Tin Học 6 - Bài 3: Thông tin trong máy tính

IT-Master
1 người theo dõi
2 Lượt xem video·27 thg 11, 2025
Các bạn có nhu cầu tải về file powerpoint của bài giảng vui lòng liên hệ Zalo 0905234348. Phí 30k/bài hoặc 300k/lớp.
Chào mừng các bạn đến với chương trình hướng dẫn học tin học lớp 6, chủ đề 1, máy tính và cộng đồng.
Chúng ta sang bài số 3, thông tin trong máy tính.
Với bài học này, chúng ta sẽ cố gắng đạt được 4 mục tiêu sau đây.
Thứ nhất là giải thích được việc có thể biểu diễn thông tin chỉ với 2 ký hiệu 0 và 1.
Thứ hai là biết đơn vị nhỏ nhất trong lưu trữ thông tin.
Thứ ba, nêu được tên và độ lớn của các đơn vị cơ bản đo dung lượng thông tin.
Và cuối cùng, ước lượng được khả năng lưu trữ của các thiết bị nhớ thông dụng như địa quan, địa từ và thẻ nhớ.
Như chúng ta đã biết, con người giao tiếp với nhau là qua lời nói, chữ viết, hình ảnh hay những văn bản.
Tức là chúng ta sử dụng những chữ số, chữ cái, các ký hiệu để giao tiếp với nhau.
Ví dụ như chúng ta dùng các từ, chữ cái, chữ số, các dấu hiệu, các ký tự để giao tiếp với nhau.
Như vậy, dùng như thế này chúng ta mới hiểu được, giao tiếp với nhau mới hiểu được.
Còn con người mà giao tiếp với máy tính thì làm sao để có thể hiểu nhau được?
Chúng ta biết là cấu tạo của máy tính là nó sẽ chỉ hiểu được những giải biết, tức là những giải ký hiệu 0 và 1.
Như vậy, để giao tiếp với máy tính, tức là để cho máy tính hiểu được những gì con người muốn,
thì phải sử dụng những ký hiệu 0, 1, 0, 1, 1, 0.
Thì những giải ký hiệu này sẽ là những ngôn ngữ để mà giao tiếp giữa con người với máy tính.
Ví dụ như là 1, 0, 0, 1, 1, 0, 0, 1, 0, 1, 0, 1, 1, đúng không?
Thì đây là những giải ký hiệu 0, 1 mà con người sử dụng để mà giao tiếp với máy tính,
để mà máy tính có thể hiểu con người và con người có thể hiểu máy tính.
Thì trong quá trình xử lý thông tin thì chúng ta biết là máy tính nó sẽ hỗ trợ con người trong các hoạt động xử lý thông tin.
Nhưng mà bản thân cái máy tính là nó không tự xử lý thông tin được,
mà phải có sự hướng dẫn của con người hay là phải có sự điều khiển của con người,
máy tính nó mới thực hiện được quá trình xử lý thông tin.
Thì làm thế nào để mà con người có thể mà điều khiển được máy tính để xử lý thông tin?
Thì con người phải cung cấp dữ liệu cho máy tính, hướng dẫn cho máy tính,
ra lệnh cho máy tính để mà máy tính nó có thể thực hiện được các hoạt động xử lý thông tin.
Thế con người cung cấp dữ liệu cho máy tính bằng cách nào?
Ra lệnh cho máy tính bằng cách nào?
Điều khiển máy tính bằng cách nào?
Tức là bằng cách sử dụng các ký hiệu 0, 1, 1, 1, 0.
Tức là tất cả những gì mà con người đưa vào đầu máy tính,
đều phải chuyển thành các dạng 0, 1, 1, 0, 0, 1, tức là thành các ký hiệu 0, 1,
thì máy tính nó mới hiểu được và nó mới thực hiện được.
Như vậy, tất cả các dữ liệu mà con người cung cấp cho máy tính
để mà máy tính có thể thực hiện việc xử lý thông tin
phải được biểu diễn dưới dạng ký hiệu 0 và 1.
Thế thì làm thế nào để mà biểu diễn được các dữ liệu dưới dạng 0 và 1?
Chúng ta sẽ xem cái ví dụ sau đây nha.
Giả sử ở đây, đây là một ví dụ về biểu diễn một con số, đó là số 4,
dưới dạng ký hiệu 0 và 1.
Cách chuyển con số 4 này thành ký hiệu 0 và 1 sẽ được thực hiện như sau.
Chúng ta thấy số 4 này nằm trong một dạy số gồm có 8 chữ số,
gồm có số 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
Như vậy, trong dạy số 8 chữ số này, chúng ta sẽ bắt đầu chia đôi.
Lần chia đôi đầu tiên, chúng ta sẽ chia làm 2 phần.
Phần bên trái gồm có 4 số là 0, 1, 2, 3,
và phần bên phải gồm có 4 số là 4, 5, 6, 7.
Chúng ta quy ước là bên trái nó sẽ là số 0 và bên phải là số 1.
Như vậy, ở lần chia đầu tiên này, số 4 nó nằm ở phía bên phải,
cho nên chúng ta sẽ có được một con số 1 đầu tiên.
Chúng ta lấy số 1 ra.
Như vậy là phía bên trái 4 số 0, 1, 2, 3 chúng ta sẽ bỏ đi
bởi vì số 4 nó không nằm ở nửa bên trái này,
nên chúng ta bỏ đi.
Phần bên phải, 4, 5, 6, 7, chúng ta lại tiếp tục chia đôi ra.
Chúng ta chia đôi ra, như vậy chúng ta sẽ có 2 phần.
Là phần gồm có bên phải là có 2 số 6, 7,
và bên phía trái là có số 4, 5.
Thì chúng ta thấy là số 4 nó sẽ nằm ở nửa bên trái.
Như vậy, theo quy ước, chúng ta sẽ có một số 0 ở trong lần chia thứ 2 này.
Số 0 đây.
