Tin Học 9 - Bài 4. Một số vấn đề pháp lí về sử dụng dịch vụ Internet

IT-Master
1 người theo dõi
16 Lượt xem video·23 thg 11, 2025
Các bạn cần tải về file powerpoint của bài giảng liên hệ Zalo 0905234348 nhé. Phí 30k/bài hoặc 300k/lớp.
Chào mừng các bạn đến với chương trình hướng dẫn học tiên học lớp 9, sách giáo khoa kết nối trí thức với cuộc sống.
Chúng ta sang bài số 4, một số vấn đề pháp lý về sử dụng dịch vụ internet.
Học bài học này trước hết là chúng ta sẽ nhận biết được các tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số lên đời sống và xã hội.
Sau đó chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu nội dung của các bộ luật về công nghệ thông tin và internet.
Qua đó chúng ta biết được các hành vi nào là vi phạm pháp luật, trái đậu đức, thiếu văn hóa trong môi trường số để mà phòng tránh.
Trước khi đi vào bài học, chúng ta sẽ cùng xem một đoạn video ngắn để xem công nghệ kỹ thuật số đã tác động lên cuộc sống của chúng ta như thế nào.
Video vừa rồi cho chúng ta thấy là từ khi có công nghệ kỹ thuật số thì cuộc sống của chúng ta đã thay đổi như thế nào.
Ngoài những tác động tích cực, những lợi ích mà công nghệ kỹ thuật số đem lại thì công nghệ kỹ thuật số cũng mang đến rất nhiều các tiêu cực.
Thế thì những tác động tiêu cực nào mà công nghệ kỹ thuật số đã mang đến cho chúng ta?
Chúng ta đi vào phần đầu tiên, phần 1 của bài học để tìm hiểu một số tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số.
Trước hết là các tác động tiêu cực đến sức khỏe.
Chúng ta lấy ví dụ như là nhìn liên tục vào màn hình máy tính điện thoại sẽ gây giảm thị lực, mắt của chúng ta sẽ bị yếu đi.
Hay là sử dụng điện thoại máy tính lúc gần đi ngủ, nó cũng dễ gây mất ngủ.
Hoặc ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài, nó sẽ gây ra vẹo cuộc sống, đau mỗi cổ vài gáy v.v.
Hoặc ít vận động do làm việc với máy tính trong thời gian dài, nó cũng sẽ gây ra bệnh bếo phì, tim mạnh, tiểu đường, v.v.
Đây là một số ví dụ về các tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số đến sức khỏe của chúng ta.
Thứ 2 là tác động tiêu cực đến tâm lý và lối sống.
Khi mà chúng ta quá chìm đắm vào thế giới ảo như là Internet, mạng xã hội, v.v.
Những cái đó là thế giới ảo.
Nó sẽ khiến cho con người chúng ta có những suy nghĩ và hành động xa rời với thực tế.
Đã là thế giới ảo thì nó không có thật, nhưng chúng ta lại tiêu tốn quá nhiều thời gian vào những cái ảo đó,
những cái niềm vui ảo, cuộc sống ảo, quan hệ ảo, v.v.
Những cái không có thật làm cho chúng ta phung phí thời gian, phung phí tiền bạc một cách vô ích hết.
Nếu chúng ta nghiện công nghệ số như là nghiện game, nghiện Internet, nghiện mạng xã hội, v.v.
Dẫn đến chúng ta không có thời gian cho những người xung quanh, người thân, bạn bè.
Dẫn đến ít trò chuyện, ít giao lưu trực tiếp.
Điều đó nó sẽ làm giảm cái sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình, bạn bè và xã hội hết.
Chúng ta cũng sẽ thường xuyên bị lo ao, trầm cảm do bị các tác động tiêu cực trên mạng
như là chửi rũa, chê bai, xỉ nhục, bắt nạt, v.v.
Rất là nhiều các cái tệ nạn trên mạng mà nó ảnh hưởng đến tâm lý của chúng ta
Còn với trẻ em thì nếu chơi game quá nhiều có thể dẫn đến gây nghiện, không kiểm soát được cảm xúc.
Trẻ em sẽ dễ bị rối loạn, bị tăng động, v.v.
Đây là các cái ví dụ về tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số lên tâm lý và lối sống.
Thứ ba là con người bị lệ thuộc vào công nghệ số.
Chúng ta biết là bây giờ khi muốn tìm bất cứ thông tin nào
chúng ta đều có thể lên mạng, lên internet, chúng ta tìm kiếm rất là dễ dàng.
