Cuộc chiến giữa Đại Cồ Việt và Đại Lý ít người biết đến.
Vào cuối năm 1012, Lý Thái Tổ được tin người Đại Lý đem ngựa đến buôn bán ở bến Kim Hoa, châu Vị Long rất đông đúc dưới sự bảo trợ của tù trưởng Hà Trắc Tuấn mà không xin phép triều đình Đại Cồ Việt. Để thể hiện uy quyền của triều đình, vua sai quân đến đánh bắt các thương nhân và tùy tùng người Đại Lý, tịch thu đến 1 vạn con ngựa.
Sự kiện này ngoài việc thể hiện quyết tâm bảo vệ vùng ảnh hưởng của nước Đại Cồ Việt, còn là một sự thách thức công khai của đối với nước Đại Lý. Thông điệp của vua Lý Thái Tổ rất rõ ràng, rằng nước Đại Cồ Việt có đã đủ sức mạnh và quyết tâm để thẳng thừng đối đầu với Đại Lý, hòng bảo vệ đất đai và chủ quyền của mình. #toiyeubinhduong#riviubinhduong#toiyeushenyun#vanhoatruyenthong
Cuộc chiến giữa Đại Cầu Việt và Đại Lý ít người biết đến
Có lẽ với bạn đọc Việt Nam thì chúng ta không quá xa lạ với Vương quốc Đại Lý
qua những tác phẩm kiếm hiệp của Kim Dung
Vậy có mối nguyên hệ nào giữa Đại Lý và nước Việt ta trong lịch sử không?
Đã từng có một cuộc chiến giữa Đại Cầu Việt và Đại Lý mà ít người biết đến
Vào cuối năm 1012, Lý Thái Tổ được tin người Đại Lý đem ngựa đến buôn bán ở bến Kim Hoa, Châu Vị Long
rất đông đúc dưới sự bảo trợ của Tù trưởng Hà Trắc Tuấn mà không xin phép triều đình Đại Cầu Việt
Để thể hiện uy quyền của triều đình, vua Sai Quân đến đánh bắt các thương nhân và tùy tùng người Đại Lý
tịch thu đến một vàn con ngựa
Sự kiện này ngoài việc thể hiện quyết tâm bảo vệ vùng ảnh hưởng của nước Đại Cầu Việt
còn là một sự thách thức công khai đối với nước Đại Lý
Thông điệp của vua Lý Thái Tổ rất rõ ràng
rằng nước Đại Cầu Việt đã có đủ sức mạnh và quyết tâm để thẳng thừng đối đầu với Đại Lý
hòng bảo vệ đất đai và chủ quyền của mình
Nước Đại Lý thời bấy giờ dưới sự cai trị của vua Tuyên Túc Đế Đoàn Tố Liêm đang trong thời kỳ hưng thỉnh
Tất nhiên không dễ dàng bỏ qua chuyện này
Vua Đại Lý ngay sau đó đã chuẩn bị cho việc trả đũa
Năm 1013, Tù trưởng Châu Vị Long là Hà Chắc Tuấn
vì muốn được thoải mái ngả về phe Đại Lý đã khởi binh chống lại triều đình nhà Lý
Không bỏ qua cơ hội này, vua Đại Lý đã điều động binh má ước hẹn liên thủ với Hà Chắc Tuấn
mưu đồ đánh tách Châu Vị Long ra khỏi lãnh thổ Đại Cầu Việt để nhập vào đất của Đại Lý
Đồng thời lấy Vị Long làm chỗ đứng chân mà chiếm thêm các châu khác ở vùng Tây Bắc nước Đại Cầu Việt
Trước tình hình đó, vua Lý Thái Tổ đã quyết định thân trinh để đánh Hà Chắc Tuấn trước khi quân Đại Lý kịp tiến sang
Hà Chắc Tuấn quân ít không thể địch nổi quân đội của Lý Thái Tổ nên dẫn quân tránh vào núi
ngầm trong người đi kêu gọi các dân, người Tày, Nùng, Thái quanh vùng cùng đứng lên chống lại triều đình nhà Lý
Không thể đóng quân lâu dài ở nơi rừng núi, Lý Thái Tổ quyết định rút quân về Đồng Bằng dưỡng sức chuẩn bị cho những biến cố về sau
Quả nhiên sau đó không lâu quân giặc mạnh đã đến
Tháng riêng năm 1014, quân Đại Lý dưới do các tướng Dương Trường Hòe, Đoàn Kính Chí dầm dội tiến sang
chính thức mở mặt cuộc xâm lược nước Đại Cầu Việt
Theo sự cũ là Đại Việt sử ký toàn thư, đoàn quân này đông đến 20 vạn người