Như vậy là sau lần chia thứ 2, chúng ta đã có được 2 số là 1 và 0.
Như vậy chúng ta thấy là phần bên phải gồm 2 số 6, 7,
nó không có số 4 ở đó, chúng ta bỏ đi.
Chúng ta còn lại là 2 số 4, 5.
Chúng ta tiếp tục chia đôi lần thứ 3.
Với lần chia đôi này, số 5 nó sẽ ở bên phải,
và số 4 ở bên trái.
Như vậy, với lần chia thứ 3 này, số 4 lại tiếp tục ở bên trái,
như vậy là ta có thêm một số 0 nữa.
Với số 4 ở bên trái lần này, ta có thêm được một số 0.
Và số 5 ở phía bên phải, ta bỏ đi.
Như vậy là ta chỉ còn duy nhất một số 4,
như vậy ta không thực hiện chia nữa.
Như vậy, ta sẽ cho ra kế quả cuối cùng là số 4 đây.
Sẽ khi chuyển đổi thành ký hiệu 0,1,
nó sẽ ra là số 1,0,1,0,0.
Như vậy, kế quả cuối cùng khi chuyển đổi số 4 ra ký hiệu 0,1,
nó sẽ bằng là 1,0,1,0,0.
Đây là cách để chuyển đổi một số sang ký hiệu 0,1.
Chúng ta vừa mới tìm hiểu cách biểu diễn một con số,
cụ thể đây là số 4, sang ký hiệu 0,1.
Tất cả các dữ liệu khi đưa vào máy tính
đều phải được biểu diễn dưới dạng 0,1,
thì máy tính mới có thể hiểu được.
Các dữ liệu chúng ta đưa vào máy tính,
có thể là các con số,
cũng có thể là các ký tự,
các chữ cái,
các ký hiệu,
các văn bản,
các hình ảnh,
âm thanh, v.v.
Tất cả những cái đó đều phải được biểu diễn dạng 0,1.
Chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu cách biểu diễn các dữ liệu đó bằng các ký hiệu 0,1
trong phần đầu tiên của bài học là phần 1,
biểu diễn thông tin trong máy tính.
Đầu tiên, chúng ta sẽ biểu diễn các số thành các ký hiệu 0,1.
Các số ở đây, tức là các số 0,1,2,3,4,5.
Giả sử, bây giờ chúng ta sẽ thực hiện biểu diễn số 3 thành ký hiệu 0,1.
Đầu tiên, chúng ta sẽ có dạy số từ 0 đến 7.
Chúng ta sẽ chia thành các dạy số gồm 8 chữ số.
Ở đây, 3 sẽ nằm trong dạy số từ 0 đến 7.
Lần chia đầu tiên, chúng ta sẽ chia đôi dạy số này.
Phía bên tay trái là số 0,1,2,3,
và phía bên tay phải là số 0,1,2,3,4,5,6,7.
Chúng ta cũng cứ theo quy ứ cũ,
tức là bên trái là số 0, bên phải là số 1.
Như vậy, với lần chia đầu tiên,
số 3 nằm ở nửa bên trái,
cho nên chúng ta sẽ có số 0 đầu tiên.
Chúng ta lấy số 0 ra.
Nửa bên phải là 4,5,6,7.
Không có số 3, chúng ta bỏ đi.
Nửa bên trái, chúng ta sẽ tiếp tục chia đôi lần thứ 2.
Chia đôi lần thứ 2, với lần này,
số 0 và 1 nằm ở phía bên tay trái,
và số 2 và 3 nằm phía bên tay phải.
Như vậy, nửa bên phải là có số 3,
cho nên chúng ta giữ lại.
Và số 3 nằm ở nửa bên phải,
cho nên với lần chia này,
chúng ta sẽ có được một con số 1.
Số 1 này, chúng ta lấy ra.
Và nửa bên trái là không 1, không có số 3 ở đây,
nên chúng ta bỏ đi.
Với nửa bên phải là 2,3,
chúng ta sẽ tiếp tục chia đôi.
Thì lần chia đôi thứ 3 này,
chúng ta có số 2 ở bên trái
và số 3 ở bên phải.
Như vậy, số 3 ở bên phải,
với lần chia đôi thứ 3 này,
chúng ta sẽ có thêm một số 1 nữa
bởi vì số 3 ở bên phải,
chúng ta lấy số 1 này ra.
Và số 2 ở bên trái là chúng ta bỏ đi.
Như vậy, chúng ta chỉ còn một số 3 duy nhất.
Như vậy, chúng ta không thể chia đôi được nữa.
Như vậy, chúng ta kết thúc việc chia đôi ở đây.
Như vậy, chúng ta có kết quả là số 3
sẽ được đổi ra thành ký hiệu không 1
sẽ là số 0, không 1, 1.
Kết quả cuối cùng là 3 được biểu diễn thành ký hiệu không 1
là số 0, không 1, 1.
Chúng ta tiếp tục biểu diễn một số nữa,
đó là số 9 thành các ký hiệu không và 1.
Chúng ta để ý là số 9
thì nó không nằm trong các giải số là từ 0 đến 7
tức là mỗi giải số là có 8 số
thì giải số đầu tiên là từ 0 đến 7
nó không có số 9 trong này
do đó chúng ta phải thêm một giải số với 8 chữ số nữa
đó là các số từ 8 cho đến 15.
Như vậy, bây giờ chúng ta sẽ có tổng cộng là
một cái giải số gồm có 16 số là từ 0 đến 15
và số 9 nó nằm trong cái giải số này.
Cách biểu diễn số 9 thành ký hiệu không 1
cũng làm như cách tương tự
tức là chia đôi bằng cách chia đôi.
