Phép tu thân xử thế của người xưa | Tâm Sáng Podcast

Tâm Sáng Podcast
148 người theo dõi
Chào mừng các bạn quay trở lại với Tâm Sáng Podcast!
Hôm nay, mời các bạn cùng tham khảo cách ông cha ta thời xưa giữ gìn đạo đức và tu thân xử thế như thế nào. Mong rằng nội dung sẽ hữu ích cho tất cả chúng ta.
Cảm ơn bạn vì đã luôn đồng hành cùng Tâm Sáng Podcast.
#guongsangnguoixua, #nhungcauchuyenhay, #nhungcauchuyencamdong, #giugindaoduc, #tuthan, #daoduc, #lamnguoitot, #thugianmoingay, #tamsangpodcast,
PHÉP TÙ THÂN SỰ THẾ CỦA ÔNG CHA
Xưa nay, theo những chuẩn mực đạo lý nhất định,
trong xã hội luôn luôn có sự đánh giá
về những việc làm phải, trái, đúng, sai,
những nhận định khác nhau về điều hay, lẻ dở.
Do sự khác biệt về vị thế chính trị,
về thu nhập kinh tế,
về phân phối, hưởng thụ sản phẩm,
mà mỗi giai tầng xã hội có những quan điểm,
đạo lý khác nhau,
tạo ra những suy nghĩ,
những hành vi,
nhiều khi đối ngược nhau trong cuộc sống.
Bên cạnh những người sống trong thật,
thẳng ngay,
lao động cân cù,
nhân hậu,
khiêm tốn,
vị tha,
sống hết mình vì dân,
vì nước,
thì lại có kẻ lòng tham không đấy?
Làm việc gì,
cũng so đo tính toán.
Chỉ nghĩ đến mình,
chẳng cần biết đến ai.
Cái gì lợi cho mình,
thì tìm mọi cách vơ vào.
Hẻ thiệt đến mình,
thì tìm trăm phương nghìn kế,
đẩy sang người khác.
Ăn đi trước,
lội nước đi sau.
Ít kỹ,
cá nhân,
coi lợi ích của mình,
cao hơn tất cả.
Sống chết mặt bay,
miễn sao tiền thầy vơ cho đầy túi.
Lại có kẻ xấu tính,
luôn ganh tị,
ghen người hiền,
ghét người tài.
Thấy ai hơn mình,
thì lòng lộn,
tức tối.
Tìm cách hạ cho bằng được.
Bè cánh,
khấm nấm,
nịnh trên,
nạt dưới.
Dương dương tự đắc,
chỉ xét người,
mà không bao giờ tự xét chính mình.
Với họ thì quyền lợi,
uy tín cá nhân,
phải là tối thường.
Thấy ai được mọi người mến mộ,
thì không sao chịu nổi.
Phải tìm mọi cách,
nói xấu,
giềm pha,
hạ địch thủ.
Leo dần lên bạc thang danh vọng.
Khi đã có chất quyền,
thì kêu căng lộng hành.
Kéo bè, kéo cánh,
tập hợp quanh mình những kẻ su nịnh.
Tìm ra những chiến hữu ý hợp,
tâm đồng,
lập thành ekip.
Thiết lập đường dây quan hệ,
để dễ bề làm ăn,
che chắn cho nhau.
Vào phe vào cánh,
ghét người cương trực thẳng ngay.
Trầm ấm,
dập vùi người trái ý,
không chịu nghe lời nói thẳng.
Trong công việc,
họ chẳng bao giờ nghiêm khắc
tự xét sữa mình.
Lại môi móc,
hành hòe đủ điều,
bởi lông tìm vết.
Xét nét,
kiểm tra người khác,
từng kẻ tóc chân tơ.
Trong thương trường,
nhiều kẻ lạnh tanh máu cá,
coi đồng tiền là sức mạnh,
là thước đo mọi giá trị cuộc sống.
Sống chẳng nghĩa tình,
chụp vật cạnh tranh,
cá lớn nuốt cá bé,
thừa nhận quan hệ người với người
là chó sói,
sâu xé lợi quyền,
coi đó là chuyện tất nhiên,
là quy luật tồn tại,
chi phối trong cuộc sống xã hội.
Tuy đó chỉ là những nét tính cách cá nhân,
song,
nó lại được vận dụng tích cực
vào cuộc sống,
trở thành nếp sóng,
thành phương chăm hành động
của nhiều người,
là nguyên nhân gây ra mọi rối reng xã hội,
tạo ra nạn thanh nhũng,
lạm dụng chức quyền,
lộng hành,
coi thường phép nước,
lối sống chụp vật bất lương,
sói mòn đạo đức truyền thống của ông cha,
tác hại không nhỏ tới cuộc sống an bình
của những người dân lương thiện.
Suốt 4.000 năm dựng nước và giữ nước,
kết hợp lòng nhân bản sâu sắc
và tinh thần yêu nước,
thương nòi
với những tư tưởng tiên tiến của nhân loại,
ông cha ta đã xây dựng lên nền tảng
truyền thống đạo đức tốt đẹp,
trở thành quan điểm,
niềm tin,
chi phối mọi suy nghĩ hành vi,
lối sống của cộng đồng dân tộc Việt.
Ông cha ta cho rằng,
để trở thành những con người hữu ích cho xã hội,
mỗi người cần phải tu tâm,
dưỡng tính,
ràng thiện,
diệt ác,
theo chính,
chống ta,
sống theo lẽ phải,
đường ngay,
để cuộc sống của mình thật sự có ích cho dân,
cho nước.