Còn để giải quyết một vấn đề thì chúng ta đã có công cụ rất tuyệt vời
đó là AI, trí tuệ nhân tạo.
Nó sẽ giúp cho chúng ta làm hầu hết các công việc
như là viết văn, làm toán, soạn thảo văn bản, giải bài tập, lập trình, v.v.
Đây là những công cụ cực kỳ bù ích.
Nó hỗ trợ cho chúng ta rất là nhiều trong công việc, trong cuộc sống.
Nhưng mà cái tiêu cực của nó là
nó sẽ làm cho chúng ta ngày càng thủ động, lười tư duy và ít sáng tạo hơn.
Bởi vì tất cả các công việc, các vấn đề đều có công cụ giải quyết hết.
Chúng ta không cần phải làm gì cả.
Do đó chúng ta sẽ trở nên thủ động, lười tư duy và ít sáng tạo hơn hết.
Còn với học sinh, khi cần một kiến thức nào, lên mạng hỏi.
Cần có lời giải cho bài tập nào, lên mạng tìm kiếm.
Mọi thứ có sẵn trên mạng, trên Internet.
Học sinh không có nhu cầu phải đào sau suy nghĩ,
phải ghi nhớ để tích lĩ trí thức cho bản thân, v.v.
Những kỹ năng quan trọng đó, hầu như học sinh không có hết.
Bây giờ, mọi thứ đều có sẵn trên mạng, trên Internet.
Cứ lên đó tìm, lên đó hỏi hết.
Đây cũng là một ví dụ cho thấy con người quá lệ thuộc vào công nghệ kỹ thuật số.
Thứ tư là tác động tiêu cực đến đạo đức, văn hóa, pháp luật.
Chúng ta lấy ví dụ nha.
Nạn đánh cắp dữ liệu thông tin cá nhân và thông tin tài khoản ngân hàng
để ăn cắp, tống tiền, lừa đảo.
Tình trạng lừa đảo hiện tại rất phổ biến.
Và đây là một hành vi vi phạm pháp luật.
Tình trạng gian lận bằng thiết bị công nghệ số trong các kỳ thi.
Tình trạng này cũng rất phổ biến.
Đây là hành vi vi phạm về đạo đức và văn hóa.
Video có nội dung độc hại, cổ suý, lối sống thiếu đạo đức, thiếu văn hóa xuất hiện tràn lan trên mạng.
Hành vi này là vi phạm văn hóa, vi phạm đạo đức.
Phát tán phần mềm độc hại, vô tư sao chếp, chia sẻ các tác phẩm số có bản quyền.
Đây cũng là một tình trạng khá phổ biến.
Và đây là một hành vi vi phạm pháp luật.
Tính ẩn danh khi tương tác trên mạng dẫn đến phát ngôn thiếu văn hóa, bôi nhọ, thoá mạ, xúc phạm người khác.
Khi chúng ta giao tiếp trên mạng, chúng ta không sử dụng tin thật, không ai biết chúng ta là ai.
Do đó chúng ta vô tư xúc phạm, chửi bới, thoá mạ người khác.
Đó là cái hành vi thiếu văn hóa, vi phạm đạo đức.
Thứ năm là tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế và môi trường.
Khi mà công nghệ số ra đời, nó đã làm cho nhiều ngành nghề mất đi.
Ví dụ như bán hàng, thu ngân, nhân viên văn phòng, công nhân xưởng sản xuất, v.v.
Bởi vì những công việc này, chúng ta bây giờ đã có thiết bị tự động, có robot thay thế làm hết rồi.
Do đó những ngành nghề này sẽ dần bị mất đi.
Hay là các ứng dụng công nghệ và tự động hóa, nó cũng dẫn đến nguy cơ thấp nghiệp tăng.
Ví dụ như trong lĩnh vực trồng trọt, chăng nuôi chẳng hạn.
Trước đây chúng ta cần rất nhiều nhân lực để làm các công việc chăng tay.
Bây giờ chúng ta đã có máy móc làm hết rồi.
Do đó nhân lực nó sẽ bị thừa ra, dẫn đến nguy cơ thấp nghiệp tăng lên.
Còn với môi trường thì những thiết bị số lỗi thời bị thải ra sẽ gây nguy hại cho môi trường.
Chúng ta biết là công nghệ nó thay đổi từng ngày.
Mỗi ngày nó lại ra một công nghệ mới.
Công nghệ mới ra đời thì phải có thiết bị mới tạo ra.
Thiết bị mới được tạo ra thì thiết bị cũ nó sẽ bị lỗi thời.
Và sẽ bị đào thải.