Đầu tiên, chúng ta chia đôi lần 1
chúng ta sẽ chia giải số gồm có 16 số này
thành 2 phần
với phần phía bên tay trái là gồm có 8 chữ số
từ 0 cho đến 7
và phía bên tay phải là 8 chữ số từ 8 cho đến 15
Và với lần chia đầu tiên này
thì số 9 nó nằm phía bên tay phải
do đó chúng ta sẽ có được 1 số 1 đầu tiên
Chúng ta vẫn theo quy ước cũ là
trái là 0 và phải là 1
Như vậy, chúng ta có được 1 số 1 đầu tiên ở đây
Tiếp tục, chúng ta thấy nửa bên tay trái này
là không có số 9 nên chúng ta bỏ đi
Chúng ta tiếp tục lấy cái nửa bên tay phải
Chúng ta chia đôi ra
như vậy chúng ta có 2 phần
Phần bên trái sẽ gồm có 4 số
từ 8 cho tới 11
và phần bên phải gồm có 4 số
từ 12 cho tới 15
Trong lần chia này, số 9 nó nằm ở phía bên trái
cho nên chúng ta sẽ có được 1 số 0
Như vậy, với lần chia thứ 2
chúng ta đã có thêm được 1 số 0
Trong lần chia này, chúng ta thấy là
phía bên phải là từ 12 cho tới 15
nó không có số 9, chúng ta bỏ đi
Như vậy, chúng ta còn lại là
cái nửa bên trái từ 8 đến 11
Chúng ta tiếp tục chia đôi phần này
gồm có 2 phần
phần phía bên tay phải là có số 10 với số 11
phần phía bên tay trái gồm có số 8 và số 9
Như vậy, số 9 bây giờ nó sẽ nằm
ở phía bên tay trái
Như vậy, bên trái chúng ta lại có thêm được 1 số 0 nữa
Với lần chia thứ 3 chúng ta có thêm được
1 số 0 nữa là số 0 này
Như vậy, sau lần chia thứ 3
thì phần bên phải là 10 và 11 này
không có số 9, nên chúng ta bỏ đi
Chúng ta còn lại là số 8 và số 9
Như vậy, còn lại cái phần bên trái đây
thì chúng ta lại tiếp tục chia đôi phần bên trái này
Như vậy, chia đôi phần này chúng ta sẽ có được
là số 8 ở phía bên trái và số 9 ở phía bên phải
Như vậy, với lần chia này
thì số 9 nó lại nằm bên phải
Cho nên, chúng ta có thêm được 1 số 1 là số 1 này
Sau khi chia ở lần thứ 4
thì chúng ta thấy là số 8 này nằm ở phía bên trái
là chúng ta sẽ bỏ đi
Như vậy, chúng ta sẽ còn duy nhất số 9 ở phía bên phải đây
Như vậy, đến lần này
thì chúng ta không thực hiện chia đôi nữa
bởi vì chỉ còn duy nhất 1 số là số 9 ở đây
Như vậy, chúng ta kết thúc việc chia đôi
và cũng như kết thúc việc biểu diễn số 9
với kế quả là được bốn số là 10001
Như vậy, số 9 biểu diễn thành ký hiệu 01
đó sẽ ra kế quả là 10001
Như vậy, chúng ta đã biểu diễn các số 3 và số 9
thành các ký hiệu 0 và 1
Thì qua cách biểu diễn số 3 và số 9 thành 0 và 1
thì chúng ta cũng rút ra được
một số các lưu ý như sau
Thì chúng ta thấy để biểu diễn số 3
thì chúng ta sẽ dùng một dạy số gồm 8
8 chữ số là từ 0 đến 7
Nhưng mà nếu biểu diễn số 9
thì chúng ta lại phải thêm một dạy số là 8
8 số nữa, tức là từ 8 đến 15
vào trong dạy số
tức là chúng ta sẽ cần một dạy số gồm có là 16 số
là từ 0 đến 15
chúng ta mới biểu diễn được số 9 này
Như vậy là nếu mà chúng ta cần
biểu diễn các số lớn hơn 15
thì chúng ta làm sao
thì chúng ta cũng cứ tiếp tục thêm một dạy số
gồm 8 chữ số vào nữa
và cứ thực hiện cách tương tự
tức là thực hiện cách chia đôi như chúng ta đã làm
thì chúng ta sẽ biểu diễn được các số lớn hơn
Như vậy chúng ta có thể dùng cách này
để biểu diễn tất cả các số mà chúng ta mong
mà chúng ta cần
Ở đây thì chỉ cần là thêm từng cái dạy số 8 số vào
cộng dồn và cộng thêm vào và thực hiện cách chia đôi
theo cái quy ước trái là 0 phải là 1
và chúng ta sẽ biểu diễn được tất cả các số
thành ký hiệu 0 và 1
Quay lại với các số từ 0 đến 7
thì đây chúng ta có các bạn biểu diễn các số
từ 0 đến 7 thành các ký hiệu 0,1
ví dụ như số 0 sẽ biểu diễn thành
ký hiệu 0,1 là 0,0,0
số 1 thì được biểu diễn bằng 0,0,1
số 2 là 0,1,0
số 3 là 0,1,1, số 4 là 1,0,0
số 5 là 1,0,1, số 6 là 1,1,0 và số 7 là 1,1,1
thì các bạn có thể sử dụng
cách chia đôi để thử lại
kế quả này
thì biểu diễn các số từ 0 đến 7
nó sẽ ra được những ký hiệu 0,1
như thế này đây
thì ở đây chúng ta để ý
ví dụ như chúng ta biểu diễn số 4
thì nó sẽ ra được 1,0,0
thì 1,0,0 này người ta gọi là giải bit
giải bit là một cái giải gồm nhiều bit
thì trong cái giải bit này
nó sẽ gồm có tổng cộng là 3 bit
3 bit là bit 1, bit 0 và bit 0
như vậy mỗi cái ký hiệu trong này người ta gọi là 1 bit
ví dụ như số 0 đây là 1 bit
