Iran đang trên bờ vực sụp đổ! Tại sao quân đội Hoa Kỳ lại chần chừ?

Bản tin đại kỳ nguyên ngày 13 tháng 1 Iran đang trên bờ vực sụp đổ, tại sao quân đội Hoa Kỳ lại chân chư? Thủ tướng Israel tuyên bố sẽ bắt tay với chính quyền Iran mới sau khi chế độ độc tài sụp đổ Tổng thủ Trump cảnh báo Nga chung sẽ tiếp quản Greenland nếu Hoa Kỳ không hành động Ghi án nam sinh tử vong bất thường tại trường học, chính quyền phong tỏa gắt gao, dư luận bùng nổ kêu gọi điều tra Vụ đột kích Venezuela, Hoa Kỳ gửi tiến hiệu răn đe tới Trung Quốc trên 3 mặt trận Hồng Kông xa lánh Nhật Bản, ngày càng theo sát chính sách của Bắc Kinh Kính chào quý vị đang theo dõi Bản tin của Đại Kỳ Nguyên. Hôm nay là thứ Ba, ngày 13 tháng 1 Kính thưa quý vị, Iran đang trên bờ vực sụp đổ, tại sao quân đội Hoa Kỳ lại chân chư chưa ra tay? Theo thông tin từ tờ Wall Street Journal, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến sẽ có cuộc thảo luận quan trọng với các quan chức cấp cao chính phủ vào ngày 13 tháng 1 để hoạch định các bước đi tiếp theo đối với Iran. Tuy nhiên dưới quan sát cho rằng, Tổng thống Trump sẽ chưa đưa ra quyết định quân sự cuối cùng ngay tại cuộc họp này. Cùng ngày, tờ Israel Hayom đã đăng tải bài phân tích chỉ ra, giao cản lớn nhất khiến Hoa Kỳ chưa thể phát động tấn công quân sự Số liệu từ các hệ thống theo dõi hàng hải cho thấy một thực tế đáng lo ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của Hải quân Hoa Kỳ. Trong tổng số 11 hàng không bỗ hạm hiện diện, có tới 7 chiếc đang nằm tại các cảng nội địa để đại tu sửa chữa hoặc tái trang bị. Chiếc USS Jordan 4 hiện đang tham gia chiến dịch tại vùng biển Carribee liên quan đến Venezuela. 3 chiếc còn lại đang hoạt động tại khu vực Viễn Đông, Nhật Bản và Đông Nam Á. Điều này đồng nghĩa với việc Hoa Kỳ hiện không có bất kỳ hàng không bỗ hạm nào hiện diện tại Trung Đông. Ngay cả khi có lệnh điều động khẩn cấp, các chiến hạm này cũng cần nhiều ngày để di chuyển đến vị trí tác chiến. Theo báo New York Times, giới chức quân sự đã đề nghị Tổng thống cho thêm thời gian để tập hợp binh lực và xây dựng kế hoạch tác chiến. Bởi một cuộc tấn công quy mô lớn cần sự tham gia của ít nhất một nhóm tác chiến hàng không bỗ hạm. Mặc dù vậy, Hoa Kỳ vẫn duy trì sức ép thông qua hệ thống căn cứ không quân xây đặt tại Qatar, Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ và Jordan. Có thông tin cho rằng Washington đang tăng cường khai triển thêm chiến đấu cơ vào Anh Tạc Cơ đến các địa điểm này để bù đắp khoảng trống trên biển. Bên cạnh vấn đề khí tài, yếu tố chiến lược cũng đóng vai trò then chốt. Tổng thống Trump đã tiết lộ vào hôm 11 tháng 1 rằng giới lãnh đạo Iran đã liên hệ và bày tỏ mong muốn đàm phán. Nội bộ chính quyền Hoa Kỳ cũng lo ngại rằng một cuộc tấn công quân sự vào lúc này có thể phản tác dụng, vô tình giúp chính quyền Tehran củng cố quyền lực và dập bắt lan sóng biểu tình trong nước. Ngoài ra, Washington cũng đang cân nhắc cung