Số lượng thiết bị cũ lỗi thời bị đào thải ra quá nhiều.
Nó sẽ gây nguy hại cho môi trường.
Câu hỏi của phần 1.
Phương án nào sau đây không phải là tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số đến đời sống con người?
A. Nhờ trí tuệ nhân tạo làm bài tập về nhà.
B. Truy cập mạng xã hội trong nhiều giờ.
C. Thường xuyên sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản để làm báo cáo.
Và D. Vừa ăn vừa xem video trên trang Youtube.
Đáp án của chúng ta là C.
Thường xuyên sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản để làm báo cáo.
Đây không phải là tác động tiêu cực.
Câu hỏi 2.
Những phương án nào sau đây là tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số đến xã hội?
A. Thông tin cá nhân của con người được số hóa.
B. Sử dụng thiết bị số liên tục trong thời gian dài.
Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của lớp trẻ.
C. Gia tăng ngôi nhiễm môi trường.
D. Làm gia tăng tỷ lệ thất nghiệp.
Đáp án của chúng ta là B. C. D.
Đây là 3 tác động tiêu cực của công nghệ kỹ thuật số đến xã hội.
Câu hỏi 3.
Thông tin cá nhân của con người được số hóa.
Đây không phải là tác động tiêu cực.
Chúng ta sang nội dung thứ 2 của bài học.
Sử dụng dịch vụ Internet đúng luật.
Trước hết chúng ta sẽ tìm hiểu những hành vi nào là vi phạm pháp luật,
trái đậu đức, thiếu văn hóa khi hoạt động trong môi trường số.
Viết đăng chia sẻ nội dung sai sự thật không phù hợp.
Đây là một ví dụ.
Đăng tải một bản tin sai sự thật lên mạng.
Hậu quả là đã bị công an xử phạt.
Đây là hành vi vi phạm pháp luật.
Làm lộ thông tin cá nhân hay tổ chức.
Ví dụ như tiết lộ thông tin về đời tư,
những hình ảnh nhạy cảm của người khác lên mạng,
làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm của người khác.
Đó là hành vi vi phạm pháp luật.
Gửi thư rác, tin nhắn rác,
những tin nhắn quảng cáo,
những tin nhắn mà người nhận, người ta không muốn nhận,
mà chúng ta cứ gửi nhiều, gửi liên tục.
Đó là chúng ta đang quấy nhiễu người khác.
Hành vi này là hành vi xấu, trái với đậu đức hết.
Sử dụng dữ liệu của người khác không xin phép.
Ví dụ như chúng ta đi máy bay,
chúng ta sẽ có thông tin họ tên số chuyến bay,
và nếu như những dữ liệu này của chúng ta
có người họ lấy và họ bán cho các dịch vụ,
ví dụ như là dịch vụ taxi chẳng hạn,
thì hành vi đó là hành vi sai trái.
Trong trường hợp dữ liệu của chúng ta
mà là những dữ liệu quan trọng,
ví dụ như là số tài khoản ngân hàng chẳng hạn,
nếu có người lấy, đánh cắp,
hoặc là không xin phép mà lấy
và cung cấp cho các đối tượng khác,
đối tượng lừa đảo,
thì đó là hành vi vi phạm pháp luật.
Sử dụng phần mềm không có bản quyền.
Chúng ta đã biết là để tạo ra được
các sản phẩm số này,
thì người ta cần phải đầu tư tiền
của thời gian, công sức
và chắc xám rất là nhiều.
Do đó, chúng ta sử dụng,
thì chúng ta nên trả phí.
Chúng ta không nên sử dụng
các phần mềm không có bản quyền,
phần mềm crack, phần mềm bẻ khóa,
bởi vì đó là chúng ta đang tiếp tay
cho các hành vi sai trái.
Bắt nạt qua mạng.
Những hành vi như là ném đá,
chửi bới, xúc phạm, hạ nhục
người khác trên mạng.
Những hành vi đó là hành vi sai trái,
trái với đạo đức, thiếu văn hóa.
Chúng ta nên tránh.
Lừa đảo qua mạng.
Hiện tượng này rất là phổ biến.
Ví dụ như là một tình nhắn gửi đến chúng ta,
thông báo là chúng ta đã trúng thưởng
và yêu cầu gửi số tài khoản ngân hàng,
mặt khẩu để mà chuyển tiền vào.
Thì đây rõ ràng là một tình nhắn lừa đảo,
một hành vi lừa đảo.
Hành vi này là vi phạm pháp luật.
Ứng sự thiếu văn hóa trên mạng.
