BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO - NGUYỄN TRÃI

Kẻ Học Trò
781 người theo dõi
91 Lượt xem video·23 thg 12, 2025
Hoàng thượng truyền rằng
Việc nhân nghệ cốt ở yên dân
Cùng điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cổi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Việc triệu đình Lý Trần
Bao đời xây nền độc lập
Cùng hãng đường tống nguyên
Mỗi bên hùng cứ một phương
Tùy mạnh yếu có lúc khác nhau
Sông hào kiệt thời nào cũng có
Cho nên lưu cùng tham công nên thất bại
Triệu tiết thích lớn phải tiêu phong
Cửa hàm tử bắt sống toa đô
Sông bạch đằng giết tùy ô mã
Việc xưa xem xét chứng cứ còn ghi
Vừa rồi nhân họ hộ chính sự phiền hà
Để trong nước lòng dân oán hận
Quân cồn minh thừa cơ gây họa
Bọn giang tà còn bán nước cầu vinh
Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vả
Dối trời lừa dân đổ muôn ngàn kế
Gây thù kết oán trại mấy mươi năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời
Nặng thuế khóa sạch không đầm núi
Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc
Ngán thầy cá mập thuồn luồn
Kẻ bị đem vào núi đại cát tìm vàng
Khổng nổi trừng sâu nước độc
Vét sản vật bắt dò chim sả
Trốn trốn lưới chăn nhiễu nhân dân
Bắt bẫy hưu đen nơi nơi cạm đặc
Tàn hại cả giống công trùng cây cỏ
Nhèo nhóc thay kẻ quá bùa khốn cùng
Thằng há miệng đứa nhe trăng
Máu mỡ bấy nò nề chừa chán
Nay xây nhà mày đắp đất
Chân tay nào phục dịch cho vừa
Nặng nề những nỗi phu phen
Tàn tác cả nghề canh cửi
Độc ác thay Trúc Nam Sơn không ghi hết tội
Dơ bẩn thay sống nước đông hải
Không trửa sạch mùi
Lẽ nào trời đất dung tha
Ai bảo thần nhân chịu được
Ta đây nỗi làm sờn dế nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngắm thù lớn há độ trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống
Đau lòng nhất ốc
Chốc đà mười mấy năm trời
Nếm mật nằm gai
Thả phải một hai sớm tối
Quên ăn vì giận
Xách lượt thao suy xét đã tin
Ngắm trước đến nay
Lẽ hừng phế đắng đo càng kỹ
Những trằn trọc trong cơn mộng mị
Chỉ băng khoăn một nỗi đồ hồi
Vừa khi cờ nghĩa giấy lên
Chính lúc quân thù đang mạnh
Lại ngặt vì
Tuấn kiệt như sao buổi sớm
Nhân tài như lá mùa thu
Việc bùng tẩu thiếu kẻ đỡ đần
Nơi duy ác hiếm người bàn bạc
Tấm lòng cứu nước
Vẫn đâm đâm muốn tiến về đông
Cổ xe cầu hiền
Thường chăm chấm còn dành phía tả
Thế mặt
Trong người người càng vắng bóng
Mịt mù như nhìn trốn bể khơi
Tự ta, ta phải dốc lòng
Vội vã hơn cứu người chết đuối
Phần vì giận quân thù ngang dọc
Phần vì lo vận nước khó khăn
Khi lình sơn lường hết mấy tuần
Lúc khôi huyện quân không một đội
Trời thử lòng trao cho mệnh lớn
Ta gắn trí khắc phục gian nan
Nhân dần bốn cổi một nhà
Vẫn cần trúc ngọn cờ phạp phới
Tướng sĩ một lòng phụ tử
Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào
Thể trận xuất kỳ
Lấy yếu chống mạnh
Dùng quân mai phục
Lấy ít địch nhiều
Chọn hay
Đem đại nghĩa để thắng hung tàn
Lấy trí nhân để thay cường bạo
Trận bồ đăng sắm vang chấp vật
Miền trà lân trúc trẻ trò bay
Sĩ khí đã hăng quân thanh càng mạnh
Trần trí sơn thọ nghe hơi mà mất vía
Phương chính lý an xoay lưng nín thở cầu thoát thân
Thừa thắng đuổi dài
Tây kinh quân ta chiếm lại
Tuyển binh tiếng đánh
Đồng độ đất cũ thu về
Ninh kiệu máu chảy thành sông
Tanh trôi vàng dầm
Tụy động thầy chất đầy nội
Nhớ để ngàn năm
Phúc tâm quân giặc Trần Hiệp
Đã phải béo đầu
Một dàn kẻ thù lý lượng
Cũng đành bỏ mạng
Vương thông gỡ thế nguy
Mà đám lửa cháy lại càng cháy
Mã Anh cứu trận đánh
Mà quân ta hăng lại càng hăng
Bỏ tay để đợi bại vong
Giặc đã trí cùng lực kiệt
Chẳng đánh mà người chịu khuất
Ta đây mưu phạt tâm công
Sĩ tốt kén người hùng hổ
Bề tôi chọn kẻ vút nanh
Gươm mại đá, đá núi cũng mòn
Vội uống nước, nước sông phải cạn
Đánh một trận sạch không kình ngạt
Đánh hai trận tàn tác chim muôn
Cần gió to trút sạch lá khô
Tổ kiến hổng sụt toàn vây đỡ
Đồ đốc hôi tụ, lề gối dân tờ tạ tội
Thượng thư hoàng phúc, trối tay để tự sinh hàng
Lạng giang, lạng sân, thay chất đầy đường
Xương giang, bình thang, máu trồi đỏ nước
Ghê gớm thay, sắc phong vân phải đổi
Thảm đạm thay, ảnh nhật nguyệt phải mờ
Bị ta chặn ở Lê Hoa
Quân vân Nam nghi ngờ khiếp phía
Mà vỡ mật, nghe thằng thua ở cần trạm
Quân Mộc Thạnh xéo lên nhau chạy để thoát thân
Suối lạnh câu, máu chảy thành sông
Nước sông nghẹn ngào tiếng khóc
Thành đàn xá, thay chất thành núi
Có nội đầm địa máu đen
Cứu bình hai đạo tan thành
Quầy gót chẳng kịp
Quân giặc, các thành khốn đốn, cỡi giáp ra hàng
Tướng giặc bị cầm tù như hổ đối
Vậy đùi xin cứu mạng
Thần Vũ chẳng giết hại
Thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh
Má kỳ, Phương Chính
Cấp cho năm trăm chiếc thuyền ra đến biển
Mà vẫn hồn bay phách lạc
Vương Thông, Mã Anh
Phát cho vài nghìn cổ ngựa về đến nước
Mà vẫn tim đập chân rung
Họ đã thạm sống, sợ chết
Mà hòa hiếu thật lòng
Ta lấy toàn quân là hân
Để nhân dân nghỉ sức
Chẳng những mưu kế kỳ diệu
Cũng là chưa thấy xưa nay
Xã Tắc từ đây vẫn bền
Giang Sơn từ đây đổi mới
Càng Khôn, Bỉ trồi lại Thái
Nhật Nguyệt, Hối trồi lại Minh
Ngàn năm, vết nhục nhã sạch lầu
Muôn thỏ nền Thái Bình vẫn chắc
Âu cũng nhờ trời đất
Tổ Tông Linh Thiên đã lặng thầm phù trợ
Thàn ôi!
Một cổ nhung y chiến thắng
Nền cồng anh liệt ngàn năm
Bốn phường biển cả thanh bình
Bàn chiểu dùy tầng khắp trốn
Xa, gần, bả, cao
Ai nấy đều hay
