Tết Nguyên đán được người Việt Nam gọi với cái tên rất thân thương “Tết ta” để phân biệt với “Tết Tây” (Tết Dương lịch). Theo nghiên cứu của nhà sử học Trần Văn Giáp, ngày “Tết Nguyên đán” ở Việt Nam đã có từ đầu thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên. Nguồn gốc chữ Tết cũng như nghĩa chữ “Tết Nguyên đán” cũng được phổ biến từ thời đó. Tết là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới, thể hiện sự trường tồn của trời đất, mong ước của con người về sự hài hòa Thiên-Địa-Nhân. Và trên tất cả, Tết chính là ngày đoàn viên của mọi gia đình.
Tết Nguyên Đán và một số phong tục cho Ngày Tân Điên.
Tết Nguyên Đán được người Việt Nam gọi với cái tên rất thân thương
Tết Ta để phân biệt với Tết Tây, Tết Dương Lịch.
Theo nghiên cứu của nhà sử học Trần Văn Giác,
Ngày Tết Nguyên Đán ở Việt Nam đã có từ đầu thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên.
Nguồn gốc chữ Tết cũng như nghĩa chữ Tết Nguyên Đán cũng được phổ biến từ thời đó.
Tết là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới,
thể hiện sự trường tồn của trời đất,
mong ước của con người về sự hài hòa, thiên, địa, nhân và trên tất cả.
Tết chính là ngày đoàn viên của mọi gia đình.
Tết Nguyên Đán cũng là thời khắc thiêng liêng và trang trọc nhất đối với mỗi người dân Việt Nam.
Nó chứa được cả quan điệu sống cũng như những phong tục,
tín ngưỡng mang đậm nét văn hóa dân tộc vừa sâu sắc lại vừa độc đáng,
phản ánh tinh thần hòa điệu giữa con người và thiên nhiên đất trời.
Như một thói quen linh thiêng và bền vững,
mỗi năm Tết đến, dù đang ở đâu, làm gì,
người Việt, kể cả người xa xứ,
vẫn mong được về sum họp dưới mái ấm gia đình,
được khấn vái dưới bàn thờ tổ tiên,
nhìn lại ngôi nhà, nơi cất tiếng khóc chào đời.
Mấy tiếng về quê ăn Tết không chỉ là khái niệm đi về,
mà đằng sau nó là cả một quá trình hành hương.
Tết cũng là ngày đoàn tụ với cả những người đã mất.
Từ bữa cơm chiều 30 trước sao thừa,
các gia đình đã thắp hương, mời hương linh tổ tiên,
ông bà và cả những người thân đã qua đời về ăn cơm,
vui Tết với con cháu, cúng sa tiên,
khói hương trên bàn thờ sa tiên,
quyện với không khí thiêng liêng của sự giao hòa vũ trụ
làm cho con người trở nên gắn bó với gia đình của mình hơn bao giờ hết.
Sao thừa là thời khắc linh thiêng nhất của năm.
Vào thời điểm sao thừa, các gia đình làm lễ chửi tịch
để loại bỏ những điều không may mắn của năm cũ đi
và đón lấy những điều tốt đẹp của năm mới đến.
Đúng sao thừa, trên bàn thờ sa tiên,
thơm hương khói, đèn nến lung linh,
các thành viên trong gia đình cung kính chấp tay lễ chức bàn thờ tổ tiên
cầu mong một năm mới an khan, thịnh vượng, phát lọc, phát tài.
Sau sao thừa, thường có tục sông nhà.
Theo phong tục, người sông nhà là người đầu tiên đến nhà sau sao thừa.
Người ta tin rằng sông nhà đầu năm
sẽ ảnh hưởng đến tương lai của chủ nhà trong cả năm mới.
Tuổi tác người sông nhà cũng khá quan trọng.
Vì thế, ngay từ trước Tết, chủ nhà thường hẹn người quen biết,
đẹp người, đẹp nết, hợp tuổi để đến sông nhà cho nhà mình.
Ngày mồng một tháng riêng là ngày tân niên đầu tiên
và được coi là ngày quan trọng nhất trong toàn bộ dịp Tết.
Không kể những người tốt số, hợp tuổi được mời đi sông đất,
mà sáng sớm ngày này, người Việt cổ thường không ra khỏi nhà,
chỉ bày cỗ cúng tân niên, ăn tiệc và chúc tụ nhau trong nội bộ gia đình.
Đối với những gia đình đã tách khỏi cha mẹ và cha mẹ vẫn còn sống,
họ đến chúc Tết các ông bố theo tục mồng một Tết cha.
Chúc Tết hay mừng tuổi là những phong tục từ lâu đời
để mong muốn những điều tốt lành nhất sẽ đến với mọi người.
Theo lệ, thường vào mùa một Tết hàng năm,
thì tất cả các thành viên trong gia đình sẽ quây quần, tụ họp bên nhau
và sẽ gửi cho nhau những lời chúc Tết ý nghĩa nhất đến các nấng sinh thành,
đến họ hàng, anh chị em.
Bên cạnh đó, mọi người còn sẽ mừng tuổi nhau bằng những phong bao lì xì đỏ.
Mừng tuổi được xem là cách thể hiện sự kính trên nhường dưới của dân tộc Việt,
thể hiện sự biết ơn, kính trọng đến ông bà, cha mẹ,
cũng như cầu mong mọi điều tốt lành, may mắn đến với họ.
Con cái chúc Tết ông bà, cha mẹ.
Ông bà, cha mẹ cũng chúc lại con cháu bằng một phong lì xì có tiền đi kèm.
Tiền lì xì thường là những tờ tiền còn mới,
vì người ta quan niệm rằng năm mới cái gì cũng phải mới mẻ,
thì một năm sẽ gặp được nhiều điều may mắn đến.
Tết cũng là dịp để mọi người cùng nhau hướng đến những giá trị tốt đẹp,
đủ đầy như, ăn ngon, mặc đẹp,
bất kể lứa tuổi nào và phải nói những điều hay.
Chúc nhau vạn sự như ý, phát lộc, phát tài.
Bên cạnh đó, người Việt Nam tin rằng nếu có những ngày Tết vui vẻ đầu năm,
thì sẽ có cả một năm mới tốt đẹp, may mắn, an khang và thịnh vượng.