cấp công nghệ Internet vệ tinh để hỗ trợ người dân Iran vượt qua tường nửa kiểm duyệt của chính quyền. Đáp trả lại các động thái từ phương Tây, Chủ tị quốc hội Iran Mohammad Bakr Qalibaf đã cảnh báo nếu Hoa Kỳ can thiệp quân sự, Tehran sẽ coi các căn cứ và trung tâm hàng hải của Hoa Kỳ là mục tiêu hợp pháp để trả đũa. Trong khi đó, tình hình nội trị tại Iran vẫn đang dối ghen với các cuộc biểu tình khiến 111 nhân viên an ninh thiệt mạng, buộc tổng thống Massoud Pesekian phải lên tiếng. Ông đã đổ lỗi cho sự kích động từ bên ngoài gây ra. Tiếp theo, Thủ tướng Israel tuyên bố sẽ bắt tay với chính quyền Iran mới sau khi chế độ độc tài sụp đổ. Ngày 11 tháng 1, trong cuộc họp nội các hàng tuần, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đưa ra một tuyên bố đanh thép về tình hình bạo loạn đang diễn ra tại Iran. Ông khẳng định Israel đang theo dõi sát sao các biến động và đưa ra tầm nhìn về việc tái lập quan hệ đồng minh với một nước Iran tự do trong tương lai. Mở đầu bài phát biểu của mình, ông Netanyahu nhấn mạnh rằng Israel đang dành sự quan tâm đặc biệt đến những sự kiện đang diễn ra tại nước láng giềm. Ông nhận định các cuộc biểu tình đòi tự do không còn là những đống lửa nhỏ lẻ mà đã lan rộng thành một lan sóng trên toàn quốc. Thủ tướng Israel bày tỏ sự khâm phục trước lòng dũng cảm của người dân Iran khi dám đứng lên thách thức sự cai trị hạ khắc. Ông Netanyahu tuyên bố người dân Israel và toàn thế giới kinh ngạc trước sự can trường to lớn của công dân Iran. Đồng thời, ông cũng lên án mạnh mẽ hành động chấn áp đẫm máu của chính quyền Tehran đối với thường dân vô tội. Ông gọi đây là những tội ác không thể dung thức. Điểm đáng chú ý nhất trong bài phát biểu là tầm nhìn chiến lược của ông Netanyahu về tương lai quan hệ hai nước. Ông bày tỏ hy vọng dân tộc Ba Tư sẽ sớm thoát khỏi ách kìm kẹp của bạo quyền. Ông khẳng định, khi ngày đó đến, Israel và Iran sẽ một lần nữa trở thành những đối tác đáng tin cậy, cùng nhau xây dựng một tương lai thịnh vượng và hòa bình cho cả hai dân tộc. Tuyên bố này gợi nhắc lẹ mối quan hệ đồng minh thân thiết giữa Israel và Iran trước cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979. Cùng thời điểm, Tổng thống Trump cũng đã lên tiếng cảnh báo chính quyền Iran sẽ phải đối mặt với những đòn trừng phạt nghiêm khắc nếu tiếp tục sát hại người biểu tình. Truyền thông quốc tế như Jerusalem Post và Times of Israel cũng nhận định thông điệp của ông Netanyahu không chỉ là sự ủng hộ tinh thần đối với người biểu tình mà còn là một đòn tâm lý chiến lược, vẽ ra viễn cảnh về một trật tự Trung Đông mới thời kỳ hậu chế độ Hồi giáo cực đoan. Truyền đến một vấn đề khác, Tổng thống Trump cảnh báo Nga, Trung Quốc sẽ tiếp quản Greenland nếu Hoa Kỳ không hành động. Tổng thống Trump hôm Chủ nhật ngày 11 tháng 1 đã đưa ra tuyên bố cứng rắn rằng Hoa Kỳ sẽ nắm quyền kiểm soát Greenland bằng cách này hay cách khác. Ông cảnh báo nếu như Washington không