thì số 0 đây là 1 bit
thì bit ở đây là viết tắt của chữ binary digit
viết tắt của chữ b và chữ it ở đây là bit
như vậy cái số 1,0,0 này là một giải bit
gồm có 3 bit là bit 1, bit 0 và bit 0
như vậy chúng ta đã hiểu cái khái niệm
là giải bit và bit rồi
như vậy biểu diễn các số thì người ta sẽ dùng
các bit hoặc là các giải bit để biểu diễn các số
thì để biểu diễn các số từ 0 đến 7
thì chúng ta cần
một giải bit là gồm có 3 bit
số 0 cùng 3 bit số 1 cùng 3 bit số 2 cùng 3 bit
như vậy để biểu diễn các 8 số
từ 0 đến 7 chúng ta chỉ cần là 3 bit là đủ
như vậy thì với
giả sử như chúng ta cần
biểu diễn các số từ 0 đến 15
thì chúng ta lại phải cần đến 4 bit
ví dụ như là biểu diễn số 9 chẳng hạn
số 9 sẽ biểu diễn ra thành là 1001
như vậy chúng ta phải cần một giải bit là gồm có 4
4 bit để biểu diễn số 9
số 10, 11, 12, 13, 14, 15 cũng vậy
như vậy tóm lại để biểu diễn các số từ 0 đến 15
tức là 16 số thì chúng ta cần 4 bit
thì biểu diễn các số từ 0 đến 31
tức là 32 số
thì chúng ta phải cần là 5 bit
ở đây chúng ta để ý quy luật là ví dụ
để biểu diễn 8 số đầu tiên
8 đây là 2 mũ 3, 2 mũ 3 là 8
như vậy chúng ta cần số bit là số mũ ở đây
số 3 này đây là số bit chúng ta cần
như vậy 16 là 2 mũ 4
thì để biểu diễn 16 số đầu tiên
thì chúng ta cần là 4 bit
thì số 4 là số mũ ở đây
tương tự để biểu diễn 2 mũ 5
tức là 32 số thì chúng ta cần là 5 bit
tức là số bit là bằng số mũ của 2
cứ tiếp tục như vậy chúng ta có thể là hiểu
để biểu diễn bao nhiêu số
thì chúng ta cần bao nhiêu bit
là chúng ta đã có quy luật rồi
như vậy là chúng ta đã biết cách biểu diễn
các số thành cái ký hiệu 01
tiếp tục chúng ta sẽ đi qua tìm hiểu
cách biểu diễn các văn bản thành cái ký hiệu 01
văn bản ở đây thì có thể là
các chữ cái, các chữ số, các dấu cao
các ký hiệu, ký tự v.v
thì để biểu diễn các văn bản thành
các ký hiệu 01 hoặc là thành các giải bit
thì chúng ta phải căn cứ vào cái bản mã của nó
tức là người ta đã có một cái bản mã quy ước sẵn
ở đây ví dụ như là
người ta đã quy ước chữ
chữ a hoa là được biểu diễn
bằng các ký hiệu 01 tức là gồm có
8 bit là 0100 và 0001
8 bit này nó sẽ biểu diễn
các ký tự a hoa này
với ký tự b nó sẽ biểu diễn bằng 8 bit là 0100 và 0010
tương tự với ký tự c, d, e, f
đúng không?
cái này người ta đã có sẵn một cái bản mã
và người ta quy ước sẵn rồi
chúng ta chỉ việc là căn cứ theo cái bản mã này
để mà biểu diễn tất cả các ký tự
các ký chữ số, chữ cái, dấu cao
thì chúng ta sẽ đi vào một cái ví dụ
ví dụ như chúng ta cần biểu diễn chữ cà phê hoa
thì chữ cà phê, chữ hoa
nó sẽ gồm có 4 chữ cái là chữ c, chữ a, chữ f, chữ e
thì chúng ta sẽ biểu diễn mỗi chữ cái này
bằng một giải bit, gồm có 8 bit
chữ c, chúng ta cân cứ vào bản mã ở đây
chúng ta sẽ thấy nó là 0100, 0011
đây, 0100, 0011
tương tự chữ a là giải bit này
chữ f là giải bit này
và chữ a là giải bit này
như vậy để biểu diễn chữ cà phê
chúng ta sẽ cần tổng cộng là 32 bit
hay là 4 cái 8 bit
4 cái 8 bit tượng trưng cho 4 cái chữ cái
c, a, f, e
chúng ta có một ví dụ khác nữa
ví dụ như biểu diễn chữ hello chẳng hạn
thì chúng ta sẽ nhìn vào từ bản mã
chữ h là được biểu diễn bằng 0100, 1000
chúng ta thấy đây, 0100, 1000
chữ e là giải bit này
chữ l là giải bit này
và chữ o là giải bit này
như vậy để biểu diễn chữ hello
chúng ta sẽ cần tổng cộng là
có 5 cái giải, giải 8 bit
tức là tổng cộng là 40 bit
để biểu diễn chữ hello này
đây là cái bản mã chuẩn
người ta còn gọi là bản mã ASCII
trong bản mã này nó biểu diễn
tất cả các chữ số, chữ cái
chữ cái, các dấu cao
các dấu cao, các ký tự đặc biệt
nó có đầy đủ trong cái bản mã này
tất cả những gì chúng ta cần
để biểu diễn một cái văn bản
là nó có hết trong cái bản mã này
người ta có sẵn cái bản mã này rồi
cái chúng ta cần làm là cứ dựa theo
cái bản mã này để mà biểu diễn
tất cả các cái văn bản mà chúng ta
cần biểu diễn ra thành cái hiệu 01
chúng ta dựa vào cái bản mã này
người ta gọi là bản mã ASCII
tiếp tục chúng ta sang biểu diễn
giả sử chúng ta cần biểu diễn
cái hình ảnh chữ A thành giải biết
tức là các ký hiệu 01
chúng ta có cái chữ A được biểu diễn