Ví dụ như là sử dụng các ngôn từ dung tục,
phản cảm, những ngôn từ kích động bạo lực
như thế này.
Đây là hành vi thiếu văn hóa trên mạng.
Đây là các ví dụ về những hành vi vi phạm pháp luật
trái đạo đức, thiếu văn hóa
khi hoạt động trong môi trường số.
Bây giờ chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu
xem pháp luật của chúng ta có những bộ luật nào
liên quan đến hoạt động trong môi trường số.
Và những bộ luật đó đã quy định như thế nào
về các hành vi vi phạm?
Chúng ta sang phần B,
sử dụng dịch vụ Internet đúng luật.
Pháp luật của chúng ta có các bộ luật sau đây
quy định về việc sử dụng công nghệ thông tin
và Internet.
Thứ nhất là luật công nghệ thông tin.
Luật này quy định các quyền
và trách nhiệm của tổ chức cá nhân
tham gia ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin
cũng như các hành vi bị nghiêm cấm.
Rồi chúng ta có luật an ninh mạng.
Luật này nó quy định về hoạt động
bảo vệ an ninh quốc gia
và bảo đảm trạc tự an toàn xã hội
trên không gian mạng.
Chúng ta cũng có cái nghị định số 72-2013
nghị định chính phủ.
Đây là cái nghị định quy định
về việc quản lý,
cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet
và thông tin trên mạng.
Chúng ta lấy ví dụ về quy định
của những bộ luật này nha.
Ví dụ như là cái hành vi
đăng thông tin sai sự thật.
Đây là cái hành vi bị nghiêm cấm.
Thì hành vi này nó có
trong cái quy định
của cái luật an ninh mạng
ở điểm D11-8.
Điểm D đó nó quy định như sao?
Thông tin sai sự thật
gây hoang mang trong nhân dân,
gây thiệt hại cho kinh tế xã hội,
gây khó khăn cho hoạt động
của cơ quan nhà nước
hoặc người thi hành công vụ,
xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp
của cơ quan, tổ chức cá nhân.
Hành vi này là hành vi bị nghiêm cấm.
Mà đã bị nghiêm cấm
nếu chúng ta cố tình vi phạm
Hay là cái hành vi
đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin
có nội dung xuyên tạc, vô khống,
xúc phạm người khác.
Đây cũng là hành vi bị nghiêm cấm.
Hành vi này nó có
trong cái điểm D2-12
của luật công nghệ thông tin.
Đây là quy định của cái điểm D2-12
luật công nghệ thông tin.
Xuyên tạc, vô khống, xúc phạm
uy tính của tổ chức, danh dự,
nhân phẩm, uy tính của công dân.
Hành vi bị nghiêm cấm.
Hoặc là like, share
hay là bình luận thông tin sai sự thật
sẽ bị xử phạt.
Quy định xử phạt nó có
trong cái điểm D1-101
nghị định 15-2020
nghị định chính phủ.
Cái điểm D1-101
nó quy định như sao?
Phạt tiền từ 10 triệu đến 20 triệu đồng
đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội
để thực hiện một trong các hành vi sau.
Điểm D này
Cung cấp, chia sẻ thông tin bị đặt
cây hoang mang trong nhân dân
kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội
đánh bạc hoặc là phục vụ đánh bạc
Quy định xử phạt nó có
trong cái nghị định này cho cái hành vi này
hành vi like, share
hay là bình luận thông tin sai sự thật
Như vậy là chúng ta thấy
pháp luật của chúng ta đã có quy định
rất là cụ thể về những cái hành vi nào
là vi phạm pháp luật khi mà
chúng ta hoạt động trên cái môi trường số
và cái xử phạt ra làm sao
Bây giờ chúng ta sẽ tóm lại
những cái hành vi vi phạm pháp luật
là những hành vi nào để mà
chúng ta biết và phòng tránh
Thứ nhất là vi phạm pháp luật
về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội
ví dụ như là chia sẻ
phát tán thông tin bị đặt
chưa kiểm chứng, bình luận sai trái
v.v. hành vi này
Thứ hai là vi phạm quyền nhân thân
uy tín của cá nhân, tổ chức
ví dụ như là đăng hình ảnh
thông tin về đời sống riêng tư của người khác
khi không có sự đồng ý của họ
Thứ ba là vi phạm pháp luật
liên quan đến sở hữu trí tuệ
ví dụ như là chia sẻ các sản phẩm số
của người khác khi không được phép
Thứ tư là vi phạm
việc bảo đảm an toàn thông tin
trên không gian mạng, ví dụ như là
hành vi phát tán virus máy tính
Thứ năm là tuyên truyền, quảng cáo
giới thiệu sản phẩm dịch vụ không phù hợp
ví dụ như là quảng cáo rượu bia
thuốc lá, vũ khí, buôn bán
động vật quý hiếm v.v.