hành động quyết liệt thì hòn đảo chiến lược này sẽ bị Nga và Trung Quốc tiếp quản. Trao đổi với bao giới trên chuyên cơ không được một, Tổng thống Trump đã khẳng định việc kiểm soát lãnh thổ tự trị rau khoáng sản của Đan Mạch là yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh các hoạt động quân sự của Nga và Trung Quốc tại khu vực Bắc Cực đang gia tăng đáng kể. Tổng thống Trump nhấn mạnh, nếu chúng ta không lấy Greenland, Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm điều đó và tôi sẽ không để chuyện này xảy ra. Ông Trump cho biết bản thân sẵn sàng thực hiện một thỏa thuận thương mại với lãnh thổ này nhưng kết quả cuối cùng vẫn là Hoa Kỳ phải nắm quyền kiểm soát. Tuyên bố của Tổng thống Trump đã gây chấn động cho Đan Mạch và các đồng minh châu Âu. Greenland giữ vai trò chiến lược nằm giữa Bắc Mỹ và Bắc Cực, nơi Hoa Kỳ đã duy trì một căn cứ quân sự từ thời Thế chiến thứ hai. Tuy nhiên đại đa số người dân và chính giới tại đây đã kiên quyết phản đối sự kiểm soát của Hoa Kỳ, khẳng định quyền tự quyết đối với tương lai của hòn đảo. Bác bỏ các quan điểm trên, Tổng thống Trump cho rằng Greenland nên chấp nhận thỏa thuận để tránh rơi vào tay các đối thủ của Hoa Kỳ. Ông đã công khai chế diễu năng lực phòng thủ của hòn đảo này. Quý vị biết khả năng phòng thủ của họ là gì không? Là hai chiếc xe trượt tuyết do chó kéo. Ông Trump so sánh lực lượng mỏng manh này với các chiến hạm và tàu ngầm mà Nga và Trung Quốc đang khai triển trên khắp các vùng biển. Trước cảnh báo của Thủ tướng Đan Mạch về việc hành động cược ép sẽ pháo quỷ 80 năm liên kết an ninh xuyên đại Tây Dương, Tổng thống Trump tỏ ra không quan tâm. Ông đã gạt bỏ các lo ngại về ngoại giao. Ông nói nếu điều đó ảnh hưởng đến NATO thì cứ để nó ảnh hưởng. Nhưng quý vị biết đấy, Greenland cần chúng ta nhiều hơn là chúng ta cần họ. Chuyển đến phần thông tin nổi bật tại Trung Quốc. Ghi án nam sinh tử vong tại trường học, chính quyền phong tỏa gắt gao, dư luận bùng nổ kêu gọi điều tra. Thưa quý vị, ngay đầu năm 2026 lại có thêm một vụ học sinh đột ngột tử vong trong khuôn viên trường học ở Trung Quốc với rất nhiều điểm bất thường, đã châm hời cho làn sóng biểu tình của người dân, buộc chính quyền phải huy động lực lượng cảnh sát đặc nhiệm và phong tỏa giao thông để kiểm soát tình hình gắt gao. Sự việc bắt đầu vào ngày 8 tháng 1 tại trường Kim Thị Thanh Hoa Viên. Một nam học sinh họ Chu, 13 tuổi, đã bất ngờ tử vong trong khuôn viên trường. Ngay khi sự việc xảy ra, nhà trường đã có hành động mờ ám khi vội vã tìm cách chuyển thi thể đi nơi khác trước khi phụ huynh có mặt. Cư dân mạng cũng tiết lộ rằng trước khi phụ huynh đến nơi, nhà trường đã cho xe đến để chở thi thể học sinh đi, mà chiếc xe này không phải là xe cấp cứu 120 của địa phương mà là xe từ một huyện khác. Trong khi đó, cách trường chưa đầy 400 mét đã có một bệnh viện. Những hình ảnh và thông tin do gia đình cung cấp trước khi bị kiểm duyệt gắt gao trên