Quan điểm này đã được đề cập đến
trong nhiều văn sách,
ngay cả trong trước tác quân sự nổi tiếng
Vạn Kiếp Tông Bí Truyền Thư,
một cuốn sách tưởng như thuần túy
bàn về binh pháp.
Xong,
thông qua chương Đạo Làm Tướng,
Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn,
người anh hùng dân tộc vĩ đại,
vị thống xói chỉ huy lỗi lạc,
văn võ song toàn,
cũng đã bàn đến quan điểm làm người
và cách đối nhân sự thế ở đời,
nhằm răng dậy thế hệ đương thời
và nhấn nhũ cho muôn đời hậu thế.
Người cho rằng,
để trở thành một người thật sự có ích cho đời,
thì trước hết mỗi người
phải biết tự mình tu tâm,
sửa tính,
rèn luyện cho mình có đủ đức,
tài,
thường xuyên tích lũy,
trau dồi trí,
tín,
nhân,
trung,
dũng.
Bởi lẽ,
trí giúp cho mình hiểu sâu,
biết rộng,
có năng lực tư duy,
độc lập, sáng tạo,
chiến trắng,
nghĩ suy,
sản xuất hành động phù hợp
với các quy luật của tự nhiên
và đời sống xã hội,
để luôn đạt tới thành công.
Tín giúp con người thực hiện đầy đủ
những lời đã hứa,
hoàn thành tốt nhất những điều đã định,
luôn trung thực,
thẳng ngay,
khiến mọi người có thể yên tâm,
hoàn toàn tin tưởng vào việc làm,
lời nói của bản thân mình,
tạo thêm cho họ niềm tin,
sức mạnh trong cuộc sống.
Nhân giúp cho bản thân luôn biết thương yêu,
tôn trọng mọi người,
lá lành đùm lá rách,
nhân ái bao dung,
vị tha,
sẵn sàng hy sinh quyền lời của mình,
giúp ích cho người.
Trung, đảm bảo cho mình một lòng,
một dạ với nước, với dân,
luôn hết lòng kiên trì vì nghĩa lớn,
dù hoàn cảnh nào,
cũng vẫn hết mật tận trung,
tận hiếu,
nghĩa khí,
không phản trắc,
đổi dạ thay lòng.
Dũng, tạo ra cho bản thân sức mạnh
và ý chí lớn lao,
kiên trì vượt qua mọi khó khăn,
sẵn sàng hy sinh,
thực hiện đến cùng lý tưởng,
mục tiêu đã chọn.
Người cho rằng trong suốt cuộc đời,
dù ở cương vị xã hội nào,
mỗi người đều cần phải nắm vững phương chăm
đối nhân, sự thế,
sao cho thấu đáo lý tình,
gắn bó với nhau,
trong mối quan hệ người người tốt đẹp.
Người dạy rằng,
khi làm chất lớn trở nên kiêu,
kiêu thì thất lễ,
thất lễ sẽ mất lòng người,
người ta từ bỏ, lánh xa,
cũng không nên biến,
biến thì chẳng chịu đi sâu,
ít biết đến người dưới quyền,
chẳng biết trị tội thưởng công,
khiến người dưới bất bình,
làm việc chẳng hết lòng,
công việc sẽ không thành, bê trễ.
Pham những việc ở đời,
phép ứng xử không nên cứng nhất,
cứng cả, mạnh cả,
thì khó uống, dễ gãy,
mềm cả, yếu cả,
thế sẽ kém đi,
lấy yếu chế mạnh,
lấy mềm chế cứng,
là lễ thường tình.
Trong ứng xử hằng ngày cần nhân ái,
bao dung, dùng lời mà khuyên nhũ,
lấy lễ mà giữ gìn,
ai gặp nguy thì làm cho yên,
giúp họ an bình trở lại,
ai lo sợ buồn phiền,
thì làm cho họ hết lo,
giúp họ lấy lại niềm vui trong cuộc sống.
Người sai mà hối lỗi,
hãy cư mang, mở đường cho họ quay lại.
Rộng lượng bao dung,
có người oan thì làm cho minh,
giúp họ xóa bỏ những điều oan trái,
sao cho mọi thôn cùng,
xóm vắng, không còn tiếng hờn oán kêu than.
Với kẻ mạnh thì nén xuống,
không để họ cậy thế, thần.
Với người yếu thì nâng đỡ,
tạo điều kiện cho họ vương lên.
Với người cư mưu thì gần gũi,
khiêm tốn học hỏi, luận bàn,
làm cho trí thêm sáng,
ốc thêm minh.
Với kẻ xu nịnh, giềm pha,
thì cần ngăn chặn, đánh đổ đi,
để xung quanh mình không còn kẻ
làm rối tâm, mờ mắt.
Không cậy sức làm bừa,
không ngạo của mà lên mặt,
không vì được yêu mà lớn tới,
cậy thế, thần bất nghĩa phi nhân.
Được lợi lọc, chớ hưởng duyên mình.
Làm việc gì,
cũng phải thấu đáo nghĩ suy,
thận trọng trong từng bước đi,
nước bước.
Ngày nay, dù cuộc sống có đầy biến động,
đổi thay,
song những lời dạy đó của tiền nhân,
vẫn luôn luôn tràn đầy giá trị nhân văn.
Ràng luyện được những phẩm chất trên,
chính là biết tu thân.
Làm cho tâm sáng trí trong,
gây được thiền cảm,
thu phục được lòng người.
Tính toán gì cũng xong,
làm việc gì cũng thuận.
Được mọi người tin yêu, thương mến,
trở thành những công dân hữu ích cho đời.