Và cuối cùng là xuyên tạc lịch sử
xúc phạm tôn giáo, giới tính
chia rẽ vùng miền
ví dụ như cái hành vi này
đây là bôi nhọ xúc phạm tôn giáo
Như vậy là chúng ta đã biết
về các cái hành vi vi phạm pháp luật rồi
Biết rồi thì chúng ta sẽ làm gì?
Chúng ta tránh đi, không thực hiện
các cái hành vi đó nha
Tóm lại, khi hoạt động trong môi trường số
sử dụng dịch vụ internet, người sử dụng
cần có trách nhiệm, không vi phạm pháp luật
và ứng xử lành mạnh, có văn hóa
Chúng ta phải ghi nhớ điều này
Ghi nhớ điều này khi chúng ta
hoạt động trong môi trường số, nó sẽ giúp
bảo vệ chính chúng ta, giúp chúng ta
không vi phạm pháp luật
Câu hỏi của phần 2
Những hành vi nào sau đây khi hoạt động
trong môi trường số không vi phạm pháp luật
trái đậu đức, thiếu văn hóa
A. Đăng bài hoặc bình luận gây
mâu thuẫn vùng miền, đây là vi phạm
B. Quảng cáo bán hàng hóa
dịch vụ bị cấm, hành vi này
cũng là vi phạm
C. Sử dụng trái phép tài khoản mạng
của tổ chức cá nhân khác, hành vi này
cũng là vi phạm
D. Chia sẻ thông tin về lớp học ngôn ngữ lập trình
trực tuyến, hành vi này là không vi phạm
Như vậy đáp án của chúng ta là
D
Tiếp tục bài học, chúng ta sang phần luyện tập
Câu 1 của phần luyện tập
Em hãy cho biết những cách nào
sau đây giúp em tránh được các tác động
tiêu cực khi sử dụng công nghệ kỹ thuật số
A. Không sử dụng thiết bị
số trong thời gian dài và liên tục
B. Không xem các video phản cảm
C. Giảm thời gian
dùng điện thoại để nói chuyện với gia đình
và D. Tham gia luyện tập thể dục thể thao
Đáp án của chúng ta là
A, B, C
Câu 2 của phần luyện tập
Em hãy lấy ví dụ về một hành vi vi phạm
pháp luật, một hành vi trái đậu đức
khi hoạt động trong môi trường số
Ví dụ về hành vi vi phạm pháp luật
như là đăng tải, chia sẻ, bình luận
thông tin có nội dung xuyên tạc
vu khóng, xúc phạm người khác
Còn ví dụ về hành vi trái đậu đức
như là chỉ tập trung selfie
hay là livestream tai nạn giao thông
mà không giúp đỡ nạn nhân
Chúng ta sang phần cuối cùng của bài học
phần vận dụng
Yêu cầu của phần vận dụng
Em hãy tìm hiểu các hành vi bị cấm
trong luật công nghệ thông tin
số 67-2006-QH11
và nghị định số 72-2013-NDCP
Hai văn bản này giống
và khác nhau như thế nào
Đây là điều 12
của luật công nghệ thông tin
quy định các hành vi bị nghiêm cấm
tổng cộng là có 3 hành vi
Còn đây là điều 5
của nghị định 72
cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm
tổng cộng là có 5 hành vi
Như vậy, cái điểm giống nhau
là cả 2 đều có các điều khoảng
quy định các hành vi bị nghiêm cấm
Còn khác nhau là với luật công nghệ thông tin
thì nó quy định tại điều 12
tổng cộng là có 3 hành vi bị nghiêm cấm
Còn với nghị định số 72
thì nó quy định tại điều 5
gồm có 5 hành vi bị nghiêm cấm
Như vậy là chúng ta đã xong phần vận dụng
và cũng kết thúc 74 tại đây nha
Cảm ơn các bạn đã chú ý
lắng nghe bài học
Nếu các bạn có bất cứ thắc mắc
hay câu hỏi gì liên quan đến bài học
thì hãy để lại comment ở bên dưới
Nếu các bạn thấy thích video này
cảm thấy video hữu ích
giúp ích nhiều cho các bạn
trong việc dạy và học
thì hãy like, share, subscribe, đăng ký kênh
hoặc là donate cho chương trình
để ủng hộ chương trình nhé
Xin chào và hẹn gặp lại