mạng xã hội đã cho thấy thi thể nam sinh có những dấu hiệu khả nghi, khóe miệng trẻ máu và đặc biệt là một lỗ thùng kích thước bằng chiếc đinh ở vùng ngược trái, ngay vị trí của tim. Các chi tiết này lập tức làm bùng lên nghi vấn nạn nhân đã bị sát hại để lấy cấp nội tạng hoặc là rút máu. Dư luận tại địa phương đã phản ứng sứ sổi. Có thời điểm lên đến hàng ngàn người dân đã tập trung tại cổng trường để đòi công lý. Đáp lại, chính quyền địa phương đã điều động một lượng lớn cảnh sát đặc nhiệm để phong tỏa hiện trường. Các tuyến đường cao tốc dẫn vào khu vực cũng bị đóng cửa, ngăn cản người dân từ nơi khác đến ứng cứu hoặc quan sát. Một người dân địa phương đã mô tả hiện trường toàn là cảnh sát đặc nhiệm, khắp mọi nơi đều bị phong tỏa, nội bất xuất, ngoại bất nhập. Trên mạng xã hội, nhà bình luận Tống Tổ Đức đã công khai chỉ trích thông báo của Phòng Giáo dục huyện Tân Thái. Ông cho rằng cơ quan này không có thẩm quyền và nghiệp vụ trong khi đã vội vã kết luận loại trừ án hình sự khi vẫn chưa có báo cáo pháp y và sự giám sát của viện kiểm sát. Đây chỉ là thông báo một chiều và không có hiệu lực pháp lý. Ông Tống cũng đặt câu hỏi nghi vấn về việc tại sao nhà trường lại ngăn cản gia đình tiếp cận thi thể và hiện trường ký túc xá của nạn nhân đã bị dọn dẹp sạch sẽ, đồ đặc cá nhân cũng đều biến mất. Nhà bình luận thời sự lý Mộc Dương tại Hải Ngoại đã dẫn lời các phân tích y khoa cho rằng vết thương ở ngực của nạn nhân có đặc điểm giống vết chọc dò bằng kim tiêm y tế cỡ lớn đâm thẳng vào tim. Kỹ thuật này thường được dùng để lấy máu nhanh hoặc là bơm dung dịch bảo quản nhằm duy trì hoạt tính của nội tạng phục vụ cho việc cấy ghép. Vụ việc này đang được so sánh với thảm kịch của Nam Sinh Hồ Hâm Vũ tại Giang Tây vào năm 2022, người cũng đã mất tích và tử vong đầy bí ẩn. Trước sức ép lớn của dư luận, ngày 11 tháng 1, Tổ Điều tra Liên Hợp huyện Tân Thái đã đưa ra kết luận chính thức, thông báo khẳng định Nam Sinh tử vong do bệnh lý tim mạch, loại trừ tác động ngoại lực hay ngộ độc. Chính quyền giải thích vết kim ở ngực là do Pháp Y lấy mẫu máu xét nghiệm độc chất và máu ở miệng là dịch cơ thể chảy ra trong quá trình vận chuyển. Tuy nhiên, lời giải thích này đã không thể doa dịu được sự nghi ngờ của công chúng. Rất nhiều ý kiến cho rằng đây chính là kịch bản quen thuộc nhằm che giấu sự thật. Hiện vụ việc vẫn đang tiếp tục gây bão dư luận, trong khi các nền tảng mạng xã hội gấp rút xóa bài, thì cư dân mạng lại càng tích cực đăng bài mới và sản xuất thêm nhiều video phân tích vụ việc. Cựu nhà sản xuất CCTV Cung Lập Quân đã làm một chương trình video mang tên Một học sinh tử vong ở Tân Thái thế nào là tử vong do tai nạn, để phản bác luận điểm tử vong do tai nạn, loại trừ án hình sự của chính quyền đưa ra. Ông nhấn mạnh, ngay cả tử vong do tai nạn cũng phải có nguyên nhân và điều kiện cụ thể, nghiên cứu kỹ các trường hợp này chính là để phòng ngừa và giảm bớt những tai chết như vậy. Tuy