà con đến vậy?
Thiệt ra, đằng sau hai tiếng đó không chỉ là một cách sưng hô
Mà là cả một nếp sóng, một ký ức mở đất và một thứ tình người rất riêng của miền Tây
Thử hình dung một buổi sớm miền Tây nhe
Tiếng ghe mái sình sạch ngoài sông, nước vỗ bị bỏm vô mạng xuồng
Bên mé rập, vài mái nhà còn vương vương mùi khỏi bếp
Có người đứng trên ghe gọi với vô bờ
Bà con mình ơi, tới bến gọi ngang
Nghe một tiếng thôi là thấy nguyên một dùng sông nước hiện ra
Ở miền Tây nhiều khi cái hàng rào cũng thưa, cái bụng người ta cũng thoáng
Sống sát nhau một sớm, đi chung một con nước
Gặp nhau hoài riết thành quen, quen riết rồi thành gần
Mà gần hồi nào cũng hay
Thành ra người ta gọi nhau là bà con không phải để nói cho vui miệng
Mà để kéo người lạ lại gần hơn một chút
Muốn hiểu vì sao người miền Tây hay gọi nhau là bà con
Mình phải quay lại chuyện cũ, chuyện của những người đã bỏ quê mà đi
Theo nhiều ghi chép về Nam Bộ xưa
Lưu dân vào phương Nam phần nhiều là người từ miền Trung, miền Bắc đi xuống
Có người đi vì nghèo khó, có người thì đi vì loạn lạc
Có người đi chỉ vì muốn tìm một chỗ đất mới để sống
Đi xa dữ lắm, xa tới mức
Nhiều người đi rồi chẳng biết ngày nào mới trở lại quê cũ
Mà hồi đó đâu có điện thoại, đâu có thư từ thuận tiện như bây giờ
Đi là gần như cắt đứt hết trơn
Giữa một vùng đất mới, rừng rậm, xình lầy, nước độc, thú dữ
Con người ta dễ thấy mình lẻ loi lắm
Cho nên ở vùng đất đó, ai cũng cần một chỗ dựa
Mà chỗ dựa đầu tiên nhiều khi không phải quan quyền gì hết
Mà là người ở bên cạnh mình
Một người cùng chèo ghe, một người cùng vỡ đất
Một người cùng chống chọi với nước mặn đồng chua
Từ cái chỗ sống gần nhau, giúp nhau
Người ta gọi nhau là bà con, tiếng gọi đó nghe như thế
Mình không cùng móng mũ thì cũng coi nhau như người nhà ngang
Các bạn biết không?
Trong chuyện khẩn quan Nam Bộ xưa, có một chi tiết nghe qua tưởng nhỏ
Mà nghĩ kỹ thì thấy thương vô cùng
Đó là tục cúng Việt lề, có nơi còn gọi là vật lề
Chuyện là vậy, người đi mở đất xa quê, thất lạc họ hàng
Nhiều khi không còn nhớ rõ ai ở đâu nữa
Cho nên trong một số dòng tộc, người ta giữ một món cúng riêng
Một ngày cúng riêng, coi như lạc dấu để nhận nhau
Ví dụ có họ cúng một món đặc biệt
Như tôm hay rùa hay món gì đó theo lệ riêng của dòng họ
Nếu sau này lưu lạc tới một nơi khác
Thấy nhà kia cũng cúng món đó đúng ngày đó
Thì người ta mừng lắm, biết đâu đó là bà con thiệt
Nghe chuyện này mới thấy hai tiếng bà con ở miền Tây
Không chỉ là cách nói xã giao, nó còn chứa trong đó
Cái khát khao tìm lại góc gác, tìm lại người quen
Ở giữa đất mới, chỉ cần nhận ra một chút gì đó
Giống quê của mình, giống nếp nhà mình
Là lòng đã nhẹ đi một khúc rồi
Nhưng rồi lâu dần, chữ bà con ở miền Tây
Không còn bó hẹp trong chuyện họ hàng nữa
Nó nở rộng ra thành một cách sống
Ở miền Tây xưa, người Việt, người Khmer, người Hoa