trên màn hình như thế này
giả sử màn hình của chúng ta là
màn hình đen trắng và màn hình
sẽ được chia ra thành những cái ô nhỏ
mỗi cái ô nhỏ này người ta gọi là
một điểm ảnh hay là một pixel
với màn hình này chúng ta sẽ chia ra
chiều ngang gồm có 8 pixel
và chiều dọc là 8 pixel
như vậy cái màn hình này gọi là
màn hình đen trắng có độ phân giải là
8 x 8, 8 x 8 ở đây có nghĩa là
chiều ngang là 8 ô hay là 8 pixel
và chiều dọc là 8 pixel
thì để biểu diễn cái chữ A
trên cái màn hình đen trắng này
chúng ta sẽ quy ước
giả sử chúng ta quy ước là
đen là 1 và trắng là 0
tức là mình biểu diễn cái điểm
màu đen nó sẽ là biểu diễn bằng
ký hiệu là 1 và điểm màu trắng
là biểu diễn bằng ký hiệu là 0
như vậy biểu diễn 0 1
cái hình ảnh chữ A này nó sẽ như sau
như vậy những cái ô nào mà là màu trắng
chúng ta sẽ ký hiệu bằng 0
và những ô nào là màu đen
chúng ta ký hiệu là 1
như vậy giả sử chữ A này
nó sẽ biểu diễn thành các giải biết
thì cái giải đầu tiên, giải trên cùng này
nó sẽ là 0 0 0 1 1 0 0 0
giải thứ 2 sẽ là 0 0 1 1 1 1 0 0
và cái giải thứ 3, thứ 4, thứ 5
như vậy biểu diễn cái chữ A này
trên màn hình 8 x 8
nó sẽ là gồm có 8 cái giải biết
với mỗi giải biết là gồm có 8 biết
như sau, đây là cái quả biểu diễn
cái chữ A trên màn hình đen trắng
với độ phần giải là 88
chúng ta thấy cái quả ra là đây
là gồm có 8 cái giải biết
với mỗi giải là 8 biết
ở đây chúng ta thấy là 1 là màu đen
và 0 là màu trắng
như vậy với 8 cái giải biết này
nó sẽ biểu diễn được hình ảnh
cái chữ A trên màn hình như thế này
chúng ta sẽ tiếp tục với 1 hình ảnh nữa
là hình ảnh bông hoa
bây giờ chúng ta sẽ biểu diễn hình ảnh bông hoa
thành các giải biết nha
đây là hình ảnh 1 bông hoa
được biểu diễn trên màn hình đen trắng
thì màn hình này nó có độ phần giải là 16 x 16
tức là chiều ngang là 16 cái điểm ảnh
và chiều dọc là 16 điểm ảnh
mỗi cái ô vuông nhỏ nhỏ như thế này là 1 điểm ảnh
thì cũng theo quy ước cũ
tức là cái hình nền màu trắng
tức là những ô màu trắng
chúng ta sẽ ký hiệu bằng 0
và những ô màu đen để vẽ bông hoa
là được ký hiệu bằng 1
như vậy, biểu diễn cái bông hoa này
trên màn hình đen trắng với độ phần giải 16 x 16
nó sẽ cho ra các giải biết như sau
đây là biểu diễn của hình ảnh bông hoa
trên màn hình đen trắng
với độ phần giải 16 x 16
như vậy, kết quả nó sẽ cho ra
tổng cộng là 16 giải biết
với mỗi giải biết là gồm có 16 biết
thì giải đầu tiên là giải trên cùng này
là 16 cái chữ số 0
giải thứ 2 là 0 0 0 0
0 0 0 1
1 0 0 0 và 0 0 0 0
giải thứ 3 là 0 0 0 0
1 1 0 0 và 0 0 0 0
như vậy, ta sẽ nhìn thấy là tổng cộng
sẽ gồm có 16 cái giải biết
với mỗi giải biết là 16 biết
thì biểu diễn cái bông hoa
trên màn hình đen trắng
nó sẽ gồm có chừng đó cái giải biết
thì chúng ta thấy đây là cái bông hoa
đã được biểu diễn trên màn hình đen trắng
bằng các ký hiệu 0 1
như vậy, chúng ta đã biết cách
để biểu diễn một hình ảnh thành các giải biết
hay là thành các ký hiệu 0 1
tất cả các hình ảnh đều có thể
được biểu diễn bằng các ký hiệu 0 1
giống như cách chúng ta đã biểu diễn
cái hình ảnh chữ A hay hình ảnh bông hoa
như thế này, thì chúng ta thấy là
các hình ảnh chúng ta biểu diễn
thì nó chỉ là hình ảnh đen trắng
nếu như mà chúng ta muốn biểu diễn
các hình ảnh với nhiều màu sắc hơn
thì cũng làm cách tương tự
chỉ khác là chúng ta phải dùng
nhiều bit hơn để biểu diễn thôi
hay là nếu chúng ta muốn biểu diễn
các hình ảnh mà nó mịn hơn
nó có độ sắc nét hơn
thì chúng ta có thể là tăng
cái độ phăn giải lên
tức là mình chia cái màn hình
thành nhiều cái ô nhỏ này hơn
hay nhiều điểm ảnh hơn
thì cái ảnh của chúng ta
nó hiển thị sẽ được mịn hơn và sắc nét hơn
Như vậy là chúng ta đã hoàn thành
phần là biểu diễn cái hình ảnh
bằng các giải bit hay là bằng các ký hiệu 1
Tiếp tục chúng ta sẽ tìm hiểu
các biểu diễn âm thanh thành các giải bit
thì bây giờ chúng ta sẽ thử
biểu diễn cái âm thanh là một cái nốt la
thành cái giải bit nha
Đây là một cái nốt la
thì để biểu diễn cái nốt la này
thành các giải bit hay là các ký hiệu 01
thì người ta sẽ phân tích ra
cái âm thanh nốt la này