Nhưng theo sách An Nam trí lược dẫn lời thư của vua Lý Thái Tổ gửi cho nước Đống
thì quân Đại Lý chỉ có 3 vạn người, vậy đâu là con số đáng tin
Nếu tính theo tỷ lệ thông thường thời kỳ này là khoảng 3 đến 4 dân phu cho một người lính viễn trinh
Có thể suy ra quân số thực của Đại Lý là khoảng 4 đến 5 vạn quân chiến đấu, 15 đến 16 vạn dân phu
Trong thành phần đội quân Đại Lý, ngoài người hạc thác có 3 vạn, còn có số quân liên minh
người Tày, Nùng, Thái chiếm khoảng 1 đến 2 vạn quân
Con số này phù hợp với tính chất của cuộc chiến là đánh lấn đất ngoài biên giới,
mở rộng vùng ảnh hưởng và cướp bóc
chứ không phải một cuộc chiến tổng lực nhằm thôn tính toàn bộ nước Đại Cầu Việt
Thế mạnh của quân Đại Lý nằm ở chỗ họ có rất nhiều ngựa chiến,
tức là có nhiều kỵ binh cùng với nguồn hậu cần dồi dào
Nguyên nước Đại Lý thời kỳ là vương quốc bôn bán ngựa nổi danh trong khu vực
Ngựa Đại Lý được cho là tốt nhất trong các nước phương Nam
Ngoài các lợi thế trên, quân Đại Lý còn có được sự ủng hộ của không ít dân Tày, Nùng, Thái trong vùng
nhờ vào các mối quan hệ bôn bán trước đó và sự gần gũi về phong tục ngôn ngữ
Khi Thế Giặc tiến sang, Châu Mục Bình Nguyên thuộc Hà Sang ngày nay
là hoàng ân vinh cho người chạy trạm cấp báo về thành Thăng Long
Lý Thái Tổ tức vua Lý Công Quần được tin bèn phái rực Thánh Vương không rõ tên thật
vị hoàng tử thứ năm của nhà vua cầm hàng vạn quân đi đánh sẵn
Quân Đại Cầu Việt có lợi thế lớn ở tượng binh, bộ binh thì dũng cảm và có nhiều kinh nghiệm trận mạc
Kỳ binh nước ta trước đó ít và yếu hơn nước Đại Lý nhưng đã được tăng cường đáng kể
nhờ vào nguồn ngựa bắt được từ chính những thương nhân Đại Lý vào năm 1012
Quân Đại Lý tiến quân tóng ở Bến Kim Hoa, Châu Vị Long
lập doanh trại gọi là Trại Ngũ Hoa để chờ quân Đại Cầu Việt đến
Quân Đại Lý không cần tiến nhanh như gió bão mà chỉ mong chiếm cứu lấy phần đất biên giới
Việc quân Đại Lý đóng trại không tiến cùng với sự đồng tình của một bộ phận không nhỏ dân cư
vùng biên viễn đã phần nào tăng thêm phần khó khăn cho quân Đại Cầu Việt
Rằng tuy là quân đi sâm lấn nhưng lại giữ được thế ngàm quân ta là bên giữ đất nhưng trở thành kẻ
Điều này đặt ra cho quân Đại Cầu Việt hai lựa chọn
Một là phải chủ động tiến đánh quân Đại Lý lúc này đang ở thế thổ trở sẵn
Hai là chấp nhận mất đất vào tay Đại Lý
Rực Thánh Vương kéo quân đến Vị Long không ngần ngại cho quân tấn công vào trại quân Đại Lý
Đoàn Chí Kính Dương Trường Huệ cũng giàn quân gia ứng chiến
Hai bên đánh nhau một trận lớn mau lâm
Quân Đại Lý dù có kỵ binh mạnh nhưng không chống nổi voi ngựa cung nỏ của quân Đại Cầu Việt phải tan chày
Rực Thánh Vương thuốc quân truy kích bắt sống được tướng Sương Trường Về chém hàng vàn quân Đại Lý
Đoàn Kính Chí cùng đám tàn quân và dân phu bỏ chạy thục mạng về nước để lại hàng vàn lựa chiến vô số khí giới lương thựng
Tất cả đều trở thành chiến lợi phẩm cho nước Đại Cầu Việt
Sau trận đại thắng vua Lý Thái Tổ liền say Viên Ngoại Lan Phùng Trân cùng Lý Thạc đi xứ sang Tống
Tặng 100 con ngựa chiến và báo tin thắng trận cho nước Tống biết
Việc ngoại giao này vừa để thể hiện thiện trí vừa tỏ rõ cho người Tống thấy sự hùng cường của nước Đại Cầu Việt mà thôi không nhỏ ngó