Sống đang sen với nhau, đất rộng, người chưa đông
Muốn sống cho yên thì phải biết thương nhau
Nhà này có vỗ, sớm giềng qua phụ
Nhà kia có chuyện buồn, bà con lối sớm lại tới thăm
Có ga bị mắc cạn, người ta phụ đẩy một tay
Còn có nhà lập lại mái, vài chú vài bác đi ngang
Cũng ghé vô phụ một buổi
Sống kiểu đó riết rồi
Ranh giới giữa người thân với người quen, nó mờ đi
Mà thai vô đó là một thứ tình nghĩa rất đậm
Thành ra mới có chuyện, người dân mà gọi nhau bằng
Bác hai, chú tư, dì năm hay cậu bảy
Nghe một cái là thấy liền
Cả xóm như thành một gia đình lớn
Mà đã coi nhau như người nhà
Thì gọi bà con thì đâu có gì lạ nữa
Quý vị thân mến, người miền Tây mình sống nặng cái tình
Nhiều khi cái tình đó nằm ngay trong miếng ăn
Tiến nói, mời nhau ăn cơm, người ta hay nói
Ăn lấy thảo, nghe quà đơn giản
Nhưng chữ thảo đó đẹp lắm
Nó không phải mời cho có lệ, mà là mời bằng sự tử tế
Mời bị coi người đối diện như người trong nhà
Tiến gọi bà con nó cũng vậy
Nó làm mềm câu chuyện, nó bớt khoảng cách
Nó khiến người ta dễ nói với nhau hơn
Rồi những tiếng như nghen, nha, à, hen
Lại làm cho câu nói bớt cứng
Nghe như lời thủ thủy, có khi chỉ một câu
Mời bà con mình vô nhà uống miếng nước nghen
Là đủ thấy cái nết ở ăn của dân miền Tây nằm trong đó rồi
Không phải sang trọng gì, không cần kiểu cách
Chỉ cần thiệt tình
Thiệt ra người miền Tây gọi nhau là bà con
Cũng bởi vì sống ở đây khó mà sống một mình
Sông nước thì mênh mang, đường xa
Nhà cửa có khi cách nhau một con rạch, một bờ mương
Cho nên muốn sống cho đàng hoàng
Muốn lúc tối lửa tắt đèn
Có người chạy qua chạy lại thì phải biết thương nhau
Mà thương nhau hoài thì tự nhiên thành bà con
Nói cách khác, hai tiếng bà con ở miền Tây không chỉ là một danh từ
Mà là một cách làm cho quê hương đỡ lạnh hơn
Biến đất lạ thành đất quê, biến người lạ thành người thân của mình
Cho nên nếu có ai hỏi
Vì sao người miền Tây hay gọi nhau là bà con
Thì có lẽ câu trả lời không nằm ở một chữ nghĩa nào cho đủ hết
Mà nằm ở cả mấy trăm năm ở đất
Nằm ở chỗ, nỗi nhớ quê của người đi xa
Nằm ở cái nết biết thương nhau giữa vùng sông nước
Và nằm ở cái tình rất hiền của người miền Tây mình
Hai tiếng bà con, nghe thì nhẹ hẳn thôi
Nhưng nó có sức làm ấm lòng người ta dữ lắm
Biến người lạ thành người quen
Biến vùng đất mới thành quê nhà
Thôi, bữa nay tôi kể tới đây thôi nhe
Nếu sau này quý vị có dịp về miền Tây
Nghe ai đó gọi mình một tiếng bà con
Thì cứ mỉm cười đáp lại thiệt tình
Vì trong tiếng gọi đó có cả một lớp phù sa
Của tình nghĩa xưa cũ, vẫn còn chảy tới bây giờ
Nếu quý vị ở quê mình cũng hay gọi nhau như vậy
Hay có một kỷ niệm nào với tiếng gọi bà con
Thì để lại vài dòng dưới phần bình luận nhe
Biết đâu, từ một tiếng gọi rất nhỏ
Mình lại nhớ ra nguyên một thời rất đẹp
Hẹn gặp lại quý vị trong những câu chuyện sao của nụ cười miền Tây