nhiên, nội dung chương trình hiện đã bị xóa khỏi kênh cá nhân của ông. Lại có người tung do ảnh chụp màn hình đoạn chat giữa các học sinh, trong đó có người nói, rất nhiều người bảo là vì trường dạo gần đây tổ chức khám sức khỏe, nói là cậu ấy phù hợp nên trường mới lén thủ tiêu cậu ấy. Cũng có đoạn chat cho thấy, ban đầu nhà trường định lừa học sinh, nói là do áp lực học tập quá lớn nên nhảy lầu tự tử. Nhưng người của hội học sinh vừa nhìn đã thấy không ổn, rất đáng sợ. Ai mà biết được chứ? Dù sao thì tôi thấy người khác nói là như vậy. Chuyển sang một thông tin khác, vụ đột kích Venezuela, Hoa Kỳ gửi tín hiệu gian đe tới Trung Quốc trên 3 mặt trận. Thưa quý vị, chiến dịch táo bạo của Hoa Kỳ nhằm bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro đã tạo ra một cơn địa chấn trong giới quan sát quốc tế. Tại Washington, một cuộc tranh luận gai gắt đang diễn ra, liệu hành động này đang làm suy yếu các chuẩn mực quốc tế hay thực chất là một thông điệp răn đẹp đanh thép gửi tới các đối thủ chiến lược như Trung Quốc. Tuy nhiên vẫn có những lo ngại về hệ lụy pháp lý. Dân biểu Đảng Cộng Hòa Don Bacon đã cảnh báo rằng việc bắt giữ lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Ông lo ngại Moscow có thể viện dẫn hành động này để biện minh cho các chiến dịch quân sự tại Ukraine, hoặc Bắc Kinh sẽ dùng nó làm cái cớ trong một cuộc xâm lược Đài Loan. Dân biểu Đảng Dân chủ Ro Khanna cũng đặt câu hỏi, chúng ta sẽ nói gì nếu ông Putin cố gắng bắt giữ ông Zelensky? Đáp lại những lo ngại này, Pedro Garmendia, một nhà phân tích rủi ro địa chính trị, đã cho rằng các chuyển mực quốc tế chưa bao giờ thực sự ràng buộc được các chế độ độc tài. Ông nhận định, tôi không nghĩ ông Putin hay ông Tập Cật Bình từng nghi ngờ việc sức mạnh lấn át chủ quyền. Họ chỉ dùng luật pháp quốc tế khi có lợi và vất lờ khi không cần thiết. Yếu tố gian đe đầu tiên và mạnh mẽ nhất chính là khả năng sát thương của Hoa Kỳ. Chiến dịch này đã chứng kiến sự đụng độ nảy lửa giữa lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ và các đơn vị an ninh tinh nhuệ bảo vệ ông Maduro. Giới chức Cuba và Venezuela xác nhận hàng chục nhân viên an ninh, bao gồm cả các lực lượng tinh báo nước ngoài được khai triển tại đây, đã thiệt mạng. Tổng thống Trump khẳng định đây là một chiến dịch bạo lực do tình thế bắt buộc nhằm xuyên thủng lớp phòng thủ giày đặc tại thủ đô Caracas. Việc ông Maduro bị bắt xử ngay sau khi vừa gặp gỡ một đặc sứ của Trung Quốc được xem là một sự bẽ mặt lớn đối với Bắc Kinh và Moscow. Những bên đã đầu tư hàng chục tỷ đô la để chống lưng cho chế độ này. Yếu tố thứ ba là cách thức thực thi hoàn hảo với tốc độ và sự chính xác tuyệt đối. Lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ đã dành nhiều tháng diễn tập trên các mô hình kích thước thật. Tình báo CIA đã nắm rõ từng thói quen sinh hoạt, giờ ngủ và lộ trình di chuyển của mục tiêu. Cựu điệp viên FBI Eric O'Neill đã nhận định họ thậm chí