Ngoài ra cũng là để gián tiếp kìm chế nước Đại Lý
Bởi vì ngoài Đại Cầu Việt thì nước Tống cũng là thế lực mà Đại Lý phải đề phòng
Nước Đại Lý vừa hao binh tổn tướng và nước Tống đã biết điều đó
Buộc Đại Lý phải sắp đặt quân đội chuyển sang thế thủ chứ không thể nghĩ đến việc trả đũa
Tống trân Tông biết tin Đại Cầu Việt đánh thắng Đại Lý lòng vừa phục vừa ái ngại
Để đáp lễ vua Tống hết mực khoản đải xứng giả
Từ lúc vào địa giới Tống cho đến kinh thành khai phong phía Tống đài thọ tất cả chi phí
Khi xứ bộ khủng chân vào chầu vua Tống ban nhiều mũ, đai, đồ dùng, lụa là tùy theo thứ bậc từng người
Sau việc đi xứ này quan hệ Đại Cầu Việt và Tống trở nên êm thắm một thời gian
Phần vì thiện trí của vua ta, phần vì nước Tống đã biết binh uy nước Đại Cầu Việt vẫn hùng mạnh sau cuộc đổi ngôi
Không như trước đó, Tống trân Tông vẫn hục hạc với nhà Lý vì cho rằng Lý Thái Tổ là kẻ cướp ngôi
Sau trận chiến này, người Đại Lý không còn dám bén mạng đến vùng biên thủy nước Đại Cầu Việt nữa
Thừa thế thắng, vương chiều Lý cố gắng thiết lập lại nền cai trị chặt chẽ hơn đối với vùng Tây Bắc
Những tù trường người di lão muốn ly khai khỏi Đại Cầu Việt, mất đi thế lực chống lưng trở nên yếu ớt
Một số đành chấp nhận quy phục, một số khác cố gắng liên kết lại để phản kháng đều bị triều đình nhà Lý điều quân mạnh đi đánh xẹp
Năm 1015, liên minh các bộ lạc do tù trường Hạ Chắc Tuấn nổi lên ở các châu Đô Kim, Vị Long, Thường Tân, Bình Nguyên
Quyết trận sống mái với triều Lý, hòng lập nên một cõi giang sơn riêng
Vua Lý Thái Tổ sai hai hoàng tử là Dược Thánh Vương, Vũ Đức Vương dẫn quân đi đánh
Hạ Chắc Tuấn, binh ích thế cô không thể địch nổi
Quân đội nhà Lý đánh tan tác đạo quân người dân tộc thiểu số
Bắt sống Hạ Chắc Tuấn, giải vẻ kinh đô Thăng Long, chém đầu, beo ở cửa Đông Thành
Cuộc chiến với nước Đại Lý tuy sự điệu còn ít ỏi và ít được nhắc đến trong sử sách hiện đại
Nhưng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nền lãnh thổ nước Việt Nam
Nhờ vào chiến thắng trước quân Đại Lý, nhà nước quân chủ của người Việt đã tiến thêm một bước trong việc kiểm soát lãnh thổ cùng Tây Bắc
Góp phần đưa các xác dân nơi đây vào một quỹ đạo chung của Triều Đình Thăng Long
Chiến công này là một trong những nền tảng đầu tiên cùng với những biện pháp hôn nhân phổ dụ của các đời vua Lý về sau nữa
Nước Đại Cổ Việt, Đại Việt dần có được một vùng biên giới Tây Bắc yên ổn để từ đó huy động sức người, sức của vào các cuộc chiến chống ngoại sân
Khi quân giặc từ phương Bắc tiến sang, vùng Tây Bắc trở thành một vùng đềm che trở cho nước Việt
Theo tác giả Quốc Trung từ website ViệtHistory, video được thực hiện bởi kênh Bí Ẩn Sử Việt qua giọng đọc Trọng Tuân
Mời quý vị và các bạn đăng ký, nhấn chuông nhận thông báo để đón xem những câu chuyện tiếp theo
Lịch sử bao giờ cũng ẩn chứa những bí mật, những sự thật mà không phải ai cũng có thể hiểu hết được
Hãy cùng lắng nghe những bạn cùng ca bi tráng, những câu chuyện lịch sử chưa từng kể
Cùng Bí Ẩn Sử Việt khám phá những bí ẩn để suy nghĩ sâu sắc hơn về lịch sử và thêm phần ôn đáp niềm tự hào dân tộc
Đăng ký kênh Bí Ẩn Sử Việt để đón xem clip mỗi tuần