thì nó được thực hiện như thế nào
thì người ta thấy là để phát ra được
cái âm thanh nốt la này
thì dây đàn nó cần phải rung lên
một cái tầng số là 440 lần trên một dây
tức là tầng số rung của dây đàn là 440 lần
trên một dây thì nó sẽ tạo ra được
một cái âm thanh là một cái nốt la chuẩn
Như vậy để mã hóa cái nốt la này
hay là để biểu diễn cái nốt la này
dưới dạng cái bit 01
thì người ta sẽ đổi cái tầng số rung 440 lần
trên dây này thành cái giải bit 01
tức là 440
người ta mã hóa ra là thành là 1101 11000
Đây là cái giải bit
giải bit mà mã hóa
cái tầng số là 440 này
cái số 440 này được mã hóa ra
thành cái giải bit này
Thì như vậy, biểu diễn cái nốt la
thành các giải bit hay là thành các kiểu 01
là nó sẽ như thế này
là nó được giải bit là 1101 11000
Như vậy, chúng ta có thể là biểu diễn
tất cả các nốt nhạc, tất cả các loại hình âm thanh
dưới dạng các giải bit
bằng cách là mình sẽ phân tích ra
cái âm thanh đó, nó được tạo ra
với cái tầng số rung là bao nhiêu
Thì từ cái tầng số rung đó, chúng ta sẽ mã hóa
cái tầng số đó ra cái giải bit
Như vậy, đó là cái cách để mà người ta biểu diễn
cái âm thanh thành các giải bit
Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong
cái cách để mà biểu diễn
tất cả các dạng thông tin sang các giải bit 01
Tất cả các dạng thông tin ở đây
nó có thể là con số, văn bản, hình ảnh, âm thanh
thì chúng ta đã tìm hiểu xong
cách làm thế nào để mà chuyển
các dạng thông tin, dữ liệu
sang thành các giải bit 01 rồi
Chúng ta lưu ý là các giải bit
mà 1001 này, người ta còn gọi là
các số nhị phân
và cách biểu diễn các dữ liệu
hay âm thanh mà sang
các giải bit như thế này
người ta còn gọi là mã hóa
Như vậy là chúng ta đã hoàn thành
phần 1 là biểu diễn thông tin trong máy tính
Bây giờ chúng ta sẽ làm một bài tập nhỏ
trong sách giáo khoa để luyện tập thêm
về cách biểu diễn một hình ảnh
sang giải bit 01
Trong hình vuông, mỗi chiều là 8 ô
vẽ hình 1 trái tim
Người ta sẽ vẽ hình 1 trái tim như thế này
Câu 1, em hãy chuyển mỗi dòng
trong hình vẽ thành 1 giải bit
Như vậy là mỗi dòng như thế này
sẽ được chuyển thành 1 giải bit
Chúng ta vẽ lại hình trái tim
Bây giờ chúng ta sẽ chuyển mỗi dòng
thành 1 giải bit
Tức là như chúng ta đã biết là
đối với hình ảnh đen trắng
thì màu trắng sẽ được biểu diễn bằng 0
và màu đen sẽ là 1
Như vậy giải bit đầu tiên sẽ là
0 1 1 0 0 1 1 0
Cứ tiếp tục như vậy
Giải thứ 2 là
1 0 0 1 1 0 0 1
Chúng ta cứ thế
Cứ đen là 1 mà trắng là 0
Chúng ta cứ thế mà mã hóa từng dòng 1
Như vậy kế quả của chúng ta sẽ là như sau
Đây là kế quả từng dòng
Mỗi dòng là 1 giải bit gồm có 8 bit
Đây là kế quả của việc mã hóa
hình trái tim sang các giải bit
Nó sẽ là gồm 8 cái giải bit
với mỗi giải bit có 8 bit
Em hãy chuyển cả hình vẽ thành giải bit
bằng cách nối các giải bit của các dòng
lại với nhau từ trên xuống dưới
Như vậy bây giờ thay vì ta sẽ viết
các giải bit ở từng dòng như thế này
chúng ta sẽ nối lại theo thứ tự
từ trên xuống dưới
Đây là giải bit mà chúng ta đã nối lại
Cái dòng đầu tiên là đây
Giải bit ở dòng thứ 2 là đây
Dòng thứ 3 là đây
Như vậy là giải bit của chúng ta gồm có 8 giải bit
nó được nối thành 1 dòng như thế này
Đây là cách mã hóa 1 hình ảnh
thành các giải bit 01
Chúng ta tiếp tục sang phần ghi nhớ
trong phần 1 này
Có 2 cái ghi nhớ chúng ta cần lưu ý
Thứ nhất là thông tin được biểu diễn
trong máy tính sẽ bằng giải các bit
Mỗi bit là một ký hiệu 0 hoặc 1
hay còn gọi là chữ số nhị phân
Như vậy chúng ta đã hiểu được
các thông tin được biểu diễn trong máy tính
thì nó sẽ biểu diễn bằng các giải bit
và các giải bit đó là các ký hiệu 0 hoặc 1
0 hoặc 1 này người ta còn gọi là
chữ số nhị phân
Lưu ý thứ 2
Bit là đơn vị đo nhỏ nhất trong lưu trữ thông tin
Như vậy là trong lưu trữ thông tin
thì bit là đơn vị nhỏ nhất
tức là các ký hiệu 0 và 1 này là đơn vị đo nhỏ nhất
Chúng ta sẽ làm thêm một bài tập
của phần 1 này nữa
Đây là bài tập trong sách cho khoa
Câu 1. Giải bit là gì?
Như vậy là giải bit tức là giải những ký hiệu 0 và 1
tức là câu đúng là câu A
Máy tính sử dụng giải bit để làm gì?