còn chưa kịp chấp mắt thì ông Maduro đã biến mất. Điều này gửi đi thông điệp rằng Hoa Kỳ có thể tiếp cận bất kỳ mục tiêu nào trên toàn cầu mà đối phương không kịp trở tay. Cuối cùng, kinh nghiệm tác chiến dài dạn của bộ máy quân sự Hoa Kỳ là điều mà các đối thủ phải e rẻ. Sự tích hợp liên mạch giữa thu thập tình báo, hậu cần và hỏa lực cho phép Hoa Kỳ kích hoạt các chiến dịch phức tạp mà không cần báo trước. Mặc dù Liên Hiệp Quốc và các quốc gia như Nga, Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích hay gắt hành động này là vi phạm chủ quyền, nhưng giới phân tích tin rằng dưới thời Tổng thống Trump, hành động thực tế này mang lại hiệu quả răn đe cao hơn nhiều so với các tuyên bố ngoại giao. Nó buộc các đối thủ phải cân nhắc lại cái giá phải trả cho các hành động gây hấn của mình trên bàn cờ thế giới. Chuyển sang một vấn đề khác, Hồng Kông xa lánh Nhật Bản ngày càng theo sát chính sách của Bắc Kinh. Thưa quý vị, căng thẳng ngoại giao giữa Trung Quốc và Nhật Bản đang phủ bóng đen lên mối quan hệ giữa Hồng Kông và xứ sở Hoa Anh Đảo. Câu hoạt động giao lưu song phương đang chịu ảnh hưởng nặng nề, đánh dấu sự thay đổi rõ rệt trong chính sách đối ngoại của đặc khu này dưới thời ông Lý Gia Diêu. Theo truyền thông quốc tế và hãng thông tấn Kyodo News, chính quyền Hồng Kông đã bắt đầu tạm ngưng nhiều hoạt động giao lưu chính thức với phía Nhật Bản. Đáng chú ý nhất là việc giới chức Hồng Kông dự kiến sẽ vắng mặt tại tiệc chiêu đãi mừng sinh nhật Thiên Hoàng Nhật Bản do Tổng lãnh sự quán Nhật tổ chức vào ngày 5 tháng 2 tới, Nhiều thành viên hội đồng hành pháp và nghị sĩ lập pháp Hồng Kông cho biết họ khó có thể tham dự trong bối cảnh hiện tại. Sự việc này diễn ra nối tiếp sau khi Hồng Kông rút khỏi chương trình giao lưu thanh thiếu niên Đông Á thế kỷ 21 vào cuối năm 2025. Cục Giáo dục Hồng Kông cũng đã hủy bỏ các chuyến đi giao lưu của học sinh tới Nhật Bản, với lý do lo ngại về an ninh cho công dân Trung Quốc đang gia tăng. Đồng thời, Cục An ninh Đặc khu đã cập nhật cảnh báo du lịch yêu cầu người dân nâng cao cảnh giác khi đến Nhật Bản. Giới quan sát nhận định, những diễn biến này cho thấy Hồng Kông đang bám sát từng bước đi ngoại giao của Bắc Kinh. Chuỗi hành động này đã phá vỡ thông lệ một quốc gia hai chế độ trước đây. Trong quá khứ, dù tranh chấp tại quần đảo Điếu Ngư leo thang, Hồng Kông vẫn duy trì sự tách biệt giữa chính trị và hợp tác kinh tế văn hóa với Nhật Bản. Việc Hồng Kông ngày càng xa lánh Nhật Bản không chỉ làm lưu mờ vai trò người kết nối siêu cấp của thành phố này, mà còn phản ánh xu hướng đồng nhất chặt chẽ với Trung Quốc trong các vấn đề nhạy cản. Các nhà phân tích cảnh báo, sự thay đổi này sẽ gây tác động tiêu cực thực tế đến quan hệ Hồng Kông-Nhật Bản, cũng như các hoạt động giao lưu nhân sự và thương mại trong tương lai. Thưa quý vị, bản tin của Đại Kính Nguyên xin được kết thúc tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình tiếp theo.