Ở đây có 4 câu trả lời
Biểu diễn các số, biểu diễn văn bản, biểu diễn hình ảnh âm thanh
Như vậy câu trả lời đầy đủ nhất là câu D
tức là biểu diễn số, văn bản, hình ảnh âm thanh
Như vậy là chúng ta xong bài tập của phần 1
Chúng ta tiếp tục sang phần thứ 2
trong bài học
phần đơn vị đo thông tin
Chúng ta biết là thông tin hay là dữ liệu
mà chúng ta đưa vào trong máy tính
thì chúng ta cần phải tính toán dung lượng của nó
để đảm bảo là máy tính có thể chứa đủ
các thông tin hay là dữ liệu mà chúng ta đưa vào
Như vậy để đo được dung lượng
của các thông tin mà chúng ta đưa vào máy tính
thì chúng ta cần phải có đơn vị đo
Bây giờ chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu đơn vị cơ bản
được dùng để đo dung lượng thông tin
Chúng ta nhìn ở đây
Chúng ta có 1 giải bit
gồm có 8 bit
1,2,3,4,5,6,7,8
Mỗi ký hiệu 0,1 này gọi là 1 bit
Như vậy bit là đơn vị đo nhỏ nhất của thông tin
Mỗi ký hiệu 0,1 là 1 bit
và 8 bit này gột lại
sẽ tạo thành 1 byte
Như vậy đơn vị thứ 2
để đo dung lượng thông tin là byte
và 1 byte sẽ bằng 8 bit
Như vậy chúng ta biết là đơn vị nhỏ nhất
để đo dung lượng thông tin là bit
1 bit tức là 1 ký hiệu 0,1 là 1 bit
và 8 bit gột lại tạo thành 1 byte
Như vậy đơn vị thứ 2
để đo dung lượng thông tin là byte
và 1 byte sẽ bằng 8 bit
Ngoài ra chúng ta còn có những đơn vị đo lớn hơn nữa
Chúng ta còn có những đơn vị đo lớn hơn nữa
Đơn vị đo ở đây là byte
ký hiệu là b
Đơn vị tiếp theo là kilobyte
ký hiệu là kb
1 kilobyte bằng khoảng 1,000 byte
chính xác là 1,024 byte
Đơn vị tiếp theo là megabyte
ký hiệu là mb
1 megabyte bằng khoảng 1,000,000 byte
Gigabyte ký hiệu là gb
1 gigabyte bằng khoảng 1,000,000,000 byte
Đơn vị đo lớn nhất là terabyte
1 terabyte bằng khoảng 1,000,000,000 byte
Như vậy chúng ta đã biết được một số đơn vị dùng để đo lượng thông tin
Nhỏ nhất là Big
1 bít đó là 1 ký hiệu 0 hoặc 1
Tiếp theo là byte
1 byte là 8 bit
Tiếp theo là kilobyte
1 megabyte, gigabyte và lớn nhất là terabyte
Như vậy là chúng ta đã đi qua phần 2 là đơn vị đo thông tin
Bây giờ chúng ta sẽ xem một ví dụ sau đây để hiểu rõ hơn nha
Giả sử chúng ta có một tập tin, tập tin chúng ta tên là không đề chấm đốc
Đây là một tập tin văn bản
Thì tập tin này
Nó sẽ có những hình trang trí ở đây
Đồng thời nó có những dòng chữ đây
Dòng chữ đây là những dòng thơ
Thì bây giờ
Để em đo được dung lượng thông tin
Đo được dung lượng của cái tập tin này
Chúng ta cần phải biết được
Là nó được mã hóa ra như thế nào?
Giả sử như cái tập tin này
Nó được mã hóa thành các giải bích như thế này
Nó gồm một nón mã hóa những hình ảnh, những cái dòng chữ
Những cái chữ số, chữ cái v.v. trong này ra thành các cái giải bích như thế này
Thì người ta tính toán được
Thì tất cả các giải bích
Trong cái tập tin này
Thì nó sẽ gọp lại
Được 141kb
Tức là 141kb
Như vậy 141kb chính là dung lượng
Của cái tập tin này
Dung lượng của tập tin này
Như vậy chúng ta hiểu đơn vị đo
Của cái thông tin
Mà trong máy tính rồi
Chúng ta cũng thường hay nghe nói đến cái
Dung lượng của cái bộ nhớ của máy tính là 16-32GB chẳng hạn
Hay là dung lượng ổ đĩa của máy tính là 100-200GB
Hoặc là trong điện thoại chúng ta cũng có thể nghe
Đến các cái thuật nữ này, ví dụ như là RAM của điện thoại là 2GB
2GB
Như vậy chúng ta gặp rất là nhiều trường hợp
Đề cập đến cái dung lượng
Của thông tin
Được lưu trữ
Bằng cái đơn vị đo là Gigabyte
Byte, Terabyte
Chúng ta sẽ làm một cái bài tập
Để hiểu rõ hơn về
Cái đơn vị đo thông tin này
Thì
Bài 1
Em hãy quan sát hình sau và cho biết thông tin về dung lượng của từng ổ đĩa
Chúng ta nhìn đây
Các ổ đĩa trong một cái máy tính gồm có 4 ổ đĩa, ổ C, E, F và G
Thì chúng ta nhìn ở đây
Đây là các ổ đĩa và dung lượng
Của ổ đĩa là người ta ghi ở đây
Và đơn vị đo người ta dùng là toàn là
GB tức là Gigabyte
Đối với ổ C thì dung lượng của nó chính là 109GB
Và 37,9GB Free
Tức là trong 109GB
Là dung lượng của toàn ổ C
Thì có 37,9GB là còn trống
Thì người ta sẽ
Đây, phần còn trống là phần màu trắng đây
Như vậy 3 phần còn trống đây là 37,9GB
Như vậy người ta gọi, người ta nói là 37GB Free
Of 109GB, tức là tổng dung lượng 109GB, trong đó 37,9GB là còn trống
Ổ E dung lượng của nó là 111GB
Đây là dung lượng của ổ E
Trong đó là 48,2GB là còn trống
Ổ F dung lượng là 169GB
169GB
Và còn trống là 153GB
Ổ G dung lượng là 186GB
Và 27,2GB là còn trống
27,2GB là chừng này, là còn trống
Như vậy, nhìn cái thông tin đây, chúng ta sẽ biết được
Cái dung lượng của từng ổ đĩa
Và dung lượng còn trống của mỗi ổ đĩa
Chúng ta sang bài số 2
Em hãy quan sát hình sau và cho biết dung lượng của mỗi tẹp
Tẹp đây, mỗi tẹp như thế này
Thì cái dung lượng của nó nó nằm ở cột này
Size, size đây là dung lượng
Giả sử như tẹp đầu tiên, tẹp này thì dung lượng của nó là 372GB
Tẹp thứ 2 thì dung lượng là 408GB
Tẹp thứ 3 thì dung lượng là 482GB
Như vậy, chúng ta thấy cái cột này, cột size này là cột dung lượng của từng tẹp hay là từng tập tin
Chúng ta sang phần tiếp theo là phần luyện tập
Trong phần luyện tập có 2 bài tập
Chúng ta sẽ làm 2 bài này
Bài 1, 1GB sắp xỉ bằng bao nhiêu byte thì câu này dễ rồi
1GB là bằng cỡ 1 tỷ byte
Thì câu trả lời đúng là câu xe
Câu 2, giả sử 1 bức ảnh được chụp bằng 1 máy ảnh chuyên nghiệp có dung lượng khoảng 12MB
Vậy 1 thẻ nhớ 16GB có thể chứa được bao nhiêu bức ảnh như vậy?
Thì câu trả lời sẽ như sau
Thẻ nhớ có dung lượng 16GB, chúng ta sẽ chứa được bao nhiêu bức ảnh như vậy?
Thì câu trả lời là chúng ta có thể chứa được 1.365 bức ảnh như vậy
Thì làm sao ra được kết quả như thế này?
Chúng ta sẽ tính nha
Ở đây thẻ nhớ 16GB thì chúng ta sẽ đổi ra thành MB
16GB x 1024
Thì chúng ta sẽ ra được cỡ khoảng 16.384MB
Chúng ta lấy 16.384MB, chúng ta chia cho 12
Thì chúng ta ra được cỡ khoảng 1.365 bức ảnh
Chúng ta sang phần cuối cùng của bài học là phần vận dụng
Trong phần vận dụng, chúng ta sẽ trả lời 2 câu hỏi
Câu hỏi đầu tiên
Em hãy kiểm tra và ghi lại dung lượng các ổ đĩa của máy tính mà em đang sử dụng
Thì đây, đây là các ổ đĩa của máy tính này
Chúng ta xem cái dung lượng của các ổ đĩa này
Nó được ghi ở bên dưới này đây
Ổ C có dung lượng là 149GB
Ổ D là 390GB
Ổ E là 390GB
Ổ F là ổ DVD
Nó không có trong này cho nên là nó không có dung lượng
Như vậy chúng ta nhìn cái thông tin nó hiển thị ở đây
Và biết rõ được là dung lượng của mỗi ổ đĩa trên cái máy tính này
Tiếp tục, câu 2
Thực hiện tương tự như hoạt động 1 với các dãy số từ 0 đến 15
Để tìm mã hóa của các số từ 8 đến 15 và đưa ra nhận xét
Như vậy là chúng ta sẽ thực hiện cái hoạt động là
Biểu diễn các số từ 0 đến 15 thành các bit 0-1
Người ta ở đây người ta gọi là dùng cái từ là mã hóa đấy
Mã hóa tức là biểu diễn
Biểu diễn các số từ 0 đến 15 thành các bit 0-1
Bây giờ chúng ta sẽ thực hiện lại cái việc biểu diễn các số từ 0 đến 15 thành các bit 0-1
Thì đây, để biểu diễn các số từ 0 đến 7
Thành các bit 0-1 thì chúng ta cần một cái dãy số là gồm có 8 số là từ 0 đến 7
Giả sử như trong cái hoạt động 1 là chúng ta biểu diễn số 4
số 4 đây
thành các cái bit 0-1 thì số 4
khi biểu diễn thành các bit 0-1 nó sẽ
thành là các dãy là gồm có 3 bit là bit 1-0-0
Cái này chúng ta đã thực hiện rồi chúng ta không nhắc lại nữa
Thì cách mà mã hóa thì tức là mình chia đôi cái dãy số, chia đôi, chia đôi nó sẽ ra được như thế này
Còn đối với các số từ 8 đến 15 thì chúng ta sẽ
sẽ có biểu diễn bằng một cái dãy số lớn hơn là chúng ta
có cái dãy số gồm có 16 số từ 0 đến 15 và chúng ta thực hiện cái việc chia đôi
Thực hiện cái việc chia đôi như vậy để mà mã hóa từng cái số
Thì trong cái phần ví dụ trước chúng ta đã thực hiện là chúng ta biểu diễn cái số 9
Thì số 9 khi biểu diễn thành các cái bit 0-1 nó sẽ là các dãy là gồm 4 bit là 1-0-0-0-1
Như vậy còn cách mà biểu diễn cái chữ số 9 thành cái dãy bit 1-0-0-1 này chúng ta cũng đã biết rồi
tức là cứ chia đôi cái dãy số
chia đôi cái dãy số thì nó sẽ ra được cái dãy này
Thì nhận xét chúng ta nhận xét như sao đối với cái số từ 0 đến 7
thì chúng ta cần 3 bit để mà để mã hóa các số này thành cái dãy bit
Còn đối với các số từ 8 đến 15 thì chúng ta phải cần đến 4 bit chúng ta mới mã hóa được
chúng ta cần 4 bit chúng ta mới mã hóa được các số từ 8 đến 15 thành các dãy bit 0-1
Thì đó là nhận xét của chúng ta liên quan đến cái việc mã hóa một cái số thành cái dãy bit 0-1
Như vậy là chúng ta đã hoàn thành cái bài học số 3
Cảm ơn các bạn đã chú ý lắng nghe
Nếu các bạn có thắc mắc hay câu hỏi gì liên quan đến bài học thì hãy để lại comment ở bên dưới
Nếu các bạn thấy thích video này thì hãy like, share hoặc là subscribe
đăng ký kênh để ủng hộ cho chương trình
ra tiếp các video tiếp theo
Cảm ơn và hẹn gặp lại
